Nhặt Nhạnh (Thơ) - Tác Giả Lý Tứ

Nhặt Nhạnh (Thơ) — Tác giả Lý Tứ.
Mục lục gồm 54 bài, sắp theo 6 phần như sách in. Bấm vào ảnh hoặc tiêu đề để đọc từng bài.

Lời tựa
Lời Tựa
“Như mây bay ngang trời” Có những nguồn sáng thiêu đốt và làm lóa mắt người !!! Nhưng lại có những nguồn sáng dẫn nhân gian vượt qua đêm dài ba cõi !!! Có những bài thơ làm cho độc giả thổn thức, quặn thắt…
1. TRƯỚC BÌNH MINH

Bài 1
Trách Phật
Như Lai thản nhiên ngồi / Chúng sanh thêm đau khổ / Nhân loại ôi thôi rồi / Pháp không chỉ hư vô...!!!

Bài 2
Tuyệt Vọng
Vạch mây rẽ lối tìm trời / Lên cao cũng chỉ thấy đời tối tăm / Luân hồi vướng nghiệp ngàn năm / Hỏi bao nhiêu tuổi đã...trăm...mối...sầu ???

Bài 3
Bi Quan
Vẽ đời bằng thỏi than đen / Tô đời bằng những ưu phiền từ đây / Giá khung trọn kiếp lưu đày / Tranh hư vô đủ trả vay kiếp người...!!!

Bài 4
Thu
Vào thu lá đổ trước thềm / Hoa giăng cuối nẻo cho em tôi cười / Mây hồng ôm kín đơn côi / Giọt mưa năm cũ, bỗng rơi...bên...đường !!!
2. MẶT TRỜI GIỮA HƯ KHÔNG

Bài 5
Lời Hứa

Bài 6
Bài Tráng Ca Bất Tử
Khi người Tráng Sĩ dứt áo ra đi hề, con Kiền trắc bị ghìm cương không còn cơ hội ngoảnh lại. Người Tráng Sĩ năm xưa chán cái vui hề, chán đến kẽ tóc chân tơ. Anh lên tận non cao nơi không có tiếng khóc và…

Bài 7
Yếu Chỉ Thiền Na
Sen kia tự "không tánh", / Cũng "chẳng có tướng trần" / Xưa nay tâm và ý / Vắng lặng, “Thiền” tự sanh!

Bài 8
Khẩu Quyết Lý Gia Đệ Nhị Đao
Như mây bay trên trời / Không đẹp cũng không xấu / Người có trí hãy tìm / Cái đẹp, trong cái đẹp.

Bài 9
Ngũ Hay Tứ
“Ngũ Tứ đồng bản chân, / Tột chân không có lý. / Sức từ bi hóa hiện / Vì khổ nên nói diệt...!!!”

Bài 10
Không Chạy Theo Cảnh Duyên
Không chạy theo cảnh để sinh pháp / Không chạy theo pháp để sinh tâm / Không mê tâm để sinh ngã / Không thủ giữ ngã để bị trói buộc …

Bài 11
Kệ - Ấu Sen
Khéo biết bổn lai chẳng ấu sen / Mê thời nói ấu, giác gọi sen / Sen ấu cả hai đều không thật / Vì người tạm nói chuyện ấu sen

Bài 12
Hữu Vô
Đao Lợi Vô Tướng Y, / Đâu Suất Vô Tâm Bát, / Ba cõi thường thanh tịnh, / Hữu Đế mà vô Đế...

Bài 13
Danh Tướng

Bài 14
Không Đề
Tự tâm hồ vô hữu / Kiến tánh sơn bất không / Tự tánh động vô động / Trí tuệ tự viên thông

Bài 15
Không Đề
Như bông hoa mới nở / Giác và ý chẳng hai / Giống nụ hoa và cánh / Phân biệt trở thành sai

Bài 18
Duyên Khởi
“Ai biết lý duyên khởi / sẽ biết được pháp; / Ai biết được pháp / sẽ biết được không pháp;

Bài 19
Chân Lý
Sức mạnh của chân lý nằm trong thuyết thông / Ở đâu có chân lý ở đó có tông thông / Ở đâu có tông thông ở đó có thuyết thông / Ở đâu có thuyết thông ở đó có Phật pháp

Bài 20
Kệ Khai Tâm
Khi mê, thấy có sắc không / Ngộ thời, tâm diệt sắc vong tức thì / Ngộ thời, sắc chẳng khác không / Mê thời, không ấy cũng thành sắc kia.

Bài 21
Nhạn Quá Trường Không
3. NHẶT NHẠNH

Bài 22
Đồng Dao
“Chín rồng mà trồng bảy núi / Bảy núi là muội là huynh / Cục đen sinh ra Lão Tổ. / Lão tổ từ chỗ cục đen.

Bài 24
Tàn Xuân
Ngày xuân đã đi qua / Cớ gì hoa ở lại ??? / Phải chăng hoa chẳng thấy / Xuân vừa tàn rồi chăng !!!

Bài 25
Dư Hơi
Ha ha !!! Thi phú dồi dào... / Sáng trưa chiều tối lúc nào cũng thơ / Cuộc đời như dzậy hay quơ !!! / Chỉ cần mì gói, đâu nhờ thứ chi...

Bài 26
Tòng Địa Dõng Xuất
Đeo trên vai, tràng chuỗi đời trôi nổi. / Chuyện ngày xưa thành hiện thực đấy thôi. / Lần từng hạt ươm mầm vui nơi cõi khổ. / Cho dòng đời...bớt...luân chuyển...

Bài 27
Ha Ha Ha Ha
Trên vai Lão gánh đòn sanh tử... / Tại nước Thiên Hoa có Lão Già !!! / Ai mà thưa Cụ...đều được thấy... / Sanh tử chỉ bằng tiếng ha ha !!!

Bài 28
Bất Ngờ
Ta sẽ đưa nhau về nơi “chín dòng sông hò hẹn” / Nhìn dòng sông xưa lững lờ, / bền bỉ, trăng theo nước trôi xa. / Và âm thầm, rất đỗi phù sa.

Bài 29
Hoa Nở Khắp Trời
Sáng nay mai nở mấy bông / Nhìn qua nhìn lại, mấy dòng (thơ) nhảy ra... / Có con ong mật bay qua / Hi! Hi! Nó hút, chết cha cái bồng (bông)...

Bài 30
Vui Bút Khai
"Phàm nói mai, Thánh cũng nói mai" / Thơ văn lẫn kệ hiện lai rai... / Người đời vui bởi... năm món dục... / Còn bọn chúng mình, vui... "bút khai" !!!

Bài 31
Đợi Mail
Sáng ngồi chò hỏ trông mail. / Như người qua biển mà kêu lái đò !!! / Mì ly, mì gói nhỏ to. / Hơn hai trăm gói...chưa no bụng này.

Bài 33
Nhặt Nhạnh
Ta đi nhặt nhạnh của đời / Gởi mây gởi gió gởi người ta quen / Ta đi nhặt nhạnh niềm tin / Gởi trời gởi đất gởi miền chiêm bao

Bài 34
Nhặt Nhạnh 2
Lão đi nhặt nhạnh mù sương! / Gom thành giọt nước tưới vườn trần ai! / Lão đi nhặt nhạnh lai rai! / Đồng...
4. LẶNG

Bài 35
Tìm Tâm
Mấy dạo tìm tâm, tâm chẳng thấy / Bao phen kiếm pháp, pháp không sanh / Ngước mặt nhìn trời, trời vắng lặng / Phật quốc là đâu? Hỡi mây xanh !!!

Bài 36
Con Đò
Ngàn thu làm kiếp con đò... / Giữa dòng sanh tử đôi bờ vốn không. / Trăng thanh lương nước tịnh dòng / Như muôn chiếc lá về nguồn đó thôi !!!

Bài 37
Thời Gian
Thời gian, một thoáng qua mau. / Đời người như thể con tàu lênh đênh. / Qua bao sóng gió, thác ghềnh / Có gì giữ được lâu bền người ơi ???

Bài 38
Ngộ
Ô hay !!! Tóc đã bạc rồi !!! / Đếm từng sợi trắng...Biết đời qua mau. / Chuyện hôm qua, chuyện mai sau. / Như dòng nước chảy qua cầu...thế thôi !!!

Bài 39
Chiều Yên Tử
5. QUÊ HƯƠNG

Bài 40
Chiều

Bài 42
Gởi Em Gái Tuy Hòa
Tôi đã đến tìm em, em gái Tuy Hoà !!! / Cảm xúc mấy mươi năm bất ngờ sống lại !!! / Nhớ buổi chiều ngày xưa lang thang / trên đất lạ !!!

Bài 45
Viết Cho Con Sông Trà Lý !!!
Ta sẽ đưa em về dòng sông mơ ước / Để được nghe tiếng hát sông quê / Sông của hôm nay qua khỏi cơn mê / Nhưng vẫn nhớ em như...ngày...xưa...ấy ...!!!
6. CHUNG MỘT MÁI NHÀ

Bài 48
Bài Ca Con Cá
(Bài Ca Con Cá phỏng theo Bài Ca Thần Long Giáo của Kim Dung Tiên Sinh bên Tàu) (16/11/2013)

Bài 49
Đường Về !!!
Trên đường trở về, Em lại gặp tôi! / Chúng ta gặp nhau! / Trong cái ấm tháng ba, đỏ màu hoa gạo! / Tổ dân phố Tháp, nơi địa linh hội tụ!

Bài 51
Bài Thơ Đầu Năm
Bài thơ đầu năm xin viết tặng em / Bằng những con chữ miên man / qua tháng ngày trăn trở / Cho dù cuộc đời như dòng sông

Bài 53
CẢM NHẬN BẠN ĐỌC
Thơ! Vâng nhắc đến thơ, người ta sẽ nghĩ đến âm hưởng, đến giai điệu, sự bay bổng, lãng mạn … thậm chí một lời thơ có thể vút bay thành một lời ca bất hủ khiến người ta lặng đi vì xúc động và bất tử trong lòng…
Vô Thanh Luận - Tác Giả Lý Tứ

Vô Thanh Luận — Tác giả Lý Tứ.
Mục lục gồm 97 bài, sắp theo 3 phần như sách in. Bấm vào ảnh hoặc tiêu đề để đọc từng bài.

Lời tựa
Lời Tựa
Vô Thanh Luận là cuốn sách được tập hợp từ 72 bài viết của chuyên mục Bạn Đọc Hỏi − Lý Tứ Trả Lời năm 2025 trên Fanpage Lý Tứ và Website Lytu.Vn...!!! Chuyên mục “Bạn Đọc Hỏi − Lý Tứ Trả Lời” ra đời từ những…
PHẦN 1: NHỮNG TÂM TÌNH ĐẶC BIỆT

Bài 1
Ngọn Lửa Hồng Từ Mùa Đông Paris !!!
Vừa đăng bài “Khoảng Lặng Chuyển Mùa” lên trang... Mình đã nhận được “Ngọn Lửa Hồng Từ Mùa Đông Paris” của Thầy Phương Cảo !!! Ngọn lửa hồng ấy đã được Thầy Phương Cảo thắp lên, phá tan khoảng lặng sau một…

Bài 2
Những Trái Tim Cùng Nhịp Đập !!!
Sau khi nhận được tâm tình của Thầy Phương Cảo gởi về từ Paris... Mình lại nhận tiếp tâm tình của bằng hữu Huyền Đức ở Long Khánh...!!! Hai vị Phương Cảo và Huyền Đức cùng thế hệ với Lý Tứ... Thế hệ đã nếm đủ…

Bài 3
Thư Thầy Phương Cảo Từ Paris !!!
“Chào Thầy Lý Tứ và các Huynh Đệ Lý Gia, Đọc những dòng tái bút của Thầy, và biết được các Huynh Đệ Lý Gia ở Châu Âu có nhã ý lặn lội đường xa đến thăm một kẻ bệnh tật nơi đất khách, tôi vô cùng xúc động. Cái…

Bài 4
Vô Thanh Luận Và Bản Trường Ca Của Sĩ Phu Bắc Hà !!!
Vô Thanh Luận vừa mới ra đời, đang xin cấp giấy khai sinh... Nhưng, đã được nhân sĩ bốn phương ủng hộ... Từ thủ đô hoa lệ Paris đến miền Đông đất đỏ Long Khánh và hôm nay là những dòng thơ của Sĩ Phu Bắc Hà,…

Bài 5
Thư Từ Yên Tử !!!
Lý Tứ vừa nhận được thư của Ngài Phương Chứng gởi về từ Yên Tử... Cái nôi của Thiền Môn Việt Nam!!! Nơi mà trước đây Phật Hoàng Trần Nhân Tông sáng lập Thiền Phái Trúc Lâm Yên Tử... Dòng thiền thuần Việt đầu…

Bài 6
Thư Từ Hắc Mộc Nhai !!!
Ngã Hành Lão Đệ thân mến !!! Lần này, Lý Tứ không gọi Ngã Hành là giáo chủ, bang chủ, bằng hữu, cố nhân gì ráo trọi... Mà gọi bằng hai tiếng Lão Đệ cho nó thân thương...!!! Gọi như thế, là do Lão Ca mến mộ cái…

Bài 7
Tiếng Chuông Không Lời !!!
Sáng sớm hôm nay, Lý Tứ nhận được hai bức thư... Một của Thầy Tâm Giác ở Huế có kèm lời nhắn nhủ của Ngài Pháp Tánh và một của bằng hữu Trí Đức ở Bắc Ninh...!!! Đọc hai bức thư, trong lòng Lý Tứ dấy lên nhiều…

Bài 8
Ngọn Lửa Hồng Cuối Đông !!!
Kính thưa Thầy Lý Tứ, Đã một thời gian khá lâu kể từ lần cuối tôi viết thư cho Thầy, hôm nay, đặt bút xuống những dòng này, lòng tôi lại trào dâng một niềm hân hoan khó tả. Thưa Thầy, kể từ sau lần được Thầy…

Bài 9
Bài Song Thất Lục Bát Muộn Màng !!!
Chiều nay, Ban Biên Tập Vô Thanh Luận kết thúc phần biên tập và đóng gói bản PDF để gởi sang bên xuất bản...!!! Nhưng thật bất ngờ... Bản thảo chuẩn bị đóng gói, Lý Tứ lại nhận được bài thơ Song Thất Lục Bát…
PHẦN 2: BẠN ĐỌC HỎI - LÝ TỨ TRẢ LỜI
CHƯƠNG 1: NHỮNG THẮC MẮC ĐƠN LẺ !!!

Bài 1
Tại Sao Học Trò Lại Thành Tựu Cao Hơn Thầy !!!
Trong tuần, mình nhận được thắc mắc của bạn đọc có tên Hải Dương ở Bạc Liêu...!!! Nội dung bạn ấy hỏi như sau: Thưa thầy! Trong Kinh Pháp Hoa phẩm Đề Bà Đạt Đa có viết: Lúc bấy giờ, đức Phật bảo các vị Bồ Tát…

Bài 2
Tây Phương Cực Lạc Là Có Hay Không ???
Trong tuần, Ban Quản Trị (BQT) đã nhận được thắc mắc của bạn đọc Hà Thuý ở Hà Nội... Nội dung câu hỏi như sau: “Cho con hỏi Thầy có cõi Tây Phương Cực Lạc không ạ? Và Đức Phật A Di Đà có thật không? Đức phật A…

Bài 3
Đại Bát Nhã Và Tinh Thần Rốt Ráo Không !!!
Mình vừa nhận được thắc mắc của bạn đọc Nguyễn Hoàng Nghiêm ở Cần Thơ...!!! Nội dung các câu hỏi như sau: Kính thưa thầy Lý Tứ và các HĐTM (Huynh Đệ Tỷ Muội) Lý Gia! Trước tiên con xin chúc gia đình nhiều sức…

Bài 4
Tu Hành Có Nên Tác Ý Hay Không !!!
Trong tuần, mình đã nhận được một số thắc mắc của bạn đọc Thiện Nhân ở Quảng Ngãi... Nội dung như sau: Con chào bác Lý Tứ! 1. Con nghe file đọc sách bác viết trên youtube có nói đến “tương tợ Bát Nhã” và “Bát…

Bài 5
Có Mấy Loại Định !!!
Trong tuần, mình nhận được thư cảm ơn của Chánh Huy Toàn ở Hà Nội, và thắc mắc của Như Như Lý ở Quảng Ngãi...!!! Nội dung thắc mắc của Như Như Lý như sau: “Thưa bác Lý Tứ! Con tu tập có chỗ chưa hiểu xin bác…

Bài 6
Cách Vận Dụng 12 Nhân Duyên !!!
Vừa đăng chuyên mục số 10/2025... Mình lại nhận được một số thắc mắc của Huỳnh Tâm ở Lâm Đồng...!!! Nội dung các câu hỏi như sau: Dạ con chào Thầy Lý Tứ ạ... Con có 3 câu hỏi như sau ạ: 1. Nhờ Thầy chia sẻ…

Bài 7
Ý Hay Thức Làm Chủ ???
Mình vừa nhận được thắc mắc của Quỳnh Phạm ở Hà Nội... Nội dung như sau: Con kính thưa Thầy Lý Tứ! Con là Quỳnh Phạm ở Hà Nội. Hôm nay con xin có câu hỏi muốn gửi tới Thầy ạ. Con đọc trong Kinh Pháp Cú, Phẩm…

Bài 8
Nghiệp Và Định Mệnh ???
Mấy ngày qua, mình nhận được thắc mắc của hai bạn Phạm Thu Hằng ở Ninh Bình và Ann Nguyen ở Hà Nội...!!! Nội dung hai bạn ấy viết như sau: Con chào Thày! Thầy cho con hỏi: Đức Phật dạy, “chỉ nên tu một pháp…

Bài 9
Có Hồn Ma Hay Không ???
Trong tuần, mình nhận được thắc mắc của Như Thiệt Lý ở Quảng Ngãi... Nội dung như sau: Con chào bác Lý Tứ...! Nhân ngày sinh nhật bác. Con chúc bác nhiều sức khoẻ, mau viên thành hạnh nguyện...! Thưa bác mấy…

Bài 10
Chưa Giác Ngộ Bổn Tâm - Học Tập Giáo Pháp Có Ích Lợi Gì Không ???
Mình vừa nhận được một số câu hỏi của bạn Nguyễn Thị Minh ở Hà Nội... Như vậy là, hôm nay chúng ta sẽ thảo luận các đề tài của hai bạn Như Thiệt Trí ở Quảng Ngãi và Nguyễn Thị Minh ở Hà Nội đã nêu trong…

Bài 11
Thay Đổi Nhận Thức Tận Gốc !!!
Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bạn đọc Minh An ở Bình Dương...!!! Lời đầu tiên, cảm ơn Minh An đã tìm đọc những cuốn sách của mình và còn ứng dụng những điều đã đọc vào cuộc sống...!!! Với người viết…

Bài 12
Luân Hồi Tái Sinh Và Giải Thoát
Và, mình cũng vừa nhận được một số thắc mắc của bạn đọc có tên là Đoàn ở Quảng Ngãi... Nội dung như sau: Chào Trung Tâm, chào Thầy, Con biết chuyên mục này qua một anh đồng nghiệp, với tâm cầu Đạo nhưng vẫn…

Bài 13A
Sau Khi Chết - Tâm Thức Đi Về Đâu !!!
Mình vừa nhận được thắc mắc của bạn William ở Fountain Valley, CA...!!! Nội dung bạn ấy hỏi như sau: “Sau khi chết phần tâm thức con người đi về đâu? Làm sao để chứng minh điều đó là sự thật? 14/09/2025 −…

Bài 13B
Ngã - Vô Ngã Và Khả Năng Nhận Biết !!!
Trưa nay, mình nhận được câu hỏi của bạn đọc William ở Midway City, CA...!!! Và, đây là lần thứ hai bạn ấy gởi thắc mắc về chuyên mục, lần đầu ở kì 31/2025...!!! Đọc câu hỏi của William, mình suy nghĩ nhiều về…
CHƯƠNG 2: CHUỖI THẮC MẮC MANG TÍNH KẾT NỐI !!!
BẠN ĐỌC CHÁNH HUY TOÀN − HÀ NỘI

Bài 14
Học Để Làm Gì ???
Vừa rồi, mình có nhận được thắc mắc của bạn đọc có tên Chánh Huy Toàn ở Hà Nội!!! Thắc mắc của Chánh Huy Toàn có nội dung như sau: Thưa tác giả Lý Tứ! Con vô tình đọc được một bài giới thiệu trên facebook − sự…

Bài 15
Từ Bi Và Trí Tuệ Món Nào Có Trước !!!
Sau 15 ngày tổ chức sự kiện và tham quan miền Bắc (Từ 12/06 đến 26/06)... Mình đã về đến nhà bình an vào lúc 16:30 ngày hôm qua (26/06/2025) !!! Chân thành cảm ơn: - Tất cả bạn đọc, khách mời đã đến tham dự…

Bài 16
Làm Thế Nào Để Phá Ngã − Phá Chấp !!!
Mình vừa nhận được thắc mắc của bạn đọc Chánh Huy Toàn ở Hà Nội !!! Nội dung các thắc mắc như sau: Hà Nội, ngày 26 tháng 07 năm 2025 Con tên là Chánh Huy Toàn, con rất cảm ơn bác đã trả lời rất thấu đáo những…

Bài 17
Nên Tiếp Cận Sách Của Lý Tứ Theo Trình Tự Nào Để Đạt Được Hiệu Quả Tốt Nhất !!!
Mình vừa nhận được thắc mắc của Chánh Huy Toàn... Nội dung bạn ấy hỏi như sau: Hà Nội, ngày 29 tháng 07 năm 2025. Con là Chánh Huy Toàn, người đã từng có duyên gửi thư hỏi bác sau khi đọc bài “Chú giải Kinh…
BẠN ĐỌC HỒ PHƯỚC THỊNH − ĐÀ NẴNG

Bài 18
Tại Sao Tứ Niệm Xứ Là Nền Tảng Quan Trọng?
Mình vừa nhận được thắc mắc của bạn Hồ Phước Thịnh ở Đà Nẵng...!!! Nội dung các bạn ấy hỏi như sau: Cháu có theo dõi chuyên mục “Bạn Đọc Hỏi Lý Tứ Trả Lời” trên Fanpage Lý Tứ. Cháu thấy rất thú vị và cũng ấn…

Bài 19
Có Phải A La Hán Mất Nhận Thức !!!
Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bạn đọc Hồ Phước Thịnh ở Đà Nẵng... Nội dung như sau: Cháu cảm ơn bác đã trả lời rất thấu đáo các câu hỏi về chủ đề “Tứ Niệm Xứ”. Qua đó, cháu có thêm nhiều cái thấy mới…

Bài 20
Thần Thông Của Ngoại Đạo Và Phật Đạo Khác Nhau Thế Nào ???
Mình vừa nhận được thư và một số thắc mắc của bạn đọc Hồ Phước Thịnh ở Đà Nẵng... Nội dụng như sau: Cháu cảm ơn bác đã trả lời rất thấu đáo những câu hỏi kỳ trước của cháu! Cháu cũng xem kỹ các video bác gửi…

Bài 21
Lại Tiếp Tục Luận Bàn Về Thần Thông !!!
Mình lại vừa nhận thêm hai câu hỏi của bạn đọc Hồ Phước Thịnh ở Đà Nẵng về các chủ đề liên quan đến các câu hỏi kì trước (45/2025)... Nội dung như sau: Cháu cảm ơn bác đã dành thời gian trả lời hai câu hỏi kỳ…
BẠN ĐỌC NGUYỄN QUANG SÁNG − HÀ NỘI

Bài 22
Vọng Tưởng Khi Ngồi Thiền !!!
Trong tuần, mình nhận được thắc mắc của bạn đọc Nguyễn Quang Sáng ở Hà Nội...!!! Nội dung như sau: Chào thầy Lý Tứ, tôi có một số câu hỏi nhờ thầy giải đáp: 1. Khi ngồi thiền tôi quan sát vọng tưởng đến rồi…

Bài 23
Hiện Tại Không Dừng !!!
Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bạn đọc Nguyễn Quang Sáng ở Hà Nội...!!! Lời đầu tiên, thay mặt BQT chuyên mục, xin cảm ơn bạn đọc Nguyễn Quang Sáng đã gởi các câu hỏi...!!! Và, sau đây là nội dung các…

Bài 24
Pháp Hiện Tại
Bây giờ là 18:09 phút chiều... Đã đến giờ đi ăn tối...!!! Nhưng rồi, thói quen trước khi đi, mình mở trang tính (worksheet) ra xem bạn đọc có thắc mắc gì không...!!! Và, thật bất ngờ...!!! Không phải là những…
BẠN ĐỌC TÂM DIỆU TỊNH − PHÚ THỌ

Bài 25
Vu Lan Báo Hiếu
Bây giờ là 3 giờ 30 phút sáng ngày 14 tháng 07 ÂL (05/09/2025)... Ngày mà mọi người con Phật đều hướng về đấng sinh thành trong mùa Vu Lan Báo Hiếu...!!! Theo thông lệ, sau một kì trả lời, mình dành khoảng…

Bài 26
Học Phật Có Quên Không Ạ ???
Trong tuần, mình nhận được thắc mắc của bạn đọc Tâm Diệu Tịnh ở Phú Thọ. Nội dung như sau: Cảm ơn bác, đã trả lời câu hỏi của con liên quan đến mùa Vu Lan vừa rồi. Hôm nay con cũng có một vài thắc mắc khác…

Bài 27
Vạn Sự Tuỳ Duyên !!!
Mình vừa nhận được thắc mắc của bạn đọc Tâm Diệu Tịnh ở Phú Thọ...!!! Nội dung như sau: Con cảm ơn câu trả lời của bác cho con trong kỳ hỏi trước. Câu trả lời của bác ngắn gọn, súc tích và giúp con phải tư duy…

Bài 28
Cốt Cách Trượng Phu !!!
Thật bất ngờ, sáng nay mình nhận được tâm tình của Tâm Diệu Tịnh ở Phú Thọ... Một độc giả đã có mấy lần gởi câu hỏi về chuyên mục...!!! Ha ha ha ha !!! Sau trả lời kì 59/2025 có chủ đề Vạn Sự Tuỳ Duyên... Mình…
BẰNG HỮU TRÍ ĐỨC − BẮC NINH

Bài 29A
Luận Đàm Về 12 Điểm Cần Làm Sáng Tỏ Từ Bạn Đọc Trong Tác Phẩm Tâm Pháp !!!
Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bạn đọc Trí Đức ở Bắc Ninh !!! Những thắc mắc của Trí Đức liên hệ đến tác phẩm Tâm Pháp (viết năm 2011 − Hội Nhà Văn xuất bản năm 2020 và Dân Trí tái bản năm 2024) !!!…

Bài 29B
Trả Lời 6 Câu Hỏi Đầu Về Tâm Pháp
Trí Đức và bạn đọc thân mến !!! Đọc bài viết, Lý Tứ thật sự ngưỡng mộ sức rộng sâu, cũng như cách tiếp cận giáo pháp như một nhà nghiên cứu của Trí Đức...!!! Có thể nói, từ ngày Tâm Pháp chính thức được cấp…

Bài 29C
Trả Lời 6 Câu Hỏi Còn Lại Về Tâm Pháp
Trí Đức và bạn đọc thân mến !!! Hôm nay, chúng ta tiếp tục trao đổi 6/12 câu hỏi còn lại của bạn đọc Trí Đức!!! - Hỏi: 7. “Ông trưng kệ Long Thọ về tánh không do duyên khởi. Xin hỏi trong hệ thống tư tưởng của…

Bài 30
Sóng Ấy Tức Nước !!!
Thật thú vị, khi mình vừa nhận được bài viết của bạn đọc Trí Đức ở Bắc Ninh !!! Không hiểu sao, đọc thư của Trí Đức, mình có cảm giác vừa thích thú, vừa pha lẫn một chút cảm xúc khó tả... Thứ cảm xúc được rung…

Bài 31
Tâm Tình Khích Lệ !!!
Mình vừa nhận được thư của bằng hữu Trí Đức...!!! Lần này, bằng hữu ấy không đặt câu hỏi nữa, mà là những dòng tâm tình đầy khích lệ...!!! Có thể nói, thời gian gần đây, Lý Tứ vô cùng may mắn khi thông qua…

Bài 32
Thảo Luận Về Diệu Pháp Liên Hoa !!!
Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bằng hữu Trí Đức ở Bắc Ninh... Nội dung các câu hỏi như sau: Sau khi tôi giới thiệu một vài bài viết của Thầy cùng quyển sách “Phật Giáo và Thiền” cho bạn tôi là Trí…

Bài 33
A Tăng Kỳ Kiếp Trong Phật Đạo Là Gì ???
Sau hai ngày không có thư bạn đọc... Hôm nay, mình vừa nhận được mấy câu hỏi của bằng hữu Trí Đức − Bắc Ninh...!!! Nội dung như sau: Tôi xin chân thành tri ân Thầy về những lời khai thị chí lý, thấu triệt và…

Bài 34
Đại Bát Nhã !!!
Vừa rồi, mình có nhận được thư và các câu hỏi của bằng hữu Trí Đức ở Bắc Ninh... Các câu hỏi liên quan đến bộ kinh Đại Bát Nhã...!!! Đại Bát Nhã là bộ kinh nói về trí tuệ (Bát nhã trí), bộ kinh này được Hoà…

Bài 35
Đại Bát Nhã (Tiếp) !!!
Bằng hữu Trí Đức và bạn đọc thân mến !!! Hôm nay, Lý Tứ xin trả lời các câu hỏi của bằng hữu !!! - Hỏi: Câu 1: “Về cấu trúc − “Đại Bát Nhã” là một chỉnh thể do Phật thuyết hay là một “hợp tuyển” do các Tổ về…

Bài 36
“Đình Tiền Tạc Dạ Nhất Chi Mai”
“ĐÌNH TIỀN TẠC DẠ NHẤT CHI MAI” (Trích thơ − Mãn Giác Đại Sư) Sáng nay, một cành mai phương Bắc lại ra hoa!!! và, bài thơ Cáo Tật Thị Chúng của Đại Sư Mãn Giác lại hiện lên trong tâm trí Lý Tứ...!!! Đúng là,…
BẰNG HỮU TRÍ THIỆN − HÀ NỘI

Bài 36A
Khái Niệm Phật Tánh Có Mâu Thuẫn Với Tinh Thần Vô Ngã Hay Không !!!
Mình vừa nhận được chín (9) câu hỏi của độc giả Trí Thiện từ Hà Nội gởi về... Thư của độc giả Trí Thiện gởi đi lúc − 22:22:17 ngày 22/09/2025, tức cách đây đúng một 01 giờ 06 phút (bài này mình viết lúc 23 giờ…

Bài 36B
Trả Lời Chín Câu Hỏi Của Bằng Hữu Trí Thiện !!!
Bằng hữu Trí Thiện và bạn đọc thân mến !!! Hôm nay, chúng ta bắt đầu thảo luận các đề tài do bằng hữu Trí Thiện gởi về...!!! - Hỏi: “1. Về vấn đề “vô ngã” nhiều học giả cho rằng đây là sự phủ định triệt để mọi…

Bài 37
Phản Hồi Của Bằng Hữu Trí Thiện !!!
Hôm nay là Chủ Nhật... Một trong những ngày được coi là “đắt show” của Lý Tứ !!! Vừa xong show chiều với HĐ Lý Gia Châu Âu, Úc, Canada, v.v... từ 13:30 đến 15:30... ra ngồi uống trà theo thói quen... Lại cũng…

Bài 38
Chia Sẻ Của Bằng Hữu Trí Thiện !!!
Mình vừa nhận được phản hồi của bằng hữu Trí Thiện ở Hà Nội...!!! Lý Tứ rất hoan hỉ khi đọc thư của bằng hữu...Không ngờ chỉ sau vài ba kì hỏi đáp, bằng hữu Trí Thiện đã có thể thông tỏ phần nào diệu lí, một…
THẦY GIÁO PHƯƠNG CẢO − HÀ TĨNH

Bài 39
Thực Hành Các Phép Tu Truyền Thống Có Phát Sanh Trí Tuệ Hay Không ???
Mình vừa nhận được thắc mắc của Thầy giáo Nguyễn Phương Cảo ở Nghi Xuân − Hà Tĩnh...!!! Nội dung như sau: “Thưa tác giả Lý Tứ, Tôi là một nhà giáo về hưu cùng quê với cụ Nguyễn Du ở Nghi Xuân Hà Tĩnh. Tôi có…

Bài 40
Cẩn Tắc Vô Áy Náy (Cẩn Tắc Vô Ưu) !!!
Mình vừa nhận được hồi đáp của Thầy giáo Nguyễn Phương Cảo và một số thắc mắc có nội dung như sau !!! “Thưa tác giả Lý Tứ, Cảm ơn bác đã dành thời gian trả lời những thắc mắc của tôi. Tôi đã dành ra hai ngày…

Bài 41
Tin Muộn Trong Ngày !!!
Mình vừa nhận được hồi đáp của Thầy Nguyễn Phương Cảo − Hà Tĩnh...!!! Nội dung như sau: “Thưa Thầy Lý Tứ, Lời đầu tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy Lý Tứ vì đã dành thời gian giải đáp những…

Bài 42
Mười Một Thứ Trí Trong Phật Đạo !!!
Mình vừa nhận được thư của Thầy Nguyễn Phương Cảo gởi về từ Paris...!!! Đây được coi là tin trong tuần... Vui vì, biết rằng Thầy đã có ca mổ thành công... Chẳng những thế, sau ca mổ, Thầy vẫn có thể đọc các…
BẰNG HỮU HUYỀN ĐỨC − LONG KHÁNH

Bài 43
Có Phải Tu Học Là Đi Đến Chấm Dứt Tất Cả !!!
Mình vừa nhận được thắc mắc của bạn đọc Huyền Đức ở Long Khánh...!!! Nội dung như sau: “Chào thầy Lý Tứ! Tôi là một Phật tử có theo dõi Fanpage của bác “Nguyễn Văn Long”, thời gian gần đây tôi thấy bác Long…

Bài 44
Lại Hỏi Về Nhân Quả !!!
Mình lại vừa nhận được một số câu hỏi của bạn đọc Huyền Đức ở Long Khánh...!!! Nội dung như sau: “Chào thầy Lý Tứ, Xin cảm ơn thầy đã trả lời câu hỏi của tôi. Câu trả lời của thầy đã làm cho tôi thấy rõ ràng…

Bài 45
Mối Liên Hệ Giữa Thập Như Thị Và Các Pháp Lành !!!
Mình rất vui, khi nhận được thắc mắc lần thứ ba của bằng hữu Huyền Đức ở Long Khánh gởi về chuyên mục...!!! Lời đầu tiên, Lý Tứ xin chân thành cảm ơn bằng hữu Huyền Đức đã tin tưởng và tiếp tục gởi câu hỏi,…

Bài 46
Lại Bàn Về Thập Như Thị !!!
Mình vừa nhận được thư phản hồi và hai câu hỏi của bằng hữu Huyền Đức ở Long Khánh !!! Nội dung như sau: “Chào thầy Lý Tứ! Lời đầu tiên, Huyền Đức tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến thầy đã…

Bài 47
Tứ Vô Ngại Biện Của Phật Đạo !!!
Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bằng hữu Huyền Đức ở Long Khánh...!!! Nội dung như sau: “Chào thầy Lý Tứ, Tôi cảm ơn thầy đã giảng rõ cho tôi về chủ đề Thập Như Thị trong hai kỳ hỏi trước. Tôi đã hiểu…

Bài 48
Dấu Hiệu Nhận Ra “Đại Tử” !!!
Mình vừa nhận được thư và một số thắc mắc của bằng hữu Huyền Đức ở Long Khánh...!!! Nội dung như sau: “Kính gửi Thầy Lý Tứ, Tôi cảm ơn Thầy đã trả lời rất kỹ lưỡng câu hỏi của tôi về chủ đề Tứ Vô Ngại Biện…

Bài 49
Con Tàu Giải Thoát !!!
Mình vừa nhận được thư và các câu hỏi của bằng hữu Huyền Đức ở Long Khánh!!! Lời đầu tiên, thay mặt BQT chuyên mục, chân thành cảm ơn bằng hữu Huyền Đức, một người bạn thân thiết của chuyên mục đã dành tình…

Bài 50
Phật Giáo Và Trí Tuệ !!!
Mình vừa nhận được một số câu hỏi của bằng hữu Huyền Đức ở Long Khánh...!!! Nội dung như sau: “Gửi Thầy Lý Tứ, Cảm ơn Thầy đã trả lời rất chi tiết những câu hỏi của tôi xoay quanh chủ đề “Phật Giáo và Giải…

Bài 51
“Tửu Phùng Tri Kỷ Thiên Bôi Thiếu” !!!
Cách đây gần hai tháng (20/09/2025 − 5:45:23), mình nhận được một số câu hỏi đầu tiên của bạn đọc có nickname Huyền Đức ở Long Khánh...!!! Không hiểu sao, lúc đó mình có trực giác: “Đây có thể sẽ là độc giả…
ẨN SĨ PHƯƠNG CHỨNG − YÊN TỬ

Bài 52
Tâm Này Không Sanh − Thế Giới Hoa Tạng Do Ai Lập Bày !!!
BQT vừa nhận được thắc mắc của bạn đọc có tên Phương Chứng...Câu hỏi được nêu lên sau thời gian Phương Chứng tĩnh cư trên núi Yên Tử...!!! Yên Tử là nơi mà: “Theo lịch sử thì, sau khi truyền ngôi vua, Phật…

Bài 53
Vai Trò Thập Địa Bồ Tát Trong Thế Giới Hoa Tạng!!!
Mình vừa nhận được phản hồi của bạn đọc Phương Chứng ở Yên Tử... Nội dung như sau: “Kính gửi bác Lý Tứ, Tôi xin thành kính gửi lời cảm ơn sâu sắc đến bác vì đã dành thời gian quý báu để trả lời những thắc mắc…

Bài 54
Làm Thế Nào Để Bồ Tát Thập Địa Tiếp Cận Chúng Sinh Chưa Giác Ngộ !!!
Mình lại nhận được bài viết của Phương Chứng ở Yên Tử...!!! Nội dung như sau: “Kính gửi bác Lý Tứ, Tôi xin chân thành cảm ơn bác vì đã trả lời câu hỏi của tôi một cách tường tận và đầy ý nghĩa. Lời giải thích…
NGÀI PHÁP TÁNH − HUẾ

Bài 55
Thức Mê Và Vô Minh Có Mối Liên Hệ Nào Không ???
Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bạn đọc Pháp Tánh ở Huế... Nội dung như sau: “Thưa Tác giả Lý Tứ, Tôi vốn thích đọc và tìm hiểu các chủ đề về Phật pháp. Thời gian gần đây tôi tình cờ đọc được một bài…

Bài 56
Trả Lời Phản Biện Của Bạn Đọc !!!
Mình vừa nhận được một số phản biện của bạn đọc Pháp Tánh ở Huế !!! Nội dung như sau: “Thưa tác giả Lý Tứ, Trước hết, cho phép tôi bày tỏ lòng cảm ơn đến ông vì đã dành thời gian giải đáp những thắc mắc của…

Bài 57
Phản Biện Tiếp Tục Của Độc Giả !!!
Mình vừa nhận được một số thắc mắc (tiếp tục) của độc giả Pháp Tánh ở Huế...!!! Nội dung như sau: “Kính gửi tác giả Lý Tứ, Sau khi đọc phần giải đáp của ông cho bốn vấn đề mà tôi nêu, tôi rất trân trọng tinh…

Bài 58
Thư Ngài Pháp Tánh!!!
Đọc thư của Ngài Pháp Tánh ở Huế hồi khuya...!!! Mình càng vững tin hơn với nhận định trước đây: “Vị này, có thể là một người xuất gia”... Bây giờ, đọc thư của Ngài ấy, theo nhận xét cá nhân, vị này chẳng…
TỲ KHEO TÂM GIÁC − HUẾ

Bài 59
Vô Thượng Căn Tu Tập Trong Giới Luật Bậc Thánh !!!
Mình vừa nhận được thư của Tỳ kheo Tâm Giác ở Huế...!!! Tỳ kheo Tâm Giác chính là Sư Đệ của Ngài Pháp Tánh...!!! Trước đây, Ngài Pháp Tánh cũng đã có một vài lần gởi câu hỏi về chuyên mục... Theo nhận xét cá…

Bài 60
Kinh Tất Cả Các Lậu Hoặc (Sabbāsavā) !!!
BQT vừa nhận được một số câu hỏi của Tỳ kheo Tâm Giác ở Huế...!!! Lời đầu tiên, xin chân thành cảm ơn Sư Thầy đã tin tưởng chuyên mục nên tiếp tục gởi các câu hỏi...!!! Sau đây là nội dung thư và các câu hỏi:…

Bài 61
Kinh Sa Môn Quả (Sāmaññaphala Sutta) !!!
Mình vừa nhận được một số thắc mắc của Sư Thầy Tâm Giác ở Huế... Nội dung xoay quanh kinh Sa Môn Quả...!!! Theo mình, Sa Môn Quả là một bài kinh đặc biệt, ra đời trong một hoàn cảnh cũng rất đặc biệt...!!! Và,…

Bài 62
Bài Học Lớn Cho Toàn Thể Huynh Đệ Lý Gia !!!
Tỳ Kheo Tâm Giác kính mến !!! Tôi vừa nhận được thư của Thầy...!!! Đọc thư mà trong tôi chấn động theo từng con chữ, từng mạch văn... Có lẽ, đây là lần đầu tiên trong đời, cả thân tâm tôi chấn động đến như…

Bài 63
Thỉnh Thư !!!
Thầy Tâm Giác kính mến !!! Tôi vừa nhận được hồi đáp của Thầy sau chuyên mục 61/2025 về Kinh Đại Thí Dụ Lõi Cây...!!! Lý Tứ xin chân thành cảm ơn sự đồng cảm cũng như những khích lệ mà Thầy đã dành cho HĐ Lý…

Bài 64
Hồi Âm !!!
Sau khi gởi Thỉnh Thư đến Ngài Pháp Tánh và Sư Thầy Tâm Giác...!!! Sáng nay, Lý Tứ nhận được hồi âm của hai vị...!!! Lý Tứ chân thành cảm ơn hai vị đã nhận lời!!! Kính chúc Ngài Pháp Tánh và Sư Thầy thân tâm…
CHƯƠNG 3: NGÃ HÀNH VẤN ĐẠO VÀ PHẢN BIỆN !!!

Bài 65
“Ngã Hành Vấn Đạo”!!!
Mình vừa nhận được “thư vấn đạo” của độc giả có pháp danh Ngã Hành... Ngoài ra, vị độc giả này còn ghi “Hắc Lao − Cô Sơn Mai Trang − Tây Hồ”...!!! Đọc pháp danh và địa danh, Lý Tứ chợt nhớ đến đại danh của một…

Bài 66
Học Trò Lý Gia Trả Lời Thư Bạn Đọc Ngã Hành !!!
“Đến hẹn lại lên”...!!! Như vậy là, như những gì đã hứa trong chuyên mục 62/2025 về đề nghị của độc giả Ngã Hành... Sau 48 giờ gởi câu hỏi đi, Lý Tứ đã nhận về 18 thư trả lời của Huynh Đệ (HĐ) Lý Gia...!!! Đó…

Bài 67
“Ngã Hành Phản Biện Huynh Đệ Lý Gia” !!!
Thật thú vị...!!! Lý Tứ vừa nhận được 15 câu hỏi, khác hơn đó là 15 phản biện trực diện của bằng hữu Ngã Hành trước các trả lời của HĐ Lý Gia kì 63/2025...!!! Lý Tứ xin phép được thân mật gọi bạn đọc Ngã Hành…

Bài 68
HĐ Lý Gia Trả Lời Phản Biện Bạn Đọc Ngã Hành (1) !!!
Hôm nay, mình nhận được một bài thơ (không đề tựa) của bạn đọc có Pháp danh Tần Mục ở Hà Nội... Và, trả lời của Lý Thái Đăng, Lý Hiền Long và Lý Thu Thuỷ về các phản biện của bằng hữu Ngã Hành...!!! Lẽ ra, đợi…

Bài 69
HĐ Lý Gia Trả Lời Phản Biện Bạn Đọc Ngã Hành (2) !!!
1. TRẢ LỜI CỦA LÝ TỰ NHƯ “Kính thưa Thầy, thưa bạn đọc Ngã Hành, Con là Lý Tự Như (MB1700). Nghe danh của mình được bạn đọc Ngã Hành xưng gọi đến ba lượt, trong lòng chẳng khác nào cảm được “ba đạo chân khí…

Bài 70
HĐ Lý Gia Trả Lời Phản Biện Bạn Đọc Ngã Hành (3) !!!
Rút kinh nghiệm bài đăng hôm qua (69/2025)... Hôm nay, mình không để một bài có dung lượng quá lớn rồi bị facebook cắt mất một phần!!! Vì thế sáng nay, nhận được trả lời phản biện của ba vị huynh đệ là Lý Diệu…

Bài 71
Thư Lúc Nửa Đêm Của Bằng Hữu Ngã Hành
Cách đây ba (3) ngày (23/11/2025) vào lúc 01:17:24 (khuya)...Tức là, sau khi bằng hữu Ngã Hành gởi các câu phản biện đến môn đệ Lý Gia... Khuya hôm ấy, bằng hữu có gởi cho mình một bức thư, trong thư dặn rằng:…

Bài 72
Ngã Hành − Hiền Nhân Bất Phàm !!!
Lý Tứ vừa nhận được thư của bằng hữu Ngã Hành...!!! Ha ha ha ha!!! Lần này Lão Lý cao hứng đến tột độ... Đành gác mọi việc, phải viết đôi dòng cho bằng hữu Ngã Hành thôi...!!! Vài tháng trở lại đây, tự dưng…
PHẦN 3: CÁC BÀI BÁO VIẾT VỀ TÁC GIẢ LÝ TỨ

Bài 1
Tác Giả Lý Tứ − “Vô Đối Môn” Là Tác Phẩm Tâm Huyết Được Ấp Ủ 30 Năm
“Vô đối môn” là những câu hỏi được sắp xếp từ dễ đến khó, từ cạn đến sâu... được coi là những gì cơ bản nhất, giúp người tìm hiểu Phật pháp có thể hiểu rõ và định hướng cho bản thân được tác giả Lý Tứ ấp ủ và…

Bài 2
Tác Giả Lý Tứ − Người Dành 30 Năm Nghiên Cứu Phật Đạo
“Là người có 30 năm nghiên cứu về Phật đạo và viết nhiều tác phẩm được độc giả coi là “cẩm nang tu học Phật đạo”, mới đây, tác giả Lý Tứ tiếp tục cho ra mắt bộ sách cùng chủ đề mang tên Anh lạc luận 1. Phóng…

Bài 3
Giải Mã Sức Hút Những Tác Phẩm Viết Về Phật Pháp Của Tác Giả Lý Tứ
Sau những thành công của loạt tác phẩm viết về Phật pháp, mới đây tác giả Lý Tứ- người đã dành hơn 30 năm nghiên cứu viết về đạo Phật tiếp tục cho ra đời thêm 3 tác phẩm gây sự chú ý tới bạn đọc bởi đậm tính…

Bài 4
Tây Nguyên Có Thêm Câu Lạc Bộ Yêu Thích Sách Về Phật Pháp
Chiều 13-8, tại TP Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) đã diễn ra lễ ra mắt câu lạc bộ yêu mến sách viết về Phật pháp của tác giả Lý Tứ. Tác giả Lý Tứ, sinh năm 1954, là cán bộ công tác tại Đại học An Giang đã về…

Bài 5
Lý Tứ − Tác Giả Của Những Cuốn Sách “Khởi An Vui”
Sáng 15/6, tại Hà Nội, tác giả Lý Tứ đã tổ chức lễ ra mắt 2 cuốn sách “Rồng rắn lên mây” và “Chuyện bên lề” và giao lưu cùng bạn đọc. Nhiều độc giả đã chia sẻ lòng biết ơn khi nhờ những cuốn sách của Lý Tứ mà…

Bài 6
Tác Giả Lý Tứ − Người Tiếp Cận Phật Đạo Như Một Nền Giáo Dục
Vừa qua, tại Hà Nội, tác giả Lý Tứ đã tổ chức lễ ra mắt 2 cuốn sách “Rồng rắn lên mây”, “Chuyện bên lề” cùng buổi tọa đàm “An vui nhờ giáo dục và thay đổi nhận thức”. Ứng dụng Phật pháp để sống an lạc Tác giả…

Bài 7
Khi Đọc Phật Pháp Thấy Rõ “Như Ban Ngày”
Bi kịch ập xuống những người thân yêu nhất của chị Hà chỉ trong vài năm, nhưng khi chị hiểu ra bản chất của “cảm giác khổ đau” thì chúng dừng lại; chị đủ nghị lực để hàng ngày sáng đi làm tối về chăm chồng…

Bài 8
Tác Giả Lý Tứ − ‘Tiếp Cận Và Ứng Dụng Phật Đạo Như Một Nền Giáo Dục’
Ngày 15/6, tại Hà Nội đã diễn ra tọa đàm “An vui nhờ giáo dục và thay đổi nhận thức” và buổi lễ ra mắt sách của tác giả Lý Tứ. Nền tảng cho đời sống an vui Tác giả Lý Tứ được biết đến là một nhà nghiên cứu…

Bài 9
Tác Giả Lý Tứ − ‘Cha Đẻ’ Của Những Cuốn Sách Hướng Con Người Sống An Lạc
Lý Tứ là tác giả của những cuốn sách về Phật giáo, giúp mọi người hướng đến điều tích cực trong cuộc sống và hoan hỉ với những gì bản thân đang có. Tác giả Lý Tứ đã tổ chức lễ ra mắt 2 cuốn sách “Rồng rắn lên…

Bài 10
Phật Giáo Có Thể Dễ Hiểu Như Đọc Sách Giáo Khoa
Bằng nhãn quan giáo dục của người trong nghề, tác giả Lý Tứ tiếp cận kiến thức Phật giáo như chương trình học có hệ thống, có lộ trình, có phương pháp học tập. Tiếp cận Phật giáo như một nền giáo dục − đây là…
PODCAST - CHỦNG TÁNH ANH LẠC - ANVUI RADIO !!!

Nhấn vào ảnh để xem radio
THƯ CỦA BẰNG HỮU HUYỀN ĐỨC !!!

Chuyên mục Bạn đọc hỏi - Lý Tứ trả lời số 63.2026 với chủ đề: Trả Lời Từ Câu 51 Đến 88 Của Hành Giả Huyền Vân !!!
BẠN ĐỌC HỎI - LÝ TỨ TRẢ LỜI - 63/2026 !!!
CHỦ ĐỀ: TRẢ LỜI TỪ CÂU 51 ĐẾN 88 CỦA HÀNH GIẢ HUYỀN VÂN !!!
Hành giả Huyền Vân và bạn đọc thân mến !!!
Như vậy là, hôm nay, Lý Tứ sẽ trả lời những câu hỏi còn lại của hành giả...!!! Không biết sau khi đọc hết các trả lời, hành giả cảm nhận thế nào ???
Riêng Lý Tứ, cảm nhận những câu hỏi hành giả đã nêu thật thú vị...Đọc lên thấy ngọt ngào, gần gũi...Hình như đây là trăn trở chung của phần lớn những người học tập giáo pháp...!!!
Về việc trả lời, trong lúc viết, Lý Tứ cảm giác như đang ăn mía...càng ăn, khúc mía càng ngắn lại, một chút luyến tiếc, một chút ước ao...phải chi hành giả gởi thêm nhiều, nhiều, nhiều hơn nữa các câu hỏi thì thú vị biết chừng nào...Nhưng rồi, câu hỏi thứ 88, khúc mía cuối cùng cũng đã đến...!!!
Huynh Đệ Lý Gia thân mến !!!
Không biết phần trả lời của mình có giống những gì các bạn suy nghĩ hay không...??? Hi vọng, đọc trả lời, các bạn sẽ nhận ra điều gì đó hay ho, tươi mát, sâu thẳm của đạo pháp...nó chẳng khô cứng, giáo điều, trói buộc, kinh viện...như xưa nay người ta vẫn hiểu...!!! Thấu thị, thẩm sát, đẳng ngữ...mà chúng ta đã và đang học tập một phần nào đó các bạn có thể tìm thấy ở đây...!!!
Bây giờ, mình xin trả lời 38 câu hỏi còn lại của hành giả Huyền Vân...!!!
IV. Vai trò của trí tuệ trong Phật Đạo:
- Hỏi:
51. "Vì sao “Duy tuệ thị nghiệp” được nhấn mạnh?"
- Trả lời:
Vì, đó là "mục tiêu cao nhất" của đạo...!!!
- Hỏi:
52. "Trí tuệ khác gì với thông minh?"
- Trả lời:
Trí tuệ: Nhìn ra và xử lí đúng bản chất (thiên về chiều sâu, gốc rễ)...!!! Thông minh: Căn cứ vào hiện tượng để giải quyết (thiên về bề nổi, nhanh, gọn)...!!!
- Hỏi:
53. "Làm sao phân biệt trí tuệ và tri thức?"
- Trả lời:
Nhìn vào cách xử lí...!!! Trí tuệ, bao hàm sự thông đạt...!!! Tri thức, thể hiện sự giàu có từ học tập...!!!
- Hỏi:
54. "Trí tuệ Phật Đạo có thể học được không?"
- Trả lời:
"Cũng được, cũng không được"...!!! Hữu sư trí: Do học mà thành...!!! Vô sư trí: Không do học mà được...!!!
- Hỏi:
55. "Vai trò của kinh điển trong việc phát sinh trí tuệ là gì?"
- Trả lời:
Làm cơ sở đối chiếu để trí tuệ không bị sai lệch...!!!
- Hỏi:
56. "Bát Nhã Ba La Mật Đa có phải là trí tuệ cao nhất trong Phật Đạo?"
- Trả lời:
Đúng...!!!
- Hỏi:
57. "Có thể có trí tuệ mà không thông qua học kinh không?"
- Trả lời:
Có thể...!!! Như Đức Phật chẳng hạn...!!!
- Hỏi:
58. "Trí tuệ có cần trải nghiệm thực tế không?"
- Trả lời:
"Cũng cần, cũng không cần"...!!! Cần khi giúp người...!!! Không cần khi tự thọ dụng...!!!
- Hỏi:
59. "Sự khác biệt giữa hiểu bằng trí và chứng bằng tâm là gì?"
- Trả lời:
Hiểu bằng trí: Cho ra thấu đạt...!!! Chứng bằng tâm: Cho ra an vui...!!!
- Hỏi:
60. "Vì sao người học dễ rơi vào “sở tri chướng”?"
- Trả lời:
Tại vì, ham ưa chấp nhất kiến thức...!!!
- Hỏi:
61. "Làm sao vượt qua sở tri chướng?"
- Trả lời:
Không chấp...!!! Trong Tâm Pháp, Lý Tứ đã viết: "Hết chấp còn ngu, không chấp không ngu"...!!!
- Hỏi:
62. "Khi trí tuệ phát sinh, điều gì thay đổi?"
- Trả lời:
Nhận thức và nhãn quan hoàn toàn thay đổi...!!!
- Hỏi:
63. "Căn bản trí là gì?"
- Trả lời:
Nền tảng để "ngộ, nhập" Phật tri kiến...!!!
- Hỏi:
64. "Tại sao Bồ Tát phải học huyễn trí?"
- Trả lời:
Vì chưa "tự thể nhập" thật trí...!!!
- Hỏi:
65. "Điều kiện để có thật trí là gì? Thật trí có giới hạn không? Nó thường hay vô thường?"
- Trả lời:
Đủ công đức...!!! Không giới hạn...!!! Thường...!!!
V. Quan hệ thầy - trò và hành trình tu học trong giáo dục Phật Đạo:
- Hỏi:
66. "Vì sao trong đạo, muốn học phải bái thầy?"
- Trả lời:
"Danh có chính thì, ngôn mới thuận"....!!!
- Hỏi:
67. "Vai trò thực sự của người thầy là gì?"
- Trả lời:
Dạy học...!!!
- Hỏi:
68. "Thầy có phải là người nắm chân lý không?"
- Trả lời:
Không nhất thiết...!!!
- Hỏi:
69. "Người học nên phụ thuộc vào thầy đến mức nào?"
- Trả lời:
Học phí và phụ thu...!!!
- Hỏi:
70. "Khi nào cần rời bỏ một vị thầy?"
- Trả lời:
Khi nào, chán ông thầy...như...cơm...nếp...!!!
- Hỏi:
71. "Thế nào là “thiện tri thức” đúng nghĩa?"
- Trả lời:
Đầy đủ "Tông thông" và "Thuyết thông"...!!!
- Hỏi:
72. "Có phải mọi người đều có thể là thầy của ta?"
-Trả lời:
Không chắc như vậy...!!! Điều này chỉ đúng với mấy anh ham học, gặp gì cũng học...Học từ đúng đến sai, từ dại đến khôn, từ hay đến dở, từ ngu đến trí, từ thiện đến ác, từ nghèo đến giàu, từ ăn đến ngủ...vv...!!! Có ông thánh bên Tàu, coi trọng việc học nhất thiên hạ...Trên tinh thần khiêm tốn của kẻ sĩ, với lập trường "Học giả như hòa như đạo, bất học giả như cảo như thảo" (có học như gạo nếp, không học như cỏ rác) cũng đã đúc kết số lượng thầy trong Luận Ngữ như sau: "Tam nhân đồng hành, tất hữu ngã sư"...Có nghĩa, ba cụ cùng ăn nhậu, có thể có một cụ say xỉn té ngã, chứ không chắc ba anh đều say xỉn hết...!!! Xét ra ông thánh nói cũng...có...lí...!!!
- Hỏi:
73. "Học từ nghịch cảnh có phải là học đạo không?"
- Trả lời:
Đạo không dạy nghịch cảnh...!!!
- Hỏi:
74. "Vì sao Đề Bà Đạt Đa vẫn được xem là thiện tri thức?"
- Trả lời:
Tại mấy anh ham học...!!!
- Hỏi:
75. "Điều gì quyết định sự thành tựu: Người thầy hay nỗ lực bản thân?"
- Trả lời:
Cả hai...!!!
- Hỏi:
76. "Một người không có thầy có thể giác ngộ không?"
- Trả lời:
Có thể...!!! Nhưng, Phật dạy: "Hiếm như hoa Ưu đàm bát la, ba ngàn năm mới nở một lần"...!!!
- Hỏi:
77. "Thầy có thể dắt tay ta đến giác ngộ hay chỉ là người chỉ đường?"
- Trả lời:
Tuỳ trường hợp...!!!
- Hỏi:
78. "Vì sao người thầy không đặt mình ở vị trí “ban chân lý”?"
- Trả lời:
Chân lí không...phải...của...ông...thầy...!!!
- Hỏi:
79. "Người học đạo nên giữ thái độ nào với lời dạy của thầy?"
- Trả lời:
Người thầy chân chánh, luôn dạy học trò: "Không nợ học phí...Không quên lễ, tết"...!!! Và, phàm là học trò, phải có thái độ cung kính, "khắc cốt ghi tâm" lời dạy này...!!!
- Hỏi:
80. "Có cần tuyệt đối tin thầy không?"
- Trả lời:
Chỉ tin vào pháp đã dạy (nếu thấy đúng)...Còn các thứ khác thì, cần "Rờ...con...xi...đơ"...!!!
- Hỏi:
81. "Khi thầy và kinh mâu thuẫn, nên theo ai?"
- Trả lời:
Nếu muốn có lộc: Theo thầy...!!! Nếu muốn chân lí: Theo kinh...!!!
- Hỏi:
82. "Đâu là dấu hiệu của một người học đúng đường?"
- Trả lời:
Học đúng đường trong Phật đạo: Hết khổ, chấm dứt kiết sử lậu hoặc, chứng Niết bàn, có trí tuệ...!!!
- Hỏi:
83. "Vai trò của nghi vấn, phản biện trong tiến trình tu học là gì?"
- Trả lời:
Giúp sáng tỏ vấn đề đã học...!!!
- Hỏi:
84. "Nghi vấn để tiến tu có trái với kiết sử Nghi trong đạo?"
- Trả lời:
Nghi vấn để tiến tu, không đồng nghĩa với nghi của kiết sử...!!!
- Hỏi:
85. "Sự khác biệt giữa “biết”, “hiểu” và “tin” trong đạo là gì?"
- Trả lời:
Biết: Kết quả thu thập từ các nguồn thông tin...!!! Hiểu: Kết quả của học tập và tư duy...!!! Tin: Kết quả từ trái tim không theo não bộ...!!!
- Hỏi:
86. "Người học cần buông bỏ điều gì để thấy đạo?"
- Trả lời:
Buông bỏ những thứ làm chướng đạo...!!!
- Hỏi:
87. "Khi tác giả Lý Tứ trả lời bạn đọc, đâu là điểm cốt lõi nhất - bác luôn muốn người hỏi nhận ra?"
- Trả lời:
Hỏi đến đâu, trả lời đến đó...Tránh trả lời thừa hoặc thiếu...!!!
- Hỏi:
88. "Tác giả tự nhận vai trò gì trong cộng đồng Lý Gia - người thầy, người dẫn đường, hay người bạn đồng hành?"
- Trả lời:
Cả ba...Thêm người sáng lập nữa là bốn...!!!
Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp hành giả Huyền Vân và bạn đọc giải toả những thắc mắc đã nêu...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn, thành công...!!!
Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!
- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau:
👉 https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8
- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn
30/04/2026
LÝ TỨ
- ẢNH ĐẸP - GIA ĐÌNH NHỎ TRONG GIA ĐÌNH LỚN !!!

Bạn đọc hỏi - Lý Tứ trả lời Năm 2025

Bạn đọc hỏi - Lý Tứ trả lời Năm 2026

Đã phát hành 105 bài viết.
Tổng cộng: 105 bài viết trong chuyên mục Bạn đọc hỏi - Lý Tứ trả lời năm 2026.
Cập nhật lần cuối: tháng 9 năm 2026.
THỬ LUẬN BÀN MỘT VÀI ĐIỂM TRONG CHỨNG ĐẠO CA !!!
Giác ngộ có nhiều tầng bậc… Mỗi một thuật ngữ, mỗi một khái niệm trong Phật đạo luôn luôn tương ưng với một cảnh giới giác ngộ nào đó…Vì thế, chuyện cảnh giới này sử dụng sai khái niệm của cảnh giới kia là chuyện thường thấy ở người tu hành (chưa giác ngộ rốt ráo) !!!
Các bạn !!!
Nửa năm qua, HĐ chúng ta tập làm quen với hai môn học quan trọng của Nhất Thiết Trí là Thẩm Sát Môn và Thấu Thị Môn… Cũng như tập phân tích các lỗi thuộc về Tứ Cú, Tam Cú, Nhị Cú, Nhất Cú và Phi Cú của Bát Nhã Môn !!!
Thế nhưng, các đề tài có liên quan đến những môn học này tương đối hiếm… Và tìm kiếm một đương cơ tạm coi là thù thắng, nhằm triển khai để giúp các bạn học tập lại càng hiếm !!! Vì rằng, muốn giảng nói, phân tích một nội dung nào đó liên quan đến các món trên, phải đợi một đương cơ thích hợp !!!
Hồi tối, mình nhận được thắc mắc của bạn V.D. Long từ link Bạn Đọc Hỏi – Lý Tứ Trả lời… Xét thấy các câu hỏi của bạn V.D. Long là một trong những đương cơ tốt… Vì thế, mình tạm gác những chuyên mục khác của Trang để trả lời V.D. Long !!! Hy vọng sau bài viết này, các HĐ chúng ta có thêm cơ hội để thể nhập những gì chúng ta đang học !!!
V.D. Long thân mến !!!
Từ ngày Chuyên Mục Bạn Đọc Hỏi – Lý Tứ Trả Lời khai trương đến nay đã là 36 kì !!! Có thể nói, đề tài bạn hỏi đã tạo cho mình nhiều cảm hứng… Bây giờ, mình xin trao đổi với bạn về những gì bạn thắc mắc !!!
Bạn V.D. Long đã viết như sau:
“Xin chào Ban quản trị trang và Lý gia.
Tôi có thắc mắc xin được làm sáng tỏ.
Trong Thập nhị nhân duyên, thì Vô minh đứng đầu, vô minh là đầu mối tạo thành vòng tròn luẩn quẩn, khiến con người bị cuốn trôi trong vòng luân hồi sinh tử…
Nhưng trong Chứng Đạo ca lại có câu: “Vô minh thực tánh tức Phật tánh”. Lý gia có thể làm rõ chỗ này không?
Vô Minh trong Thập nhị nhân duyên và Vô Minh trong Chứng đạo ca có nghĩa thế nào? Xin cho ví dụ minh họa. Tôi xin cảm ơn”. 11/04/2020 16:47:20 V.D. Long
V.D. Long và bạn đọc thân mến !!!
Nói đến Chứng Đạo Ca của Ngài Huyền Giác thì chắc rằng người tu tập nào cũng một vài lần nghe nói đến… Vì bởi, Chứng Đạo Ca là một áng văn nổi tiếng trong giới tu hành sau thời y bát thất truyền !!!
Bài Chứng Đạo Ca là một tài liệu Phật học được nhiều nơi đưa vào chương trình giảng dạy chính thức cho môn đồ… Vì thế, tác phẩm này trong giới nghiên cứu cũng như tu hành rất coi trọng !!!
Tuy nhiên, dù gì Chứng Đạo Ca cũng chỉ là một bài văn của người đời sau sáng tác (không phải Tổ có y bát)… Mà những gì người sau viết về Phật đạo chưa chắc đã hoàn toàn thấu thoát !!!
Chúng ta tôn trọng các áng văn ấy… Nhưng, chúng ta tôn trọng không có nghĩa những gì trong ấy nói ra chúng ta nhất nhất phải nghe theo…!!! Nhân đương cơ bạn V.D. Long có một vài thắc mắc liên quan đến vài phần nhỏ trong Chứng Đạo Ca của Ngài Vĩnh Gia Huyền Giác !!! Lý Tứ cũng xin góp một vài phân tích, trước làm sáng tỏ những điều V.D. Long thắc mắc… Sau đó, cũng nhân cơ hội này, giúp HĐ Lý Gia thâm nhập một số học phần của Nhất Thiết Trí mà các bạn ấy đang học !!!
Thắc mắc của V.D. Long mình xin tạm chia thành hai phần để trả lời:
* Phần 1:
Tôi có thắc mắc xin được làm sáng tỏ.
Trong Thập nhị nhân duyên, thì Vô minh đứng đầu, vô minh là đầu mối tạo thành vòng tròn luẩn quẩn, khiến con người bị cuốn trôi trong vòng luân hồi sinh tử…
Nhưng trong Chứng Đạo Ca lại có câu: “Vô minh thực tánh tức Phật tánh”. Lý gia có thể làm rõ chỗ này không?
V.D. Long thân !!!
Trước khi phân tích, làm rõ vấn đề… Mình xin chép lại đoạn văn có liên quan đến điều bạn hỏi trong Chứng Đạo Ca !!!
Chứng Đạo Ca viết:
無明實性即佛性
幻化空身即法身
Vô minh thật tính tức Phật tính
Huyễn hoá không thân tức Pháp thân
Tạm dịch:
Tính thật vô minh tức Phật tính
Huyễn hoá không thân tức Pháp thân.
* Về Phật tánh và Vô minh:
– Mọi người đều biết, Phật tánh là thường, và Kinh Đại Niết Bàn cũng dạy như vậy !!!
– Mọi người đều biết, Vô minh là vô thường, vì thế Kinh cũng dạy: “Vô vô minh diệc vô vô minh tận” !!!
Một bên là thường (có thực tánh), một bên vô thường (không thực tánh)… Vì thế, câu “Vô minh thật tính tức Phật tính” xét về Đệ Nhất Nghĩa, câu ấy bị lỗi Phi Cú (mệnh đề hay một câu không thể thành lập được dưới cú pháp Bát Nhã) !!!
Nếu câu ấy viết lại như sau: “Vô minh không tánh đồng pháp tánh” có thể tạm chấp nhận… Vì rằng, Vô minh và pháp tánh bổn lai đều không tánh, hai thứ ấy chỉ do mê sanh !!! Còn đằng này, Vô minh và Phật tánh là hai thứ hoàn toàn khác nhau về bản chất, cho nên chẳng thể “tức” được !!!
* Về Huyễn hoá và Pháp thân:
– Pháp thân là thường…Vì pháp thân là thường nên ra ngoài hai khái niệm Huyễn và Phi Huyễn !!!
– Cái gì (pháp nào) mang trong nó tính chất Huyễn hoá hay Phi huyễn đều vô thường !!!
– Pháp thân là không thân… Đã là “không thân” sao lại có chuyện Huyễn hoá trong đó !!!??? Huyễn là thuật ngữ của Phật đạo nhằm chỉ cho một nhận thức hữu vi (có thân)… Còn pháp thân là vô vi, ra ngoài nhận thức có không… Vì thế, Pháp thân cũng siêu quá hai khái niệm Huyễn cùng Phi huyễn !!!
Cho nên câu: “Huyễn hoá không thân tức Pháp thân” xét về Đệ Nhất Nghĩa, câu ấy bị lỗi Phi Cú (mệnh đề hay một câu không thể thành lập được dưới cú pháp Bát Nhã) !!!
Nếu câu ấy viết lại như sau: “Huyễn hoá không thân tựa Hoá thân”… Câu này tạm chấp nhận được… Vì rằng, Hoá thân cũng thường cũng vô thường… Nên nó cũng có thân cũng không thân !!!
Tóm lại, hai câu: “Vô minh thật tính tức Phật tính. Huyễn hoá không thân tức Pháp thân” trong Chứng Đạo Ca của Ngài Vĩnh Gia Huyền Giác biểu hiện sự không thấu đáo về các nghĩa: Vô minh, Phật tánh, Pháp tánh, Pháp thân và Hoá thân, Huyễn, Phi Huyễn !!! Vì rằng, nếu thấu đáo, nhất định khi tuyên thuyết về cảnh giới Đệ Nhất Nghĩa sẽ không phạm vào những “lỗi cơ bản của Bát Nhã văn tự” được nêu ở trên !!!
Phần 2:
* “Vô Minh trong Thập nhị nhân duyên và Vô Minh trong Chứng đạo ca có nghĩa thế nào? Xin cho ví dụ minh họa”.
Trong Phật đạo, chỉ có một chữ Vô minh và đồng mang ý nghĩa u tối, không sáng suốt !!! Tuy vậy, tuỳ tầng bậc giác ngộ, người tu hành có thể nhìn thấy “tướng trạng của Vô minh” qua các thứ nhãn quan như sau: Mê thấy Vô minh là Vô minh; Đại ngộ thấy không có Vô minh cũng không làm cho hết Vô minh; Liễu ngộ thấy Phi minh phi vô minh !!!
Giống như người ngủ mê thấy chiêm bao là chiêm bao… Người thức giấc thấy chẳng có chiêm bao cũng chẳng có làm cho hết chiêm bao… Người biết chuyện bảo rằng: Chiêm bao cũng có cũng không có !!!
Để có thể hiểu Phật tánh và Vô minh là tức hay chẳng tức… Ví dụ sau có thể làm sáng tỏ vấn đề:
– Mặt trời ví như Phật tánh, Pháp thân = Thường !!!
– Ngày và đêm ví như Vô minh và minh = Vô thường !!!
Nếu ai đó bảo rằng: “Đêm ngày huyễn hoá tức mặt trời” thì…thì…thì có “Ô hô ai tai” không các bạn !!!???
Các bạn !!!
Không phải tất cả những gì người xưa nói ra đều là chân lí !!! Không phải điều gì được nhiều người xưng tụng, giảng dạy hay thuộc về truyền thống đều đúng hết !!!
Khi phân tích những điều trên, mình biết chắc có rất, rất, rất nhiều người không vừa ý !!! Họ không vừa ý vì những phân tích vừa rồi đã chạm đến thứ mà người ta tôn thờ, giảng dạy cho người khác !!!
Thế nhưng, những điều họ tôn thờ có phải là chân lí chưa ??? Những điều họ giảng dạy như Phật tánh, Pháp thân chính họ đã thấy đã thành tựu các thứ ấy hay chưa ??? Hay là họ tôn thờ, giảng dạy vì người khác đã tôn thờ giảng dạy điều ấy nên nay họ cũng phải làm thế !!!??? Đời là như thế mà !!! Đời là như thế nên Đạo mới xuất hiện !!!
Hy vọng rằng, với những phân tích đơn sơ ở trên, sẽ là nhân duyên giúp các bạn bình tĩnh hơn, nhận xét khách quan hơn, không choáng ngợp trước hào quang của một ai đó rồi nhất nhất phải nghe theo !!!
Giác ngộ có nhiều tầng bậc… Mỗi một thuật ngữ, mỗi một khái niệm trong Phật đạo luôn luôn tương ưng với một cảnh giới giác ngộ nào đó…Vì thế, chuyện cảnh giới này sử dụng sai khái niệm của cảnh giới kia là chuyện thường thấy ở người tu hành (chưa giác ngộ rốt ráo) !!!
Nếu ta không nắm vững vấn đề !!! Nếu ta không bình tâm suy xét !!! Nếu ta chỉ biết tin mà không đủ năng lực phản biện khoa học !!! Nhất định những thuật ngữ, những khái niệm, những áng văn mà ta đã đọc đôi lúc dẫn ta vào mê trận ngữ ngôn… Điều ấy, nhất định không giúp ta thấy được thật nghĩa của Phật đạo, đôi khi khiến ta đi vào mê lộ mà không tự biết !!!
Chúc bạn đọc và V.D. Long an vui, tinh tấn !!!
BQT rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
14/04/2020
LÝ TỨ










(047) BA VỊ HUYNH ĐỆ LUẬN VỀ CỰC LẠC
(74) CHUYỆN BÊN LỀ
CHỦ ĐỀ: THỬ LẠM BÀN VỀ CHUYỆN CỰC LẠC LÀ CÓ HAY KHÔNG !!!???
Các bạn !!!
Mình vừa kiểm tra lần cuối bản thảo cuốn sách CHUYỆN TRÊN MÂY sắp xuất bản !!! Đọc đến bài viết dưới đây, thấy...cũng...hơi...có...lí !!!
Vì thế, xin chuyển đến mọi người cùng đọc cho vui, nhân ngày đầu tháng 6 âm lịch của năm Canh Tý !!!
Chúc mọi người suốt tháng sáu an vui, hạnh phúc, tiền nhiều đếm...không...xuể !!!
21/07/2020
LÝ TỨ
B: Thưa SH! Thời gian gần đây, trong giới tu hành thường bàn luận nhiều về cõi Cực Lạc, người cho rằng Cực Lạc là thật có, người cho rằng Cực Lạc là không có!
Xin SH giải thích cho Tiểu Đệ và Lã Muội biết, rằng cõi Cực Lạc, tức quốc độ của Phật A Di Đà là có hay không?
A: Thỉnh thoảng, mình cũng có nghe chuyện người ta bàn luận về cõi Cực Lạc là có hay không!
Và theo mình, chuyện này từ xưa đến giờ luôn là đề tài để người tu hành đưa ra bàn luận! Và tất cả chỉ dừng lại ở luận bàn, chưa có hồi kết! Như vậy, thực chất chuyện cõi Cực Lạc là có hay không, mình xin đưa ra quan điểm cá nhân như sau:
Những ai cho rằng, cõi Cực Lạc là thế giới vật lí (vật chất) nằm trong không gian, ở một nơi xa xăm nào đó, giống như quả đất của chúng ta! Theo mình thì, những người hiểu về thế giới Cực Lạc, hay các Phật quốc độ được ghi chép trong kinh điển Phật giáo trên tinh thần như thế, những người ấy dù nói rằng: “Cực Lạc là có hay không”, lời nói này đều không ổn, thậm chí xa rời Phật đạo!
Vì sao bảo rằng, những người hiểu như vậy, cho dù nói Cực Lạc là có hay không đều không ổn?
Muốn lí giải thoả đáng việc này, chúng ta cần nắm vững tinh thần giáo dục của Phật đạo! Tức chúng ta phải biết rằng, đối tượng của Phật đạo nhắm đến là điều gì? Nếu chưa thông suốt việc này, cho dù có bàn luận đến mãn kiếp, cũng chẳng thể thống nhất với nhau! Và, người nói Cực Lạc là có, hay kẻ nói Cực Lạc là không, hai người này chẳng thể giải quyết mối nghi của bản thân, và mối nghi của người tu hành!
B: Thưa SH! Như vậy, trọng tâm giáo dục của Phật đạo là nhắm đến đối tượng nào?
A: Trọng tâm giáo dục của Phật đạo là nhắm thẳng vào tâm thức người tu hành! Có nghĩa rằng, mọi cảnh giới, mọi quốc độ...v..v...nếu Phật đạo có nói ra, cũng chỉ nói đến sự biến hiện của tâm thức! Chứ Phật đạo không đề cập đến thế giới bên ngoài tâm thức hay thế giới vật lí!
Vì thế, các chỉ thú như: “Nhất thiết Phật ngữ tâm”, “hết thảy do tự tâm hiện”, “khéo phân biệt tự tâm hiện lượng”, “tam giới duy tâm, vạn pháp duy thức”, “tứ niệm xứ”..v..v...luôn được nhắc đến trong kinh điển Phật gáo! Đây là kim chỉ nam, là đối tượng cụ thể để người tu hành lấy đó làm mục tiêu điều phục và làm cơ sở lí luận!
Hay nói khác hơn, giải quyết tâm và pháp là triết lí giáo dục của Phật đạo! Các lời dạy như: “Vì thương chúng sanh nên, Như Lai vẽ các hình” hay “chớ nên hướng ngoại tìm cầu” chẳng phải là lời cảnh báo, khuyên người tu hành chớ nên phóng tâm ra ngoài, đi tìm một cảnh giới nào đó của Phật đạo thông qua thế giới vật lí bằng suy luận chủ quan!
B: Thưa SH! Như vậy, tất cả các cõi, kể cả cõi Cực Lạc được ghi lại trong kinh, cũng chỉ là cảnh giới biến hiện của tâm thức, chứ không phải là thế giới bên ngoài tâm thức hay thế giới vật lí?
A: Đúng vậy! Tất cả các cảnh giới được ghi chép trong kinh điển đều là cảnh giới biến hiện từ tâm thức, chứ không phải thế giới vật lí!
B: Thưa SH! Như vậy cõi Cực Lạc hay các cảnh giới được ghi chép trong kinh là có hay không có?
A: Các cảnh giới đó: Cũng có, cũng không có!
B: Thưa SH! Vì sao nói rằng, các cảnh giới đó cũng có, cũng không có?
A: Nói rằng các cảnh giới đó cũng có, cũng không có là vì: Đã là cảnh giới biến hiện từ tâm thức nên, khi nào tâm thức hội đủ các duyên, cảnh giới đó sẽ hiện gọi là có! Những ai tâm thức không hội đủ các duyên, các cảnh giới đó sẽ không hiện, gọi là không có!
Có nghĩa rằng, cho dù là thiện cảnh giới hay ác cảnh giới, muốn đến được cảnh giới đó, đòi hỏi tâm thức phải hội đủ những điều kiện nhất định! Những ai không hội đủ các điều kiện, muốn đến cũng không được! Những ai hội đủ điều kiện, muốn tránh cũng không xong!
B: SH có thể cho một vài ví dụ để làm sáng tỏ vấn đề?
A: Ví như, người muốn đến cảnh giới sơ thiền, người này phải hội đủ các yêu cầu của sơ thiền như: “Ít muốn biết đủ, xa rời các dục, xa rời các ác bất thiện pháp, thực hiện đầy đủ giác quán như pháp...” Khi thực hiện hoàn hảo các pháp như thế, tâm thức vị này sẽ phát sinh năm chi của sơ thiền, gọi là người vãng sanh sơ thiền! Khi tâm thức vãng sanh đến đó, người này mới thực biết rằng, cảnh giới sơ thiền là cảnh giới của tự tâm hiện, chứ chẳng phải cõi nước vật lí bên ngoài tâm!
Người không thực hiện đầy đủ các yêu cầu trên, cho dù có ngồi tu mãn kiếp, hay suy lường đến bạc đầu, cảnh sơ thiền cũng không hiện, và không thể thực chứng sơ thiền là như thế nào!
Ví như, người có tâm tính xấu ác, hay làm các ác nghiệp, trong mỗi hành động đều chứa ác tâm, mọi nghĩ suy đều toan tính ác pháp..v..v... Khi tâm thức viên mãn ác nghiệp, tâm thức người này tất chịu khổ đau, ngu si...v..v... Phật đạo gọi kẻ ấy là người bị đoạ vào ba đường dữ! Ba đường dữ ở đây nhằm chỉ cho tâm thức biến hiện, không phải có một địa ngục nào đó ở ngoài tâm thức!
Ngược lại, người làm thiện nghiệp, người không tạo ác nghiệp, hoặc lỡ gieo tạo ác nghiệp mà tâm thức chưa đủ yếu tố cấu thành ác quả, tâm thức người ấy muốn đoạ vào khổ đau như người làm ác nghiệp cũng không thể được!
Với người giác ngộ, trước muôn cảnh không sinh tâm, trước muôn duyên không sinh pháp, thời thời tâm thức vắng lặng...v...v... Người này không muốn đến Niết Bàn, tâm thức họ cũng tự Niết Bàn, muốn trở lại ba cõi khổ cũng không thể trở lại!
Từ những đơn cử trên, ta có thể hiểu ra, nếu người tu hành nào chán cảnh khổ thế gian, muốn cầu về Cực Lạc! Khi người này tu tập đầy đủ 12 món của Tư lương vị, tâm thức hoàn thành ba nghiệp phần Tịnh Độ, lúc tư lương vị và các nghiệp phần viên mãn, người ấy không muốn vãng sanh Tây Phương, Tây Phương Cực Lạc cũng hiện trong tâm thức người đó! Còn những ai, muốn vãng sanh Tây Phương mà tư lương vị không đủ, ba nghiệp phần chưa viên, cho dù có cầu xin đến chết, Cực Lạc cũng chẳng hiện trong tâm!
Nói tóm lại, mỗi cảnh giới trong Phật đạo là một thế giới biến hiện của tâm thức, mỗi cảnh giới đều có những điều kiện riêng của nó, người tâm thức không hội đủ điều kiện của cảnh giới đó, thì không thể nào đến cảnh giới đó được!
Ta có thể tạm hiểu các điều kiện ấy như sau:
Có một người từ nước A, muốn sang định cư ở nước B, người này phải thực hiện các yêu cầu sau: Đầu tiên phải tìm hiểu, muốn làm công dân của nước B, nước B đòi hỏi những yêu cầu gì, các yêu cầu đó ta có đáp ứng được hay không! Khi thấy bản thân đáp ứng được các yêu cầu nước B, người này phải tìm xem nước A có những luật lệ gì đối với người muốn ra đi để định cư ở ngước ngoài!
Khi người đó thoả mãn yêu cầu của hai nước, người này làm thủ tục, kiếm đủ tiền và chờ kết quả, khi nào có kết quả và bản thân đủ tiền bạc để mua vé tàu xe...v..v... mới có thể ra đi! Việc vãng sanh các tịnh quốc độ hay các cảnh giới trong Phật đạo cũng gần giống như vậy!
LM: Thưa SH! Đỉnh cao của Phật đạo là trí tuệ, chứ chẳng phải các thiền thú hay tịnh quốc độ! Nhưng vì sao, Phật đạo lại tuyên thuyết nhiều cảnh giới như thế? Và các thiền thú hay tịnh quốc độ đó giúp ích gì trong việc tìm đến cứu cánh vô thượng trí tuệ hay không?
A: Hai vị HĐ! Đúng! Đỉnh cao của Phật đạo là trí tuệ, chứ chẳng phải các cảnh giới của tâm thức!
Nhưng, trí tuệ của Phật đạo là thứ trí tuệ xuất thế gian, được xây dựng trên nền tảng vô lậu tâm! Cho nên những ai tâm thức chưa thoát khỏi thế gian trói buộc, còn kiết sử, phiền não, lậu hoặc sẽ khó tiếp nhận!
Vì thế, Phật phải hoá hiện ra các thiền thú cũng như các tịnh quốc độ, để nhân nơi các thiền thú cũng như các tịnh quốc độ đó giúp tâm thức hữu tình rời xa ác quốc độ, vào thiện quốc độ, dần dần tiến đến chấm dứt kiết sử, phiền não, lậu hoặc và cuối cùng thoát khỏi cột buộc thế gian... Chừng ấy, mới có thể giảng nói đạo trí tuệ! Cho nên, ba mục tiêu: Giác ngộ, giải thoát và trí tuệ được Phật đao đề ra! Ba mục tiêu này, chính là ba giai đoạn người tu hành phải trải qua trong quá trình tu tập để tiến về vô thượng trí!
Điều này cũng giống như sự học ở đời! Về lí mà nói, học tập là tiếp thu tri thức, để tiếp thu tri thức, chỉ cần có người dạy và người học là việc chuyển giao tri thức xảy ra!
Nhưng, trong thực tế không đơn giản như vậy! Để giúp người dạy và người học hoàn thành công việc chuyên giao tri thức, người ta phải tính đến những tác động thuận và nghịch trong quá trình dạy và học... Từ đó, cơm ăn, áo mặc, trường lớp, đồ dùng dạy học..v..v...ra đời!
Mặc dù, cơm ăn, áo mặc, trường lớp, thiết bị...v..v...không dính dáng nhiều đến việc chuyển giao tri thức! Nhưng thiếu những thứ ấy, việc dạy và học rất khó khăn, không muốn nói là không thể thực hiện được!
Thì cũng vậy, công việc chuyển giao trí tuệ trong Phật đạo cũng cần phải có những phương tiện phù hợp cho từng đối tượng và đòi hỏi một môi trường lí tưởng! Đây là lí do vì sao, đối với những người chưa giác ngộ, Phật phải hoá hiện ra nhiều cảnh giới! Mục tiêu các cảnh giới này chính là tạo phương tiện thích hợp và môi trường lí tưởng, nhằm giúp hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đối với những tâm thức còn non yếu khi chưa giác ngộ!
B: Thưa SH! Bây giờ mọi thứ đã sáng tỏ trong lòng Tiểu Đệ!
Các cảnh giới trong Phật đạo là cảnh giới của tâm thức, chứ chẳng phải thế giới vật lí! Nếu không quay lại tâm này để tu tập, cứ mãi chạy ra bên ngoài rồi suy lường, phân tích để cho rằng Cực Lạc là thế giới vật chất, từ đó bảo rằng các tịnh quốc độ là có hay không, có hay không theo cách nhìn nhận từ suy luận như thế đều không thoả đáng, thậm chí trái với triết lí giáo dục của Phật đạo!
LM! Xin cảm ơn SH những luận giải hôm nay! Đúng là như lời kinh dạy:
“Người trụ nơi phân biệt
Làm hư thanh tịnh nhãn
Lại thêm lớn ngu si
Người này...không...thấy...Phật...” !!!
17/06/2019
- HÌNH ẢNH VỊT TRỜI VÀ CÚN CON ĐANG TRAO ĐỔI “CHUYỆN TRÊN MÂY” !!!
(Ảnh chụp lúc 16 giờ 50 ngày 18/07/2020 trong lúc đi tập thể dục) !!!
















