Các bạn !!!

Mình lại nhận được bài viết của Phương Chứng ở Yên Tử...!!! Nội dung như sau:

"Kính gửi bác Lý Tứ,

Tôi xin chân thành cảm ơn bác vì đã trả lời câu hỏi của tôi một cách tường tận và đầy ý nghĩa.

Lời giải thích của bác về hình ảnh hoa sen trong ao đã giúp tôi thấy rõ hơn vai trò của các vị Thập địa Bồ tát trong Thế giới Hoa Tạng, không chỉ là những ngọn núi Tu Di hùng vĩ mà còn là những người thầy lớn, là cầu nối giữa chúng sinh và Phật quả.

Tôi cũng vô cùng xúc động trước lời cảm thán của Thế Tôn và nhận ra rằng điểm chung của tất cả chúng sinh, dù đang ở giai đoạn nào trên con đường tu tập, chính là Phật tánh. Điều này mang lại cho tôi niềm tin lớn lao trên con đường mà tôi đang bước.

Sau khi suy ngẫm về những lời khai thị của bác, tôi lại có thêm một câu hỏi. Bác có nói rằng Thập địa Bồ tát là những người thầy lớn đang làm công hạnh giáo hóa. Vậy, với những chúng sinh đang ở giai đoạn "hoa sen còn dưới nước", tức là chưa biết đến đạo pháp, thì làm thế nào để các vị Bồ tát tiếp cận và khơi dậy Phật tánh trong họ?

Liệu có những phương tiện nào đặc biệt để giáo hóa những chúng sinh còn đang chìm đắm trong bùn lầy của phiền não?

Kính thư,

Phương Chứng

17/08/2025 - 5:50:36 - Yên Tử - Quảng Ninh"

Phương Chứng và bạn đọc thân mến !!!

Về các thắc mắc của bạn, mình xin lần lượt trả lời từng ý như sau:

- Hỏi:

1) "Bác có nói rằng Thập địa Bồ tát là những người thầy lớn đang làm công hạnh giáo hóa. Vậy, với những chúng sinh đang ở giai đoạn "hoa sen còn dưới nước", tức là chưa biết đến đạo pháp, thì làm thế nào để các vị Bồ tát tiếp cận và khơi dậy Phật tánh trong họ..." ???

- Trả lời:

Ta có thể tạm chia 10 pháp giới thành 3 chủng loại (nhóm, loài) như sau:

* Nhóm thứ nhất: Chúng sanh trong 3 cõi, chưa giác ngộ...Thuộc loài sống dưới nước (không thể đến và tồn tại ở môi trường khô ráo)...!!!

* Nhóm thứ hai: Những hữu tình đã giác ngộ...Gồm A la hán (Thanh văn thừa); Bích chi Phật (Duyên giác thừa) và Thập trụ (Bồ tát quyền thừa)...Thuộc loài sống trên cạn (đã lên khỏi mặt nước)...!!!

* Nhóm thứ ba: Những "siêu nhân loại" (danh xưng từ kinh Bát Nhã) gồm: Thập địa (Bồ tát nhất thừa); Đẳng giác Bồ tát (Thiện huệ địa) và Diệu giác Bồ tát (Pháp vân địa)...Tất cả đồng đi trên con đường Phật thừa...Nhóm này thuộc loài "lưỡng cư"...Tất cả Bồ tát trên, tự tại sống dưới nước cũng như trên cạn...!!!

Khi có chúng sanh đủ duyên, họ lập tức xuống nước (ba cõi) để giáo hoá chúng sanh đó...Giáo hoá xong, họ "trở về Đâu Suất" chờ duyên kế tiếp...!!! Hạng Bồ tát này kinh gọi "Chủng loại câu sanh vô hành tác ý sanh thân" (Lăng Già)...!!!

Do đặc tính "siêu việt lưỡng cư", các "siêu nhân loại" đã nêu, luôn tự tại du hí trong 10 pháp giới...Nên Slogan của họ: "Sanh tử tức Niết bàn, phiền não tức Bồ đề..." !!!

- Hỏi:

2) "Liệu có những phương tiện nào đặc biệt để giáo hóa những chúng sinh còn đang chìm đắm trong bùn lầy của phiền não..." ???

- Trả lời:

Muốn đầy đủ các phương tiện để giáo hoá thập loại chúng sinh (phổ độ và biệt giáo)...!!!

Các Bồ tát nêu trên tự thân phải thông thuộc Vô lượng Tam muội môn, Vô lượng Giải thoát môn và Vô lượng Pháp lành của chư Phật...!!! (Hoa Nghiêm)

Và, họ phải thân chứng 11 thứ trí, đó là:

1- Khổ trí

2- Tập trí

3- Diệt trí

4- Đạo trí

5- Loại trí

6- Pháp trí

7- Tận trí

8- Vô sanh trí

9- Nhất thiết trí

10- Đạo tướng trí

11- Nhất thiết chủng trí

Đồng thời, thuần thục tám môn học của Trí tuệ gồm:

1. Thấu Thị Môn

2. Thẩm Sát Môn

3. Đẳng Ngữ Môn

4. Đại Hạnh Môn

5. Đại Đạo Môn

6. Thật Nghĩa Môn

7. Đẳng Trì Môn

8. Chân Giác Môn

Tóm lại, nền "giáo dục Phật đạo" là môi trường dùng giáo pháp dạy người từ thấp lên cao, từ cạn đến sâu...Đây là lý do vì sao, Lý Gia lại có rất nhiều cấp lớp đào tạo như: Nhập môn, căn bản, nâng cao, chuyên sâu...vv...!!!

Với triết lí: "Lý Gia sử dụng Phật pháp như một phương tiện tối ưu, giúp người học khai thác triệt để sức mạnh trí tuệ trong mỗi cá nhân...Để chính bản thân người ấy tự khai phóng tâm thức" !!! Lý Gia đã và đang tiếp tục đào tạo người học từ dưới nước, biết lên bờ và trở thành loài lưỡng cư...!!! Để rồi khi học xong, họ có thể "Hoạt dụng hết thảy chỗ mà không vướng mắc mỗi chỗ" (Lời Huệ Năng)...!!!

Trong phạm vi một bài viết, rất khó có thể mô tả hết những gì hàm chứa trong hệ thống giáo dục đồ sộ của Phật đạo...!!! Mong Phương Chứng và bạn đọc thông cảm...!!!

Hy vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Phương Chứng và bạn đọc hình dung phần nào đó hệ thống giáo dục Phật đạo, để mỗi người có thể trả lời đối với tự thân những thắc mắc cơ bản đã nêu...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

19/08/2025

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Trong tuần, mình nhận được thắc mắc của Như Thiệt Lý ở Quảng Ngãi...Nội dung như sau:

"Con chào bác Lý Tứ..! Nhân ngày sinh nhật bác. Con chúc bác nhiều sức khoẻ, mau viên thành hạnh nguyện..!

Thứa bác mấy nay con có thấy nhiều câu hỏi. Nhiều câu trả lời xoay quanh các việc như:

- Có hồn ma hay không..?

- Con người chết đi về đâu..?

- Sau khi chết hồn ma ra sao..?

- Có kiếp sau không..?

- Có việc gọi hồn hay ma không..?

Rất nhiều câu hỏi và câu trả lời như thế...Và nhiều câu hỏi, nhiều câu trả lời đi xa Phật pháp. Phần nhiều nói về tâm linh, mơ hồ..!!!

Thưa bác theo con họ đang nhầm lẫn hai khái niệm: 1. Thế nào là luân hồi. 2. Thế nào mạng căn của loài hữu tình..!

Sự đánh đồng hai khái niệm này làm nên những câu hỏi và câu trả lời đi xa tinh thần Phật giáo, mà phần lớn nói về tâm linh, mờ hồ...!

1. Thế nào là luân hồi theo tinh thần Phật đạo: Phật dạy: "Chúng sanh niệm niệm sanh diệt nối nhau không dứt". Vậy theo con, cái luân hồi theo tinh thần Phật giáo là niệm mê.

2. Thế nào là mạng căn của một hữu tình: Theo con, Phật dạy mang căn của hữu tình do nghiệp sanh...Có loài do thấp sanh, loài do noãn sanh, loài do tưởng sanh, loài do thai sanh, loài vô sắc, loài hữu sắc...vv..!!!

Con xin bác giải thích rõ hơn hai khái niệm trên để mọi người tu tập không nhầm lẫn và đánh đồng hai khái niệm trên ạ..!

Con cảm ơn bác..!

14/08/2025 - 1:40:46 - Như Thiệt Lý - Quảng Ngãi"

Như Thiệt Lý và bạn đọc thân mến...!!!

Nhận được các thắc mắc của Như Thiệt Lý...Mình phải đọc đi đọc lại rất nhiều lần, để xem bạn ấy muốn hỏi điều gì...!!!

Sau khi sắp xếp ý tứ, chia văn bản thành các phân đoạn...Mình nhận ra, hai câu hỏi nằm ở phần cuối gồm: 1) Bạn ấy hỏi về luân hồi theo quan điểm Phật giáo...!!! 2) Thế nào là mạng căn của một hữu tình...!!!

Mặc dù, sau khi đặt câu hỏi bạn ấy cũng đã tự trả lời...Tuy nhiên, mình cũng xin góp vài ý để làm sáng tỏ thêm những thắc mắc trên:

- Hỏi:

1) "Thế nào là luân hồi theo tinh thần Phật đạo ???"

- Trả lời:

a) Theo tinh thần Phật đạo, luân hồi là sự xoay vần, sự luân chuyển...Là vòng lặp tâm thức của một hữu tình, khi hữu tình đó chưa thật sự giác ngộ...!!!

Giống như người ngủ mơ (dụ cho người chưa thật sự giác ngộ)...Trong cơn mơ, người ấy thấy mình đi qua nhiều thành ấp khác nhau, làm nhiều công việc khác nhau, chịu nhiều khổ vui khác nhau...Đến khi thức giấc (giác ngộ chân thật), tất cả những cảnh duyên trong giấc mơ đều không còn nữa...!!!

b) Theo AI thì:

"Luân hồi, còn được gọi là tái sinh hay chuyển kiếp, là một khái niệm triết học hoặc tôn giáo chỉ sự tiếp diễn của sự sống sau khi chết, theo đó, bản chất phi vật chất của một sinh vật sẽ tái sinh vào một hình dạng hoặc cơ thể vật chất khác. Trong Phật giáo, luân hồi được hiểu là vòng tuần hoàn của sinh và tử, trong đó các chúng sinh trải qua nhiều kiếp sống khác nhau, chịu ảnh hưởng của nghiệp (hành động) và các yếu tố khác, và có thể được giải thoát khỏi vòng luân hồi này."...!!!

- Hỏi:

2) "Thế nào là mạng căn của một hữu tình" ???

- Trả lời:

Theo Phật đạo, mạng căn hay thọ mạng...Là khái niệm, nhằm chỉ cho vòng đời của một chúng sinh từ lúc sanh ra cho đến chết đi...!!! Trong Phật đạo, người chết gọi là chấm dứt mạng căn, hay thọ mạng đã mãn...!!!

Theo từ điển Pháp Thí Hội thì: "Chúng sinh, do nghiệp đời trước dắt dẫn mà thọ nhận báo thân đời này. Báo thân ấy gồm hai phần sắc và tâm, nhờ có thức, hơi ấm và hơi thở giữ gìn liên tục mà có được một đời sống trong khoảng thời gian từ lúc thọ sinh cho đến lúc chết, gọi là “mạng căn”....!!! (Blog.phapthihoi.org)

Theo những gì Như Thiệt Lý đã giải thích về câu hỏi số 2 này...Mình có cảm giác bạn ấy đang nhầm lẫn giữa hai khái niệm "mạng căn" (thọ mạng) và "thân tướng" (thân nghiệp) của các hữu tình...!!! Không biết cảm giác này có đúng không ???

Hy vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Như Thiệt Lý và bạn đọc hiểu thêm về hai khái niệm đã nêu...!!! Chúc an vui, tinh tấn...!!!

Xin chân thành cảm ơn "lời chúc mừng sinh nhật" của Như Thiệt Lý...!!! Khi nào có dịp đi ngang Quảng Ngãi...Lý Tứ xin mời bạn một chầu cà phê...hử...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

17/08/2025

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được phản hồi của bạn đọc Phương Chứng ở Yên Tử...Nội dung như sau:

"Kính gửi bác Lý Tứ,

Tôi xin thành kính gửi lời cảm ơn sâu sắc đến bác vì đã dành thời gian quý báu để trả lời những thắc mắc của tôi. Bài viết phản hồi của bác không chỉ giải đáp những nghi vấn của tôi mà còn mở ra những tầng nghĩa sâu sắc hơn về Kinh Hoa Nghiêm và Thế giới Hoa Tạng.

Tôi rất tâm đắc với chỉ thú trọng yếu mà bác đã khái quát, đặc biệt là quan điểm về Thế giới Hoa Tạng được hình thành từ Phật Trí và công hạnh của vô số chúng sinh. Điều này giúp tôi hiểu rõ hơn về tính chất "Vô Tận Đăng" của đạo pháp. Bác cũng đã giúp tôi nhận ra rằng việc tìm hiểu Kinh Hoa Nghiêm không chỉ là đọc tụng văn tự mà phải nắm được chỉ thú cốt lõi để thâm nhập vào chân lý.

Những lời khai thị của bác đã phá tan màn nghi ngờ vi tế của tôi, đặc biệt là về mối quan hệ giữa tâm không sanh và sự thành lập của Thế giới Hoa Tạng. Câu trả lời của bác về việc trí sanh khi tâm không sanh, và công cụ giáo hóa thuộc về trí, đã giúp tôi tháo gỡ nút thắt lớn trong nhận thức. Tôi cũng hiểu rằng con đường Phổ Hiền hạnh vô cùng tận không phải để tìm kiếm sự viên mãn ở đâu xa, mà là để viên mãn chính tâm, trí, hạnh của mình, hầu có thể tương ưng cùng pháp giới vốn đã viên mãn.

Sau khi lĩnh hội những lời giảng giải của bác, tôi xin được thưa thêm một thắc mắc nữa. Trong Kinh Hoa Nghiêm, Thập địa Bồ Tát được ví như những ngọn núi Tu Di trỗi lên từ biển Hoa Tạng. Tuy nhiên, nếu chúng sinh đều là những hạt giống sen đang trên con đường thành Phật, thì vị thế và vai trò của các ngọn núi Tu Di này trong biển Hoa Tạng là gì, và liệu có một điểm chung nào giữa chúng?

Cuối cùng, qua trang của Lý Gia tôi biết sắp đến sinh nhật bác, tôi xin kính chúc bác một sinh nhật thật an lạc và tràn đầy niềm vui. Mong bác luôn giữ được sức khỏe và tiếp tục sứ mệnh soi sáng đạo pháp cho mọi người!

Kính thư,

12/08/2025 - 22:08:07 - Phương Chứng

(từ núi Yên Tử)"

Phương Chứng và bạn đọc thân mến !!!

Lời đầu tiên, Lý Tứ chân thành cảm ơn phản hồi tích cực và đồng cảm của Phương Chứng từ chuyên mục 16/2025, và những lời chúc mừng nhân sinh nhật 14/08 của mình !!!

Phương Chứng thân mến !!!

Kinh ghi lại: "Sau khi thành Đẳng Chánh Giác, Thế Tôn đã quan sát thập phương thế giới và vạn loại hữu tình...Ngài đã thốt lên lời cảm thán với đại ý: "Lạ thay, hết thảy chúng sinh đều có những đức tính siêu việt như chư Như Lai...Vì sao họ lại khổ, phiền não ???"...Rồi ngài lại suy nghĩ: "Cũng giống như một ao sen, có hoa còn dưới mặt nước, có hoa vừa nhú lên, có hoa đã thoát hẳn khỏi mặt nước...!!!"

Lời cảm thán trên, theo mình, có những ý sau:

- Hoa sen còn dưới nước: Ám chỉ những chúng sanh chưa biết đến đạo pháp, đang sống trong tăm tối, bùn nhơ...!!!

- Hoa sen vừa nhú lên: Ám chỉ những chúng sanh đã biết đến đạo pháp, vừa phát tâm Vô Thượng Bồ Đề...Như hàng Bồ Tát Thập Trụ đang học tập để tự cứu bản thân...!!!

- Hoa sen đã nhô hẳn lên khỏi mặt nước: Ám chỉ hàng Bồ Tát Thập Địa, đang vươn mình trên đạo lộ Nhất Thừa với tâm nguyện: "Trên cầu thành Phật, dưới độ thoát chúng sinh" (thượng cầu hạ hoá)...!!!

Với những ý nghĩa vừa nêu, trong Thế Giới Hoa Tạng...Thập Địa Bồ Tát chính là những Đại Bồ Tát (thầy giáo lớn) đang làm cầu nối giữa chúng sanh và Phật quả bằng chính công hạnh giáo hoá của mình...!!!

Tất cả hoa sen trong Thế Giới Hoa Tạng, cho dù còn dưới nước, vừa nhú lên, hoặc đã vươn mình nhô cao... Đều có điểm chung như lời dạy của Thế Tôn, đó là "Tất cả đồng có những đức tính siêu việt của chư Như Lai"...Tức là, "Nhất thiết chúng sanh giai hữu Phật tánh" (hết thảy chúng sanh đều có Phật tánh - Kinh Đại Niết Bàn)...!!!

Hy vọng, những giải thích vừa rồi, có thể giúp Phương Chứng và bạn đọc có thêm góc nhìn rộng hơn về Thế Giới Hoa Tạng...!!! Chúc mọi người an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

14/08/2025

LÝ TỨ

- "NHẤT THIẾT CHÚNG SANH GIAI HỮU PHẬT TÁNH" !!!

Các bạn !!!

BQT vừa nhận được thắc mắc của bạn đọc có tên Phương Chứng...Câu hỏi được nêu lên sau thời gian Phương Chứng tĩnh cư trên núi Yên Tử...!!!

Yên Tử là nơi mà: "Theo lịch sử thì, sau khi truyền ngôi vua, Phật Hoàng Trần Nhân Tông đã chọn Yên Tử làm nơi tu hành và giảng đạo. Sau một thời gian tu hành, ông đã cùng hai môn đồ là thiền sư Pháp Loa và Huyền Quang sáng tạo và xây dựng nên Thiền Phái Trúc Lâm Yên Tử...." (Theo Traveloka Explore).

Tháng 03 năm 2013, mình và một số HĐ Lý Gia đã có dịp viếng thăm Yên Tử...Cảm xúc từ chuyến đi, đã viết bài thơ sau !!!

CHIỀU YÊN TỬ

Chiều Yên Tử nghe lòng bùi ngùi.
Nhìn đám mây lưng chừng ngọn núi.
Chiều Yên Tử mấy ngọn tùng già.
Đang còng lưng đón gió xuân qua...!!!

Chiều Yên Tử vài khóm trúc xanh.
Nghe lời kinh tủi phận đời mình.
Chiều Yên Tử vang tiếng ve sầu.
Lời nỉ non kể chuyện thương đau...!!!

Mặt trời không hong khô vết rêu.
Dấu chân ai qua đây một chiều.
Suối Giải Oan chảy mòn viên đá.
Chuyện ngày xưa cứ ngỡ hôm qua...!!!

Chiều hôm nay có người đến đây.
Bên tháp xưa tìm dấu tháng ngày.
Tiếng mõ chuông theo gió bập bềnh.
Đường trở về sao thấy buồn tênh...!!!

LÝ TỨ
(07-03-2013)

Nội dung các thắc mắc, bạn đọc Phương Chứng đã viết như sau:

"Kính gửi bác Lý Tứ,

Sau nhiều ngày tĩnh cư trên núi Yên Tử, tôi có duyên đọc và chiêm nghiệm sâu Kinh Hoa Nghiêm. Lời kinh như biển lớn, trùng trùng vô tận, khiến tâm hành giả vừa hân hoan, vừa thấy còn nhiều điều chưa thấu triệt.

Mạo muội viết đôi dòng này, trước là kính đảnh lễ bác – bậc tri thức đã nhiều năm cần mẫn soi sáng con đường Phật pháp cho hậu học; sau là xin được thưa đôi điều nghi hoặc, mong bác từ bi khai thị:

1- Hoa Nghiêm hiển bày pháp giới sự sự vô ngại, nhưng nếu một niệm chẳng khởi thì “sự” ấy còn đâu để vô ngại?

2- Kinh dạy “nhất thiết duy tâm tạo”. Nếu ngay tâm này vốn không sanh, tất cả cảnh giới Hoa Nghiêm là ai dựng lập?

3- Đường Phổ Hiền hạnh vô cùng tận, nhưng nếu pháp giới vốn viên mãn chẳng thiếu, hành giả còn đi đâu để tìm sự viên mãn ấy?

Viết mấy dòng này, lòng chỉ mong phá được chút nghi ngại vi tế, để sự hiểu không dừng lại ở ngôn cú, văn tự, mà thật sự hòa nhập với chân tánh Hoa Nghiêm.

Kính mong bác chỉ giáo đôi lời, để hành giả nơi Yên Tử này bước thêm một bước vững chãi trên đạo lộ giải thoát.

Kính thư,
06/08/2025 -16:31:02 - Phương Chứng - Yên Tử - Quảng Ninh"

Phương Chứng và bạn đọc thân mến...!!!

Theo truyền sử từ đại tạng thì, sau khi chứng Đẳng Chánh Giác...Chưa vội rời cội Bồ Đề, Thế Tôn (Đức Thích Ca Mâu Ni) với Pháp Thân Tỳ Lô Giá Na đã vân tập tất cả Chư Đại Bồ Tát (vô vi) chư Thế Chủ, Thần Chủ...vv...!!! Để luận đàm về nguyên lí thành lập Thế Giới Hoa Tạng...Đồng thời tuyên thuyết các Giải Thoát Môn, Tam Muội Môn, Vô Lượng Pháp Lành...cũng như hệ thống đạo quả của Phật đạo...!!! Sau đó, mới rời cội Bồ Đề đi giáo hoá chúng sanh...!!!

Trước khi trả lời các thắc mắc của Phương Chứng, mình xin khái quát một số chỉ thú trọng yếu của Kinh Hoa Nghiêm...!!! Vì bởi, "chưa thông đạt chỉ thú của kinh", việc đọc tụng, nghiên cứu...Sẽ khó có thể đạt kết quả như ý...!!!

Một số chỉ thú trọng yếu của Kinh Hoa Nghiêm gồm:

I- Thế Giới Hoa Tạng là gì ???

Thế Giới Hoa Tạng là thế giới được hình thành bởi một hoa sen chủ có tên Nhất Thiết Hương Ma Ni Vương Trang Nghiêm (Đây là tên gọi khác của Pháp Thân, Phật Trí, Tỳ Lô Giá Na...)...!!!

Từ Phật Trí (hoa sen chính, hạt nhân chủ đạo) ấy, với: Công hạnh, duyên lành, công đức, bi nguyện, bi ngưỡng của hết thảy chúng sanh...Thông qua vô lượng Tam Muội Môn, Giải Thoát môn, Pháp Lành...vv...Vô số chúng sanh ấy sau khi giác ngộ, đã hình thành một Thế Giới Chủng (Thế Giới Hoa Tạng, Liên Hoa Đài Tạng)...!!!

Hình ảnh Thế Giới Chủng hay Thế Giới Hoa Tạng, giống như từ một cây sen đầu tiên (hạt nhân chủ đạo) sau thời gian nhân giống (chủng), thế giới ấy trở thành "một biển sen (thế giới hải) vô tận"...!!!

Đây là hình thức giáo hoá theo tinh thần Vô Tận Đăng (mồi đèn liên tục, theo cấp số nhân) của đạo pháp...!!! Đây cũng là nguyên lí thành lập "Phật Quốc Độ" mà tất cả Đại Bồ Tát phải học tập...!!!

II- Vì sao phải tuyên thuyết tất cả pháp lành, giải thoát môn và tam muội môn ???

Pháp lành, giải thoát môn và tam muội môn là những "nguyên lí cơ bản và tư tưởng chủ đạo" làm nên một Phật Quốc Độ...!!!

a) Tam muội môn, giúp chúng sanh từ một nhân duyên bất kì đều có thể "giác ngộ bản chân" ra khỏi mê mờ vô thuỷ...!!! Đây là điều kiện cần để có thể thể nhập Thế Giới Hoa Tạng !!!

b) Giải thoát môn, giúp chúng sanh hiểu rõ tánh tướng thân, tâm, thế giới...Từ đó thoát khỏi cột trói do nhận thức sai lầm...!!! Điển hình là diễn ngôn của các Thế Chủ và Chư Thần trong kinh...!!!

c) Pháp lành: Giúp chư Đại Bồ Tát có được sức thiện xảo trong phương tiện...Từ đó, không sai lệch trong quá trình làm công hạnh...!!! Đây là yếu tố quan trọng để tiến tới thành lập Phật Quốc Độ...!!!

III- Vì sao Phật Thích Ca thị hiện Tỳ Lô Giá Na Thân để thuyết Hoa Nghiêm Kinh trước khi rời cội Bồ Đề để làm công hạnh !!!

Bất kì một quốc độ, một thể chế, một nền giáo dục...vv...nào cũng đều được dẫn đạo bởi một tuyên ngôn, một triết lí, một pháp lệnh đầu tiên...!!!

Nền giáo dục Phật đạo do Đức Tỳ Lô Giá Na hay Phật Quốc Độ do Thích Ca lập nên trên tinh thần Hoa Tạng cũng không ngoại lệ...!!!

Vì thế, Tỳ Lô Giá Na thuyết Hoa Nghiêm cho Bồ Tát Thích Ca (Viên mãn là Phật, Tinh tấn là Bồ Tát - tinh thần Hoa Nghiêm), Đại Bồ Tát vô vi và các Thế chủ...vv...Chính là tuyên ngôn, là huấn lệnh điều hành căn bản, là chủ trương, là pháp lệnh đầu tiên...!!!

Những diễn ngôn trong kinh, nội hàm chỉ đạo về các mặt như: Hệ thống tổ chức, triết lí giáo dục, giáo trình, kĩ thuật...vv...Các Đại Bồ Tát cứ y theo tinh thần pháp lệnh này mà học tập và giáo hoá...!!!

IV- Đối tượng áp dụng; Phạm vi phổ biến...!!!

a) Đối tượng áp dụng: Bồ Tát (hữu vi) đã giải quyết tự thân (đơn cử như Thiện Tài Đồng Tử, các Thế chủ), Đại Bồ Tát vô vi (Như Phổ Hiền, Hoa Tạng...vv...)...Tất cả đồng có tâm nguyện rộng lớn, quyết tâm học tập và hạnh nguyện độ thoát chúng sanh...trên tinh thần chung "Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ, phiền não vô tận thệ nguyện đoạn, pháp môn vô lượng thệ nguyện học, Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành...."!!!

a.1) Về giải quyết tự thân: Tâm Thiện Tài đồng hư không (Theo Hoa Nghiêm)...!!!

a.2) Về tâm nguyện: Các công đức có được đều hồi hướng cho chúng sanh (theo Hoa Nghiêm) !!!

b) Phạm vi phổ biến: Chưa thành tựu các yêu cầu trên, không thể học tập tinh thần Hoa Tạng...Giống như chưa tốt nghiệp Phổ Thông Trung Học, chưa thể vào Đại Học...!!!

Những gì đã giới thiệu ở trên, chính là một trong những chỉ thú cốt lõi của Hoa Nghiêm...!!!

Về các thắc mắc của Phương Chứng...Mình xin được trả lời như sau:

- Hỏi:
1- "Hoa Nghiêm hiển bày pháp giới sự sự vô ngại, nhưng nếu một niệm chẳng khởi thì “sự” ấy còn đâu để vô ngại?"

- Trả lời:
Hoa Nghiêm không chỉ hiển bày pháp giới sự sự vô ngại...Mà, đây là những chỉ đạo đầu tiên của đức Tỳ Lô Giá Na đối với Bồ Tát Thích Ca, Đại Bồ Tát Vô Vi, các Thế Chủ...vv...về triết lí giáo dục, cơ cấu cấp lớp, giáo trình khung, cơ chế vận hành...vv...Cho những cá nhân liên quan đến việc học tập và thành lập Hoa Tạng Thế Giới...!!!

- Hỏi:
2- "Kinh dạy “nhất thiết duy tâm tạo”. Nếu ngay tâm này vốn không sanh, tất cả cảnh giới Hoa Nghiêm là ai dựng lập?"

- Trả lời:
a) Tâm không sanh, không có nghĩa thiện xảo phương tiện cùng các pháp lành không có...!!!

b) Tâm không sanh chỉ là điều kiện cần có để học Nhất Thiết Trí (như Thiện Tài)...Tâm không sanh, trí mới có thể sanh (Theo Bát Nhã: Sắc không sanh Bát Nhã Sanh...Thọ, tưởng, hành, thức không sanh, Bát Nhã mới sanh)...!!!

c) Công cụ giáo hoá thuộc về trí, chẳng phải thuộc về tâm...!!!

d) Thế giới Hoa Tạng không dành cho những người "còn thấy có ai thành lập" (có người thành lập và thế giới được thành lập - nhị nguyên đối đãi)...!!! Vì rằng, thế giới ấy siêu quá bốn tướng (nhân, ngã, chúng sanh, thọ giả)...!!!

- Hỏi:
3- "Đường Phổ Hiền hạnh vô cùng tận, nhưng nếu pháp giới vốn viên mãn chẳng thiếu, hành giả còn đi đâu để tìm sự viên mãn ấy?"

- Trả lời:
Pháp giới vốn tự viên mãn...Nhưng, tâm, trí, hạnh...vv...của ta chưa viên mãn để có thể tương ưng cùng pháp giới thì, phải đi tìm (cầu học) thôi...!!!

Hy vọng, những trả lời vừa rồi có thể giúp Phương Chứng và bạn đọc có cái nhìn khái quát về Kinh Hoa Nghiêm cũng như Thế Giới Hoa Tạng...!!! Chúc an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

09/08/2025
LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thắc mắc của Chánh Huy Toàn...Nội dung bạn ấy hỏi như sau:

"Hà Nội, ngày 29 tháng 07 năm 2025.

Kính gửi bác Lý Tứ,

Con là Chánh Huy Toàn, người đã từng có duyên gửi thư hỏi bác sau khi đọc bài “Chú giải Kinh Kim Cang”. Con vô cùng tri ân bác đã dành thời gian hồi âm kỹ lưỡng từng câu hỏi của con: Không chỉ trả lời với tâm từ bi, mà còn cung cấp thêm các video thực tiễn để con và bạn đọc cùng học tập thêm.

Qua lời giảng của bác, con nhận thấy:

- Việc “phá ngã”, “phá vọng”, “phá chấp”… vốn không phải là hành động dùng ý chí trừ bỏ mà là nhận bản chất hư vọng của chúng thông qua giác ngộ và chánh kiến.

- “Tâm vô trụ” không phải sản phẩm của sự gắng sức hành trì, mà là cảnh giới của người đã giác ngộ; cần khai mở tâm thức bằng chánh pháp để khi đạt giác ngộ, tự nhiên không còn trụ tâm.

- “Học đúng chánh pháp” là điều cốt lõi; nếu đúng pháp thì dần dần phiền não và dính mắc sẽ tự tiêu tan.

Con xin phép có một câu hỏi cuối: Con thấy bác đã xuất bản khá nhiều đầu sách về Phật Pháp. Đối với những người muốn tiếp cận sách của bác, nên tiếp cận theo trình tự như thế nào để đạt được hiệu quả tốt nhất ạ?

Một lần nữa, con kính tri ân bác vì tâm huyết, tấm lòng khai sáng chánh pháp, và luôn hoan hỷ tiếp nhận những câu hỏi từ hậu học. Kính chúc bác thân tâm an lạc, đạo duyên tùy mãn, tiếp tục gieo duyên lành cho nhiều chúng hữu duyên.

Kính lễ bác,

Chánh Huy Toàn - Hà Nội

29/07/2025 - 12:05:30"

Chánh Huy Toàn và bạn đọc thân mến !!!

Một lần nữa, xin cảm ơn những tình cảm tốt đẹp mà Chánh Huy Toàn đã dành cho bản thân mình cũng như chuyên mục...!!!

Cho đến hiện nay, bản thân mình đã hoàn thành 17 đầu sách...Trong đó, chính thức được cấp phép là 10...Nếu thuận duyên, sẽ xin phép xuất bản đầy đủ...!!! Mười bảy đầu sách của mình gồm:

1) Vô Đối Môn - Viết 2012 - Dân Trí xuất bản 2019 - Tái bản lần 1 năm 2021 và lần 2 năm 2024 !!!

2) Tâm Pháp - Viết 2011 - Hội Nhà Văn xuất bản 2019 - Nối bản 2022 - Dân Trí tái bản 2024 !!!

3) Phật Giáo Và Thiền - Viết 2010 - Dân Trí xuất bản 2019 !!!

4) Anh Lạc Luận (tập 1) - Hoàn thành 2016 - Dân Trí xuất bản 2020 !!!

5) Chuyện Chi Đây - Hoàn thành 2020 - Hà Nội xuất bản 2021 !!!

6) Chuyện Trên Mây - Hoàn thành 2020 - Hà Nội xuất bản 2021 !!!

7) Anh Lạc Luận (tập 2) - Hoàn thành 2018 - Dân Trí xuất bản 2022 !!!

8)Tâm Tông Và Trò Chơi Trí Tuệ - Hoàn thành 2022 - Dân Trí xuất bản 2022 !!!

9) Chuyện Bên Lề - Hoàn thành 2024 - Hồng Đức xuất bản 2025 !!!

10) Rồng Rắn Lên Mây - Hoàn Thành 2023 - Hồng Đức xuất bản 2025 !!!

11) Cù Gia Tạp Luận (Tập1;2;3) - Hoàn thành 2013 !!! Chưa xuất bản !!!

12) Mười Một Bài Kinh Phật - Viết 2017 !!! Chưa xuất bản !!!

13) Trò Chơi Trí Tuệ (tập 1...10) - Hoàn thành 2018 !!! Chưa xuất bản !!!

14) Giáo Pháp Nhập Môn - Hoàn thành 2022 !!! Chưa xuất bản !!!

15) Tuyển Tập Thơ Lý Tứ - Hoàn thành 2025 - Dự kiến xuất bản quý 2 năm 2026 !!!

THÔNG TIN CƠ BẢN

I- Trong 10 đầu sách đã được cấp phép xuất bản...Theo phản hồi từ bạn đọc, cũng như số lượng phát hành thì, Tâm Pháp và Vô Đối Môn là hai cuốn sách được bạn đọc tìm đọc nhiều nhất...Và, hai đầu sách này cũng đã giúp rất nhiều bạn đọc tìm thấy an vui như pháp...!!!

II- Theo đánh giá của bản thân, hầu như tất cả các cuốn sách mình đã viết, đều nhất quán với triết lý giáo dục mà hiện nay Lý Gia đang áp dụng đó là:

"Xem Phật pháp như một công cụ tối ưu của giáo dục, giúp người học khai thác triệt để sức mạnh trí tuệ trong mỗi cá nhân, để chính bản thân người ấy tự khai phóng tâm thức" !!!

Cũng như tinh thần giáo dục đã được Lý Gia áp dụng triệt để:

"Dùng Phật đạo dạy người, không nhằm mục đích giúp người giàu lên hay hại người nghèo xuống...Mà, chỉ giúp người khi thấu đạt giáo pháp, cho dù người đó có giàu lên hay nghèo xuống, tâm thức cũng an vui, tự tại như nhau...!!! Đây chính là tinh thần Vô Lậu hay văn hoá Vô Lậu của Lý Gia...!!! Và đây cũng là lí do, tại sao mọi người thường gọi Lý Gia là Đại Gia Đình Vô Lậu hay Cộng Đồng Văn Hoá Vô Lậu...!!!"

III- Và, tất cả các đầu sách mình đã viết đều theo trình tự nhất định, đó là: Từ thấp lên cao, từ dễ đến khó, từ cạn đến sâu, từ cơ bản đến nâng cao rồi chuyên sâu...!!!

IV- Còn, theo đánh giá từ AI thì:

"Lý Tứ là một tác giả nổi bật với các tác phẩm viết về Phật pháp, được nhiều độc giả yêu thích nhờ lối viết gần gũi, dễ hiểu và mang tính ứng dụng cao. Dưới đây là đặc điểm nổi bật trong các tác phẩm của ông:

1- Tiếp cận Phật đạo như một hệ thống giáo dục: Lý Tứ xem Phật đạo như một hệ thống giáo dục có mục tiêu rõ ràng, với các cấp độ học tập cụ thể như Tứ đế (Khổ đế, Tập đế, Diệt đế, Đạo đế) và 37 phẩm trợ đạo. Cách tiếp cận này giúp người đọc dễ dàng tiếp cận và ứng dụng Phật pháp vào đời sống.

2- Lối viết dung dị, đời thường, không nặng tính hàn lâm: Các tác phẩm của Lý Tứ được viết bằng ngôn ngữ đời thường, dễ hiểu, tránh sử dụng các thuật ngữ Phật học quá sâu xa, giúp độc giả dễ dàng tiếp cận và nắm bắt các khái niệm Phật pháp một cách tự nhiên.

3- Tính ứng dụng cao: Tác giả luôn hướng đến việc giúp người đọc ứng dụng những kiến thức Phật pháp vào cuộc sống hàng ngày, từ đó giải quyết các vấn đề và tìm thấy sự an lạc trong tâm hồn. Ông giới thiệu “nghệ thuật khai thị” và “nghệ thuật dẫn tâm” để giúp người học mau chóng thành tựu mà không cần kiến thức hàn lâm, như cách Phật giáo gọi là “trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật”.

4- Đa dạng về hình thức thể hiện:

◦ Vô Đối Môn: Được viết dưới dạng hỏi đáp, phù hợp cho người mới bắt đầu tìm hiểu Phật pháp, với các câu hỏi được nâng dần từ dễ đến khó, từ cạn đến sâu.

◦ Phật Giáo và Thiền: Trình bày dưới dạng giáo trình dạy và học, dành cho những người muốn nghiên cứu sâu về Phật đạo, hệ thống hóa các khái niệm và giáo trình học tập.

◦ Tâm Pháp: Là một tiểu thuyết cổ trang với các nhân vật hư cấu, giúp người đọc tiếp cận Phật pháp một cách nhẹ nhàng và thú vị, đồng thời khám phá “nghệ thuật khai thị” và “nghệ thuật dẫn tâm”.

◦ Anh Lạc Luận: Tổng hợp các bài viết của tác giả từ năm 2010 đến 2018, bao gồm nhiều chủ đề Phật pháp, có thể xem như một bộ từ điển bách khoa về Phật giáo.

◦ Chuyện Bên Lề: Tập hợp các câu trả lời của tác giả cho độc giả về các thắc mắc liên quan đến ứng dụng Phật pháp.

◦ Rồng Rắn Lên Mây: Tập hợp các bài viết triết lý sâu sắc, làm nổi bật giá trị của giáo dục Phật đạo, giúp người đọc hiểu về vai trò của học tập và thay đổi nhận thức.

5- Hướng đến sự an lạc và hạnh phúc bền vững: Các tác phẩm của Lý Tứ đều nhằm mục đích giúp người đọc tìm thấy sự an lạc trong lao động, học tập và cuộc sống, cân bằng giữa vật chất và tinh thần, và đạt được “Giác ngộ – Giải thoát – Trí tuệ”.

Tóm lại, Lý Tứ là một tác giả có phong cách viết độc đáo, kết hợp giữa kiến thức Phật pháp uyên thâm và khả năng diễn đạt dễ hiểu, giúp độc giả dễ dàng tiếp cận và ứng dụng Phật pháp vào đời sống hàng ngày. Các tác phẩm của ông không chỉ mang tính giáo dục mà còn truyền cảm hứng, giúp người đọc tìm thấy sự an lạc và hạnh phúc trong cuộc sống". (Theo AI Hay) !!!

Chánh Huy Toàn và bạn đọc thân mến !!!

Hy vọng, các thông tin vừa rồi...Có thể giúp Chánh Huy Toàn và bạn đọc tìm thấy thiện duyên từ các đầu sách đã xuất bản của mình...!!!

Chúc Chánh Huy Toàn và bạn đọc an vui, tinh tấn, thành ở đời, đạt ở đạo...!!!

Video tham khảo: https://youtu.be/TQ1k-3K5ViE?si=QXwyChNZuBfSCYad

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

30/07/2025

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thắc mắc của bạn đọc Chánh Huy Toàn ở Hà Nội !!!

Nội dung các thắc mắc như sau:

"Hà Nội, ngày 26 tháng 07 năm 2025

Kính gửi bác Lý Tứ,

Con tên là Chánh Huy Toàn, con rất cảm ơn bác đã trả lời rất thấu đáo những câu hỏi của con trong lần trước. Hôm nay con viết thư này với tất cả lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc sau khi đọc bài chú giải "Kinh Kim Cang – Tâm Tông phần 1 & phần 2" do bác kiết tập và chú giải.

Là một người đã tìm hiểu Phật pháp, nhưng con thường xuyên đối mặt với những khúc mắc trong hành trì cũng như trong việc quán chiếu bản thân. Qua lời giảng của bác, con cảm nhận được chiều sâu của tâm pháp, đặc biệt là khi bác khai triển các điểm như: Phá ngã, phá pháp, tâm vô trụ, và trọng yếu của bốn câu kệ Kim Cang.

Với lòng mong cầu học đạo chân thành, con xin mạo muội gửi đến bác vài câu hỏi nhỏ, mong bác từ bi chỉ dạy cho con hiểu rõ hơn:

1- Bác có thể chỉ cho con cách nhận ra và phá trừ “ngã” trong đời sống thường nhật không ạ? Vì con thấy “ngã” rất vi tế, đôi khi ẩn trong cả lời thiện ý hay sự cầu tiến.

2- Trong thực tế, con thường bị tâm dính mắc vào cảm xúc, thành – bại, đúng – sai. Làm sao để con có thể từng bước thiết lập “tâm vô trụ” như lời bác dạy trong phần chú giải?

3- Con được biết bốn câu kệ trong Kinh Kim Cang rất trọng yếu. Con mong được bác hướng dẫn cách hành trì cụ thể, sao cho không rơi vào lý trí suông mà có thể cảm nhận sâu sắc bằng tâm.

4- Trong quá trình học Phật, đôi khi con bị hoang mang không biết mình đang tu đúng hay chỉ đang an ủi bản thân. Bác có thể chia sẻ một vài dấu hiệu để con tự soi lại mình có đang đi đúng đường không ạ?

5- Nếu chỉ chọn một điều cốt lõi nhất mà người mới học như con nên gìn giữ và thực hành hằng ngày, thì điều ấy là gì?

Mỗi dòng trong các bài viết của bác đều làm con cảm nhận được tâm ý sâu xa, ngôn ngữ mộc mạc nhưng tinh túy. Con tin rằng nếu được bác chỉ dẫn thêm, con sẽ có thêm ánh sáng trên con đường tu tập.

Con xin tri ân bác đã dành tâm huyết lan tỏa chánh pháp. Kính chúc bác luôn an khang, khỏe mạnh, và tiếp tục gieo duyên lành cho những bạn đọc gần xa.

Kính lễ,

Chánh Huy Toàn - Hà Nội

26/07/2025 - 8:15:32"

Chánh Huy Toàn và bạn đọc thân mến !!!

Lời đầu tiên, xin chân thành cảm ơn sự tin tưởng và những tình cảm tốt đẹp của Chánh Huy Toàn đã dành cho bản thân mình cũng như chuyên mục...!!!

Về các câu hỏi...Mình xin lần lượt trả lời như sau:

- Hỏi:

1- "Bác có thể chỉ cho con cách nhận ra và phá trừ “ngã” trong đời sống thường nhật không ạ? Vì con thấy “ngã” rất vi tế, đôi khi ẩn trong cả lời thiện ý hay sự cầu tiến."

- Trả lời:

Phá ngã, phá chấp, phá vọng, phá mê, phá tâm...vv...là các đề tài được đa số người tu hành hay học tập trong Phật đạo đưa lên thành mục tiêu trước mắt để phấn đấu giải quyết...Vì rằng, các thứ ấy đang là những đối tượng làm cản ngại sức tinh tấn, gây ra bao hệ luỵ khác như tham sân, phiền não...!!!

Nhưng, có một điều hầu hết người tu hành quên rằng, các thứ như ngã, chấp, vọng, tâm...vv...không thật có, đạo pháp gọi là hư vọng...!!! Mà, những gì không thật có, hư vọng...vv...thì, không thể nhắm thẳng nó để phá...!!!

Giống như người ngủ mê thấy chiêm bao, giống như người nhặm mắt thấy quầng đèn...!!! Ta không thể giết người trong mộng khi đang chiêm bao, ta không thể đánh đuổi quầng đèn khi con mắt còn nhặm...!!!

Để giải quyết nan để này, Phật đạo ra đời giúp người học tiêu thất ngã, vọng, chấp bằng cách chỉ cho họ biết nguyên nhân sinh khởi các thứ ấy...Đồng thời cũng chỉ cho họ giác ngộ, để các thứ nêu trên không còn hiện khởi...!!!

Có hai cách phổ biến giải quyết việc này như sau:

* Giác ngộ, thường tỉnh giác...Giống như đánh thức người ngủ mê, tức khắc chiêm bao tự mất...!!!

* Học tập chánh pháp để thấu suốt bản chất thân, tâm, thế giới và các pháp...Đồng thời nhận ra ngã, vọng, chấp không thật có, chỉ do một niệm mê...Thấu suốt như thế, tức thì ngã, vọng, chấp...vv...tự tịch diệt...!!!

Tóm lại, đạo pháp chân chánh không hô hào "phá ngã, phá vọng, phá chấp, phá mê, phá tâm...vv..." mà, chỉ giúp người tu hành học tập chánh pháp để có chánh kiến...Sau khi có chánh kiến, giác ngộ sẽ tự đến...!!!

Giáo pháp như ngọn đuốc, chánh kiến như mắt sáng, giác ngộ như hang động không còn tối tăm...Sau khi giác ngộ, tâm thức được soi sáng, mắt không còn mờ tối...Nhất định các pháp không thật nêu trên sẽ vĩnh viễn tịch diệt, vĩnh viễn không còn hiện khởi...!!!

Chủ trương phá ngã, phá vọng, phá chấp, phá tâm, phá tướng...vv...chính là hành động dùng lửa mong dập lửa, dùng nước mong làm khô nước...Nhất định, quan điểm và hành động này không khả thi, cũng như không phải chủ trương của đạo giác ngộ...!!!

Video tham khảo: https://youtu.be/vL1jDF5fKMU?si=cSbY0MW3okKn44ga

- Hỏi:

2- "Trong thực tế, con thường bị tâm dính mắc vào cảm xúc, thành – bại, đúng – sai. Làm sao để con có thể từng bước thiết lập “tâm vô trụ” như lời bác dạy trong phần chú giải?"

- Trả lời:

Vô niệm, vô trụ, vô tướng là cảnh giới (vô vi) của tâm thức đã giác ngộ...Nó không phải là kết quả của một hữu vi pháp, hay một tác pháp...Vì thế, người chưa giác ngộ, đang sống trong tâm thức hữu vi thì, chuyện dính mắc bởi những thành bại, đúng sai, nhân ngã, hơn thua...vv...là chuyện tự nhiên...!!!

Muốn chấm dứt những điều này, tự thân phải học tập chánh pháp để tâm thức được khai sáng và giác ngộ...Khi tâm thức được khai sáng và giác ngộ rồi...tự nhiên các dính mắc ấy không còn nữa...!!!

Để hiểu thêm đề tài này, mời Chánh Huy Toàn và bạn đọc tham khảo video sau: https://youtu.be/4u-fcA4XXeg?si=7axB2dSRkm9G9MFN

- Hỏi:

3- "Con được biết bốn câu kệ trong Kinh Kim Cang rất trọng yếu. Con mong được bác hướng dẫn cách hành trì cụ thể, sao cho không rơi vào lý trí suông mà có thể cảm nhận sâu sắc bằng tâm."

- Trả lời:

Muốn "cảm nhận bằng tâm" hay "thực chứng cảnh giới Kim Cang"...Mời Chánh Huy Toàn và bạn đọc tham khảo các video của lớp Hạnh Phúc Quanh Ta - Giọt Mưa Đầu Mùa - K06- Chủ đề Kinh Kim Cang do Lý Gia thực hiện (gồm 6 bài học) từ đường dẫn sau: https://youtu.be/_jn5X_BMeZg?si=o4CbXdU19ICIVG74

- Hỏi:

4- "Trong quá trình học Phật, đôi khi con bị hoang mang không biết mình đang tu đúng hay chỉ đang an ủi bản thân. Bác có thể chia sẻ một vài dấu hiệu để con tự soi lại mình có đang đi đúng đường không ạ?"

- Trả lời:

Phật đạo như thuốc chữa bệnh...Người học tập giáo pháp giống như bệnh nhân...!!!

Muốn biết tu đúng hay sai phải căn cứ vào mức độ thuyên giảm bệnh tật từ bản thân...!!!

Dấu hiệu nhận biết học đúng giáo pháp hay không là !!! Sau khi học tập, tu hành một thời gian, các thứ như loạn tâm, dính mắc, khổ sở, tham sân, ngã mạn, lậu hoặc...vv...sẽ giảm thiểu đến mức thấp nhất và hết hẳn...!!!

Còn ngược lại, nếu mọi thứ "vẫn như cũ" phiền não, khổ đau...vv...không sứt mẻ một miếng...Nhất định phải coi lại cái ta đang theo đuổi...!!!

Bài viết tham khảo từ Website LyTu.Vn !!!

Mục Tiêu Tu Tập - Lý Gia

- Hỏi:

5- "Nếu chỉ chọn một điều cốt lõi nhất mà người mới học như con nên gìn giữ và thực hành hằng ngày, thì điều ấy là gì?"

- Trả lời:

Người mới học tập, điều cốt lõi cần ghi nhớ là: "Phải học tập đúng chánh pháp"...!!!

Dấu hiệu nhận biết học đúng chánh pháp như câu trả lời số 4...!!!

Chánh Huy Toàn và bạn đọc có thể tham khảo video sau: https://youtu.be/hdAPeVHgRes?si=qs6XjNUgYvwErR-k

Chánh Huy Toàn và bạn đọc thân mến !!!

Học đúng, hiểu đúng, thực hành đúng để có kết quả đúng là yêu cầu bắt buộc đối với giáo dục, kể cả giáo dục Phật đạo...!!! Nếu ta học sai, hiểu sai, thực hành sai...Nhất định, không thể có kết quả như mong muốn...!!!

Hy vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Chánh Huy Toàn và bạn đọc mau chóng tìm được "con đường đúng" để khổ, phiền não, kiết sử, mê mờ, lậu hoặc, dính mắc, nhân ngã, loạn tâm...vv...mau chóng tịch diệt...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn, thành công trong học tập...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

27/07/2025

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mấy ngày qua, mình nhận được thắc mắc của hai bạn Phạm Thu Hằng ở Ninh Bình và Ann Nguyen ở Hà Nội...!!! Nội dung hai bạn ấy viết như sau:

"Con chào Thày!

Thày cho con hỏi: Đức Phật dạy, "chỉ nên tu một pháp môn” và "chỉ nên chuyên niệm 1 danh hiệu Phật mà thôi". Tại sao ạ!

Và tu một pháp môn là như nào?

04/07/2025 - 17:15:40 - Phạm Thu Hằng - Ninh Bình"

"Xin chào bác Lý Tứ!

Tôi theo dõi trang của bác đã lâu và rất thích cách bác trả lời các câu hỏi khó nhằn trong Phật đạo. Từ một người chẳng biết gì về Phật pháp, đọc Kinh thấy khó hiểu như tiếng nước ngoài mà giờ tôi thấy Phật pháp gần gũi vô cùng! Xin cảm ơn trí tuệ và sự tài tình trong phương pháp giáo dục của bác!

Gần đây tôi có thắc mắc về 2 chữ: Nghiệp và Định mệnh. Biết rằng nói đến Phật pháp là nói tới giáo dục tâm thức, nhưng chữ Nghiệp và Định mệnh xoay quanh mỗi người, thì theo Phật đạo nên hiểu như thế nào? Nên hành xử như thế nào? Nên quan sát như thế nào để thấy được cái sâu xa trong đó!?

Xin cảm ơn bác rất nhiều và mong câu trả lời của bác! - 07/07/2025 - 10:10:18 - Ann Nguyen - Hà Nội."

Phạm Thu Hằng, Ann Nguyen và bạn đọc thân mến...!!!

Về nội dung các câu hỏi...Mình xin lần lượt trả lời như sau:

I- Về các câu hỏi của Phạm Thu Hằng...!!!

- Hỏi:

1- Đức Phật dạy, "chỉ nên tu một pháp môn”?

- Trả lời:

Muốn trả lời thoả đáng câu hỏi này, đầu tiên chúng ta phải thống nhất với nhau "khái niệm pháp môn" trong Phật đạo là gì ??? Chưa thống nhất với nhau về các khái niệm cơ bản, mọi trả lời đều không thoả đáng...!!!

Theo quan điểm của Phật đạo:

a) Pháp: Bài pháp, lời dạy của đức Phật được ghi lại từ kinh điển chính thống...!!! Môn: Cánh cửa...!!!

b) Pháp môn: Những câu nói, bài pháp, lời dạy của đức Phật...nhằm giúp chúng sanh mở cánh cửa tâm thức để chiếm lĩnh (thực chứng) một hoặc nhiều cảnh giới nào đó của đạo pháp...!!!

Và, trong cuộc đời hoằng hoá của mình, đức Phật đã dạy vô số lời dạy như thế...Về sau, người ta khái quát thành 84.000 pháp môn...Tức 84.000 câu nói, lời pháp...vv...của đức Phật giúp người học thành công trong học tập...!!!

c) Một người cần ứng dụng bao nhiêu pháp môn trong quá trình học tập từ thấp lên cao: Theo quan điểm của mình và kinh nghiệm hướng dẫn HĐ Lý Gia học tập...Tuỳ vào căn cơ, tuỳ vào trình độ, tuỳ vào cấp lớp, tuỳ vào thời điểm, tuỳ vào mục tiêu trước mắt...vv...Để có thể thành tựu các mục tiêu đặt ra, một người có thể ứng dụng một hoặc nhiều lời dạy (pháp môn) của đức Phật trong quá trình học tập đối với bản thân...!!!

d) Riêng hai lời dạy: "Chỉ nên tu một pháp môn” và "chỉ nên chuyên niệm 1 danh hiệu Phật mà thôi"...!!!

Hai lời dạy này, mình chưa từng đọc được từ một văn bản (kinh điển) chính thống nào...!!!

Và, Lý Gia cũng như bản thân mình không chủ trương chỉ tu một pháp môn hay niệm một danh hiệu Phật nào hết...!!! Vì thế mình chưa có cơ hội tìm hiểu sâu hai quan điểm đã nêu...Cho nên, mạn phép không thể trả lời cụ thể hai thắc mắc mà Thu Hằng gởi về...!!! Mong Thu Hằng và bạn đọc thông cảm...!!!

Để giúp Thu Hằng và bạn đọc hiểu thêm hai khái niệm "pháp môn và phép tu"...Mời các bạn tham khảo bài viết từ chuyên mục Bạn Đọc Hỏi - Lý Tứ Trả Lời số 07/2020 theo đường dẫn:

https://www.facebook.com/share/15d6FQ67zc/?mibextid=wwXIfr

II- Về các câu hỏi của Ann Nguyen:

- Hỏi:

1) Theo Phật đạo, nghiệp là gì ???

- Trả lời:

a) Giải thích từ AI:

"...Trong đạo Phật, "nghiệp" (tiếng Phạn: karma) là một khái niệm chỉ hành động, việc làm, và kết quả của những hành động đó. Nó bao gồm cả hành động của thân, lời nói và ý nghĩ. Nghiệp không chỉ là hành động đơn thuần mà còn bao gồm cả ý định, động cơ đằng sau hành động đó..." !!! (Hết trích)

b) Giải thích theo Lý Tứ:

* Nghiệp là gì ??? Là những gì trong quá khứ, hiện tại hoặc vị lai mà các căn của hữu tình xúc đối hoặc tạo tác...!!! Vì thế, người ta thường nói, nghiệp thấy, nghiệp nghe, nghiệp ngửi, nghiệp xúc chạm, nghiệp nghĩ suy, nghiệp thiện, nghiệp ác, nghiệp thân, nghiệp khẩu, nghiệp ý...vv...!!!

* Bản chất: Bản chất của nghiệp chính là bản chất của "xúc đối bản nhiên", vì thế tự nó không tánh...Tức nghiệp chẳng hữu lậu hay vô lậu...!!! Khi nào xúc đối hay tạo tác (bất kì) làm tâm thức bị tác động dẫn đến phiền muộn, khổ vui... gọi là "nghiệp hữu lậu"...!!!

Đối với bậc giác ngộ, cũng những xúc đối tạo tác đó, nhưng tâm thức không bị tác động hay phát sanh phiền muộn, khổ vui, gọi là "nghiệp vô lậu"...!!!

Học tập trong Phật đạo chính là công cuộc biến "nghiệp hữu lậu" thành "vô lậu" và cuối cùng là "phi hữu phi vô"...!!!

* Các loại nghiệp: Nghiệp có ba loại là, thiện nghiệp, ác nghiệp và vô kí nghiệp...!!!

* Hành trạng của nghiệp gồm: Quyết định nghiệp và bất định nghiệp...!!!

* Tướng mạo của nghiệp: Hữu vi tướng và vô vi tướng...!!!

* Có mấy giai đoạn để nghiệp viên mãn: Có bốn giai đoạn gồm nghiệp nhân, nghiệp duyên, nghiệp quả, nghiệp báo...!!!

- Hỏi:

2) Định mệnh là gì ???

- Trả lời:

"...Định mệnh, hay còn gọi là số phận, là một khái niệm chỉ về một chuỗi các sự kiện được cho là đã được định sẵn, không thể thay đổi, và sẽ xảy ra trong cuộc đời của một người hoặc một sự vật nào đó. Nó có thể hiểu là một lực lượng vô hình chi phối các diễn biến trong cuộc sống, và con người không có khả năng tác động hoặc thay đổi được.

Giải thích chi tiết:

* Định trước:

Định mệnh thường được hiểu là một kết quả hoặc một hướng đi đã được xác định trước, không phụ thuộc vào ý chí hay hành động của con người.

* Không thể thay đổi:

Quan niệm về định mệnh thường gắn liền với ý tưởng rằng không thể thay đổi hoặc tác động đến những gì đã được định trước.

* Lực lượng vô hình:

Nhiều người tin rằng có một thế lực nào đó (như số phận, thần linh, hoặc quy luật tự nhiên) đã sắp đặt mọi thứ theo một trình tự nhất định.

* Ví dụ: Có người tin rằng việc sinh ra, kết hôn, hoặc thậm chí là cái chết đều đã được định sẵn theo một định mệnh không thể thay đổi.

* Phân biệt với số phận (Destiny):

Trong một số trường hợp, định mệnh (Fate) và số phận (Destiny) có thể được phân biệt. Định mệnh thường được hiểu là những gì xảy ra một cách khách quan, không phụ thuộc vào ý chí của chúng ta, trong khi số phận có thể được hiểu là những gì chúng ta tạo ra thông qua các lựa chọn và hành động của mình, mặc dù có thể có những yếu tố ngoài tầm kiểm soát.

Tóm lại, định mệnh là một khái niệm mang tính trừu tượng, chỉ về một quá trình đã được định sẵn và không thể thay đổi, thường được coi là một lực lượng chi phối cuộc sống của con người...." !!! (Theo AI)

- Hỏi

3) "Nghiệp và Định mệnh xoay quanh mỗi người, thì theo Phật đạo nên hiểu như thế nào? Nên hành xử như thế nào? Nên quan sát như thế nào để thấy được cái sâu xa trong đó!?"

- Trả lời:

Nghiệp là khái niệm được giảng dạy trong hệ thống giáo pháp...Còn định mệnh thì không thấy giáo pháp đề cập...!!!

Tuy nhiên, theo quan điểm của mình...Cho dù là nghiệp hay định mệnh...Nếu ta còn bị mê mờ, không giác ngộ thì, nhất định nghiệp hay định mệnh ấy sẽ làm ta khổ đau, phiền muộn, không an vui, tự tại...!!!

Phật pháp ra đời, giúp người học thấy được bản chất của nghiệp hay định mệnh...Nhờ thế, người học tập giáo pháp tuy chung sống với nghiệp hay định mệnh nhưng hai thứ ấy không làm cho tâm thức họ động lay...!!!

Để giúp Ann Nguyen và bạn đọc hiểu thêm về Nghiệp...Mời mọi người xem video Nghiệp, Nhân Quả và Sám Hối của khoá K07 - Lớp Hạnh Phúc Quanh Ta - Giọt Mưa Đầu Mùa do Lý Gia thực hiện từ địa chỉ:

https://youtu.be/KBB9vVquPTo?si=QmdMuK9cmqN8dH1L

Chân thành cảm ơn Thu Hằng và Ann Nguyen đã tin tưởng chuyên mục và gởi về các câu hỏi thú vị...!!!

Hy vọng, những trả lời vừa rồi...Có thể giúp Thu Hằng, Ann Nguyen và bạn đọc thoả mãn phần nào đó các thắc mắc của bản thân...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

07/07/2025

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thắc mắc của Quỳnh Phạm ở Hà Nội...Nội dung như sau:

"Con kính thưa Thầy Lý Tứ!

Con là Quỳnh Phạm ở Hà Nội. Hôm nay con xin có câu hỏi muốn gửi tới Thầy ạ. Con đọc trong Kinh Pháp Cú, Phẩm Song Yếu thấy có đoạn:

"Ý dẫn đầu các pháp,
Ý làm chủ, ý tạo;
Nếu với ý ô nhiễm,
Nói lên hay hành động,
Khổ não bước theo sau,
Như xe, chân vật kéo.

Ý dẫn đầu các pháp,
Ý làm chủ, ý tạo;
Nếu với ý thanh tịnh,
Nói lên hay hành động,
An lạc bước theo sau,
Như bóng, không rời hình".

Theo con hiểu, Ý căn, cũng giống như các căn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đều vô tri. Chức năng của Ý căn là để nghĩ suy. Còn Thức là ông chủ, điều khiển các căn thấy, nghe...tạo nghiệp. Vậy tại sao Đức Phật không nói: "Thức dẫn đầu các pháp/ Thức làm chủ, thức tạo…” ạ?

Mối liên hệ giữa "Ý", "Thức" và “Pháp” là gì ạ?

Con mong Thầy giải thích thêm giúp con.

Con kính cảm ơn Thầy! 03/07/2025 - 23:18:30 - Quỳnh Phạm - Hà Nội"

Quỳnh Phạm và bạn đọc thân mến...!!!

Về hai câu hỏi của Quỳnh Phạm...Mình xin được trả lời như sau:

- Hỏi:
"1- Theo con hiểu, Ý căn, cũng giống như các căn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đều vô tri. Chức năng của Ý căn là để nghĩ suy. Còn Thức là ông chủ, điều khiển các căn thấy, nghe...tạo nghiệp. Vậy tại sao Đức Phật không nói: "Thức dẫn đầu các pháp/ Thức làm chủ, thức tạo…” ạ?"

- Trả lời:
Đúng, thức chính là "chủ nhân ông" chi phối mọi hoạt động của thân căn...!!!

Tuy nhiên, ông chủ thức lại không có năng lực tạo tác (hành động)...Muốn thực hiện một hành vi nào đó, thức phải nhờ đến các căn...!!!

Ví dụ: Muốn nói, thức phải nhờ đến cái miệng...Muốn thấy, thức phải nhờ đến con mắt...Muốn đi, thức phải nhờ đến hai chân...Muốn suy nghĩ, thức phải nhờ đến ý căn...vv...!!!

Thành ra, tuy thức là ông chủ...Nhưng, các căn (thân, khẩu, ý) lại là "người đại diện hợp pháp" của ông chủ đó...!!!

Vả chăng, tuy thức là ông chủ...Nhưng, bản thân thức không hình, không tướng, người chưa giác ngộ bản tâm rất khó nhận biết...!!!

Thông thường, người ta chỉ nhận ra hành một hành động nào đó từ "người đại diện" là các căn...chứ chẳng mấy ai biết ông chủ đứng đằng sau (người chưa giác ngộ có tìm đỏ con mắt cũng không thể thấy ông chủ thức ở đâu)...!!!

Giống như ông chủ hãng sản xuất (thức) giao tài xế (ý) chuyển hàng...Nếu xe chuyển hàng vi phạm giao thông, người ta bắt tội, gọi tên tài xế chứ không bắt tội hay gọi tên ông chủ...!!!

Đến khi nào, cơ quan chức năng phát hiện ra chuyến xe đó chở hàng dỏm, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng...vv...Bây giờ ta mới tìm đến ông chủ (hãng sản xuất) để hỏi tội...!!!

Đây cũng là lí do vì sao khi nói (nôm na): "Ý dẫn đầu các pháp, Ý làm chủ, ý tạo..." Nhưng, khi cần giáo hoá, lại bắt ông chủ thức đi học tập đạo đức sản xuất, kinh doanh...!!!

Để có thể hiểu thêm vai trò của thức... Quỳnh Phạm và bạn đọc có thể tham khảo bài viết "Hữu Vô Sơ Yếu Luận" theo địa chỉ: https://www.facebook.com/share/1P92YM2fdm/?mibextid=wwXIfr

- Hỏi:
2- Mối liên hệ giữa "Ý", "Thức" và “Pháp” là gì ạ?

- Trả lời:
Gia phả nhà này thiên hạ ghi lại như sau: Anh Ý cưới chị Thức sinh ra người con tên Pháp...!!!

Hy vọng, những trả lời vừa rồi có thể giúp Quỳnh Phạm và bạn đọc hiểu thêm "vai trò cũng như trách nhiệm" của cặp vợ chồng Ý và Thức trong đời sống...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8
- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

04/07/2025
LÝ TỨ

Các bạn !!!

Vừa đăng chuyên mục số 10/2025...Mình lại nhận được một số thắc mắc của Huỳnh Tâm ở Lâm Đồng...!!! Nội dung các câu hỏi như sau:

"Dạ con chào Thầy Lý Tứ ah...Con có 3 câu hỏi như sau ah:

1- Nhờ Thầy chia sẻ thêm giúp con về Tư lương vị, tầm quan trọng của Tư lương vị cũng như cách áp dụng thực hành trong đời sống như thế nào và mục tiêu nhằm giúp đạt được kết quả gì ah....

2- Nhờ Thầy chia sẻ thêm giúp con về 12 nhân duyên trong đạo Phật, cách vận dụng và giúp mình đạt được thành tựu gì ah...

3- Có mối liên quan gì giữa 37 phẩm trợ đạo và 12 nhân duyên không ah...

Con cảm ơn Thầy và kính chúc Thầy luôn mạnh khỏe và nhiều an vui ah. - 02/07/2025 - 12:36:52 - Huỳnh Tâm - Lâm Đồng.

Huỳnh Tâm và bạn đọc thân mến !!!

Về các câu hỏi của Huỳnh Tâm, mình xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

"1-Nhờ Thầy chia sẻ thêm giúp con về Tư lương vị, tầm quan trọng của Tư lương vị cũng như cách áp dụng thực hành trong đời sống như thế nào và mục tiêu nhằm giúp đạt được kết quả gì ah...."

- Trả lời:

Tư lương vị là nhóm đầu tiên của 37 phẩm...Nhóm này gồm 12 phẩm đó là: Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Tứ Như Ý Túc...!!!

Gọi là Tư lương vị bởi lẽ, nhóm này hay 12 phẩm của nhóm này, chính là hành trang cần có của một người chuẩn bị cho một chuyến đi dài...Cụ thể, Tư Lương Vị chính là hành trang cần thiết trên con đường tiến về cảnh giới xuất thế...!!! Giống như người muốn đi xa mà không có hành trang hoặc hành trang không đầy đủ, nhất định chuyến đi sẽ không thể thực hiện được...!!!

Hoặc có thể hiểu, giống như một người muốn canh tác một loại cây nào đó...Nếu người ấy không có các bước chuẩn bị cần thiết như: Đất đai thổ nhưỡng, kĩ thuật chăm bón cho từng thời kì, hết lòng với công việc...Thì việc canh tác sẽ không đưa đến thành công...!!!

a) Ta có thể liên hệ tầm quan trọng của 12 phẩm Tư Lương Vị qua qua việc trồng cây như sau:

- Tứ Niệm Xứ: Chọn đất đai phù hợp với giống cây trồng...!!!

- Tứ Chánh Cần: Kỹ thuật canh tác và chăm bón theo từng thời kì tăng trưởng của cây...!!!

- Tứ Như Ý Túc: Hăng say trong công việc, siêng năng lao động, để tâm quan sát sự phát triển của cây và một lòng một dạ vì công việc...!!!

b) Mục tiêu và kết quả: Chính nhờ chọn đúng loại đất phù hợp với cây trồng, chăm sóc đúng kĩ thuật, siêng năng thăm thú và lưu ý phòng trừ sâu bệnh...Kết quả sẽ là vụ mùa bội thu ở vị lai...!!!

Huỳnh Tâm và bạn đọc có thể tham khảo thêm chủ đề Tư Lương Vị qua bài viết Khái Quát Về 37 Phẩm theo địa chỉ:

https://www.facebook.com/share/19LMk7MTbm/?mibextid=wwXIfr

- Hỏi:

"2-Nhờ Thầy chia sẻ thêm giúp con về 12 nhân duyên trong đạo Phật, cách vận dụng và giúp mình đạt được thành tựu gì ah..."

- Trả lời:

Huỳnh Tâm và bạn đọc có thể tham khảo chủ đề 12 nhân duyên ở chuyên mục Bạn Đọc Hỏi - Lý Tứ Trả Lời số 12/2020 theo địa chỉ:

https://www.facebook.com/share/1Yg3pKo38K/?mibextid=wwXIfr

- Hỏi:

"3-Có mối liên quan gì giữa 37 phẩm trợ đạo và 12 nhân duyên không ah..."

- Trả lời:

Duyên Giác Thừa sử dụng 12 nhân duyên như một "học thuyết cốt lõi" để hoàn thành 37 phẩm...!!!

Hy vọng, những trả lời vừa rồi (cùng với các bài đọc tham khảo kèm địa chỉ truy cập) có thể giúp Huỳnh Tâm và bạn đọc hiểu thêm về 37 phẩm, 12 nhân duyên, cũng như cách ứng dụng học thuyết 12 nhân duyên trong quá trình chấm dứt vòng lặp luân hồi của tâm thức...!!! Chúc mọi người an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

03/07/2025

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Trong tuần, mình nhận được thư cảm ơn của Chánh Huy Toàn ở Hà Nội, và thắc mắc của Như Như Lý ở Quảng Ngãi...!!!

Nội dung thắc mắc của Như Như Lý như sau:

"Thưa bác Lý Tứ! Con tu tập có chỗ chưa hiểu xin bác chỉ dạy.

Trong kinh con thấy tổ dạy "định tuệ vốn không hai. Trong định có tuệ. Trong tuệ tự có đầy đủ định".

1- Xin bác chỉ dạy "định" là gì? "Tuệ" là gì?

2- Một người tu hành có "định" mà chưa phát sanh "tuệ". Vậy "định" này có đúng với "định" mà chư tổ xưa nói không? "Định" này có như pháp không? Vì nếu đúng như chư tổ xưa nói, đúng như pháp thì "định" tự có "tuệ". Cớ sao lại nói "có định mà chưa có tuệ"?

3- Xin bác chỉ dạy, có bao nhiêu tầng bậc của định và tuệ? Tầng bậc nào thì định - tuệ quân bình như chư tổ xưa nói trong định có tuệ, trong tuệ tự đầy đủ định?

4- Xin bác chỉ dạy lời tổ dạy và lời chư Phật khác nhau ở chừng mực nào?

Con cảm ơn bác! - 01/07/2025 - 17:21:24 - Như Như Lý - Quảng Ngãi."

Như Như Lý và bạn đọc thân mến !!!

Về các câu hỏi của Như Như Lý, mình xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

"1- Xin bác chỉ dạy "định" là gì? "Tuệ" là gì?"

- Trả lời:

a) Định là gì ???

Trong Phật giáo, "định" (samadhi) là trạng thái tâm lý an định, nhất tâm, không bị phân tán bởi các đối tượng bên ngoài. Nó là một trong ba mươi bảy phẩm trợ đạo, bao gồm ba yếu tố: định, tuệ, và giới. Định giúp hành giả đạt được sự bình an, giải thoát khỏi phiền não và nhận thức rõ ràng về thực tại!

Có hai loại định chính:

Chánh định: Là trạng thái định hướng đến sự giác ngộ, giải thoát, dựa trên sự hiểu biết đúng đắn về thực tại và thực hành các pháp thiện.

Tà định: Là trạng thái định không hướng đến sự giác ngộ, có thể gây ra những hậu quả tiêu cực, thường liên quan đến việc sử dụng sức mạnh tâm linh cho mục đích cá nhân...!!!

Tóm lại, định là một trạng thái tâm lý quan trọng trong Phật giáo, giúp hành giả đạt được sự an định, tập trung và giải thoát khỏi khổ đau...!!!" (Theo AI)

b) Tuệ là gì ???

"Trong Phật giáo, "tuệ" (慧) không chỉ đơn thuần là trí thông minh hay kiến thức, mà là một loại trí tuệ cao hơn, một sự hiểu biết sâu sắc về bản chất của sự vật và thế giới, giúp con người giải thoát khỏi khổ đau và đạt được giác ngộ.

Giải thích chi tiết:

Tuệ là trí tuệ siêu việt: Khác với trí thông minh thế gian, tuệ trong Phật giáo giúp người tu hành vượt lên trên các cõi giới, đạt đến tự do tuyệt đối.

Tuệ là phương tiện giải thoát: Tuệ là con đường đưa con người đến bờ giải thoát và giác ngộ, giúp họ nhìn thấu bản chất của sự vật, vạn pháp.

Tuệ có nhiều dạng: Phật giáo phân loại tuệ thành nhiều loại như Văn Huệ (nghe, học), Tư Huệ (suy luận), và Tu Huệ (thiền định).

Tuệ giúp nhận diện bản chất: Đạt được tuệ là thấy rõ bản chất thật sự của sự vật, không bị che mờ bởi vô minh hay phiền não.

Tuệ và Giới-Định-Tuệ: Tuệ là một phần trong "Tam vô lậu học" (Giới, Định, Tuệ), ba pháp tu hành giúp con người giải thoát khỏi khổ đau.

Nói một cách đơn giản, tuệ trong Phật giáo là khả năng hiểu biết sâu sắc, giúp con người vượt qua những giới hạn của bản thân và thế giới, tiến tới giác ngộ và giải thoát...!!!" (Theo AI)

- Hỏi:

"2- Một người tu hành có "định" mà chưa phát sanh "tuệ". Vậy "định" này có đúng với "định" mà chư tổ xưa nói không? "Định" này có như pháp không? Vì nếu đúng như chư tổ xưa nói, đúng như pháp thì "định" tự có "tuệ". Cớ sao lại nói "có định mà chưa có tuệ"?"

- Trả lời:

Có 2 loại định, gồm Thế gian định và Xuất thế gian định...!!!

a) Thế gian định: Là loại định hình thành tư các loại công phu, hành giả dùng ý chí để "chế ngự thọ tưởng" hoặc dùng ý chí để "chế ngự ý thức"...!!!

Cảnh giới cao nhất của hai loại công phu này là "Diệt thọ tưởng định" của Cửu thứ đệ định...Hoặc "Phi tưởng phi phi tưởng xứ định" của Tứ thiền bát định...!!!

Các loại định thế gian không thể phát sinh trí tuệ bởi, các thứ định ấy "không như pháp" (không như tinh thần giáo pháp)...Tức, không từ sự thấu suốt bản chất của thân, tâm, thế giới và các pháp...Cho nên, định này không phải là loại định mà Phật và Chư Tổ tuyên thuyết...!!!

b) Xuất thế gian định: Là loại định do giác ngộ bản chất, hoặc thấy thiệt tướng thân, tâm, thế giới và các pháp...Từ đó tâm thức tự dừng...!!!

Đây chính là loại định Phật và Tổ tuyên thuyết...Định này và tuệ là hệ quả tất yếu của nhau, theo nguyên lí "cái này có cái kia có..." !!!

Định xuất thế chia làm hai loại gồm:

a) Diệt tận định: Do giác ngộ bản tâm, tâm ý thức tự dừng...Cảnh giới của định này chính là "Siêu việt tam muội"...!!!

b) Như lai định: Do trí tuệ thấu thoát mà tự được...Cảnh giới của định này chính là "Sư tử phấn tấn tam muội"...!!!

Tóm lại, thế gian có định mà không tuệ...Xuất thế gian định tuệ quân bình (định đến đâu tuệ đến đó)...!!!

- Hỏi:

"3-Xin bác chỉ dạy, có bao nhiêu tầng bậc của định và tuệ? Tầng bậc nào thì định - tuệ quân bình như chư tổ xưa nói trong định có tuệ, trong tuệ tự đầy đủ định."

- Trả lời:

Xem câu trả lời số 2...!!!

- Hỏi:

"4-Xin bác chỉ dạy lời tổ dạy và lời chư Phật khác nhau ở chừng mực nào?"

- Trả lời:

Lời Tổ và Phật khác nhau ở công đức, trí tuệ và công hạnh giáo hoá...!!!

Hy vọng, những trả lời vừa rồi có thể giúp Như Như Lý và bạn đọc nhận ra sự khác nhau của các loại định theo tinh thần giáo pháp...!!!

Cảm ơn Chánh Huy Toàn đã có lời cảm ơn và những phản hồi tích cực đối với chuyên mục...!!!

Chúc mọi người an vui, tinh tấn, thành ở đời, đạt ở đạo...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website lytu.vn 

02/07/2025
LÝ TỨ