Trong Phật đạo, người tu hành muốn thành tựu cảnh giới giải thoát, phải mở ba cánh cửa sau: Không môn, Vô tướng môn, Vô tác môn/ Vô nguyện môn. Vì đây là các “cánh cửa xuất thế” nên, chỉ cần mở một cánh trong ba cánh cửa nói trên, lập tức hai cánh cửa còn lại sẽ tự mở do “tính chất vô vi” của “đạo xuất thế!”

Các bạn!

Trong tuần, Ban quản trị Website LyTu.Vn có nhận được câu hỏi của bạn Lã Trọng Khiêm từ địa chỉ: yunotc@gmail.com! Nội dung câu hỏi như sau:

Người hỏi: Lã Trọng Khiêm
Email: yunotc@gmail.com
Câu hỏi:

Thưa Thầy Lý Tứ, tôi thường xuyên nghiên cứu giáo pháp và đã nhiều lần đọc qua trang của Thầy, trong một số bài viết tôi có thấy nhắc đến khái niệm “Tam giải thoát môn” gồm: Không, Vô tướng, Vô tác. Nhưng khi đọc tụng kinh điển, nhiều lúc tôi lại thấy khái niệm: “Không, Vô tướng, Vô nguyện”. Thưa Thầy, hai khái niệm trên giống nhau đến 2/3 chỉ khác ở chỗ tác và nguyện. Vậy “Vô Tác” và “Vô Nguyện” khác nhau hay giống nhau? Nếu giống nhau tại sao lúc Phật dạy “Vô tác” lúc thì lại nói “Vô nguyện”. 

Kính mong Thầy từ bi giảng nói cho!

Trân trọng ./

Lã Trọng Khiêm

*****

Trọng Khiêm thân mến!

Trong Phật đạo, người tu hành muốn thành tựu cảnh giới giải thoát, phải mở ba cánh cửa sau:

- Không môn (Srt. Sunyata)

- Vô tướng môn (Srt. Animittata)

- Vô tác môn/ Vô nguyện môn (Srt. Apranihitata)

Vì đây là các “cánh cửa xuất thế” nên, chỉ cần mở một cánh trong ba cánh cửa nói trên, lập tức hai cánh cửa còn lại sẽ tự mở do “tính chất vô vi” của “đạo xuất thế!”

Vì rằng, cho dù ba hay nhiều cánh cửa hơn thế, cũng chỉ xuất phát từ một nguồn tâm mê hay ngộ mà thôi! Người xưa minh hoạ điều này bằng câu nói mang tính quyết định: “Nhất tức nhất thiết, nhất thiết tức nhất”. Câu này có nghĩa, một (giải thoát) là tất cả (giải thoát), tất cả (giải thoát) là một (giải thoát).

Trong ba cánh cửa ấy, cửa thứ ba có khi được dịch (hay viết) là Vô tác môn, có khi được dịch là Vô nguyện môn! Theo thiển ý của mình, về mặt văn tự ta thấy hai cách dịch này có chút sai khác, nhưng trong sâu thẳm lại có chỗ tương đồng về ý nghĩa, hay khác hơn đây chính là “hai biểu hiện trong một cảnh giới!” 

Vô tác là không tạo tác, không làm (ra) điều gì! Vô nguyện là không mong cầu, không ham muốn! Nói rằng hai cách nói trên có sự tương đồng về ý nghĩa, bởi lẽ khi tâm ý đạt đến cảnh giới an nhiên Vô tác (không còn thi vi tạo tác) thì đó cũng là lúc tâm ý chẳng còn mong cầu (Vô nguyện)! Hoặc ngược lại, khi tâm ý đã Vô cầu vô nguyện thì cũng là lúc tâm ý Vô tác vô hành! 

Theo mình, hai cách nói được Trọng Khiêm đề cập trong email chỉ là việc “khác ngữ nhưng đồng nghĩa!”

Hy vọng, giải thích vừa rồi có thể giúp Trọng Khiêm và bạn đọc thích thú hơn trong cách mô tả cảnh giới qua ngôn ngữ của người xưa!

Rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn! Chúc mọi người an vui, tinh tấn!

16/01/2023

LÝ TỨ

Tóm lại, Phật đạo chỉ nói đến mười pháp giới của hữu tình. Vì rằng, tâm thức mỗi loài sai khác nên cho ra nhận thức (pháp giới) sai khác. Còn bản chất của thế giới, sự vật, sự việc, hiện tượng v.v... (vô tình) tự nó không phải là một pháp nên không có cái được gọi là “pháp giới” trong chính nó!

Các bạn!

Trong tuần, chuyên mục “Bạn đọc hỏi – Lý Tứ trả lời” nhận được câu hỏi của bạn đọc Thành Tân! Bạn ấy thắc mắc như sau:

“Xin Thầy từ bi giảng giải rõ nghĩa:

Bốn Pháp Giới: Lý pháp giới - sự pháp giới - lý sự vô ngại pháp giới - sự sự vô ngại pháp giới?
Xin tri ân Thầy.” 

Thành Tân
20/11/2022 23:59:05 

*****

Bạn đọc Thành Tân thân mến!

Bốn pháp giới mà bạn nêu trong câu hỏi, là cách phân tích, làm rõ mối liên hệ giữa sự (hiện tượng) và lý (bản chất) của thế giới tự nhiên theo quan điểm của Hoa Nghiêm Tông mà cụ thể là, do Đại sư Đỗ Thuận (558-640), tổ sáng lập ra Hoa Nghiêm tông đề xướng, chứ không phải giáo pháp của Phật giáo chính thống!

Vì rằng, bốn pháp giới chỉ là quan điểm của một tông phái chứ không thuộc giáo pháp chính thống, nên ở đây mình không luận bàn chuyện đúng sai, sâu cạn của vấn đề. Vì, mình không phải là người của Hoa Nghiêm Tông, cũng không chịu ảnh hưởng của tông này! Cho nên, chúng ta chỉ căn cứ vào “câu từ” của các điều trên (4 pháp giới) để giải thích ý nghĩa của các câu từ đó trên bình diện văn tự theo quan điểm giáo pháp chính thống! Mong Thành Tân thông cảm!

Trước khi phân tích “ý nghĩa văn tự” của bốn pháp giới là lý pháp giới, sự pháp giới, lý sự vô ngại pháp giới và sự sự vô ngại pháp giới. Thiết nghĩ, chúng ta cũng nên tìm hiểu ý nghĩa của hai từ pháp giới theo quan điểm của Phật đạo!

Theo định nghĩa từ Wikipedia: Pháp giới: Tiếng Phạn là Dharma-dhãtu. Tiếng Pãli là Dhamma-dhãtu. Âm Hán là Đạt ma đà đô, chỉ cho tất cả đối tượng (cảnh giới sở duyên) của Ý Thức, một trong 18 giới…

Như vậy ta có thể hiểu, pháp giới hay cảnh giới là “giới hạn nhận thức” khi căn, trần tiếp xúc (ba duyên hoà hiệp). Chính sự sai khác trong nhận thức khi căn trần phối ngẫu, nên Phật đạo đã chỉ ra sự sai khác từ nhận thức này có đến mười cảnh giới (pháp giới, quan niệm, nhận thức...) khác nhau, ta hay gọi nôm na là mười pháp giới gồm: Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sinh, A tu la, Người, Trời, Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát, Phật....

Điều này có nghĩa, cùng một sự vật, sự việc, hình tướng v.v... do nhận thức sai khác, nên khi căn trần xúc đối, lại cho ra mười loại nghĩ suy, quan điểm, quan niệm, nhận thức, thấy biết khác nhau. Kinh Thủ Lăng Nghiêm, Phật cũng dạy: “Đồng một sông Hằng, ngạ quỷ thấy đó là lửa, chư thiên thấy đó là lưu ly, người thấy đó là nước...” Chính sự thấy biết cùng nhận thức sai khác này nên tâm thức mỗi loài cũng thọ nhận khổ vui khác nhau theo pháp giới hay cảnh giới của riêng loài đó...

Căn cứ vào những giải thích ở trên, ta có thể tạm hiểu bốn pháp giới mà bạn hỏi như sau:

- Sự pháp giới: Sự là sự vật hiện tượng, sự việc, hình tướng, thế giới, quan niệm v.v... những thứ do sáu giác quan gồm mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý xúc đối!

Những đối tượng này, tự thể không phải là một pháp, và cũng không tự sinh pháp nên bản chất của nó rỗng không, đủ duyên thì thành, hết duyên thì hoại (không tánh). Kinh Đại Niết bàn, Phật dạy: “Ta dùng Phật nhãn quán sát hết thảy địa đại, sông ngòi, tinh tú, nhật nguyệt, hữu tình, vô tình v.v... không một pháp có được”. Theo lời dạy này và những phân tích ở trên thì, cái được gọi là “sự” vĩnh viễn sẽ “không là pháp giới” vậy!

- Lý pháp giới: Lý là lý tính, là bản chất của các sự (hiện tượng) ấy! Theo quan điểm của Phật giáo, thế giới do duyên hình thành, hết duyên tự hoại theo quy luật “thành, trụ, hoại, không”. Tâm và các pháp vô thường, vô ngã... chỉ do ba duyên hoà hiệp, thay đổi theo quy luật “sanh, trụ, dị, diệt”. Thiệt tướng của nó là không tánh, không tướng, không pháp. Vì thế, cái được gọi là “lý” không phải là “pháp giới”, và vĩnh viễn không thể trở thành “pháp giới!”

Xét tột cùng ý nghĩa của hai thứ “sự và lý”, ta mới thấy rằng: Do bản chất không tánh, không tướng, không pháp v.v... trong tận cùng sâu thẳm “lý”. Nhưng, sở dĩ ta thấy có “sự” là do quá trình ba duyên “căn, trần, thức” phối ngẫu trong điều kiện mê muội, nên lầm tưởng rằng các thứ ấy là “pháp giới”. Từ đó, ta có thể suy ra: “Lý sự vô ngại” và “Sự sự viên dung vô ngại” là 
tính chất tự nhiên của thân tâm và thế giới thành, hoại, hợp, tan theo quy luật “duyên sinh” chứ không phải “pháp sinh” bởi bản chất không tánh, không tướng, không pháp. Cho nên, vĩnh viễn bốn món “lý, sự, lý sự vô ngại và sự sự viên dung vô ngại” không phải là “pháp giới!” Khi nào, thấy lí và sự “là pháp giới”, cần coi lại cái thấy này!

Tóm lại, Phật đạo chỉ nói đến mười pháp giới của hữu tình. Vì rằng, tâm thức mỗi loài sai khác nên cho ra nhận thức (pháp giới) sai khác. Còn bản chất của thế giới, sự vật, sự việc, hiện tượng v.v... (vô tình) tự nó không phải là một pháp nên không có cái được gọi là “pháp giới” trong chính nó!

Hy vọng các giải thích ở trên có thể giúp Thành Tân và bạn đọc nhận ra điều gì đó ở “thế giới tự nhiên” (sự) và bản chất hay thiệt tướng (lý) từ thế giới tự nhiên ấy theo quan điểm Phật giáo chính thống!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn! Chúc mọi người an vui, tinh tấn!

28/11/2022

THẾ GIỚI TỰ NHIÊN BẢN CHẤT KHÔNG PHÁP VÀ KHÔNG TỰ SINH PHÁP NÊN VĨNH VIỄN KHÔNG TRỞ THÀNH PHÁP GIỚI !!!

LÝ TỨ

Để cảnh báo “các lối rẽ không đưa đến Giác ngộ” mà một số người học tập Phật pháp mắc phải, Kinh Viên Giác đã chỉ ra “bốn thứ bệnh” người tu hành “cần phải tránh xa” nếu muốn thể nhập Viên Giác của Chư Như Lai.

Các bạn!

Rất lâu rồi, chuyên mục “Bạn đọc hỏi – Lý Tứ trả lời” không nhận được bất kì một câu hỏi nào của bạn đọc gửi về!

Chiều nay, rất bất ngờ, mình nhận được câu hỏi của một bạn đọc có tên là Tỉnh Thức! 

Nội dung các câu hỏi, bạn đọc Tỉnh Thức viết như sau:

“Chào Thầy Lý Tứ!

Tôi xem trong Kinh Viên Giác có đề cập về bốn bệnh: Nhậm, tác, chỉ, diệt nhưng tôi cũng không hiểu mấy, vậy tôi xin Thầy giải thích rõ hơn làm thế nào để trị bốn bệnh nêu trên! Kính Thầy và rất mong sự hoan hỷ của Thầy phản hồi sớm!” 

20/10/2022 12:24:40 
Tỉnh Thức

 *****

Tỉnh Thức thân mến!

Để có thể trả lời câu hỏi của bạn, đầu tiên chúng ta cần xác định hai vấn đề quan trọng của Phật đạo đó là:

1) Mục tiêu của Phật đạo là gì?

2) Làm thế nào để đạt được mục tiêu đó?

Như mọi người đều biết, mục tiêu của Phật đạo nhằm giúp người thoát ra khỏi mọi trói buộc của Thế gian đạo (giải thoát) và thành tựu Trí tuệ tối thượng (của Phật đạo)! Để có thể đạt được hai mục tiêu này, người học tập trong Phật đạo phải thông qua con đường Giác ngộ! Giác ngộ đến khi nào không còn gì để Giác ngộ nữa, Phật đạo gọi cảnh giới này là Viên Giác (Giác ngộ viên mãn)!

Muốn Giác ngộ viên mãn, phải thực hành viên mãn hai phần việc quan trọng là Tự giác (Giác ngộ cho mình) và Giác tha (giúp người Giác ngộ)! Như vậy, ta có thể hiểu, mọi cảnh giới (hay mọi đạo quả) trong Phật đạo đều hình thành từ Giác ngộ và kết thúc bằng Giác ngộ, không có con đường khác! Đây là lí do vì sao Phật đạo có tên là Đạo Giác Ngộ! Và Phật lại có danh xưng là Bậc Đại Giác hay Chánh Đẳng Chánh Giác!

Nói như vậy, để thấy rằng, Giác ngộ đóng vai trò quan trọng trên con đường học tập! Giác ngộ chính là ngọn đèn giúp người học tập soi sáng đường đi của mình! Do đó, tự mình Giác ngộ (Tự giác) và giúp người Giác ngộ (Giác tha) chính là hai công cụ đặc biệt của Phật đạo, là hai cung đường dẫn người tu học thành tựu ba mục tiêu của Phật đạo đề ra, đó là: GIÁC NGỘ - GIẢI THOÁT - TRÍ TUỆ! 

Tuy con đường dẫn đến cảnh giới Viên Giác là như thế, tức phải do Giác ngộ chứ không do bất kì con đường nào khác! Thế nhưng, vì lí do nào đó, có rất nhiều vị tu hành không thể tìm thấy “ánh sáng Giác ngộ” để tự giúp mình và giúp người! Từ đó, họ dùng các loại phương tiện không bắt nguồn từ sự Giác ngộ để mong chiếm lĩnh cảnh giới Giác ngộ! Tất nhiên, con đường này sẽ không thể giúp ta thành tựu mục tiêu kia vì tính nhân quả của nó! 

Để cảnh báo “các lối rẽ không đưa đến Giác ngộ” mà một số người học tập Phật pháp mắc phải, Kinh Viên Giác đã chỉ ra “bốn thứ bệnh” người tu hành “cần phải tránh xa” nếu muốn thể nhập Viên Giác của Chư Như Lai, bốn thứ bệnh đó là:

1- Bệnh nhậm: Nhậm hay “mặc kệ!” Bệnh của những người lười tư duy, không có ý chí tiến thủ, phó mặc cho số mệnh. Người mắc bệnh này, có suy nghĩ gần giống với “Tự nhiên luận” của ngoại đạo.

2- Bệnh tác: Tác là tạo tác, làm ra! Bệnh của những người “nương nhờ vào một sở pháp” hay “lập một hạnh” để điều phục tâm ý! Họ mong muốn với sở pháp hay hạnh này có thể giúp ta thành tựu điều gì đó trong Phật đạo!

3- Bệnh chỉ: Đình chỉ, dừng mọi duyên! Bệnh của những người dùng ý chí hoặc cố tình xa lánh ngoại duyên để “đình chỉ thấy nghe”, bằng cách “phong bế các căn”... 

4- Bệnh diệt: Dứt, diệt! Bệnh của những người huỷ diệt ý thức, triệt tiêu niệm khởi...

Tóm lại, Phật đạo là đạo Giác ngộ! Mọi cảnh giới trong Phật đạo đều bắt nguồn từ Giác ngộ và kết thúc bằng Giác ngộ! Muốn Giác ngộ phải học tập và thể nhập các cảnh giới đã giác hiện hữu trong chính tâm trí này thông qua “sự bùng vỡ” tâm thức (gọi là ngộ), chứ chẳng phải tìm kiếm các cảnh giới ấy từ một biện pháp nào đó!

Vì thế, chúng ta không cần phải “trị bốn bệnh” vừa nêu như những gì Tỉnh Thức đã hỏi, mà cần nhất là, chúng ta mau mau tìm cho mình con đường Giác ngộ! Và, con đường Giác ngộ là con đường không có bóng dáng của bốn thứ bệnh nêu trên!

Hy vọng, những gì đã trả lời có thể giúp Tỉnh Thức và bạn đọc nhận ra trong quá trình học tập có mắc phải một bệnh nào đó trong bốn bệnh nhậm, tác, chỉ, diệt hay không!

Chúc mọi người an vui, tinh tấn! Rất mong nhận được nhiều câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn!

14/11/2022

LÝ TỨ

Chính chúng ta, những người sinh ra tại thế gian này... Bỗng nhiên một ngày đẹp trời, “cơ duyên bất nhơn”, học hành “tầm bậy tầm bạ” thế nào ấy, mà để rồi nhà thế gian không ở, lại từ bỏ “cái máng lợn thân yêu”, đi về cõi nào đó xa lắc xa lơ mang tên xuất thế... 

Sáng nay, trên đường đưa Tuệ Lan du lịch vùng Bảy Núi...

Ngồi trên xe, mọi người thảo luận sôi nổi về phương pháp học tập của Lý Gia và những thành tựu có được...

Câu chuyện đến hồi cao trào, Tuệ Lan buột miệng hỏi:

- Với những người mang danh tu học Phật đạo, nhưng chẳng may họ không được học tập giáo pháp chân chánh, lại lạc vào những cách dạy đời chẳng ra đời, đạo chẳng ra đạo, đời đạo lộn xộn, lung tung... bỏ công sức một đời miệt mài đến chồn chân mỏi gối... mà chẳng được an vui, khổ vẫn hoàn khổ... Chúng ta nên làm gì với những kẻ đi lạc này!?

Mình buột miệng trả lời:

- Người thế gian, họ đi con đường thế gian, học Phật pháp theo cách thế gian, sống dai nhách với khổ vui thế gian thì đâu có thể gọi họ là “những người đi lạc”... Giống như một người suốt kiếp quanh quẩn trong ngôi nhà, làng xóm, quê hương của mình với những khổ vui từ cái ao làng, cuộc thế, thì đâu thể gọi người ấy đi lạc...

Chính chúng ta, những người sinh ra tại thế gian này... Bỗng nhiên một ngày đẹp trời, “cơ duyên bất nhơn”, học hành “tầm bậy tầm bạ” thế nào ấy, mà để rồi nhà thế gian không ở, lại từ bỏ “cái máng lợn thân yêu”, đi về cõi nào đó xa lắc xa lơ mang tên xuất thế... 

Lạc mãi, lạc mãi... Đến độ một ngày, cô bác, anh em, hàng xóm, láng giềng, bằng hữu... đăng tin “tìm trẻ lạc” tràn ngập mạng xã hội mà chẳng thấy tăm hơi... Đây mới đích thị là “những người đi lạc”...

Ha ha ha ha! Hỡi những người anh em Lý Gia hiện đang đi lạc và những người anh em chuẩn bị đi lạc khỏi cái “lò gạch thế gian”... Các bạn nghĩ gì về thứ lý luận kì khôi này... 

Chúng ta và mọi người, ai mới xứng đáng với danh xưng “những người đi lạc” hỉ...

Viết vội trên đường...

10/04/2024

LÝ TỨ

Vô Đối Môn là cuốn sách thứ ba trong những cuốn sách đã chính thức xuất bản của mình... Nhưng, nó lại là cuốn sách đầu tiên được chính thức cấp phép...

Sau khi viết xong cuốn Phật Giáo Và Thiền (2010), mình viết tiếp cuốn Tâm Pháp (2011), rồi những năm 2012; 2013; 2014 cho ra đời các cuốn Cù Gia Tạp Luận 1, 2, 3 tiền thân Anh lạc luận 1 hiện nay...

Đến 2015, do một tình cờ từ hai vị bác sĩ trẻ đến nhà và đặt ra nhiều câu hỏi liên quan đến Phật đạo nhờ mình giải đáp! Sau buổi trao đổi thẳng thắn, cởi mở, chân tình... Hai người bạn trẻ ra về với tâm trạng hoan hỉ, không muốn nói là họ lấy làm tiếc nuối khi phải chia tay... Vì, lần đầu được nghe một thứ Phật đạo rất lạ lùng nhưng khoa học, khúc triết, minh bạch, kín kẽ, không thể phản bác, mọi thứ sáng tỏ như giữa ánh sáng mặt trời...mà trước đó họ chưa từng biết đến...

Chia tay hai người bạn, mình cứ băn khoăn về kiến thức, về những câu hỏi từ hai người bạn ấy... Những câu hỏi, những kiến thức, những khái niệm, những thuật ngữ, những ý nghĩa tưởng chừng như nhập môn... Vì sao hai vị được coi là trí thức trong đời, đã từng đọc tụng, nghiền ngẫm, thậm chí giảng nói Phật pháp cho nhiều người (theo lời họ và thông tin từ người quen) lại hiểu một cách rất mơ hồ, không có chút ý vị đạo pháp... Họ cắt nghĩa, kiến giải bằng tri thức thế gian, pha trộn giữa đời với đạo, giữa tâm linh và tâm thức, giữa công phu mang tính cơ bắp và trí não thế tục, vừa huyền bí, vừa huyễn hoặc, vừa ngây thơ, vừa thô thiển... nhạt nhẽo làm sao ấy theo kiểu “lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia”... Nghe xong, cười không được mà khóc... cũng... chẳng... xong...

Sau những băn khoăn! Mình chợt loé lên ý tưởng, những điều như vậy, những giải thích như vậy, những kết luận như vậy... từ ngày biết đạo pháp đến giờ mình cũng đã từng đọc, từng nghe, từng nếm trải “bất đắc dĩ” mùi vị của nó... Tại sao ta không tổng hợp, biên soạn và giảng giải minh bạch như một tư liệu nội bộ... để sau này HĐ không phải uống nhầm thứ “nước ốc” vô vị ấy...?

Nghĩ xong, mình bắt tay thực hiện...

Hồi ấy còn đi làm, do đó Vô Đối Môn bắt đầu viết tầm 12 giờ đêm đến chừng 3 giờ sáng xong một bài, sau đó email đến mọi người (từng group)... Các bài viết được đánh số theo thứ tự, với kí hiệu VĐM 01; VĐM 02; VĐM 03... Điều bất ngờ, từ những bài viết đầu tiên, mình đã nhận được rất nhiều phản hồi tích cực của HĐ... Thế là, mình tiếp tục viết, viết và viết hằng đêm... Đến VĐM thứ 37 hay 38 gì đó, HĐ emails cho mình và than thở: “Thầy ơi! Thầy viết chậm lại một chút để tụi con có thời gian đọc và tiêu hoá...”! Thế là, các HĐ cho mình “nghỉ xả hơi” năm ngày...

Sau năm ngày nghỉ ngơi, mình lại tiếp tục viết, đến bài thứ 50 (lời cuối của Vô Đối Môn; Vô Đối Môn có chính thức 49 bài)... Lúc ấy chừng ba giờ sáng, trong khi đang miệt mài bàn phím... Mình nghe phía cửa sổ có nhiều tiếng va đập mạnh, ban đầu không để ý, nhưng mỗi lúc tiếng va đập rõ hơn, nhìn ra cửa sổ, một con vật gì đó rất lớn thoát khỏi cửa sổ bay về phía mình... Thì ra, đó là một con bướm khổng lồ, con bướm có hình thù kì dị và to lớn... To lớn đến độ trong đời mình chưa từng gặp bao giờ...

Con bướm đậu lên vai mình, sau đó bay lên khuôn hình treo trên vách, rồi bay xuống đậu lên tấm gạch men dán tường... Vội lấy chiếc Iphone 3 ghi lại hình ảnh... Con bướm lớn hơn tấm gạch men 20x40... Ghi hình xong, con bướm bay ra bằng một cửa sổ khác, mình cao hứng đặt cho nó là “Vô Đối Đại Hồ Điệp”...

Đêm đó, con bướm chia tay Lý Tứ, Lý Tứ hoàn tất Vô Đối Môn... Lúc ấy là 3:30 sáng ngày 25/09/2015... Đây là lí do vì sao các cuốn Vô Đối Môn bản cũ có in hình con bướm... Và, Thường Xuân Vân Đài, người bạn vong niên sau khi đọc Vô Đối Môn đã đề tặng bốn câu thơ:

“Vô đối đại hồ điệp, 
Làm bạn với mênh mông, 
Ta Bà cánh cửa lớn, 
Mở trí tuệ vô cùng...”!

Những năm sau, mình viết tiếp Anh lạc luận 2, Chuyện trên mây, Chuyện chi đây, Tâm Tông Và Trò chơi trí tuệ, Mười Một Bài Kinh Phật v.v...

Vô Đối Môn là cuốn sách thứ ba trong những cuốn sách đã chính thức xuất bản của mình... Nhưng, nó lại là cuốn sách đầu tiên được chính thức cấp phép... Ngày đó, mình viết sách chỉ với ý đồ làm tài liệu cho HĐ Lý Gia học tập, chưa từng có tham vọng xuất bản chính thức cũng như “lên kệ”... Nhưng rồi cơ duyên đã đến... Sau khi Thường Xuân Vân Đài đọc được Vô Đối Môn, anh thầy giáo trẻ quyết tâm đưa Vô Đối Môn đến với bạn đọc... Thế là Thường Xuân Vân Đài được Lý Thu Thuỷ (Giám Đốc HaNoiBooks) đã “hô biến”, từ con cá “ao làng” ngày nào, nay đã có thể “bơi ra sông rạch”...

Cảm ơn Thuỷ! Cảm ơn Thường Xuân Vân Đài! Cảm ơn cái ngày ấy, cái ngày “lấy đi vô vàn nước mắt hạnh phúc” của HĐ Lý Gia khi Vô Đối Môn chính thức lên kệ! Cái ngày mà, tất cả HĐ Lý Gia không dám mơ tưởng lại trở thành hiện thực... 

21/07/2019 tại TP Hồ Chí Minh, trên đường Đinh Tiên Hoàng... Buổi ra mắt sách đầu tiên của Lý Tứ, ngày làm tiền đề cho những năm sau này, năm nào cũng vài ba lần Lý Gia lại tổ chức sự kiện ra mắt sách khắp ba miền Trung, Nam, Bắc với những đầu sách khác nhau... 

Trước đây, Vô Đối Môn được tất cả các nhóm Lý Gia làm tài liệu trong những buổi thảo luận... Đầu năm 2023, trong giáo trình Giáo pháp nâng cao của Lý Gia, mình chính thức triển khai Vô Đối Môn cho HĐ... Sau hơn một năm, đến hôm nay Lý Gia đã thảo luận được 21 bài... Còn 28 bài nữa, hy vọng năm con Rồng chúng mình sẽ thanh toán dứt điểm...

Ngày mốt (10/03/2024) cũng tại TP Hồ Chí Minh... Lý Gia lại tổ chức sự kiện bỏ túi “Chúc mừng Vô Đối Môn tái Bản Lần 2”... Ngồi viết những dòng này... Đã 9 năm sau cái đêm Vô Đối Đại Hồ Điệp hội ngộ Lý Tứ mà cảm giác như chỉ là chuyện hôm qua...

Vâng!

“Vô Đối Đại Hồ Điệp
Làm bạn với mênh mông
Ta Bà cánh cửa lớn
Mở trí tuệ...vô...cùng...” 
(Thường Xuân Vân Đài)
 

Cái tên Vô Đối Môn mang ý nghĩa như thế! Là như thế đấy các bạn ạ!

08/03/2024

LÝ TỨ

Câu chuyện “Lão Trương đi khám bệnh” được mình kể trong buổi sinh hoạt tối thứ ba vừa rồi... Câu chuyện tuy ngắn, nhưng càng ngẫm nghĩ, càng thấy nhiều ý vị ẩn chứa trong nó... Càng ngẫm nghĩ, càng thấy sức tự tại khi đối trước sanh tử, sức thâm hậu của lão ấy trong đạo pháp... 

Sáng nay Liêm và Hưng ngồi uống trà với mình... Trong lúc “trà dư tửu hậu”, hai bạn ấy lấy làm thích thú câu chuyện “Lão Trương đi khám bệnh”... Câu chuyện này, được mình kể trong buổi sinh hoạt tối thứ ba vừa rồi...

Câu chuyện tuy ngắn, nhưng càng ngẫm nghĩ, càng thấy nhiều ý vị ẩn chứa trong nó... Càng ngẫm nghĩ, càng thấy sức tự tại khi đối trước sanh tử, sức thâm hậu của lão ấy trong đạo pháp... 

Nội dung câu chuyện như sau:

“Khoảng gần một năm trước lúc lâm chung, Lão Trương có dấu hiệu bệnh nặng... Mình đưa lão đến bác sĩ để thăm khám...

Sau khi thăm khám xong, bác sĩ gặp riêng mình (thân nhân người bệnh) thông báo kết quả... bác sĩ cho biết, lão Trương bị ung thư gan đến giai đoạn khó chữa... Sau đó, mình, lão Trương và bác sĩ ngồi uống trà đàm đạo với nhau (BS cũng là chỗ quen)... Trong lúc câu chuyện đến hồi cao trào... Vị bác sĩ bỗng dưng cao hứng nói với lão Trương...

- Tôi nói ra điều này, không biết chú (ý chỉ Lão Trương) có sợ không?

- Có điều gì ghê gớm mà bác sĩ nói ra làm tôi phải sợ? Xin cứ nói...

- Chú bị ung thư gan đến giai đoạn nguy hiểm, mạng sống tính từng ngày... Nói chung, đây là giai đoạn sống để chờ chết...

Nghe thế, Lão Trương cười lớn rồi thảnh thơi trả lời...

- Tôi bị ung thư, sống để chờ chết là phải rồi... Nhưng bác sĩ sống để chờ thứ gì bác sĩ có biết không?

- Bác sĩ...?”

03/03/2024

LÝ TỨ (lược ghi)

Buổi sinh hoạt đầu năm con Rồng của Lý Gia vào đêm hôm qua (20/02/2024)... Trong phần thảo luận! Có một HĐ Lý Gia đặt câu hỏi cho mình! Và, mẩu đối thoại ngắn sau đây đã xảy ra...

Buổi sinh hoạt đầu năm con Rồng của Lý Gia vào đêm hôm qua (20/02/2024)... Trong phần thảo luận! Có một HĐ Lý Gia đặt câu hỏi cho mình! Và, mẩu đối thoại ngắn sau đây đã xảy ra:

- Thầy ơi! Quê con đầu năm, nhiều Thầy yêu cầu đệ tử đóng một số tiền chừng mấy trăm ngàn để nhận về lá sớ nhường sao, giải hạn! Quan điểm của Thầy về việc này thế nào?

- Mục đích của việc làm này là gì?

- Dạ! Giúp cho gia đình suốt năm tai qua nạn khỏi, làm ăn phát đạt, hoà khí an vui, không phải chịu tai ương khổ não v.v...

- Nếu chỉ vài trăm ngàn thậm chí vài mươi triệu mà cả gia đình suốt năm được điều tốt lành như bạn vừa kể thì, theo mình giá đó rất rẻ! Chắc mọi người biết, hiện giờ có nhiều người sẵn sàng bỏ tiền tỉ để mua an vui, thoát khỏi lao ngục nhưng không được... Nhưng mà, trước khi đóng tiền, hai bên có kí khế ước, giao kèo, hợp đồng trách nhiệm v.v... hay nghĩa vụ bồi thường thiệt hại (có công chứng) nếu gia đình trong năm xảy ra xui xẻo (không như lời hứa) hay không? 

- Thưa, không nghe nói đến ạ...

- Ha ha ha ha! Vậy thì theo mình... Quả này phải coi lại yếu tố rủi ro, cũng như những ràng buộc mang tính pháp lí của nó....

- Chời...ơi... Chiện như dzậy mà tui nghĩ hoài... hổng... có...dza...

- Ha ha ha ha!

21/02/2024

LÝ TỨ (lược ghi)

Chuyên đề: “Mối liên hệ giữa Kinh Kim Cang và những vấn đề cốt lõi của Phật đạo”, được manh nha từ khí phần, tất bật chuyển sang tướng phần... Rồi, vài ngày nữa viên kim cương ấy, nhất định trở thành thắng khí theo nguyên lí “tam nghiệp phần” của lẽ tự nhiên...

Các bạn!

Tranh thủ những ngày đầu năm dương lịch 2024, nhưng cũng là những ngày cuối cùng của năm Âm Lịch Quý Mão! Trong khoảng giao thời ngắn ngủi chừng trên dưới 30 ngày, Chương trình học tập Lý Gia mở rộng đến cộng đồng từ các khoá “Hạnh phúc quanh ta - Giọt mưa đầu mùa” của năm 2024 cũng vừa khép lại sau những thành công nhất định! 

Ban Khoa giáo Lý Gia thay vì chọn cho mình có 30 ngày an nhàn, rảnh rang để đón chào năm mới Giáp Thìn! Nhưng không! Tất cả đồng ngồi lại, tất cả cùng nhất trí phải lao vào “trận chiến mới” để tạo ra một sản phẩm đột phá, một món quà quý giá dành tặng cộng đồng trước những ngày khai xuân! 

Từ đây, ý tưởng Lý Gia tổ chức một khoá học ngắn ngày, khoá học đặc biệt mang tính chuyên đề nhằm làm quà xuân kính biếu những người yêu thích Phật pháp, yêu thích Lý Gia... Và, kim cương chính là món quà được chọn! Thế là, chuyên đề: “Mối liên hệ giữa Kinh Kim Cang và những vấn đề cốt lõi của Phật đạo”, được manh nha từ khí phần, tất bật chuyển sang tướng phần... Rồi, vài ngày nữa viên kim cương ấy, nhất định trở thành thắng khí theo nguyên lí “tam nghiệp phần” của lẽ tự nhiên...

Không chỉ cả Ban khoa giáo bận rộn với những buổi họp xây dựng nội dung, kiến tập, thực tập, thảo luận, góp ý... có khi đến tận hơn 12 giờ đêm... Bản thân mình (Lý Tứ) cũng nhận được rất nhiều băn khoăn, thắc mắc từ bạn đọc, từ các học viên có ý định đăng kí tham gia khoá học... Những băn khoăn, thắc mắc ấy xoay quanh một số nội dung chủ yếu sau:

1) Mục tiêu của khoá học là gì?

2) Người chưa từng biết Phật pháp có học được không?

3) Tinh thần cốt lõi của Kinh Kim Cang?

4) Sự khác biệt giữa Kinh Kim Cang và các kinh Giáo Tông?

Nhìn chung, thắc mắc từ bạn đọc cũng như học viên là rất cần thiết trước khi chúng ta bắt đầu hành trình sáu buổi học thú vị sắp diễn ra...

Các bạn!

Phật đạo có bốn hình thức giáo dục tiêu biểu, đó là: Thân giáo, ngôn giáo, tâm giáo và trí giáo! Trong bốn hình thức giáo dục này, người xưa tạm chia thành hai khuynh hướng giáo dục dựa vào tâm cơ, trình độ, hoàn cảnh, xu hướng v.v... của người học, ta quen gọi là tuỳ căn, tuỳ cơ, tuỳ thời... gồm Giáo tông và Tâm tông! Thân giáo, Ngôn giáo thuộc Giáo tông! Tâm giáo, Trí giáo thuộc Tâm tông!

Hai khuynh hướng giáo dục vừa nêu hỗ trợ cho nhau, nhằm giúp người học từng thời điểm, từng quả vị... có thể đạt thành kết quả học tập như nguyện... Từ đây, hệ thống kinh sách Phật giáo cũng tạm phân chia thành Giáo Tông và Tâm Tông! 

Giáo Tông là loại kinh mang tính giáo khoa, học thuật, biện chứng, có trình tự, thứ lớp, giảng giải rành mạch...

Tâm Tông là loại kinh có khuynh hướng “trực chỉ nhân tâm”, tức nhắm ngay tâm người khoan phá, giúp họ tức thời nhận ra cứu cánh nào đó trong quá trình học tập...

Giáo Tông là phương pháp giáo dục giúp người học đi từ nguyên lí đến chứng nhập cứu cánh! Tâm Tông là phương pháp giáo dục giúp người chứng nhập cứu cánh trước, học tập nguyên lí sau! Vì thế, Giáo Tông và Tâm Tông đều có những ưu, nhược điểm của mình! Đơn cử cho hai loại hình giáo dục này là trường hợp của Ngài Tu Bồ Đề và Lục Tổ Huệ Năng khi cùng tiếp cận Kim Cang Kinh! 

Ngài Tu Bồ Đề, nhờ học tập pháp lành “Đệ Nhất Nghĩa Không” nên chứng được “Đệ Nhất Giải Không” phát sinh “kì tâm”, một thứ tâm “lìa phàm hiển thánh”! Tuy kì tâm là thánh tâm! Nhưng bản thân Ngài Tu Bồ Đề cũng tự biết, tâm ấy chưa phải chỗ bản nhiên rốt ráo tự tại như “chơn tâm” hay “Kim Cang tâm”! 

Chính nguyên nhân này, ngài Tu Bồ Đề sau một lần khất thực, trong lúc tĩnh tọa, đã phát sinh băn khoăn về chỗ thực chứng của mình, và bạch Phật: “Như Lai thiện hộ niệm chư Bồ Tát, thiện phó chúc chư Bồ Tát”. Băn khoăn này, có ý rằng: “Như Lai đã dạy chư Bồ Tát những gì, để rồi các vị ấy có đời sống tự tại và thường được Thế Tôn khen ngợi (chẳng giống cái kì tâm của con) ”...

Và, từ băn khoăn đó, duyên khởi Kinh Kim Cang ra đời... để rồi Tu Bồ Đề trực nhận “cứu cánh bản nhiên không tâm, vô trụ” mới đích thực “vô vi cảnh giới” cần giác ngộ (không phải thứ kì tâm, nửa hữu nửa vô mà mình đã được)! Sau trực nhận ấy, đã khiến “Tu Bồ Đề thế luỵ bi khấp” (khóc như mưa)! Nước mắt dầm dề của ngài Tu Bồ Đề như một hiển nhiên xuất phát từ thứ hạnh phúc đích thực vỡ oà sau cơn mộng mị! Những giọt nước mắt của Ngài chính là hình ảnh một vị thánh tăng đã trực nhận ra, đâu mới là tâm ý “bản nhiên” sau nhiều năm học tập pháp lành!

Trái ngược với Tu Bồ Đề! Huệ Năng là người trước đây chưa từng học tập, chưa từng biết đến giáo pháp... Trong lúc gánh củi, nghe được câu Kim Cang “Bất ưng trụ sắc sanh tâm, bất ưng trụ thanh, hương, vị, xúc, pháp sanh tâm... Ưng vô sở trụ nhi sanh kì tâm”... hai câu này có nghĩa, không nên trụ nơi thấy nghe để sanh tâm (phàm tâm), cũng không nên trụ (bất kì pháp lành nào) để sanh kì tâm (thánh tâm)... Vừa nghe xong, Lục Tổ đã hoát nhiên nhận ra “bản nhiên rỗng rang” của tâm thức (Bổn lai vô nhất vật, hà xứ nhá trần ai)! 

Tuy đã nhận ra cứu cánh như vậy (như thị)! Nhưng rồi, để biết cứu cánh là gì (tính nguyên lí)... Huệ Năng phải đến Huỳnh Mai cầu học! Và, cái đêm lên thất Tổ để một lần nữa được nghe Ngũ Tổ giảng giải Kinh Kim Cang... Bây giờ, Huệ Năng phải kinh ngạc thốt lên: “Nào dè! Nào dè... nó... lại... như... vậy! Thầy ơi?!” (Nào dè tự tánh vốn tự thanh tịnh, nào dè tự tánh vốn không động lay, nào dè tự tánh vốn không sanh diệt, nào dè tự tánh sẵn đủ công đức, nào dè tự tánh... khi... mê... có... thể... sanh... muôn... pháp...)!

Vâng, hình ảnh thảng thốt “nào dè” của Huệ Năng, và hình ảnh “thế luỵ bi khấp” của Tu Bồ Đề ngày nào đồng phát xuất từ Kinh Kim Cang! Điều này cho thấy sức khoan phá mãnh liệt của Tâm Tông trong hệ thống giáo pháp! Nó như một quả bom có sức công phá mãnh liệt, ngay tức thời huỷ diệt bất kì mọi loại tâm thức của hữu tình, khi tâm đó chưa thật sự chứng nhập cảnh giới vô vi... Cho dù đó là “phàm tâm của Huệ Năng” một người chưa từng một ngày học giáo pháp... hay “kì tâm một vị thánh tăng như Tu Bồ Đề”, người đã từng nhiều năm học tập pháp lành để có được danh hiệu Đệ Nhất Giải Không! 

Các bạn!
 

Một người được coi là thành tựu trong Phật đạo, phải thành tựu đủ Giáo Tông và Tâm Tông! Giáo Tông cho ra thuyết thông và Tâm Tông cho ra tông thông!

Thuyết thông và tông thông của Phật đạo như con chim với đôi cánh hoàn hảo! Con chim với đôi cánh hoàn hảo mới có thể bay cao, bay xa qua “vô lượng pháp giới sai biệt”! Còn, một con chim với đôi cánh khiếm khuyết thì, sẽ bay đến đâu trong ba cõi hữu đầy phiền muộn này!?

                Chính vì vậy nên Phật đã dạy:

“Ta có hai thứ thông
Thuyết thông và tông thông
Thuyết dạy kẻ đồng mông
Tông vì người tu hành”... (Kinh Lăng Già)

                Và, Lục Tổ Huệ Năng cũng đã tuyên thuyết:

“Thuyết thông và tông thông
Như nhật treo hư không
Duy truyền pháp kiến tánh
Xuống thế phá tà tông”... (Pháp Bảo Đàn Kinh)
 

Kim Cang là bài kinh nằm trong hệ thống Bát Nhã của Phật đạo, nên kinh này có tên Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật Đa! Vì là Bát Nhã Ba La Mật Đa nên kinh gồm đủ hai mục tiêu, đó là giúp người học tập thành tựu Kim Cang Tâm và Kim Cang Trí!

Kim Cang Tâm hay chơn tâm, không tâm... Là thứ tâm “như hư không”, thuộc về vô vi! Nói khác hơn, thành tựu Kim Cang Tâm chính là trở về bản nhiên vô vi không tâm, không pháp! Không tâm, không pháp là cảnh giới rốt ráo không! Rốt ráo không, không giống cảnh giới không của người tu hành thành tựu kì tâm (hay thánh tâm, tâm không) từ 18 pháp không! Vì thế, rốt ráo không hay không tâm mới được ví như kim cương, thứ vật thể rắn chắc không có gì phá hoại được! 

Từ nền tảng không tâm, người tu hành tiếp tục học tập để thành tựu cảnh giới cao hơn, đó là Kim Cang Trí hay Không trí, Bát Nhã trí!

Không trí là thứ trí như hư không! Vì là hư không nên trí này có thể tương ưng và khoan phá tất cả mọi loại tâm thức hữu vi của hữu tình! Như hư không, có thể tức thì đến bất kì nơi nào có khoảng trống!

Một cái không có gì phá hoại được (Kim Cang Tâm)! Một cái có năng lực khoan phá tất cả hữu vi tâm của hữu tình (Kim Cang Trí)! Chính là hai hình ảnh đặc thù, trái ngược nhau được làm nên bởi Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật Đa! Tâm và Trí của Phật đạo là như thế! Như thế! Các bạn thấy có vi diệu không!

Để có thể hoàn thành Kim Cang Tâm và Kim Cang Trí... Người tu hành phải trải qua năm giai đoạn tu học là: Phát tâm kim cang, Phục tâm kim cang, Minh tâm kim cang, Kiến đáo kim cang và cuối cùng là Xuất đáo kim cang! 

Phát tâm kim cang đến Minh tâm kim cang như người chiến binh thao luyện trên thao trường, với khiên giáp tốt, không kẻ thù nào có thể xâm hại! Kiến đáo kim cang và Xuất đáo kim cang, như tướng quân xuất trận, với cơ trí thâm diệu, trăm trận trăm thắng!

Cuối cùng! Tuy lí là như vậy! Nhưng tất cả đều “tại tâm này”! Vô niệm, Vô trụ, Vô đắc mới là tinh thần cốt lõi của Kim cang... Hữu niệm thì, nơi hư không mắt nhặm thấy có hoa đốm! Mắt hết bệnh, một phen hoát nhiên, “mộng qua sông đã tỉnh”! Bờ này, bờ kia... tất cả đều trong mộng! Kim cang là như thế! Là như thế các bạn ạ!

Đến đây, chắc các bạn đã tự có thể trả lời các câu hỏi: 

1)  Mục tiêu của khoá học là gì?

2)  Người chưa từng biết Phật pháp có học được không?

3)  Tinh thần cốt lõi của Kinh Kim Cang?

4)  Sự khác biệt giữa Kinh Kim Cang và các kinh Giáo Tông?
 

Đôi dòng tản mạn trước vạch xuất phát! Hẹn gặp mọi người ngày khai giảng 08/01/2024!

06/01/2024

LÝ TỨ

Năm 2024 đã đến! Rất mong, tất cả HĐ chúng ta nỗ lực hơn nữa trong học tập và đưa các giá trị của Lý Gia đến với cộng đồng trên tinh thần “lợi hoà đồng quân” và phương châm của Lý Gia, phương châm hoa Bồ Công Anh “mang yêu thương và ước mơ đến những nơi xa nhất...”!

Các bạn!

Như vậy là, chỉ còn vài giờ nữa, năm 2023 chính thức khép lại để nhân loại hân hoan chào đón năm mới 2024! 

Trước thềm năm mới, thay mặt Ban quản trị Lý Gia... Kính chúc bạn đọc, tất cả HĐTM, cùng những người hữu duyên an vui, hạnh phúc, thành công trong cuộc sống...

Những ngày cuối năm, nhân sự kiện tổng kết học tập và trao tặng danh hiệu Lý Nữ Phương Danh năm 2023 cho HĐ Lý Gia... Mình đã có chuyến đi dài ngày từ Nam đến Bắc để thăm viếng HĐ chúng ta! Có đến tận nơi, có gặp gỡ, có trao đổi v.v... mới cảm nhận trọn vẹn thế nào là “Văn Hoá Vô Lậu”, thế nào là “Hạnh Phúc Đích Thực” giữa đời thường của Đại Gia Đình Lý Gia... Cảm nhận một loại văn hoá, một thứ hạnh phúc mà thiết nghĩ khó có nơi nào có được, thế mà việc hy hữu ấy đang hiện diện trong từng gia đình, trong từng con người thoạt nhìn rất ư bình thường, nhưng tâm trí của họ thì không hề tầm thường... 

Hạnh phúc này, văn hoá này không phải từ trên trời rớt xuống theo cách hên xui! Cũng không phải từ dưới đất chui lên theo số phận rủi may... Nó cũng chẳng phải kết quả của sự cầu xin, hay ban ơn từ một đấng cao xa nào đó... Mà hạnh phúc ấy, văn hoá ấy phần lớn HĐ Lý Gia đạt được nhờ vào việc miệt mài học tập, nỗ lực tinh cần rèn giũa bản thân, cộng với sự hộ trì vô điều kiện của tất cả HĐ chúng ta thông qua ngọn đuốc giáo pháp đã được Đấng Từ Phụ Thích Ca Mâu Ni tìm thấy cách đây trên 2.600 năm, và tặng lại cho hậu thế như một món quà vô giá đối với những ai nhận ra giá trị đích thực, và lấy món quà vô giá ấy làm kim chỉ nam cho đời sống...

Năm 2023 cũng là năm đầu tiên Lý Gia đưa các giá trị của mình đến với cộng đồng sau 15 năm HĐ chúng ta đã từng bước thực chứng các giá trị ấy... Những hoạt động của Lý Gia đến với cộng đồng trong năm qua đã được cộng đồng chấp nhận, đánh giá cao và nhiệt tình ủng hộ... Trong các hoạt động này, chúng ta có thể nêu lên một vài hoạt động tiêu biểu như!

- Chương trình “Hạnh phúc quanh ta - Giọt mưa đầu mùa”! Đây là chương trình mở rộng của Lý Gia, phổ cập giáo pháp đến với cộng đồng! Sau 11 tháng triển khai, đã mở được 5 khoá học trực tuyến... Với trên 800 học viên đăng kí tham gia! Sau mỗi khoá, những học viên tham gia trọn vẹn các buổi học, nhận ra các giá trị thực tiễn trong việc học tập giáo pháp từ Lý Gia... Các học viên ấy đã chính thức trở thành HĐ Lý Gia... Hiện tại, họ đang tiếp tục theo học các lớp “Giáo pháp nhập môn”, Giáo pháp căn bản hoặc Giáo pháp nâng cao do Ban khoa giáo Lý Gia tổ chức ...

- Chương trình Câu lạc bộ 30 phút đọc sách cùng Lý Gia! Đây là chương trình sinh hoạt trực tuyến được phát triển từ Câu lạc bộ Những người yêu mến sách Lý Tứ, phát thường xuyên vào mỗi sáng chủ nhật trên các nền tảng truyền thông Lý Gia như: Fanpage Lý Gia, Youtube Lý Gia, Website LyTu.Vn... Được đông đảo bạn đọc theo dõi cùng với hàng 1000 lượt like, comment, share...

- Câu lạc bộ 30 phút học tiếng Anh cùng Lý Gia! Câu lạc bộ ra đời vào tháng 08/2023 với đội ngũ giảng viên, trợ giảng có nhiều kinh nghiệm, đang giảng dạy tại nhiều cơ sở giáo dục tiếng Anh trong nước và nước ngoài đảm nhiệm! Câu lạc bộ vừa tổ chức Lễ bế giảng giai đoạn 3 của K01 (giai đoạn 1 xóa mù, giai đoạn 2 xoá điếc và giai đoạn 3 xoá ngọng(1)) với hàng trăm học viên theo học...

Phát huy thắng lợi của năm 2023! Theo dự kiến... Năm 2024, Ban quản trị Lý Gia sẽ đưa vào hoạt động 2 Câu lạc bộ trực tuyến gồm!

- Câu lạc bộ 30 phút Yoga cùng Lý Gia! Đây là Câu lạc bộ trực tuyến giúp HĐ Lý Gia và cộng đồng nâng cao sức khoẻ với phương châm: “Một tinh thần minh mẫn cùng một thân thể tráng kiện”... Câu lạc bộ sẽ do SM Lý Thuý Liên là HLV Yoga chuyên nghiệp làm chủ nhiệm, cùng với SM Lý Nữ Phương Danh Lý Ngọc Anh làm phó chủ nhiệm và đội ngũ hỗ trợ chuyên nghiệp... 
 
- Đặc biệt, để chào mừng năm mới Giáp Thìn (2024)... Ban quản trị Lý Gia sẽ khai giảng khóa K06 - HPQT - GMĐM - CHUYÊN ĐỀ - MỐI LIÊN HỆ GIỮA KINH KIM CANG VÀ CÁC VẤN ĐỀ CỐT LÕI TRONG PHẬT ĐẠO... Lớp chuyên đề này chỉ diễn ra trong 6 buổi, do Ban khoa giáo Lý Gia thực hiện và khai giảng vào đầu tháng Giêng năm 2024, kết thúc vào cuối năm Quý Mão...(Theo dõi trên các trang truyền thông của Lý Gia để biết chi tiết và đăng kí tham dự)

Các bạn!

Lý Gia coi Phật đạo là một nền giáo dục! Trong nền giáo dục ấy, việc học tập không bao giờ thừa...

- Học để lợi mình!

- Học để lợi người!

- Học để lợi mình lợi người! 

Phật dạy: “Bồ tát phải gồm đủ ngũ minh là, Nội minh, Ngoại minh, Y phương minh, Công xảo minh và Thanh minh”... 

Ngũ minh do học tập mà thành! Xét cho cùng, ngũ minh như một thân thể hoàn hảo, cơ thể hoàn hảo là phải hoàn hảo cả đầu mình và tứ chi, trong các bộ phận ấy một bộ phận nào đó khiếm khuyết có được coi là cơ thể hoàn hảo chăng? 

Năm 2024 đã đến! Rất mong, tất cả HĐ chúng ta nỗ lực hơn nữa trong học tập và đưa các giá trị của Lý Gia đến với cộng đồng trên tinh thần “lợi hoà đồng quân” và phương châm của Lý Gia, phương châm hoa Bồ Công Anh “mang yêu thương và ước mơ đến những nơi xa nhất...”!

Chúc mọi người an vui, tinh tấn, thành ở đời, đạt ở đạo!

31/12/2023

LÝ TỨ

(1) Cách nói bông đùa trong CLB.

Tóm lại, tỉnh thức không phải là yêu cầu và càng không phải nội dung giảng dạy của Phật đạo... Vì rằng, khái niệm tỉnh thức không xuất phát từ sự giác ngộ chân chánh...

Các bạn!

Ngày nay, người ta nói nhiều, bàn nhiều và dạy nhau nhiều về “tỉnh thức”! 

Tỉnh thức, được hiểu như một biện pháp nâng cao ý thức, tập trung trong công việc, tỉnh táo trong hành xử, kiểm soát cảm xúc, cảm giác, nghĩ suy v.v... Tránh không để “đầu óc” rơi vào trạng thái mất tập trung, ngái ngủ, mơ hồ... 

Tỉnh thức được coi như một trong những liệu pháp giúp con người thành công trong cuộc sống... Về điều này đối với đời, không có gì đáng bàn!

Tuy nhiên hiện tại, khái niệm tỉnh thức không còn là “biện pháp đưa đến thành công ở đời” mà, một số người do không thấu suốt Phật pháp, hoặc hiểu biết Phật pháp một cách mơ hồ... đã coi tỉnh thức như một yêu cầu, thậm chí là chủ trương của Phật đạo... Điều này dẫn đến hệ luỵ là, hiểu biết sai lầm, ứng dụng không chuẩn lời Phật dạy... từ đó cố công tu học, nhưng gần như không thể giác ngộ chân chánh, không đạt được các mục tiêu do Phật đạo đề ra...

Trong kinh điển chính thống của Phật đạo, ta không thấy một bài kinh, một lời dạy nào đề cập đến tỉnh thức... Nếu có chăng, Phật chỉ dạy người tu hành “tỉnh giác” hay “chánh niệm tỉnh giác”... Và, tỉnh giác hay chánh niệm tỉnh giác mới chính là yêu cầu, là nội dung giảng dạy, là một trong những mục tiêu người học tập trong Phật đạo cần phải hoàn thành... 

Vì sao lại như vậy!?

Vì rằng, đối với Phật đạo, một người chưa giác ngộ hay chưa được học tập các kiến thức chân chánh (chánh giác) để tiến đến giác ngộ... Cho dù, người ấy có nỗ lực tập trung (vào công việc), đầu óc luôn tỉnh táo, kiểm soát tốt cảm xúc, cảm giác, không mơ hồ, ngái ngủ trong đời 
sống... nhờ biện pháp tỉnh thức góp phần thành công trong đời, người này cũng không thể tìm đến an vui vĩnh hằng thông qua con đường giác ngộ của đạo! 

Theo quan điểm của Phật đạo, một chúng sanh (một con người) khi có mặt trên cõi đời này, con người đó mặc nhiên được nuôi lớn bằng các pháp thế gian, tồn tại trong cái nôi thế gian... Khác hơn, chúng sanh đó chính là đại diện, là biểu mẫu của thế gian giới!

Chính vì thế, cho dù chúng sanh ấy có tỉnh thức, có làm chủ tốt tâm thức, hành động... cũng không thể thoát ra những nhận thức đã sản sinh ra mình mà bản thân là đại diện, là khuôn mẫu của các nhận thức ấy... Điều này giống như một người mù bẩm sinh, nếu người đó không được chữa lành đôi mắt thì, mọi nỗ lực cũng chỉ là nỗ lực của sự mù loà (vô minh) và không thể thành công, an vui như một người sáng mắt (giác ngộ)... Đây là lí do vì sao Phật đạo ra đời!

Phật đạo ra đời, không giáo dục, không kêu gọi, không ủng hộ v.v... một người mù bẩm sinh hãy nỗ lực, hãy tỉnh thức, hãy làm chủ cảm xúc, cảm giác, làm chủ bản thân để tìm thấy hạnh phúc đích thực” trong cuộc sống đầy sắc màu, từ đó kẻ mù ấy có thể vẽ nên những bức tranh có giá trị cho đời (một yêu cầu không tưởng đối với người mù)...

Mà, để chữa lành bệnh mù loà, mê lầm cho chúng sanh, Phật đạo dùng “thuốc giác”, một loại thuốc đặc hiệu, một thứ A dà đà đặc hữu nhằm chữa lành căn bệnh mù loà do “bất giác”, giúp chúng sanh không còn mù tối, từ đó tự thân mỗi người trở thành những “bức tranh hạnh phúc” được làm nên từ chất liệu “sắc màu của chân giác”... Đây cũng là lí do vì sao khái niệm “tỉnh giác” của Phật đạo ra đời...

Tỉnh giác trong Phật đạo là gì?

Tỉnh giác hay “chánh niệm tỉnh giác” là thuật ngữ đặc trưng của Phật đạo, nhằm nói đến hành hoạt (suy nghĩ, hành động) của người tu hành sau khi đã được học tập giáo pháp một cách chân chánh, nhận thức rõ bản chất (thiệt tướng) thân, tâm, các pháp, thế giới cùng các tính chất hư ngụy trong các thứ ấy... theo nhân sinh quan, vũ trụ quan của Phật đạo...

Sau khi học tập, tư duy thấu đáo... Vị ấy, ghi nhớ không quên các “nhận thức mới” (xuất thế gian pháp) mà mình đã học, đã thấu suốt gọi là chánh niệm... Từ chánh niệm ấy, một thứ chánh niệm được dẫn khởi bởi chánh giác (hiểu biết chân chánh), chứ không phải “tà giác” (hiểu biết sai lệch đạo pháp)... người này dùng sức giác hay còn gọi là “giác lực”, quan sát mọi hoạt động của thân tâm như đi, đứng, nghĩ suy v.v... gọi là tỉnh giác... 

Nhờ chánh niệm tỉnh giác, mọi lúc, mọi nơi, mọi thời... vị tu hành này “không rơi vào bất giác”... Do không rơi vào bất giác, “bất hạnh không xảy ra”... Bất hạnh không xảy ra, khối “ưu bi khổ não không hiện khởi”... Khối ưu bi khổ não không hiện khởi, hạnh phúc đích thực hay “Niết bàn an vui sẽ tự hiện”...

Niết bàn an vui tự hiện, mục tiêu phạm hạnh hoàn thành... Mục tiêu của phạm hạnh đã thành, sư tử con của đạo xuất thế xuất sanh, sư tử xuất thế xuất sanh, tiếng gầm sư tử mới xuất hiện! “Chư lậu dĩ tận, phạm hạnh dĩ lập, sở tác dĩ biện, bất thọ hậu hữu”! Tiếng gầm này có nghĩa: Nhờ tỉnh giác, mọi lậu hoặc do bất giác không còn, Niết bàn thanh tịnh an vui đã hiện ra trong tâm thức, việc trừ diệt mê muội bất giác đã xong, không còn trở lại kiếp đời u mê như trước nữa... Đây là tiếng gầm uy lực, phát ra từ tâm thức an vui khi hữu tình ứng dụng thành công chánh niệm tỉnh giác!

Có thẩm xét thấu đáo hai khái niệm tỉnh thức của đời và tỉnh giác của đạo... Chúng ta mới thấy rằng, tỉnh thức là khái niệm hoàn toàn của thế gian, khái niệm này được sản sanh từ sự không thấu tình đạt lí của thế gian pháp, bởi tính chất hư vọng trong chính nó... Từ đó, người ta kêu gọi tỉnh thức để không bị ngủ quên trong các pháp hư vọng... Nhưng, cho dù kêu gọi như thế, người ta cũng khó biết rằng, một người không giác ngộ hoặc chưa được dạy dỗ để hướng đến giác ngộ, cho dù người ấy có tỉnh thức hoặc mãi mãi không mê ngủ, cũng chỉ như một kẻ mộng du, đi tìm kiếm thành công trong các cơn “du mộng”... Khác hơn, tỉnh thức chỉ là sự chuyển đổi hình thái từ mộng du này sang một thứ mộng du khác không hơn không kém...

Vì thế, muốn hết vô minh, muốn hết tăm tối, muốn ra khỏi các cơn “mộng du thành bại” đầy đau khổ, phiền muộn, triền phược của đời... Người tu hành, cần phải học tập chánh pháp để có được chánh giác... Có chánh giác mới có chánh niệm tỉnh giác... Có chánh niệm tỉnh giác cho dù vị tu hành này “ngủ hay thức” đều không rơi vào bất hạnh, ưu bi khổ não... Vì rằng, nhờ tỉnh giác nên, tâm thức nay đã chuyển từ mê thành trí và chủng tánh Anh Lạc đã nảy nở trong tâm thức...

Mình rất tán đồng với ý kiến từ bài viết trên tạp chí Bát Chánh Đạo online có tên “Tỉnh thức theo cách gọi đúng của Đức Phật”... Ý kiến bài viết ấy như sau (trích):

“... Tuy nhiên, khi tìm kiếm thuật ngữ Tỉnh Thức, hay Chánh Niệm Tỉnh Thức trong các bộ kinh Nikaya - Kinh tạng Nguyên Thuỷ - thì không có, mà chỉ có thuật ngữ “Tỉnh Giác” và “Chánh Niệm - Tỉnh Giác”. Trong “Kinh Sa môn quả” thuộc Trường Bộ Kinh, Đức Phật thuyết:

“Đại vương, thế nào là Tỳ kheo chánh niệm tỉnh giác? Đại vương, ở đây, Tỳ kheo khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát, thượng y đều tỉnh giác, khi ăn, uống, nhai, nuốt đều tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác. Như vậy, này Đại vương, Tỳ kheo chánh niệm tỉnh giác”.

Như vậy, do không hiểu biết như thật về “Tỉnh giác”, các Luận sư Phật giáo sau này đã thay thế thuật ngữ “Tỉnh Giác” bằng “Tỉnh Thức” ... (Theo BatChanhDao.Vn)!

Vâng! “Do không hiểu biết như thật về tỉnh giác, các Luận sư Phật giáo sau này thay thế thuật ngữ tỉnh giác bằng tỉnh thức”... Câu nói này, đã lột tả chân thật về hiện tượng người tu hành hiện nay do không thấu suốt điều mình đã học từ giáo pháp, trong cơn bối rối, mất phương hướng... đã và đang chạy theo những từ ngữ của đời, những thứ văn hoá không hề có trong đạo giác ngộ...

Học tập là một chuyện, hiểu biết như thật về điều ta đã học là một chuyện... Học tập mà không, hoặc chưa hiểu biết như thật về điều ta đã học... Nhất định sẽ dẫn đến những nhầm lẫn tai hại giữa đạo và đời... Mà, một người đã không minh bạch điều gì thuộc về đời, những gì thuộc về đạo thì, cho dù người đó có cố công tìm đến đạo, có cố chứng minh, biện bạch điều mình đã hiểu, đã nói là đạo... Người ấy cũng chỉ loanh quanh trên con đường đời, mà đích đến là “cuộc thành bại” đầy ưu bi khổ não của thế gian...

Tóm lại, tỉnh thức không phải là yêu cầu và càng không phải nội dung giảng dạy của Phật đạo... Vì rằng, khái niệm tỉnh thức không xuất phát từ sự giác ngộ chân chánh... Bởi lẽ, người chưa được học tập giáo pháp một cách chắc thật để có giác lực thì, chẳng thể giác ngộ, cho dù người đó có đang tỉnh thức hay ngái ngủ... Và, trong ngôn ngữ vô lậu, chẳng có một từ nào, một ý nghĩa nào lại “mang đầy tính phàm tục” như thế...

Không giác ngộ, chưa thoát ra khỏi thế gian giới thì, cho dù có cố tỉnh thức để gặt hái một vài thành công trong đời, cũng chỉ là thành công của kẻ mộng du, tỉnh tỉnh mê mê lạc lối trong kiếp nhân sinh...

Để kết thúc bài viết, xin giới thiệu đến các bạn bài kinh Ganaka Moggallana, Phật dạy về chánh niệm tỉnh giác như sau!

“Tỳ kheo, hãy thành tựu chánh niệm tỉnh giác, khi đi tới khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát, thượng y đều tỉnh giác; khi ăn, uống, nhai, nuốt, đều tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác”. (Trích Kinh Ganaka Moggallana)!

Phật đã dạy như thế, chư hiền thánh xưa đã ứng dụng như thế! Hôm nay, chúng ta nên “tỉnh thức” (thức dậy trong mù loà), hay học tập chánh pháp để “tỉnh giác” (giác sát trong sáng suốt) đây các bạn!?

“Hào ly hữu sai,
Thiên địa huyền cách.
Dục đắc hiện tiền,
Mạc tồn thuận nghịch”
Dịch nghĩa:
Sai lạc đường tơ,
Ðất trời xa cách.
Muốn được hiện tiền,
Chớ còn xuôi ngược.
(Trích Tín Tâm Minh - Tam Tổ Tăng Xán)
 

03/10/2023

LÝ TỨ