Chuyện Chi Đây (NXB Hà Nội ThaiHabooks)
Tác giả: Lý Tứ

Phần 11 (Từ trang: 165 - 179): 
34. Thiên cảnh Phật đạo làm thế nào để đến?
35. Tâm - Hiểu - Thương
36. Bàn về một vài điểm trong Chứng Đạo Ca

Giọng đọc: Lý Diệu Âm
Nguồn nhạc: Giấy phép Creative Commons

Phật Giáo Và Thiền
Tác giả: Lý Tứ
NXB Dân Trí - Phát hành Minhthangbooks
Phần 14: Chương 4: Ba mươi bảy phẩm;
V. Thất giác chi
6. Định giác chi
Từ trang: 218 - 229

Giọng đọc: Lý Huyền Nga
Nguồn nhạc: Giấy phép Creative Commons

Phật Giáo Và Thiền
Tác giả: Lý Tứ
NXB Dân Trí - Phát hành Minhthangbooks
Phần 13: Chương 4: Ba mươi bảy phẩm;
2. Niệm giác chi,
3. Hỷ giác chi
4. Khinh an giác chi
5. Tinh tấn giác
Từ trang: 208 - 218
Giọng đọc: Lý Huyền Nga
Nguồn nhạc: Giấy phép Creative Commons

Phật Giáo Và Thiền
Tác giả: Lý Tứ
NXB Dân Trí - Phát hành Minhthangbooks
Phần 12: Chương 4: Ba mươi bảy phẩm;
V. Thất giác chi
Từ trang: 196 - 208
Giọng đọc: Lý Huyền Nga
Nguồn nhạc: Giấy phép Creative Commons

CHƯƠNG TRÌNH HỌC TẬP LÝ GIA MỞ RỘNG !!!
LỚP HẠNH PHÚC QUANH TA - GIỌT MƯA ĐẦU MÙA - K02&03 - BUỔI 10 - 13/04/2023 !!!
Chủ đề: Làm Sao Hết Khổ (Khổ Đế) !!!
Diễn giả: Lý Ngọc Hải !!!

CHƯƠNG TRÌNH HỌC TẬP LÝ GIA MỞ RỘNG !!!
LỚP HẠNH PHÚC QUANH TA - GIỌT MƯA ĐẦU MÙA - K02&03 - BUỔI 9 - 10/04/3023 !!!
Chủ đề: Ấm - Uẩn - Sắc Tức Thị Không !!!
Diễn giả: Lý Phương Anh !!!

Trong buổi học đầu tiên của tuần này, các thành viên lớp học K02 – K03 đã gặp lại chị Phương Anh và cùng nhau khảo sát một loạt các đề tài có thể nói là rất quan trọng trong Phật Đạo.

Đầu chương trình, 2 khái niệm Ngũ Ấm và Ngũ Uẩn được định nghĩa cụ thể và phân biệt rõ ràng. Tiếp theo, nội dung trọng tâm của bài “Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh” - một bài kinh vô cùng quen thuộc với người tu học nói chung, cũng đã được làm sáng tỏ. Cuối cùng, khái niệm “Buông Xả” - một khẩu hiệu thịnh hành tuy nhiên lại không đúng với tinh thần của Phật đạo được phân tích mổ xẻ, từ đó tìm ra ý nghĩa chân thật và đúng đắn của chữ “Xả” trong Phật Đạo.


NỘI DUNG CHÍNH:

1. Sắc - Thọ - Tưởng - Hành - Thức

- Theo quan điểm của Phật đạo, Sắc - Thọ - Tưởng - Hành - Thức là 5 thành tố cấu thành một hữu tình. Sắc thuộc về Thân, Thọ Tưởng Hành thuộc về Tâm, và Thức thuộc về Trí. Mỗi thành tố đều có một chức năng nhất định giúp ích cho đời sống của con người.

- Sắc Thọ Tưởng Hành Thức bản chất KHÔNG TÁNH, tự thanh tịnh, tự giải thoát, tự Niết Bàn. Tuy nhiên nếu không hiểu rõ bản chất 5 món này và cho nó một giá trị hư ảo nào đó thì tâm thức con người ta sẽ sinh ra 2 xu hướng, hoặc bị ấm, hoặc bị uẩn.

2. Ngũ Ấm – Ngũ Uẩn

 - Ngũ Ấm: bao gồm Sắc Ấm – Thọ Ấm – Tưởng Ấm – Hành Ấm - Thức Ấm.

Ngũ Ấm là tình trạng khi người ta bị 5 món che mờ, úp chụp, trói buộc trong tâm trí, ám ảnh làm cho không thoát ra được. Nguyên nhân là do si mê, tham đắm, ái luyến nơi 5 món. Ví dụ: một người sáng tối chỉ nghĩ đến cái thân thì sẽ bị cái thân ám ảnh và trói buộc. Sắc trở thành Sắc ấm.

 - Ngũ Uẩn: bao gồm Sắc Uẩn – Thọ Uẩn – Tưởng Uẩn – Hành Uẩn – Thức Uẩn.

Ngũ Uẩn là tình trạng định đặt, tích chứa những quan niệm hư ảo về 5 món rồi chấp nhất và đem so sánh với các giá trị khác, từ đó là nguyên nhân phát sinh phiền não. ví dụ: Tự cho thân mình là giá trị A, khi gặp các giá trị A- hay A+ sẽ sinh vui mừng hoặc phiền não trong lòng. Sắc trở thành Sắc uẩn.

-  Để giải quyết Ngũ Ấm Ngũ Uẩn, người tu hành cần giác ngộ, hiểu đúng bản chất của 5 món Sắc Thọ Tưởng Hành Thức, sống đúng với bản chất của 5 món, không tham ái, không si mê, trả 5 món về đúng vị tri của nó, không định đặt các giá trí hư ảo lên 5 món, không chấp nhất và nắm giữ những giá trị không thật. Lập tức Sắc thọ tưởng hành thức sẽ trở về bản nguyên không ấm, không uẩn, thanh tịnh, tự giải thoát, Niết Bàn.


3. Bát Nhã Tâm Kinh

"Ngũ uẩn giai không độ nhất thiết khổ ách" chính là lời của Thánh Hiền, là kết quả cái thấy của Bát Nhã. Do Bát Nhã mà soi chiếu, tự xác chứng bản nguyên tự không của thân tâm !!!! Chứ chẳng phải cái thấy qua suy lường suy luận vọng tâm của phàm tình !!!!

Muốn hiểu được câu Tâm Kinh, người tu hành cần phải hội đủ 2 điều kiện: phải là người đã có được Bát Nhã Trí và biết cái gì là Ngũ uẩn. Nếu chưa đủ 2 điều kiện này, hành động thiết thực là rời xa những thứ bàn luận vô nghĩa lý hướng ngoại tìm cầu, quay về xây dựng thái độ tu hành chân chánh, xác lập đạo tràng tự thân, tinh tấn làm sạch nguồn tâm cho đến khi không còn bóng dáng của phiền não, kiết sử, mê mờ. Bây giờ nhất định sẽ thấy “Ngũ uẩn giai không” bởi một trí tuệ lớn chỉ tồn tại trong một nguồn tâm đã giác ngộ, đúng như cái tên Ma Ha Bát Nhã Tâm Kinh.

4. "Xả pháp" của Phật đạo và quan niệm Buông xả thông thường

 - Buông xả: Là hành động vứt bỏ, bỏ xuống cái gì đó hoặc điều gì đó sau khi ta đã nắm giữ trên cơ thể hoặc trong tâm thức.

Con người ta chỉ có thể cầm nắm đồ vật và buông xuống đồ vật. Việc nhắm vào các niệm và buông bỏ các niệm thực chất là việc làm vô ích, không có ý nghĩa và bất khả thi, không phải là tinh thần của Phật đạo.

 - Phật dạy "Xả pháp": tức là lời cảnh báo để người tu hành rằng: ngay nơi hiện tại không nên nắm giữ bất cứ một nhận thức nào. Bởi một khi đã thủ giữ một niệm hay một pháp nào đó trong tâm thức, khi ta quyết định buông nó thì nó đã trở thành quá khứ, có cố nhớ lại thì cũng chỉ là ức niệm trong mê, khi nhận ra mê thì mê này cũng lại đã trôi về quá khứ, không có cái gì để buông với xả.

Giác ngộ bản chất hư dối của vạn pháp, tâm tịch diệt. Trước vạn pháp, tâm tịch diệt nên không thọ và rốt ráo không thọ gọi là "Xả". Vì vậy, Tứ Vô Lượng Tâm của Chư Phật là Từ,Bi, Hỉ, Xả chứ không phải là Từ, Bi, Hỉ, Buông Xả !!!

Xoay quanh chủ đề “Khổ”, đa số con người quan niệm “Khổ” do ngoại cảnh mang lại, nên họ tìm cầu giải quyết thế giới. Thực tế chứng minh, trong lịch sử phát triển xã hội, dù phát minh ra vô số phương tiện hiện đại, nhằm phục vụ đời sống. Nhưng “Khổ” không hề mất đi.

Phật Pháp quan niệm Khổ không thật có, bởi không thật có nên Phật Đạo không giải quyết Khổ. Mà đi tới giải quyết Căn Nguyên Của Khổ. Ở Phần sau bài giảng, “Xả Phú Cầu Bần” là chủ trương của Phật Đạo?

NỘI DUNG CHÍNH.

1: Khổ đế

- Khổ đế gồm 2 phần là Khổ và Đế. Trong đó "Khổ" nghĩa là Nỗi khổ, "Đế" nghĩa là Căn nguyên.

Phật dạy: "Phàm phu có khổ mà không biết đế" tức là phàm phu có khổ mà không biết "căn nguyên sinh khổ”. Nếu muốn hết Khổ thì phải biết căn nguyên của khổ. Khi biết căn nguyên của khổ mới diệt được tận gốc Khổ.

- Trên đời có nhiều kiểu Khổ, nhưng tựu chung lại, Khổ nhân sinh được Đức Phật khái quát trong 8 món:

 - Sinh - Lão - Bệnh - Tử Khổ

-  Ái Biệt Ly Khổ

-  Oán Tắng Hội Khổ

-  Cầu Bất Đắc Khổ

-  Ngũ Ấm Xí Thạnh Khổ

Đế Của Sinh – Lão – Bệnh – Tử Khổ là do con người ta ái luyến thân, không chấp nhận quy luật biến hoại của thân.

Cũng như vậy, Đế của các món Ái Biệt Ly Khổ - Oán Tắng Hội Khổ - Cầu Bất Đắc Khổ - Ngũ Ấm Xí Thạnh Khổ là Ái/Cầu, Ân/Oán, Thịnh/suy ...

 Ngoài 8 Khổ nhân sinh, 3 Cõi (cõi Dục – cõi Sắc – cõi Vô Sắc) còn có ba món khổ đặc trưng:

-  Khổ Khổ là Khổ của Cõi Dục: Do nghèo khổ lại còn bị nợ nần, thiếu đói, khinh khi...vv...

-  Hoại khổ là Khổ của Cõi Sắc: Do thân biến hoại mà khổ...

-  Hành khổ là Khổ của Cõi Vô Sắc : Do tâm thức diêu động, sinh diệt mà khổ...


Muốn Trừ bỏ Khổ của 3 cõi: (Cõi Dục - Cõi Sắc - Cõi Vô Sắc )

-  Thực hiện đời sống "Thiểu dục tri túc" bằng lòng với hiện tại sẽ chấm dứt Khổ Khổ.

-  Có chánh kiến về thân (Thân kiến) sẽ giảm thiểu Hoại Khổ.

- ­Giác Ngộ bản chất Thân Tâm và Thế giới tự thanh tịnh, tự giải thoát, có Giác lực, trong xúc đối không mê trần, không sanh pháp sẽ dứt Hành Khổ.

Tóm lại:

-  Khổ bản chất không thật, vì không thật nên mới dứt diệt được. Khổ chỉ là sản phẩm phát sinh của Đế, giống như quầng đèn là sản phẩm của mắt bệnh. Muốn chấm dứt khổ phải giải quyết đế tức nguồn cơn sinh khổ.

-  Ứng dụng thực hành: Trong đời sống hàng ngày, khi các căn xúc đối trần cảnh thực tập câu khẩu quyết "Lặng lẽ quan sát không kết luận".

2. "Xả phú cầu bần"

"Tam giới duy tâm, vạn pháp duy thức", Phật đạo chỉ ra con người được Giải thoát, an vui, hạnh phúc từ Tâm và Giác ngộ, thấu suốt từ Trí, chứ không liên quan tới ngoại cảnh, tới giàu nghèo, bần/phú ...

Do vậy, đây là một quan niệm thịnh hành trong thế gian nhưng là cực đoan, không đúng với tinh thần của Phật đạo.

Hẹn CBAC trong buổi học sau, chúc các thành viên cuối tuần vui vẻ

 

Kính chào các cô bác anh chị lớp học K02, K03, chúng ta đã cùng nhau đi được một nửa chặng đường của khóa học K02 – K03. Chúng ta đã đồng hành cùng nhau đi qua nhiều chuyên đề vô cùng thú vị, những kiến thức quan trọng, nhằm giúp các thành viên tiếp cận với Phật Giáo trên phương diện giáo dục. Một nền tảng giáo dục, có thứ lớp, tầng bậc, có các mục tiêu Hết Khổ - An Vui – Giúp Người An Vui. Mong rằng qua đây các CBAC có thể cảm nhận được sự kết nối giữa các đề tài, và dần một tiến gần hơn tới các mục tiêu đề ra.
Trong buổi học hôm nay, chủ đề Vô Minh, Chuyển Thức Thành Trí - Thế Gian, Xuất Thế Gian với sự trình bày của Chị Phương Anh. Đây là chủ đề quan trọng. Vì việc tu học trong Phật Đạo là nhắm tới chấm dứt Vô Minh, khi diệt trừ vô minh thì tâm này là minh, sáng suốt. Nhưng để tịch diệt Vô Minh thì ta cần nắm bắt Vô Minh là gì? Bao gồm những gì? Và làm như thế nào để dứt được Vô Minh?

NỘI DUNG CHÍNH:

1. VÔ MINH

- Vô Minh: Vô là không, Minh là sáng suốt. Vô minh trong Phật Đạo là chỉ sự thấy biết không đúng như thật, không đúng như bản chất của thân tâm và thế giới, thấy biết bị chướng ngại bởi các quan điểm quan niệm hư vọng khi các căn xúc đối với trần cảnh, nhận thức khởi lên các suy lường, phân biệt. Do chấp nhất, đề cao, định kiến quan điểm quan niệm nào đó mà sinh mê mờ, kiết sử, phiền não và lậu hoặc.
- Sở Tri Chướng (chướng ngại từ sự hiểu biết): bản chất các pháp sinh ra nhằm phục vụ đời sống của con người, nhưng một lúc nào đó tâm và thức khởi sanh mê mờ, chấp nhất, dẫn đến thấy nghe hay biết nay bị nhiễm ô, bị che chướng bởi các quan điểm này, mà không thể thấy được các tri thức và hiểu biết khác.

2. MINH:

Muốn thoát khỏi vô minh, người tu hành Minh trong hiểu biết và Minh trong xúc đối. Nghĩa là: cần có hiểu biết đúng đắn, chân chánh về bản chất của thân tâm và thế giới (chánh giác); và đối trước thấy nghe hay biết nghĩ suy, sáng suốt, không chấp nhất một điều gì cả (Minh xúc).

3. VÔ MINH CÓ 3 TẦNG BẬC:

- Nhuận Chi Vô Minh: Nhuận, thấm nhuần; Chi: cành lá, vô minh cành nhánh biểu hiện: 5 căn thân xúc đối với 5 trần khởi lên 1 nhận thức cho đến 5 nhận thức, mà mình để cho các nhận thức này che mờ, chướng ngại làm cho thấy biết của mình không thấy được các tri thức, quan niệm khác.
- Căn Bản Vô Minh: là ý căn, và chức năng của ý là nghĩ suy. Căn bản vô minh là khi các nghĩ suy khởi lên các pháp làm mình bị che mờ, muốn thoát khỏi căn bản vô minh thì khi nghĩ suy không nắm giữ các quan điểm quan niệm này, chứ không phải không nghĩ suy.
-  Vô Minh Trụ Địa tức là những điều Chư Phật biết mà mình không biết, muốn chấm dứt vô minh trụ địa phải đi học đạo trí tuệ. khi thành tựu trí tuệ thì vô minh trụ địa tự mất.

4. CÔNG CUỘC CHUYỂN ĐỐI 8 THỨC THÀNH 4 TRÍ

- Vô minh thực chất chỉ là sự mê muội nhất thời của Thức, không có từ bản chất. Giải quyết sự vô minh cũng chính là công cuộc chuyển Thức thành Trí. Trí và Thức không phải là 2. Trí chính là Thức mà không còn mê muội, không chấp mắc, không trói buộc, không phiền não ....
- Chuyển 8 thức thành 4 trí bao gồm: chuyển Tiền ngũ thức thành Thành sở tác trí, chuyển Ý thức thành Diệu quan sát trí, chuyển Mạt na thức thành Bình đẳng tánh trí, chuyển A lại da thức thành Đại viên kính trí.

Quy trình thành tựu các thứ Trí trong Phật đạo

 - Lần 1: chuyển từ nhận thức của phàm phu thành Thánh trí (Căn bản trí) thông qua quá trình chuyển 8 thức thành 4 trí.

 - Lần 2: chuyển từ Căn bản Trí thành Nhất thiết trí (Bồ tát trí) thông qua quá trình học và thành tựu 10 thứ trí sai biệt: Khổ trí, Tập trí, Diệt trí, Đạo trí, Loại trí, Pháp trí, Tận trí, Vô sanh trí, Nhất thiết trí, Đạo tướng trí.

 - Lần 3: chuyển từ Nhất thiết trí (hữu sư trí) thành Nhất thiết chủng trí (vô sư trí), hội đủ công đức và duyên chúng sanh tự bùng vỡ thành tựu Phật trí.

5. THẾ GIAN - XUẤT THẾ GIAN

- Đạo xuất thế chính là giác ngộ, chính là dứt niệm mê, chính là trả tri thức về đúng bản nguyên thanh tịnh.
- Vô minh là thế gian, Minh là xuất thế. Mê chấp là thế gian, hết mê chấp giác ngộ là xuất thế. Thức là thế gian, Trí là xuất thế ...
Thế gian hay xuất thế không phải là nơi chốn mà nó chỉ ở nơi tâm trí này.


Hẹn các CBAC trong giờ học tuần tới, chúc các thành viên cuối tuần vui vẻ.