Thầy đăng link bài viết từ FB ST Diệu Tâm: TẢN MẠN SAU BUỔI SINH HOẠT CÙNG HĐ

Có lẽ, phần lớn buồn phiền, khổ đau trên đời đều bắt nguồn từ những điều rất nhỏ: ta muốn mọi thứ diễn ra theo đúng ý mình, muốn người ta phải hiểu mình, muốn việc đời phải thuận theo lòng mình, muốn cây mọc đúng hướng, chim bay đúng đường, người sống đúng như cách mà ta đang sống. Nhưng cuộc đời nó lại không thẳng tắp 1 đường như ta nghĩ mà nó luôn có ba phương tám hướng, mỗi người đều có cái đúng của riêng mình – chim có bầu trời riêng, cây có phương của nó, và con người, mỗi con người có một bản đồ hành xử riêng, được hình thành từ những trải nghiệm và nhận thức khác nhau.

Tối hôm qua trong buổi sinh hoạt chủ đề "Vô Minh", một HĐ (huynh đệ) đã phát biểu: "Vô Minh là sự không hiểu biết một cách sáng suốt, vậy muốn sáng suốt, ta phải tư duy sâu sắc về nhận thức ta đang có, và rồi hành xử đúng đắn với nhận thức đó."

Nghe thì có vẻ hợp lý, nhưng nếu ta bình tĩnh ngồi xuống, tự đặt câu hỏi cho bản thân: Vậy như thế nào là nhận thức đúng, khi mà con người, xã hội và muôn loài đều có những nhận thức của riêng mình? Ai là đúng? Ai là sai? Và có lẽ, chính vì không có cái gì làm căn cứ, không có cái gì để minh định đúng sai mà từ đây mâu thuẫn cứ thế nổi lên, sinh khởi không ngừng. Mâu thuẫn với những người họ không có nhận thức giống mình, mâu thuẫn với những người không đồng tình với mình, rồi mâu thuẫn cả với chính mình.

Khi con người ta dùng nhận thức, dùng những gì mình biết để làm lăng kính, làm lớp lọc để nhìn nhận tất cả các vấn đề của người khác. Người ta đã tự giới hạn bản thân mình trong một cái lăng kính, trong một lớp lọc chủ quan. Từ ngữ chuyên môn của Phật đạo gọi là CHẤP NHẤT. Chấp là giữ chặt, nhất là duy nhất. Vì chỉ có thể giữ được 1 lăng kính duy nhất nên con người ta tự dưng trở nên hẹp hòi và hạn chế. Hẹp hòi và hạn chế như vậy làm sao gọi là sáng suốt cơ chứ? Không sáng suốt nên gọi là Vô Minh.

Chỉ cần được trang bị định nghĩa về VÔ MINH như vậy thôi, người học tập trong Phật Đạo đã mở ra cho mình một con đường rộng lớn. Khi ta biết Vô Minh là chấp nhất, là chỉ có thể chấp nhận được 1 quan điểm hay nhận thức nào đó, ta có thêm một dấu hiệu để nhận diện chính bản thân mình. Khi ta không thể đồng tình với một điều gì, ta thấy không thể chấp nhận được một ai đó, ta biết đây là VẤN ĐỀ CỦA BẢN THÂN MÌNH chứ không phải VẤN ĐỀ CỦA NGƯỜI KIA.

Không chấp nhận được điều gì khác đồng nghĩa với chấp nhất, chấp nhất đồng nghĩa với vô minh, vô minh đồng nghĩa với khả năng nhìn nhận vấn đề của ta chưa đầy đủ, chưa đúng đắn. Chỉ cần nhận ra như vậy, tự dưng mọi mâu thuẫn, mọi ấm ức, mọi thứ tự ái, cái tôi cái ta... dễ dàng được bỏ xuống. Đây chính là giá trị của sự thấu suốt, của sự thay đổi đi từ gốc rễ của nhận thức mà Phật Đạo đem đến cho người học.

Như Thầy mình vẫn thường hay nói, học tập trong Phật Đạo rất khác học tập ở ngoài đời. Học tập ở ngoài đời thì khi học một thứ giúp người ta khôn thêm một điều. Còn học tập trong Phật Đạo là học một điều để bớt ngu một điều!!!

Hôm qua mình có nói với HĐ rằng, có một bí mật mà rất nhiều người học tập trong Phật Đạo, mặc dù rất tinh cần, mặc dù rất nỗ lực, nhưng không thể thành tựu những điều mà Phật Đạo đề ra, đó là người ta không tin rằng mình có thể làm được. Có lẽ người ta không tin rằng mình có thể làm được vì người ta chỉ có thể hiểu vấn đề của Phật Đạo như cách mà người đời đang giải thích. Khai phóng bản thân, vượt ra khỏi những gì mà ta đang nghĩ, thoát ra khỏi mọi lăng kính, đón nhận mọi thứ không cần phải lọc qua tấm màng nào cả, đấy chính là chìa khoá thành công của những người thành tựu trong Phật Đạo.

*** Ảnh: Bộ đôi hai cuốn sách của tác giả Lý Tứ xuất bản năm 2025 đem đến cho bạn đọc nhiều khái niệm căn bản trong Phật Đạo và giải đáp những thắc mắc thực tế của bạn đọc trong quá trình tu học.

✅Sách được phân phối bởi Nhà Sách Minh Thắng.

🛒Bạn đọc có thể tìm mua online tại sàn giao dịch điện tử tại shopee: https://shopee.vn/nhasachminhthang123?categoryId=100643...

📚 Mua sách trực tiếp tại Nhà Sách Ngân Nga - số 7B Đinh Lễ.