Học tập hay công phu cũng chỉ là bước đệm để người tu hành có cơ hội giác ngộ !!! Nếu chỉ thuần học tập hay công phu mà không giác ngộ thì, sẽ không đạt được bất kì điều gì trong Phật đạo !!!

Các bạn !!!

Đã ba tuần rồi, chuyên mục Bạn Đọc Hỏi - Lý Tứ Trả Lời không nhận được bất kì một thắc mắc nào của bạn đọc !!!

Hồi khuya, nửa đêm thức giấc uống một ngụm trà hồi môn hồi tối còn sót lại, mở máy ra xem theo thói quen, lại đọc được tâm sự thật dài và mấy câu hỏi của một bạn đọc có tên là Lãng Tử không ghi địa chỉ !!! Bạn ấy viết như sau:

“Thưa thầy Lý Tứ! Em là Lãng Tử, tuổi đời kém thầy đúng một chục và những con số lẻ. Có tên Lãng Tử vì đúng 50 năm cuộc đời, em chưa có bến đỗ nào từ nghĩa đen đến nghĩa bóng, cả đời lẫn đạo!

Sau khi học xong, em lao đầu vào công việc, tiền bạc dư dả nhưng lại không tìm nổi một người bạn đời như mình mong muốn. Em lại lao đi tìm đạo, phiêu du tận những nơi xa xăm mà thiên hạ đồn là cái gốc của đạo, em vẫn không tìm thấy đạo ở đó. Em đọc hết sách vở đông tây nhưng càng đọc càng thất vọng! Tóm lại, cuộc đời của em là những chuỗi ngày phiêu lãng từ đời đến đạo nhưng nhìn lại chỉ là những thất vọng ê chề, đôi khi mất phương hướng gần như tuyệt vọng. Kiến thức em học được từ sách vở, từ những người thầy mà mình có duyên tiếp xúc chỉ là một mớ chữ nghĩa gẫm ra nó cũng lãng tử như mình, không muốn nói là anh lãng tử sở hữu một bụng kiến thức lãng nhách. Thầy cho phép em tâm sự dài dòng một chút để nói lên cái tên Lãng Tử của mình!

Rồi một ngày cách đây gần hai năm, trong lúc lang thang trên mạng xã hội, nhìn thấy một nhóm tu hành mới xuất hiện. Lúc đó, cũng như bao người khác, em nghĩ chắc lại một đám lom com vớ vẫn nào đó thích chơi trội. Phàm ở đời, ma cũ ăn hiếp ma mới, lắm kẻ thích luận bàn điều mình chưa biết rõ, em đã nhào vô bình loạn phê phán lung tung trên trang của nhóm đó với nickname là TX đúng kiểu té nước theo mưa, cuối cùng em bị đuổi khỏi trang. Ban đầu em tính không thèm lấy nick khác để vào trang đó nữa, nhưng vì tò mò cộng với những luận cứ đầy thuyết phục cũng như “sự thẳng tay đuổi cổ những kẻ phê phán lung tung” của chủ trang, em thấy có gì đó thích thú cách làm này, em đã dùng một nick khác để âm thầm theo dõi trang!

Thú thật càng đọc những bài viết của thầy, em càng nhận ra cái không biết của mình cùng những thứ vớ vẩn mình đã học, đã thế lại ham bàn luận lung tung, nói viết mà chẳng biết mình đang nói viết điều gì, phê phán loạn cào cào mà không biết đúng sai như sự đời vẫn diễn ra. Càng đọc em càng nhận ra thày đã thổi một luồng gió mới vào cách tiếp cận Phật pháp, với những lập luận đơn giản, thuyết phục, minh triết em quyết định mua sách của thày về đọc và nghiền ngẫm những bài viết trên trang.

Sau hơn một năm rưỡi nghiền ngẫm, em cảm nhận một điều là hiểu biết Phật pháp của mình bây giờ chín chắn, sáng tỏ hơn, không còn mơ hồ như hồi trước, không còn bạ đâu nói đó lung tung, không còn thao thao bất tuyệt những điều mình chưa biết bằng những từ ngữ to lớn. Em viết thư này như những lời tri ân tận đáy lòng đối với những gì thày đã để lại cho em và cho đời trước một rừng hỗn độn kiến thức mà em đã từng một thời biết đến!

Em có một vài thắc mắc nhỏ, nói khác hơn là tò mò về thầy và các học trò của thầy, mong thầy giải đáp. Em hoàn toàn đồng ý với ba phương châm thầy đưa ra là giác ngộ, giải thoát, trí tuệ nhưng thầy đã giúp học trò của thầy đạt được ba phương châm này hay chưa? Tại sao giác ngộ lại là phương châm đầu tiên mà không phải trí tuệ mới là phương châm đi đầu? Nếu không được học tập mà chỉ thuần đóng cửa công phu có đạt được điều gì trong Phật đạo hay không?

Một lần nữa em xin tri ân thầy bằng tất cả lòng kính mến của một người lạc trong rừng rậm hôm nay tìm thầy đường về!” Em, Lãng Tử.

Lãng Tử và bạn đọc thân mến !!!

Mình rất vui khi đọc tâm sự của bạn !!! Theo mình biết, nổi lòng của bạn là nổi lòng của rất nhiều bạn đọc đến với Fanpage Lý Tứ và nhóm Lý Gia vào những ngày đầu tiên mình và cả nhóm xuất hiện trên mạng xã hội cách đây gần hai năm !!!

Với mình, đấy là chuyện tự nhiên của cuộc sống, chuyện “ma cũ ăn hiếp ma mới”, chuyện “điếc hay ngóng ngọng hay nói” chẳng là thứ gì ghê gớm hoặc xa lạ trong cuộc sống này !!! Vấn đề đặt ra là, ta nên làm thế nào để mọi người nhận ra: Ma cũ hay ma mới khác nhau ở chỗ nào !!! Anh điếc có nhận ra mình là kẻ điếc hay không ??? Anh ngọng có nhận ra lỗi phát âm không tròn vành rõ chữ ??? Để rồi, ma cũ thôi hết bắt nạt, anh điếc, anh ngọng lo chạy chữa bệnh tật của mình !!!

Sau gần hai năm vượt qua bao khó khăn, trang và nhóm của mình rồi cũng đã được đông đảo bạn đọc thương mến đón nhận !!! Trong số đó, mình nhận ra không ít người đã thay tên đổi họ (dùng nick khác để vào trang vì nick cũ đã bị chặn) !!! Ngọn lửa thử vàng ngày ấy cũng đi vào dĩ vãng, những gì được coi là giá trị cốt lõi cũng đã chứng minh !!! Vì thế, với mình cũng như HĐ Lý Gia chưa bao giờ quan tâm đến những chuyện đã qua !!! Mong rằng, bạn và bạn đọc cũng không phải để ý làm gì những chuyện lặt vặt thuộc về đời ấy !!!

Về các câu hỏi của bạn, mình tạm chia thành ba vấn đề và lần lượt trả lời như sau !!!

1) Em hoàn toàn đồng ý với ba phương châm thầy đưa ra là giác ngộ, giải thoát, trí tuệ nhưng thầy đã giúp học trò của thày đạt được ba phương châm này hay chưa?

Trả lời:

Ba phương châm Giác Ngộ - Giải Thoát - Trí Tuệ không phải của mình tự đặt ra, mà nó là ba mục tiêu của giáo pháp !!! Bất kì người tu hành nào trong giáo pháp cũng cần phải thành tựu cả ba mục tiêu nêu trên nếu muốn viên mãn Phật đạo !!!

Về việc bạn hỏi: “thầy đã giúp học trò của thầy đạt được ba phương châm này hay chưa?” Câu hỏi này mình xin trả lời như sau: Học trò của mình có người nhập môn trước, có người nhập môn sau, có người căn cơ chậm, có người căn cơ mau... Vì thế, có những người đang trên đường đạt ba mục tiêu nêu trên, có người đã thành công hai mục tiêu, có người thấy được mục tiêu ban đầu, cũng có người chưa thể chạm tay vào một mục tiêu nào hết !!! Mình có tâm nguyện, sẽ giúp tất cả HĐ của mình thành tựu cả ba mục tiêu nêu trên, và mình đang nỗ lực thực hiện điều đó !!!

2) Tại sao giác ngộ lại là phương châm đầu tiên mà không phải trí tuệ mới là phương châm đi đầu?

Trả lời:

Tất cả mọi thành tựu của Phật đạo đều bắt nguồn từ giác ngộ !!! Kể cả thành tựu sau cùng của Phật đạo cũng là thành tựu của giác ngộ !!! Phật là bậc “Đại Giác Ngộ” !!!

Vì thế, giác ngộ trong Phật đạo có rất nhiều tầng bậc !!! Hay nói khác hơn, giác ngộ chính là hạt nhân xuyên suốt hình thành các đạo quả của Phật đạo !!! Cho nên, đối với Phật đạo, người tu hành chưa từng giác ngộ thì không thể đạt được một thành quả bất kì nào của đạo pháp !!! Đây là lí do vì sao giác ngộ là phương châm đầu tiên đứng trước hai phương châm kia !!!

Tuy rằng mọi giác ngộ của Phật đạo đều bắt nguồn từ trí tuệ !!! Nhưng, trí tuệ có trí thế gian, trí xuất thế, huyễn trí, thật trí...v..v... Và, mục tiêu sau cùng của Phật đạo là Phật trí hay Bát nhã trí !!! Đây là lí do vì sao trí tuệ lại được đặt làm phương châm sau cùng !!!

3) Nếu không được học tập mà chỉ thuần đóng cửa công phu có đạt được điều gì trong Phật đạo hay không?

Trả lời:

Như những gì đã nói ở trên, học tập hay công phu cũng chỉ là bước đệm để người tu hành có cơ hội giác ngộ !!! Nếu chỉ thuần học tập hay công phu mà không giác ngộ thì, sẽ không đạt được bất kì điều gì trong Phật đạo !!!

Tất nhiên, hai chữ học tập hay công phu chưa nói lên được điều gì đối với đạo pháp !!! Mà, anh học tập những gì !!!??? Anh công phu bằng hiểu biết nào !!!??? Chừng nào hai điều này được làm sáng tỏ, khi ấy chúng ta mới có thể xét đến chuyện học tập hay công phu có đưa đến giác ngộ hoặc đạt được điều gì trong Phật đạo hay không !!!

Chúc mừng Lãng Tử đã có thể dừng bước chân phiêu lãng của mình sau khi tìm thấy bến bờ !!! Chúc bạn đọc mau chóng giác ngộ !!!

Rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!

20/05/2021

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thư của một bạn đọc trẻ ở Hà Nội...Bạn ấy có pháp danh rất ấn tượng là Vô Tận Ý...!!! Chỉ mới nghe pháp danh thôi, Lý Tứ đã có nhiều thiện cảm với người bạn trẻ này...!!!

"Vô Tận Ý Bồ Tát (tiếng Phạn: Akṣayamati Bodhisattva), còn gọi là Vô Tận Huệ...!!! Là vị Bồ Tát đại diện cho trí tuệ vô lượng, nguyện độ chúng sanh vô tận; Ngài tu hạnh lục độ, tứ nhiếp, hiện thân trong cõi Phật Phổ Hiền (Thế giới Bất Thuấn) và thường xuất hiện trong các kinh điển như Kinh Pháp Hoa (Phẩm Phổ Môn), Kinh Đại Bảo Tích để đặt câu hỏi hoặc tán thán công đức của chư Phật, đặc biệt là Quán Thế Âm Bồ Tát. "Vô Tận Ý" nghĩa là ý chí và công hạnh không bao giờ dứt, cho đến khi chúng sanh trong ba cõi đều được cứu độ...!!!

Đặc biệt...Bồ Tát Vô Tận Ý đã từng cúng dường Bồ Tát Quán Thế Âm "Xâu Chuỗi Anh Lạc" là một cảnh trong Kinh Pháp Hoa (Phẩm Phổ Môn), khi muốn cúng dường Quán Thế Âm Bồ Tát, Ngài đã tháo xâu chuỗi ngọc quý (Anh Lạc) đeo trên cổ và đề nghị cúng dường, nhưng Quán Thế Âm từ chối vì công đức tu hành và lòng từ bi của Ngài vượt xa mọi vật chất, thể hiện sự cao quý của Bồ Tát và giá trị vô hạn của việc cứu khổ chúng sinh...." (Tổng hợp từ AI) !!!

Lý Tứ hoan nghênh Vô Tận Ý, một bạn đọc tuy tuổi đời còn rất trẻ...Nhưng, đã tìm hiểu Phật đạo một cách chín chắn...Theo mình, sự chín chắn này, sẽ giúp bạn ấy thành công trong hành trình học tập giáo pháp ở vị lai...!!!

Sau đây là thư của Vô Tận Ý:

"Thưa Thầy Lý Tứ,

Con là một Phật tử, pháp danh Vô Tận Ý.

Con có duyên được một người bạn đạo giới thiệu cho bộ Anh Lạc Luận của Thầy. Ban đầu chỉ đọc thử vài trang, nhưng càng đọc thì con càng bị cuốn vào. Những lời Thầy viết không cầu kỳ, không màu mè, mà lại như những dòng nước mát, gột rửa dần những kiến chấp mà lâu nay con vẫn ôm giữ mà không hay.

Đặc biệt, sau khi đọc và nghiền ngẫm bài “Luận về cái sự ăn”, con giật mình nhìn lại chính mình. Bấy lâu nay, con chỉ lo chăm chút cho thân bằng ăn uống, vật chất, mà ít khi để ý đến việc nuôi tâm. Có lúc con còn thấy rõ hơn: Không chỉ là quên nuôi tâm, mà tâm mình còn “ăn” toàn những thứ không lành mạnh — vọng tưởng, lo âu, hơn thua, và cả những tri kiến vụn vặt tích góp qua năm tháng.

Từ bài viết ấy, con nảy sinh vài thắc mắc, xin được kính thưa với Thầy.

Thứ nhất, trong bài Thầy có nói: Khi còn đang tu, Nhị Thừa ăn ngũ ấm, Bồ Tát ăn giác quán, Nhất Thừa ăn bát chánh.

Xin Thầy từ bi giải thích thêm cho con hiểu rõ:

– Vì sao lại có sự khác nhau như vậy?

– Các vị ở những thừa khác nhau ấy có thể “ăn chung” những món đó với nhau hay không?

– Nếu có thể ăn chung thì vì sao ăn được, còn nếu không thể thì do đâu mà không thể?

Thứ hai, khi nói đến lúc chứng quả, Thầy viết: Nhị Thừa ăn Niết-bàn, Bồ Tát ăn Nhất Thiết Trí, Nhất Thừa ăn Công hạnh.

Con xin Thầy chỉ dạy thêm:

– Ý nghĩa sâu xa của sự “ăn” này là gì?

– Và tương tự như trên, các vị có thể cùng chia sẻ, cùng “ăn chung” những món ấy với nhau được không ạ?

Thứ ba, con xin phép hỏi một câu có phần so sánh một chút:

Một người đói thì ăn, khát thì uống một cách tự nhiên, không suy tính, không chấp trước.

Một người khác thì ăn biết mình đang ăn, uống biết mình đang uống, rất cẩn trọng trong từng cử chỉ.

Trong hai người ấy, theo tinh thần giải thoát, ai mới là người có trí? Hay cả hai đều có chỗ đúng mà con chưa thấy hết?

Ngoài bài “Luận về cái sự ăn”, con cũng đã đọc bài “Tản mạn về Văn – Tư – Tu” trong Anh Lạc Luận. Thú thật là con rất xúc động. Cách Thầy nói về con đường tu tập vừa giản dị, vừa thẳng thắn, không né tránh sự thật. Đọc xong, con thấy như bị gọi tên đúng chỗ yếu của mình.

Con cảm nhận rất rõ điều Thầy muốn nhắc nhở: Tu không phải chỉ là học cho nhiều, nhớ cho kỹ, hay nói cho hay; mà là phải làm sao cho Pháp trở thành thứ nuôi sống được Pháp thân, chứ không phải chỉ nằm trên đầu môi hay trong trí nhớ. Điều này khiến con chợt thấy xấu hổ - vì con đã không ít lần tụng kinh, đọc pháp chỉ vì thói quen, mà quên soi lại tâm mình trong từng khoảnh khắc sống.

Từ bài viết ấy, con xin phép được hỏi thêm hai điều nữa.

Về Văn - Tư - Tu, Thầy nói như một tiến trình tự nhiên:

Văn là tiếp nhận, Tư là chiêm nghiệm, Tu là đem điều đã hiểu ấy sống thật nơi thân tâm.

Kính bạch Thầy, trong thực tế tu tập, làm sao để con nhận ra mình đang dừng ở “Tư” hay đã thật sự bước sang “Tu”? Có dấu hiệu nào để người học tự biết mình không chỉ đang suy nghĩ về Pháp, mà đã bắt đầu sống được với Pháp hay chưa?

Và cuối cùng, con rất ấn tượng với hình ảnh Thầy dùng khi nói về việc “chết trước mâm cao cỗ đầy Pháp thực”.

Xin Thầy giảng rõ hơn cho con hiểu:

– Thế nào là “Pháp thực thượng vị”?

– Và thế nào là Pháp thân bị “suy dinh dưỡng”?

Có phải đó là tình trạng học Pháp rất nhiều nhưng không biết đem vào đời sống, không nhiếp phục được tâm mình, hay còn ý nghĩa nào sâu hơn mà con chưa chạm tới?

Con viết những dòng này với tâm cầu học thật sự. Mong Thầy từ bi chỉ dạy thêm, để con không chỉ đọc Pháp cho nhiều, mà còn ăn được Pháp, sống được bằng Pháp, và nhờ đó mà bớt khổ, bớt mê lầm trên đường tu.

Con kính chúc Thầy thân tâm thường an lạc.

24/12/2025 - 8:33:22 - Kính thư - Vô Tận Ý - Hà Nội" (Hết thư)

Vô Tận Ý và bạn đọc thân mến !!!

Trước khi trả lời các thắc mắc của Vô Tận Ý liên quan đến bài viết "Luận Về Cái Sự Ăn" trong sách Anh Lạc Luận...Mình xin cảm ơn người bạn trẻ đã đọc và có nhận xét tốt về cuốn sách...!!!

Anh Lạc Luận gồm hai (2) tập...Đây là cuốn sách tổng hợp các bài viết của mình cho HĐ Lý Gia từ những năm 2010 đến 2018...Sau đó được chính thức xuất bản năm 2020 (Tập 1) - 2021 (Tập 2)...Và mới được cấp phép tái bản tháng 10 năm 2025...!!!

"Luận Về Cái Sự Ăn"...Viết vào giao thừa Bính Thân (2016) trong lúc ngồi lai rai hạt dưa, đọc emails của HĐ chờ thời khắc Tân Xuân...!!! Thú thật, bài viết lâu quá, nên mình cũng không nhớ hết các chi tiết...thế là, vào google xem lại...Và, thật bất ngờ, anh bạn AI cũng đã đọc và có tổng hợp sau:

"Luận về cái sự ăn của Lý Tứ" là tựa đề một bài viết nổi tiếng của Lý Tứ (tác giả Việt Nam), bàn luận về ý nghĩa sâu xa của việc ăn uống, biến nó thành một triết lý sống, một nét văn hóa, nhất là trong bối cảnh "ăn Tết" – nơi nhu cầu cơ bản được nâng lên thành phong tục, thể hiện sự no ấm, sung túc và lòng biết ơn, qua lăng kính hài hước nhưng thâm sâu, nhấn mạnh triết lý "dĩ thực vi tiên" (lấy ăn làm đầu) nhưng theo một nghĩa rộng lớn hơn về sự thưởng thức và tận hưởng cuộc sống.

Những điểm chính trong bài viết:

- Ăn là Nhu Cầu Sống Cốt Lõi: Lý Tứ bắt đầu từ việc ăn là nhu cầu thiết yếu, nhưng nâng tầm nó lên thành một nghệ thuật và triết lý, không chỉ để no bụng mà còn để thưởng thức.

- Văn hóa Ăn Tết: Bài viết lấy "Ăn Tết" làm minh họa điển hình nhất, cho thấy sự ăn uống không chỉ là sinh tồn mà còn là một nghi thức, một phần quan trọng trong văn hóa Việt Nam, thể hiện sự sung túc, đoàn viên.

- Triết Lý "Dĩ Thực Vi Tiên": Tác giả diễn giải cụm từ này theo một cách rất riêng, không chỉ là ăn no mà còn là ăn có ý nghĩa, ăn có văn hóa, ăn để cảm nhận cuộc sống.

- Góc Nhìn Hài Hước & Sâu Sắc: Bằng lối viết hóm hỉnh, gần gũi, Lý Tứ đưa ra những suy ngẫm về thói quen ăn uống, phong tục ngày Tết, từ những món ăn quen thuộc đến những câu chuyện xoay quanh bàn ăn gia đình.

Tóm lại, luận về cái sự ăn của Lý Tứ là một bài tản văn kinh điển, biến chuyện ăn uống tầm thường thành một chủ đề đầy suy tư về văn hóa, phong tục và triết lý sống, qua lăng kính của một "người mê ăn" tinh tế...!!! (Tổng hợp từ AI) !!!

Sau đây là phần trả lời:

- Hỏi:

"Thứ nhất, trong bài Thầy có nói: Khi còn đang tu, Nhị Thừa ăn ngũ ấm, Bồ Tát ăn giác quán, Nhất Thừa ăn bát chánh.

Xin Thầy từ bi giải thích thêm cho con hiểu rõ:

– Vì sao lại có sự khác nhau như vậy?

– Các vị ở những thừa khác nhau ấy có thể “ăn chung” những món đó với nhau hay không?

– Nếu có thể ăn chung thì vì sao ăn được, còn nếu không thể thì do đâu mà không thể?"

- Trả lời:

a) Các thừa: Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát, Bồ Tát nhất thừa...vv...Căn tánh, tâm nguyện, xu thế tu hành...vv..khác nhau...Nên, quá trình học tập giáo pháp, mỗi thừa đề ra mục tiêu khác nhau vì thế phương tiện cũng khác nhau...!!! Đây là lí do vì sao trong bài viết nói rằng: "Khi còn đang tu, Nhị Thừa ăn ngũ ấm, Bồ Tát ăn giác quán, Nhất Thừa ăn bát chánh"...!!!

b) Tất nhiên, giáo pháp học giống nhau (ăn chung)...Nhưng phương tiện mũi nhọn họ chọn khác nhau vì mục tiêu khác nhau...Giống như mâm cơm nhiều món...người thích món này, người hợp món kia...!!!

c) Ăn chung không sao hết, do các món ăn ấy đều thiện lành...!!! Tuy nhiên tuỳ cơ địa, món ăn thích hợp dễ tiêu hoá hơn...!!!

- Hỏi:

"Thứ hai, khi nói đến lúc chứng quả, Thầy viết: Nhị Thừa ăn Niết-bàn, Bồ Tát ăn Nhất Thiết Trí, Nhất Thừa ăn Công hạnh.

Con xin Thầy chỉ dạy thêm:

– Ý nghĩa sâu xa của sự “ăn” này là gì?

– Và tương tự như trên, các vị có thể cùng chia sẻ, cùng “ăn chung” những món ấy với nhau được không ạ?"

- Trả lời:

a) Sau khi thành tựu tự độ: Nhị thừa lấy Niết bàn làm đời sống...!!! Bồ Tát quyền thừa tiếp tục học Nhất Thiết Trí...!!! Bồ Tát nhất thừa nhập pháp giới làm công hạnh...!!!

b) Ăn để "tồn tại như pháp"...!!!

c) Đến đây: Tâm nguyện, đạo quả, trí tuệ...vv...khác nhau...nên mỗi thừa một mâm, không thể ăn chung...!!!

- Hỏi:

"Thứ ba, con xin phép hỏi một câu có phần so sánh một chút:

Một người đói thì ăn, khát thì uống một cách tự nhiên, không suy tính, không chấp trước.

Một người khác thì ăn biết mình đang ăn, uống biết mình đang uống, rất cẩn trọng trong từng cử chỉ.

Trong hai người ấy, theo tinh thần giải thoát, ai mới là người có trí? Hay cả hai đều có chỗ đúng mà con chưa thấy hết?"

- Trả lời:

a) "Một người đói thì ăn, khát thì uống một cách tự nhiên, không suy tính, không chấp trước." ??? Anh này thuộc loại dễ tính...Vợ ít càu nhàu...!!!

b) "Một người khác thì ăn biết mình đang ăn, uống biết mình đang uống, rất cẩn trọng trong từng cử chỉ." ??? Anh này thuộc dạng cẩn thận, khó bị ngộ độc thực phẩm, cả đời chẳng bị...hóc...xương...!!!

c) Trong hai người ấy, nếu họ nỗ lực, tinh tấn, học đúng giáo pháp...vv...đều có thể đạt các mục tiêu của Phật đạo là Giác Ngộ - Giải Thoát - Trí Tuệ...!!!

- Hỏi:

"Về Văn - Tư - Tu, Thầy nói như một tiến trình tự nhiên:

Văn là tiếp nhận, Tư là chiêm nghiệm, Tu là đem điều đã hiểu ấy sống thật nơi thân tâm.

Kính bạch Thầy, trong thực tế tu tập, làm sao để con nhận ra mình đang dừng ở “Tư” hay đã thật sự bước sang “Tu”? Có dấu hiệu nào để người học tự biết mình không chỉ đang suy nghĩ về Pháp, mà đã bắt đầu sống được với Pháp hay chưa?"

- Trả lời:

a) Học giáo pháp, tư duy giáo pháp...tâm thức cùng đời sống thay đổi không đáng kể, không như mong đợi...vv...biết rằng ta chỉ học và dừng lại ở "tư"...!!!

b) Áp dụng điều đã học, đã hiểu và thấy tâm thức thay đổi như pháp, đời sống nhẹ nhàng, an vui...vv...biết ta đã "tu"...!!!

- Hỏi:

"Và cuối cùng, con rất ấn tượng với hình ảnh Thầy dùng khi nói về việc “chết trước mâm cao cỗ đầy Pháp thực”.

Xin Thầy giảng rõ hơn cho con hiểu:

– Thế nào là “Pháp thực thượng vị”?

– Và thế nào là Pháp thân bị “suy dinh dưỡng”?

Có phải đó là tình trạng học Pháp rất nhiều nhưng không biết đem vào đời sống, không nhiếp phục được tâm mình, hay còn ý nghĩa nào sâu hơn mà con chưa chạm tới?"

- Trả lời:

a) "Pháp thực thượng vị": Là thứ pháp, ăn vào thấy ngon, bổ, khoẻ, hết ngu, có trí...vv...!!!

b) "Pháp thân suy dinh dưỡng": Là thứ pháp thân (trí tuệ) bị còi cọc, chậm phát triển, đề kháng yếu, dễ mắc bệnh, mệt mỏi, sụt cân...vv...Nguyên nhân thông thường do bị thiếu đói, không hấp thụ dinh dưỡng khi ăn, bệnh nền hoặc ăn uống không hợp lí...!!! Cần đi khám ngay lập tức...!!!

Xin giới thiệu đến mọi người, bài viết "Luận Về Cái Sự Ăn":

"Các bạn !!!

Buổi tối cuối cùng của năm con Khỉ (2016), mình xin có đôi dòng tản mạn, gọi là ‘Luận Về cái Sự Ăn’... Vì bởi, ăn là nhu cầu có thực trong đời sống... Và hai chữ "ăn Tết", chính là minh hoạ cụ thể nhất về nhu cầu có thật từ những ngày đầu trong một năm của "cái sự ăn" ấy !!!

"Dĩ thực vi tiên" tức lấy ăn làm đầu, theo mình đây là câu nói được coi là bất diệt khi nào sự sống hãy còn, thậm chí người chết cũng có khi...được...ăn...theo quan niệm dân gian !!!

Vì thế những từ như, "ăn Tết", "ăn đám", "ăn giỗ", "ăn cưới", "ăn thôi nôi", "ăn đầy tháng", “ăn tiệc”, “ăn mừng”, “ăn dặm”, “ăn tạp”, "ăn đòn", "ăn có", "ăn ké", "ăn trộm", "ăn cướp", "ăn vạ", "ăn quỵt", “ăn hối lộ”, “ăn gian”, “ăn tham”, “ăn giựt”, “ăn thua”, “ăn chia”, “ăn hoa hồng”, “ăn hàng”, “ăn lương”, “ăn cờ (ăn con tốt, xe)”, “ăn mòn”, “ăn hỗn”, “ăn học”, “ăn kiêng”, ..v.v.. và ..v.v… là những từ ngữ luôn có từ “ăn” đi đầu…!!!

Thế mới biết, ăn là cái sự đầu tiên trong các sự... Để mô tả ăn là hành động dẫn đạo trong các hành động, các câu nói sau cho thấy "cái sự ăn" quan trọng đến chừng nào, ví dụ như: "Ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau", "ăn coi nồi, ngồi coi hướng", hoặc "thực túc binh cường" (ăn no lính khoẻ), "có thực mới vực được đạo" (câu nói này ngụ ý, đói thì tu còn không xong, nói gì đến chuyện chứng đắc)!!!

Những từ đồng nghĩa để mô tả sự ăn cũng rất phong phú như: "Chén, đớp, hốc, măm, ngốn, tọng, xơi, xực..." !!! Cái sự ăn cũng bao trùm toàn bộ đời sống, văn hoá, xã hội... Nhìn vào bữa ăn, cách thức ăn, nơi ăn, món ăn... v.v... ta cũng có thể đoán biết giai cấp, trình độ, nghề nghiệp, văn hoá, tính cách, xuất thân... của một con người !!!

Rất tiếc, cho đến thời điểm hiện tại, trên đời có rất nhiều sách nói về tướng số như: Coi chỉ tay, coi nốt ruồi, coi khuôn mặt, coi tướng đi, đoán mộng, coi sao, coi ngày, coi tháng, bốc cỏ thi, mu rùa... nhưng hình như chưa có (hoặc mình chưa thấy) một học giả nào công bố công trình nghiên cứu về "tướng ăn", tức nhìn vào tướng của một người đang ăn, có thể đoán biết quá khứ, hiện tại, vị lai, công danh, sự nghiệp, tình duyên, gia đạo, tài lộc, phúc hoạ của người đó...!!!

Thiết nghĩ, nếu nhân loại chưa ra đời một công trình như vậy, hoặc tương đương như vậy, có lẽ đây là một trong những thiếu sót nhất của "loài người văn minh"... Nói chung, cái sự ăn đã được con người tôn vinh và thăng hoa đến mức trở thành một loại văn hoá, người ta gọi là "văn hoá ẩm thực", có nghĩa cái ăn được đặt ngang hàng với các loại văn hoá khác, lẽ nào các nhà Dịch học lại không lưu ý đến cái sự ăn !!!

Từ thực vật đến động vật, tất cả đều phải ăn mới tồn tại !!! Thực vật ăn bằng rễ, thân, lá... thức ăn của chúng là đất, nước, đá, cát, sạn, đạm, lân, kali... thậm chí xi măng, vôi, gạch, tường, vách... Động vật cấp thấp thì ăn bằng mồm, bằng lưỡi, bằng thân, bằng cọ xát, hạng này có gì ăn nấy, khô, tươi, ráo, ướt, đặc, lỏng... đều xực ráo trọi, không đòi hỏi !!!

Lại, trong ba cõi được chia ra bốn cách ăn, đó là đoạn thực (ăn qua nhai nuốt), xúc thực (ăn qua tiếp xúc), thức thực (ăn qua tưởng nhớ), tư niệm thực (ăn qua nghĩ suy) tuỳ loài, tuỳ nghiệp mà có cách ăn khác nhau...!!!

Người tu hành cũng có bốn thứ để ăn, đó là pháp thực (nghe pháp mà no bụng), thiền duyệt thực (được thiền mà no bụng), hỷ thực (vui vẻ mà no bụng) và lạc định thực (an ổn không bấn loạn mà được no bụng)... Ha ha ha ha !!!

Nói chung, cái sự ăn nó rất phong phú, đa dạng... gồm đủ các hạng, từ vô vi đến hữu vi, từ đơn giản đến cầu kỳ, từ dân dã đến thượng lưu, từ bần dân đến quan lại, từ thất học đến trí thức, từ hạ tiện đến cao sang, từ thánh đến phàm, từ trên trời đến dưới đất, từ địa ngục đến Niết Bàn... tất cả đều ăn, ăn và phải ăn !!!

Xét cho cùng, ăn là hành động chủ yếu, hổ trợ cơ chế cân bằng năng lượng giữa thu nạp và tiêu hao... Vì thế, nếu năng lượng không cân bằng thông qua sự ăn, sẽ dẫn đến hệ quả là thừa hay thiếu năng lượng, tức mất đi tính cân đối giữa thu nạp và tiêu hao...!!! Do sự mất cân đối này, mà một số bệnh lý phát sinh như béo phì hay suy dinh dưỡng !!! Và, cái ăn giữa các nhóm đối tượng cũng có rất nhiều ý nghĩa sai khác...!!!

Với thực vật và động vật cấp thấp, ăn là hoạt động tự nhiên để tồn tại, động vật cấp cao như con người lại chia cái sự ăn ra thành hai thứ, đó là thức ăn vật chất và thức ăn tinh thần...Thức ăn vật chất dùng để nuôi thân, thức ăn tinh thần dùng để nuôi tâm và trí !!!

Thức ăn vật chất chủ yếu làm từ vật chất như gạo, thịt, cá, tàu hủ, rau, củ, quả, nước mắm, nước tương, muối, bọt ngọt, đường, sữa...vv...Thức ăn tinh thần để nuôi tâm và trí như văn nghệ, văn hoá, triết lý, tôn giáo, đạo đức, học thuật, khoa học, kỹ nghệ... Con người được coi là động vật cấp cao, có lẽ một phần được đánh giá qua cái sự ăn có tính chất triết lý này chăng !!!???

Người tu hành trong Phật đạo, ngoài thức ăn vật chất để nuôi thân, về thức ăn tinh thần để nuôi tâm và trí cũng chia thành nhiều nhóm sai biệt... Ví như Nhị thừa ăn ngũ ấm, Bồ Tát ăn giác quán, Nhất thừa ăn bát chánh, nói chung nhìn vào món ăn, ta có thể biết ngay người đó tu ở thừa nào...!!!

Khi còn tu, ăn là như vậy, nhưng đến lúc chứng quả, ba thừa lại ăn những thứ khác như: Nhị thừa ăn Niết Bàn, Bồ Tát ăn Nhất Thiết Trí, Nhất thừa ăn công hạnh...!!! Nói chung ba thừa ăn đến khi nào sạch sẽ ‘khổ tập diệt đạo’, Phật thừa ăn đến chí hết ‘vô minh của chúng sanh’ mới thôi !!!

Tóm lại, tu hành là ăn, ăn và ăn... Người nào ăn không chừa một đế nào của bốn đế, mới tạm gọi là người biết thưởng thức "văn hoá ẩm thực tinh thần của Phật đạo"!!!

Các bạn !!!

Ăn là một nhu cầu !!! Tuy nhiên, ăn và ngủ trong đạo pháp có chuẩn mực và văn hoá riêng...Người biết ăn trong đạo pháp mới được tạm coi là hạng người có trí, người có trí tức là người biết nên ăn như thế nào để cân bằng năng lượng nhằm trưởng dưỡng thân tâm và trí tuệ, tránh xảy ra xung đột giữa thái và thiếu...!!! Nếu, người được coi là tu hành, mà đến cái ăn còn không biết, phỏng người ấy có được gọi là kẻ có trí chăng ???!!!

Để biết cái sự ăn và biết ăn nó quan trọng đến mức nào, cổ đức đã từng làm thơ quở trách bọn ăn ngủ vô độ bằng câu thơ bất hủ sau: "Cơ tắc xan hề khốn tắc miên", có nghĩa (người mà chỉ biết) đói ăn, khát uống, buồn ngủ đi ngủ thì... thì... thì..... năm mới xin hoan nghênh tinh thần của câu thơ bất hủ nhằm chỉnh lý cái sự ăn này !!!

Các bạn!!!

Sau khi đọc xong những dòng tản mạn về "cái sự ăn"... Chúc các bạn "lai rai ăn hạt dưa, bánh, mứt..." đón Giao thừa Đinh Dậu vui vẻ !!!

Mình cũng vừa nhận được một số emails chúc Tết...!!!

Rất cảm ơn !!!

27-01-2017

LÝ TỨ"

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Vô Tận Ý và bạn đọc hiểu thêm ngụ ý về "cái sự ăn" từ bài viết của mình...!!! Chúc Vô Tân Ý và bạn đọc an vui, tinh tấn, thành ở đời, đạt ở đạo...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

24/12/2025

LÝ TỨ

(110) CHUYeN BeN Le

Các bạn !!!

Hôm nay, 24/12/2025 (23:11:48)...Là đêm Giáng Sinh !!! Mình vừa nhận được thư của bạn đọc Nguyện Hải...Và, cũng rất vui khi ngọn đèn tâm thức của bạn ấy đã được thắp lên !!!

Nguyện Hải viết: "Nhờ những lời khai thị "trực chỉ" của Thầy mà mấy ngày nay, tâm thức con dường như dừng lặng hẳn lại. Con nhìn cuộc đời, nhìn mọi sự việc xảy đến xung quanh mình cứ như đang xem một cuốn phim độc lập vậy. Con thấy rõ mọi diễn biến, thấy mọi vui buồn tan hợp, nhưng con không còn là một nhân vật bị cuốn vào kịch bản đó nữa. Con đứng ngoài cuộc, không dính mắc, không vướng bận. Cái cảm giác "sợi dây chỉ là sợi dây" mà Thầy ví dụ thực sự quá thấm thía..." !!!

Vâng !!! Đối với người học tập giáo pháp, giây phút quan trọng nhất là đây...!!! Giây phút mà, ta nhìn rõ mọi việc như khán giả đang xem một cuộn phim quay chậm...Hỷ lạc, khinh an tự động trào dâng, không tu thiền mà thiền vẫn hiện, không tu định mà tâm thức chẳng động lay...!!! Đây là lúc, con người mới được sinh ra trong thế giới tâm thức mới...!!!

Cứ mỗi lần có một ai đó bước vào quỹ đạo ấy...Người hạnh phúc nhất vẫn là Lý Tứ...!!! Và, mình cũng không còn nhớ nổi trong cuộc đời này, Lý Tứ đã bao nhiêu lần nếm trải thứ hạnh phúc ấy...!!! Xin tặng Nguyện Hải bài kệ của Lý Tứ có tên Khẩu Quyết Đệ Nhị Đao như món quà chúc mừng đêm Giáng Sinh...!!!

"KHẨU QUYẾT LÝ GIA ĐỆ NHỊ ĐAO

Như mây bay trên trời

Không đẹp cũng không xấu

Cái người trí cần tìm

Cái đẹp trong cái đẹp.

Vì lợi ích muôn loài

Vì an vui tứ chúng

Vì sanh tử chẳng thật

Nên mây cũng không thật.

Không thật nhưng có vui

Thường cho nhiều lợi ích

Nơi không thật thành thật

Cái người trí cần tìm...!!!

2012

LÝ TỨ"

Chúc Nguyện Hải có những thành công tiếp theo từ con người mới trong thế giới mới...!!! Nhớ phải giữ gìn !!!

Sau đây là thư của Nguyện Hải:

"Kính thưa Thầy Lý Tứ,

Con đã đọc đi đọc lại bài trả lời của Thầy trong chuyên mục số 16. Thú thật với Thầy, con đọc mà lòng cứ lâng lâng, cảm giác như những nút thắt cuối cùng trong tâm thức bấy lâu nay vừa được tháo tung ra hết. Con viết những dòng này cho Thầy trong một niềm hỷ lạc trào dâng mà trước đây con chưa từng nếm trải.

Nhờ những lời khai thị "trực chỉ" của Thầy mà mấy ngày nay, tâm thức con dường như dừng lặng hẳn lại. Con nhìn cuộc đời, nhìn mọi sự việc xảy đến xung quanh mình cứ như đang xem một cuốn phim độc lập vậy. Con thấy rõ mọi diễn biến, thấy mọi vui buồn tan hợp, nhưng con không còn là một nhân vật bị cuốn vào kịch bản đó nữa. Con đứng ngoài cuộc, không dính mắc, không vướng bận. Cái cảm giác "sợi dây chỉ là sợi dây" mà Thầy ví dụ thực sự quá thấm thía. Hóa ra bấy lâu nay con cứ hì hục đi đuổi bắt "con rắn" trong trí tưởng tượng của mình, để rồi tự chuốc lấy sợ hãi và mệt mỏi. Khi căn phòng tâm thức sáng lên, con rắn biến mất, và cả nỗi sợ cũng biến mất theo.

Đặc biệt, con rất tâm đắc với lời dạy của Thầy về việc "mắt sáng rồi vẫn phải học". Con hiểu rồi Thầy ạ! Giác ngộ bổn tâm mới chỉ là bước đầu để mình không còn lầm lạc, nhưng để "hòa nhập với thế giới văn minh", để thực sự giúp ích cho đời thì không thể dừng lại ở đó. Nếu chỉ bằng lòng với việc căn phòng đã sáng mà không chịu học cách sử dụng những thứ trong đó, thì con vẫn chỉ là một "anh mù vừa sáng mắt" nhưng vẫn ôm cái bị, cái gậy ngồi bên vệ đường mà thôi.

Mọi người vẫn thường nhầm Nguyện Hải là pháp danh, nhưng đó là tên cha sinh mẹ đẻ của con Thầy ạ. Cha mẹ con vốn là những Phật tử thuần thành nên đã xin một vị Sư Thầy đặt tên cho con với tất cả lòng thành kính. Vậy mà bao nhiêu năm qua con vẫn mang nó như một thói quen, cho đến hôm nay đọc bài của Thầy, con mới chợt bừng tỉnh về ý nghĩa thực sự của nó. Cái tên ấy như đang thúc giục con phải bước tiếp, không vì chút hỷ lạc cá nhân mà dừng lại. Con sẽ nỗ lực học tập, thâm nhập vào "vô lượng pháp môn" như lời Thầy dạy, để có đủ phương tiện và trí tuệ giúp người, giúp đời, cho xứng đáng với sự kỳ vọng và khai phá mà Thầy đã dành cho con.

Con xin đầu thành đảnh lễ tri ân Thầy. Những lời dạy của Thầy không chỉ là kiến thức, mà là ánh sáng khai ngộ cho con.

Con kính chúc Thầy luôn vạn an và tiếp tục là ngọn hải đăng cho những kẻ hậu học như con.

24/12/2025 - 23:11:48 - Nguyện Hải - Hải Phòng" (Hết thư)

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

25/12/2025

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thư và một số câu hỏi của bạn đọc Diệu Hoa ở Phú Thọ liên quan đến việc thờ cúng, báo hiếu và Phật pháp...!!! Nội dụng như sau:

"Kính thưa Thầy Lý Tứ,

Con tên là Diệu Hoa. Nhờ một nhân duyên lành, con được bạn bè giới thiệu chuyên mục “Bạn đọc hỏi – Lý Tứ trả lời” trên website LyTu.vn. Thời gian gần đây, con thường xuyên vào đọc các bài của Thầy. Càng đọc, con càng thấy mở ra nhiều điều mà trước giờ mình vẫn còn mơ hồ khi học và thực hành Phật pháp. Những chia sẻ của Thầy rất rõ ràng, thẳng thắn mà vẫn đầy từ bi, giúp con nhìn lại chính mình và con đường tu học một cách tỉnh táo hơn. Con xin thành tâm tri ân Thầy vì những giá trị đó.

Thưa Thầy, những ngày cuối năm đang đến gần. Khi không khí Tết đã chạm ngõ, mỗi gia đình đều chuẩn bị lo việc hương khói cho ông bà tổ tiên, trong lòng con cũng khởi lên nhiều suy nghĩ. Là một người Phật tử tại gia, con luôn mong muốn giữ trọn đạo hiếu, nhưng đồng thời cũng muốn hiểu cho đúng, làm cho đúng, để việc thờ cúng không trở thành hình thức hay rơi vào mê tín.

Với tâm cầu học, con xin phép được kính hỏi Thầy một vài điều sau, mong Thầy từ bi chỉ dạy cho con được sáng tỏ hơn:

1. Dưới góc nhìn Đạo Phật trên tinh thần giáo dục mà Thầy thường chia sẻ, việc thờ cúng tổ tiên, thắp hương và đặc biệt là tục đốt vàng mã nên được hiểu và thực hành như thế nào cho đúng chánh kiến?

2. Về tái sinh, cầu siêu và hồi hướng công đức: Theo Thầy, trong mối quan hệ nhân quả, những việc làm này của con cháu có thực sự mang lại lợi ích cho người đã khuất hay không? Và nếu có, thì lợi ích ấy nằm ở đâu?

3. Việc thờ cúng tổ tiên có phải là một cách thể hiện lòng hiếu thảo không, thưa Thầy? Với người học Phật, báo hiếu như thế nào mới là cốt lõi và bền lâu?

4. Riêng cá nhân Thầy và các huynh đệ trong Lý Gia – là những người trực tiếp học và thực hành theo sự hướng dẫn của Thầy – đang thực hiện việc thờ cúng tổ tiên ra sao để vừa giữ được truyền thống gia đình, vừa không đi lệch tinh thần Phật pháp?

Những câu hỏi trên xuất phát từ sự chân thành học hỏi của con trong những ngày cuối năm, mong muốn tự soi lại mình và điều chỉnh cách sống cho đúng đắn hơn.

Con xin thành kính cảm ơn Thầy đã dành thời gian đọc thư. Kính chúc Thầy luôn thân tâm an ổn, trí tuệ sáng ngời, tiếp tục dẫn dắt và nâng đỡ hàng hậu học chúng con trên con đường học Phật.

27/12/2025 - 9:56:36 - Con kính lễ - Diệu Hoa - Phú Thọ"

Về các thắc mắc của Diệu Hoa, mình xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

1. "Dưới góc nhìn Đạo Phật trên tinh thần giáo dục mà Thầy thường chia sẻ, việc thờ cúng tổ tiên, thắp hương và đặc biệt là tục đốt vàng mã nên được hiểu và thực hành như thế nào cho đúng chánh kiến?"

- Trả lời:

Những việc bạn hỏi thuộc về văn hoá, tín ngưỡng, tôn giáo, tập tục thế gian...Nên mỗi nơi, mỗi người, mỗi cộng đồng...vv...có cách hiểu, thực hành khác nhau...Cho nên, không thấy có "công thức chung" đối với các hoạt động này...!!! Vì thế theo mình, "thực hiện với tất cả lòng thành kính" là cách làm đúng nhất, tốt nhất, tạm gọi là chánh kiến (của mỗi người) về việc làm ấy...!!!

- Hỏi:

2. "Về tái sinh, cầu siêu và hồi hướng công đức: Theo Thầy, trong mối quan hệ nhân quả, những việc làm này của con cháu có thực sự mang lại lợi ích cho người đã khuất hay không? Và nếu có, thì lợi ích ấy nằm ở đâu?"

- Trả lời:

Việc này mình thật sự không biết...Vì, bản thân "chưa xuống dưới đó"...!!!

- Hỏi:

3. "Việc thờ cúng tổ tiên có phải là một cách thể hiện lòng hiếu thảo không, thưa Thầy? Với người học Phật, báo hiếu như thế nào mới là cốt lõi và bền lâu?"

- Trả lời:

a) Theo mình, thờ cúng tổ tiên cũng là một cách báo hiếu...!!!

b) Với Phật đạo, học tập để có trí tuệ như đức Phật là cách báo hiếu tốt nhất, bền lâu nhất...!!!

- Hỏi:

4. "Riêng cá nhân Thầy và các huynh đệ trong Lý Gia – là những người trực tiếp học và thực hành theo sự hướng dẫn của Thầy – đang thực hiện việc thờ cúng tổ tiên ra sao để vừa giữ được truyền thống gia đình, vừa không đi lệch tinh thần Phật pháp?"

- Trả lời:

a) Với mình và Huynh Đệ Lý Gia, đạo ai nấy giữ, tổ tiên ai người ấy thờ...!!! HĐ Lý Gia tôn trọng tất cả những khác biệt về hiếu đạo, tôn giáo, tín ngưỡng và việc thờ cúng...!!!

b) Để không sai lệch tinh thần Phật đạo...Tất cả HĐ Lý Gia đều phải tinh tấn học tập Phật pháp...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Diệu Hoa và bạn đọc giải quyết những thắc mắc đã nêu...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn, thành công trong cuộc sống...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

27/12/2025

LÝ TỨ

Mang yêu thương đi khắp phương xa

Đem ước mơ đến khắp mọi nhà

Ngàn cánh chim cùng tìm về tổ ấm

Triệu con tim hoà nhịp đập Lý Gia

Hết khổ đau cho tâm trí nở hoa

Thôi ghét ganh bao thù hận xoá nhoà

Bến yêu thương ta cùng nhau vun đắp

Xây tình người là hạnh phúc Lý Gia

Đường ta đi chẳng phải tận trời xa

Nơi ta đến chẳng phải những tháp ngà

Ta không mơ điều hảo huyền xa lạ

Chỉ mong đời thôi rên siết kêu la

Bay đi muôn phương hỡi cánh mỏng Lý Gia

Gieo bao ước mơ nơi trần thế khổ sầu

Nơi ta đến là chân trời trí tuệ

Hãy dắt dìu nhau những người con của Lý Gia !!!

26/05/2021

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thư và một số thắc mắc của bạn đọc trẻ Vô Tận Ý ở Hà Nội...Đây là thư thứ hai của bạn ấy...!!!

Nội dung thư và các câu hỏi của Vô Tận Ý như sau:

"Kính thưa Thầy Lý Tứ,

Con là Vô Tận Ý, con xin được đảnh lễ Thầy.

Duyên lành được đọc những lời hồi đáp của Thầy trong chuyên mục “Bạn đọc hỏi – Lý Tứ trả lời”, lòng con thật sự xúc động. Cảm giác lúc ấy rất khó diễn tả, giống như một đứa trẻ lạc đường lâu ngày bỗng tìm lại được dòng sữa mát lành nuôi dưỡng thân tâm. Con vô cùng biết ơn Thầy đã không nề hà con tuổi còn trẻ, hiểu biết còn cạn, mà vẫn từ bi dành thời gian giải đáp cặn kẽ, lại còn khai mở ý nghĩa pháp danh của con một cách sâu xa và thấu đáo đến như vậy.

Những điều Thầy luận về “cái sự ăn” không chỉ giúp con nhìn lại cách mình nuôi dưỡng thân và tâm bấy lâu nay, mà còn mở ra cho con một lối nhìn hoàn toàn mới về con đường tu tập. Con chợt nhận ra rằng, trước giờ mình chỉ mới đứng ngoài mà ngửi hương vị của Pháp, chứ chưa thật sự biết “ăn”, biết nhai kỹ và tiêu hóa để Pháp trở thành máu thịt, thành trí tuệ nuôi lớn Pháp thân nơi chính mình. Lối nói của Thầy vừa hóm hỉnh, vừa sắc sảo, mỗi câu chữ như một miếng pháp thực ngon lành, đánh thức con giữa mâm cỗ tri kiến mà lâu nay con cứ ngỡ là đã đủ đầy.

Mang trong lòng sự khát khao được tiếp tục “ăn” thêm Pháp thực, để chữa trị căn bệnh “suy dinh dưỡng trí tuệ” của chính mình, con mạo muội kính xin Thầy từ bi chỉ dạy thêm cho con qua bảy điều thắc mắc sau. Con xin phép được trình bày lại theo sự hiểu biết còn rất non nớt của mình, mong Thầy từ bi soi sáng:

Thứ nhất, về mục đích của sự tu tập giữa dòng vô thường: Khi mọi sự trên đời này, từ cỏ cây, thân mạng cho đến từng ý niệm trong tâm, đều không ngừng sinh diệt và đổi thay, thì rốt cuộc việc chúng con nỗ lực tu hành là để hướng đến điều gì? Nếu cuối cùng mọi thứ vẫn biến chuyển, thì ý nghĩa của sự dừng lại hay giải thoát nằm ở đâu?

Thứ hai, về đối tượng của vô thường: Khi nhà Phật lấy vô thường làm chìa khóa để quán chiếu, thì điều mà Đức Phật muốn chúng con nhìn thẳng vào là cái gì? Chỉ là sự đổi thay của các pháp hữu hình bên ngoài, hay còn là những chuyển động vi tế trong tâm thức mà chúng con thường không để ý?

Thứ ba, về chỗ nương tựa của tâm: Phật dạy tâm ý chúng con như khỉ vượn, sinh diệt trong từng sát-na. Vậy giữa dòng biến động ấy, có hay không một cái tâm nào hằng thường, bất động để người tu hành nương tựa? Và nếu có, làm sao để tự mình nhận ra?

Thứ tư, về khái niệm “các pháp”: Con thường được nghe rằng các pháp đều hư huyễn, không thật. Xin Thầy chỉ rõ cho con hiểu, “các pháp” mà nhà Phật nói đến bao gồm những gì trong đời sống và trong nhận thức của chúng con?

Thứ năm, về cặp phạm trù Sắc và Không: Trong giáo lý nhà Phật, hai chữ Sắc – Không luôn được nhắc đến như then chốt. Xin Thầy từ bi chỉ dạy, điều cốt lõi mà chư Tổ muốn gửi gắm qua hai khái niệm này là gì, và vì sao thấu hiểu Sắc – Không lại được xem là chạm đến xương sống của đạo?

Thứ sáu, về việc “đi vào Đại Trí Tuệ”: Khi nói “vào sâu trong Đại Trí Tuệ”, con hình dung như bước vào một đại dương mênh mông. Vậy trạng thái “vào sâu” ấy thực sự là gì, và người học đạo cần chuẩn bị những hành trang nào để không lạc lối trên con đường ấy?

Thứ bảy, về thực tại không phân biệt: Ngay trong giây phút hiện tiền, nếu tâm con không còn dán nhãn, không còn nắm giữ bất kỳ khái niệm phân biệt nào về có hay không, sắc hay không, thì khi ấy mọi chia tách có tự tan rã, và tất cả có trở về với tính Không thuần khiết hay không, thưa Thầy?

Con xin dâng lên Thầy những thắc mắc này với tất cả lòng thành kính. Con mong rằng nhờ ánh sáng từ lời dạy của Thầy, chuỗi Anh Lạc trong tâm con sẽ ngày một sáng hơn, để con không chỉ biết “ăn” Pháp, mà còn biết sống, biết đi và biết thở cùng Pháp trong từng ngày.

Con kính chúc Thầy pháp thể khinh an, đạo lực viên mãn, luôn là bóng cây lớn che chở cho hàng hậu học chúng con trên con đường tìm về bờ giác.

28/12/2025 - 18:25:07 - Con kính thư - Vô Tận Ý - Hà Nội"

Về các thắc mắc của Vô Tận Ý, mình xin được trả lời:

- Hỏi:

"Thứ nhất, về mục đích của sự tu tập giữa dòng vô thường: Khi mọi sự trên đời này, từ cỏ cây, thân mạng cho đến từng ý niệm trong tâm, đều không ngừng sinh diệt và đổi thay, thì rốt cuộc việc chúng con nỗ lực tu hành là để hướng đến điều gì? Nếu cuối cùng mọi thứ vẫn biến chuyển, thì ý nghĩa của sự dừng lại hay giải thoát nằm ở đâu?"

- Trả lời:

a) Phật đạo có bốn mục tiêu cốt lõi người tu phải hướng đến và đạt được, gồm: 1) Hết khổ...!!! 2) Dứt phiền não, kiết sử, mê mờ...!!! 3) Tâm thức dừng sinh diệt, chứng Niết Bàn an vui...!!! 4) Thành tựu trí tuệ...!!!

b) Mọi thứ chuyển biến, nhưng tâm thức người giác ngộ không còn sanh diệt (chuyển biến)... Từ đó, giải thoát khỏi mọi trói buộc phàm tình...!!!

- Hỏi:

"Thứ hai, về đối tượng của vô thường: Khi nhà Phật lấy vô thường làm chìa khóa để quán chiếu, thì điều mà Đức Phật muốn chúng con nhìn thẳng vào là cái gì? Chỉ là sự đổi thay của các pháp hữu hình bên ngoài, hay còn là những chuyển động vi tế trong tâm thức mà chúng con thường không để ý?"

- Trả lời:

Học tập giáo pháp không chỉ quán chiếu vô thường mà quán chiếu rất nhiều thứ...!!! Mục đích của việc quán chiếu này, nhằm giúp ta thấy được bản chất của thân, tâm, thế giới và các pháp...!!! Khi thấy được bản chất các thứ ấy, kết quả đầu tiên là, ta không còn mê mờ cũng như bị các thứ ấy trói buộc nữa...!!!

- Hỏi:

"Thứ ba, về chỗ nương tựa của tâm: Phật dạy tâm ý chúng con như khỉ vượn, sinh diệt trong từng sát-na. Vậy giữa dòng biến động ấy, có hay không một cái tâm nào hằng thường, bất động để người tu hành nương tựa? Và nếu có, làm sao để tự mình nhận ra?"

- Trả lời:

a) Hư vọng tâm (phàm tâm) sinh diệt vô thường...Chân tâm (bổn tâm) thường hằng, bất động, an vui...!!!

b) Dứt hư vọng tâm, chân tâm sẽ hiện...!!! Giống như hết mây, mặt trời sẽ hiện...!!!

- Hỏi:

"Thứ tư, về khái niệm “các pháp”: Con thường được nghe rằng các pháp đều hư huyễn, không thật. Xin Thầy chỉ rõ cho con hiểu, “các pháp” mà nhà Phật nói đến bao gồm những gì trong đời sống và trong nhận thức của chúng con?"

- Trả lời:

Pháp (hư huyễn): Quan điểm, quan niệm, nhận thức...!!!

- Hỏi:

"Thứ năm, về cặp phạm trù Sắc và Không: Trong giáo lý nhà Phật, hai chữ Sắc – Không luôn được nhắc đến như then chốt. Xin Thầy từ bi chỉ dạy, điều cốt lõi mà chư Tổ muốn gửi gắm qua hai khái niệm này là gì, và vì sao thấu hiểu Sắc – Không lại được xem là chạm đến xương sống của đạo?"

- Trả lời:

a) Hai chữ "sắc và không" trong Phật đạo thường nhằm chỉ cho "sắc uẩn" và "(sắc) không uẩn"...Hai từ này bắt nguồn từ Bát Nhã Tâm Kinh: "Sắc tức thị không, không tức thị sắc...." !!!

b) Muốn chạm đến cốt tuỷ của Phật đạo, người tu hành phải thấu suốt hai cảnh giới "hữu và vô" tức "có và không"...!!!

Vô Tận Ý và bạn đọc có thể tham khảo bài viết Hữu Vô Sơ Yếu Luận từ Website Lytu.Vn...!!!

- Hỏi:

"Thứ sáu, về việc “đi vào Đại Trí Tuệ”: Khi nói “vào sâu trong Đại Trí Tuệ”, con hình dung như bước vào một đại dương mênh mông. Vậy trạng thái “vào sâu” ấy thực sự là gì, và người học đạo cần chuẩn bị những hành trang nào để không lạc lối trên con đường ấy?"

- Trả lời:

Muốn thành tựu "Đại Trí Tuệ" của Phật đạo, phải trải qua bốn giai đoạn (hay bốn mục tiêu) được nêu ở câu một...!!!

Vô Tận Ý và bạn đọc có thể tham khảo video sau:

https://youtu.be/C2AerNpy7G0?si=6u2hGtArlD2GTbJp

- Hỏi:

"Thứ bảy, về thực tại không phân biệt: Ngay trong giây phút hiện tiền, nếu tâm con không còn dán nhãn, không còn nắm giữ bất kỳ khái niệm phân biệt nào về có hay không, sắc hay không, thì khi ấy mọi chia tách có tự tan rã, và tất cả có trở về với tính Không thuần khiết hay không, thưa Thầy?"

- Trả lời:

a) Nếu không học tập để thấu suốt giáo pháp giúp tâm ý tự dừng, mà tự ý (dùng mọi biện pháp) "dừng phân biệt" thì, đã u tối lại thêm u tối...!!! Giống người mắt đã mờ lại còn bị bóng tối che khuất...!!! Giáo pháp như ngọn đuốc sáng, tâm thức chúng sanh như hang động tăm tối...Muốn hết tối tăm, không có cách gì khác hơn là phải có ngọn đuốc và thắp nó lên...!!!

b) Muốn thấy được vạn pháp "không tánh" để tâm thức dừng lặng và yên vui, phải học tập giáo pháp...!!!

c) "Trở về với tính không thuần khiết" ??? Phật đạo chỉ tuyên thuyết "các pháp không tính" (hay không tánh, chứ không phải tánh không)...!!! Do không tánh nên các pháp chẳng có tánh hữu (có) hay tánh vô (không); hoặc chẳng có tánh sắc hay tánh không...!!!

Vô Tận Ý và bạn đọc có thể tham khảo video "Tánh Không Hay Không Tánh" theo đường dẫn sau:

https://youtu.be/8xH9UqmPhEs?si=_z12RPCZWDDhXpx7

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Vô Tận Ý và bạn đọc giải quyết những thắc mắc đã nêu...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

28/12/2025

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Hôm nay là ngày Đức Từ Phụ Thích Ca Mâu Ni đản sanh tròn 2565 năm !!!

Trải qua chừng ấy năm, giáo pháp của Đấng Cha Lành không ngừng lan toả, đem lại chân hạnh phúc cho không biết bao nhiêu quần sanh trong cõi Ta Bà này !!!

Mình thầm nghĩ, Đại Gia Đình Lý Gia là một trong vô số những người trong cõi thế đã may mắn hưởng được chút pháp lành từ giáo pháp siêu việt ấy !!! Viết đến đây, trong lòng mình xúc động đến nước mắt muốn trào ra !!!

Ngay từ những ngày đầu tháng tư của mùa Phật đản 2021 này, HĐ Lý Gia đã liên tục đạt được những thành tựu vô cùng to lớn trong tu tập !!! Để đạt được điều này, theo mình, chúng ta đã may mắn kế thừa hoàn hảo tinh thần giáo pháp siêu việt mà Thế Tôn đã để lại !!!

Trên mười năm, những nỗ lực học tập không ngừng của toàn thể HĐ Lý Gia, với quyết tâm đem lại lợi ích cho bản thân, đồng thời mang lợi ích mà ta có được chia sẻ đến hết thảy những ai có duyên lành trên tinh thần Bồ Công Anh: “Mang yêu thương và ước mơ đến những nơi xa nhất” !!! Thực hiện điều này, chính chúng ta là những người vừa giữ gìn vừa phát huy nền giáo dục ưu việt của giáo pháp, giúp giáo pháp lan toả trọn vẹn sự thiện lành của nó !!! Theo mình, đây mới là hành động báo ơn thiết thực nhất để kính mừng ngày Đấng Từ Phụ đản sanh !!!

Hồi tối, nghe HĐ trẻ Lý Thu Sang trình bày trước đại chúng đề tài Chuyển Thức Thành Trí !!! Nhìn những khuôn mặt của rất nhiều thế hệ khác nhau sôi nổi luận bàn, đàm đạo...Trong lòng mình dấy lên nhiều cảm xúc !!! Báo ân chư Phật là đây !!! Kính mừng Phật đản là đây !!! Chúng ta không cờ giăng trống giục, chúng ta không treo đèn kết hoa, chúng ta không phô trương danh tướng..v..v...nhưng, chúng ta đã âm thầm làm được điều mà mình tin rằng chư Phật sẽ mỉm cười vừa ý !!!

Sáng nay, nhận được điện thoại của Chị Thuấn (Lý Thuấn), nhận được tin nhắn của Trang Win To Win (Lý Thiên Hương) !!! Tất cả đồng là những tin vui giác ngộ !!! Thật không có hạnh phúc nào bằng trong mùa Phật đản 2021 !!!

Lý Thiên Hương đã viết:

“LUÂN HỒI CHÚNG TA LÀ MỘT VÒNG QUAY TRỌN VẸN CỦA HẠNH PHÚC, CỦA MỌI LỢI LẠC. NGOÀI RA, KHÔNG CHỈ DỪNG Ở ĐÓ MÀ LÀ VÒNG QUAY VÔ THƯỜNG, KHÔNG ĐIỀU GÌ CÓ THỂ CHẠM ĐẾN SỰ AN NHIÊN, SẮC SẮC KHÔNG KHÔNG CỦA BẠN. KHI MỌI NGUỒN LỰC, THẾ LỰC KHÔNG CÒN CHẠM ĐƯỢC VÀO THÂN THỂ NÀY, TÂM TRÍ NÀY THÌ CŨNG NHƯ ĐỨC PHẬT ĐẠT ĐẾN NIẾT BÀN.

PHẬT QUỐC NƠI TA. KHÔNG NƠI ĐÂU, KHÔNG AI KHÁC. THÂN NÀY KHÔNG TÁNH, KHÔNG PHÁP, PHẬT QUỐC HIỆN HÌNH!

Thầy ơi! Hôm nay con Ngộ ra điều này con hạnh phúc và rơi nước mắt. NIẾT BÀN NƠI ĐÂY!

Đây là điều con luôn kiếm tìm. Nhưng đúng lúc đúng thời điểm hiện ra không cần cố đi tìm.

TRI ÂN SƯ HUYNH LÝ LỤC NHẬT

TRI ÂN GIA ĐÌNH LÝ GIA

TRI ÂN THIÊN TÀI LỖI LẠC CỦA LÝ THIÊN HƯƠNG XUẤT HIỆN HOÀN THIỆN MẢNH GHÉP TRI ÂN KIẾP NHÂN SINH NÀY GIÚP LÝ THIÊN HƯƠNG ĐẠT CẢNH GIỚI NIẾT BÀN NÀY

VÀ TRI ÂN SÂU SẮC NGƯỜI THẦY VĨ ĐẠI CỦA CON: LÝ TỨ.

CON XIN ĐẢNH LỄ THẦY!

XIN THẦY NHẬN CON 3 LẠY!

Con đang khóc như một đứa trẻ tìm được mẹ.

Không kiềm chế được dòng nước mắt của hạnh phúc, dòng nước mắt của GIÁC NGỘ!” (Trích tin nhắn của Lý Thiên Hương) !!!

Các bạn !!!

Những ngày qua, mình cố gắng viết lời cho bản nhạc có tên Bài Ca Lý Gia !!! Nhưng cho dù đã viết rất nhiều lời, nhưng mình cũng không thể vừa ý, vì ngôn ngữ thật khó có thể để diễn đạt hết những gì được coi là tinh hoa của Lý Gia thông qua một số ca từ cô đọng trong một bản nhạc !!!

HĐ chúng ta không thiếu nhân tài !!! Hy vọng, mọi người góp sức để chúng ta có một Bài Ca Lý Gia hoàn hảo, cô đọng nhưng nêu bật những gì được coi là anh hoa của Lý Gia !!!

Chúc toàn thể HĐ Lý Gia và bạn đọc một mùa Phật đản an lành, thành tựu những điều cần thành tựu trong giáo pháp !!!

Sau đây là lời bài ca mình đã viết nhưng chưa thật sự vừa ý !!!

BÀI CA LÝ GIA

Mang yêu thương đi khắp phương xa

Đem ước mơ đến khắp mọi nhà

Ngàn cánh chim cùng tìm về tổ ấm

Triệu con tim hoà nhịp đập Lý Gia

Hết khổ đau cho tâm trí nở hoa

Thôi ghét ganh bao thù hận xoá nhoà

Bến yêu thương ta cùng nhau vun đắp

Xây tình người là hạnh phúc Lý Gia

Đường ta đi chẳng phải tận trời xa

Nơi ta đến chẳng phải những tháp ngà

Ta không mơ điều hảo huyền xa lạ

Chỉ mong đời thôi rên siết kêu la

Bay đi muôn phương hỡi cánh mỏng Lý Gia

Gieo bao ước mơ nơi trần thế khổ sầu

Nơi ta đến là chân trời trí tuệ

Hãy dắt dìu nhau những người con của Lý Gia !!!

26/05/2021

LÝ TỨ

- HÌNH ẢNH BAO THẾ HỆ CỦA LÝ GIA CÙNG NHAU BÀN LUẬN, TRAO ĐỔI PHẬT PHÁP TRONG MỘT BUỔI SINH HOẠT TRỰC TUYẾN !!!

Các bạn !!!

Vừa rồi, mình nhận được năm (5) câu hỏi của bạn đọc Chánh Nhẫn ở Huế...Nội dung như sau:

"Thưa Thầy Lý Tứ!

Tôi là Chánh Nhẫn, tôi xin hỏi Thầy mấy ý ngắn gọn sau:

1. Làm sao biết mình đã thực sự dứt kiết sử hay chỉ đang tạm thời kìm nén? Bước sang "chứng Diệt" là một sự đột phá nhận thức hay là quá trình tự nhiên?

2. Làm sao để làm việc thiện (Bồ Tát hạnh) mà không bị kẹt vào ý niệm "tôi đang làm", để thực sự đạt đến vô ngã, vô tác?

3. Làm sao để vừa "tịch diệt chúng sinh chủng tánh" mà vẫn làm tốt trách nhiệm gia đình, xã hội? Hai việc này có mâu thuẫn không?

4. Dấu hiệu nào cho thấy con cần chuyển sang giáo pháp thâm sâu hơn? Làm sao để không bị "dậm chân tại chỗ" nơi sự an ổn hiện tại?

5. Mối liên hệ giữa trí tuệ Bát-nhã và an vui “xuất thế gian thượng thượng” là gì? Làm sao để hướng tới niềm vui đó thay vì chỉ dừng lại ở sự thanh tịnh thông thường?

29/12/2025 - 10:49:21 - Kính mong Thầy chỉ dạy - Chánh Nhẫn - Huế"

Bạn đọc Chánh Nhẫn thân mến !!!

Về các câu hỏi, Lý Tứ xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

1. "Làm sao biết mình đã thực sự dứt kiết sử hay chỉ đang tạm thời kìm nén? Bước sang "chứng Diệt" là một sự đột phá nhận thức hay là quá trình tự nhiên?"

- Trả lời:

a) Giống như người bệnh, hoàn toàn hết bệnh hay tạm thời thuyên giảm nhờ tác dụng của thuốc, người ấy cảm nhận rất rõ...!!! Người hoàn toàn dứt kiết sử, ngoài việc vị ấy không còn tham sân như hồi chưa giác ngộ...mọi thời, mọi nơi tâm thức luôn vắng lặng, an vui, bất động...vv...!!! Người do kìm nén nên kiết sử tạm thời bị chế ngự, tuy tham sân không hiện khởi, nhưng tâm thức không được những điều hi hữu như người kia...!!!

b) Có hai cảnh giới chứng Diệt: 1) Do tâm thức đột nhiên bùng vỡ (Đốn ngộ)...!!! 2) Do quá trình học tập như pháp nên tâm thức lần lượt trải qua các cảnh giới (Tiệm tu)...!!!

- Hỏi:

2. "Làm sao để làm việc thiện (Bồ Tát hạnh) mà không bị kẹt vào ý niệm "tôi đang làm", để thực sự đạt đến vô ngã, vô tác?"

- Trả lời:

a) Biết "tôi đang làm" không liên hệ gì đến việc có ngã hay không ngã (hư vọng)...!!! Người giác ngộ khi làm việc, họ biết rất rõ việc mình làm và cũng biết mình đang làm gì...!!!

b) Người giác ngộ khi làm việc, họ biết rõ "mình đang làm" nhưng tâm trí không bị mê mờ, không bị trói buộc, không đem việc ấy vào trong lòng, không tham đắm, không tranh hơn thua, không bị tác động bởi khen chê...vv...Vì thế, tuy làm mọi việc, nhưng tâm thức hoàn toàn rỗng rang, thanh tịnh...tạm gọi là vô ngã, vô tác...!!!

c) Có bảy dấu hiệu nếu tâm thức chưa tịch diệt...biết rằng trong ta đang còn ngã hư dối...!!! Bảy dấu hiệu đó là: 1) Mạn; 2) Quá mạn; 3) Mạn quá mạn; 4) Ngã mạn; 5) Tăng thượng mạn; 6) Ty liệt mạn; 7) Tà mạn !!!

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết Thất Chủng Ngã Mạn từ Website Lytu.Vn...!!! https://lytu.vn/that-chung-nga-man

- Hỏi:

3. "Làm sao để vừa "tịch diệt chúng sinh chủng tánh" mà vẫn làm tốt trách nhiệm gia đình, xã hội? Hai việc này có mâu thuẫn không?"

- Trả lời:

Người giác ngộ thật sự, đối với việc đời hay việc đạo, việc gia đình hay xã hội...vv...họ chẳng thấy sai khác nên đều làm tốt...!!! Và, giữa các việc ấy, họ chẳng thấy có gì mâu thuẫn...!!!

- Hỏi:

4. "Dấu hiệu nào cho thấy con cần chuyển sang giáo pháp thâm sâu hơn? Làm sao để không bị "dậm chân tại chỗ" nơi sự an ổn hiện tại?"

- Trả lời:

a) Khi nào cảm nhận cảnh giới ta thành tựu bị bão hoà...Tức tâm trí không cần cầu tinh tấn...Đấy là lúc, phải nâng cao việc học tập lên tri kiến cao hơn...!!!

b) Để không dẫm chân tại chỗ, người tu hành phải: 1) Phát nguyện rộng sâu...!!! 2) Được Đạo sư hoặc đồng môn nhắc nhở...!!!

- Hỏi:

5. "Mối liên hệ giữa trí tuệ Bát-nhã và an vui “xuất thế gian thượng thượng” là gì? Làm sao để hướng tới niềm vui đó thay vì chỉ dừng lại ở sự thanh tịnh thông thường?"

- Trả lời:

a) Bát Nhã trí và an vui xuất thế gian thượng thượng là thể và dụng của nhau, như mặt trời và ánh sáng...!!! Tức, có Bát Nhã trí là có an vui xuất thế gian thượng thượng...!!!

b) Muốn có an vui xuất thế gian thượng thượng...Phải phát nguyện rộng sâu và tinh tấn học tập đến khi viên mãn trí tuệ...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp độc giả Chánh Nhẫn và bạn đọc giải toả các thắc mắc đã nêu...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

29/12/2025

LÝ TỨ

Muốn thấu suốt ý nghĩa của bảy pháp không (hoặc mười tám pháp không), Bồ Tát đó phải thấu suốt những cảnh giới cơ bản sau: “Tất cả pháp không, vô sanh, không hai, lìa tướng tự tánh...” !!!

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được một số câu hỏi của bạn Tâm Trang !!! Theo thời gian ghi trên trên trang tính, Tâm Trang gởi các câu hỏi về BQT lúc 16 giờ 02 ngày 30 tháng 5 năm 2021... Nhưng cả ngày hôm qua (chủ nhật) mình bận quá không mở trang tính ra xem, cho đến 02 giờ 30 khuya nay mới có cơ hội đọc !!! Thế là, lập tức châm một bình trà theo thói quen và viết trả lời cho bạn ấy !!!

Bạn Tâm Trang hỏi như sau:

"Dạ Mô Phật!

Sau khi đọc kinh Lăng già, con thấy có đề cập đến bảy loại Không: Tướng không, tự tính không, vô hành không, hành không, ly ngôn thuyết không, đệ nhất nghĩa thánh trí đại không, và bỉ bỉ không. Nhưng bởi ngôn ngữ của kinh rất khó để tỏ ngộ. Con kính xin BQT có thể giải thích cho con hoặc có tài liệu nào nói phân tích, giải thích về bảy cái Không này cho con xin học hỏi với ạ!

Con kính tri ân!"

30/05/2021 - 16:02:34 - Tâm Trang

Tâm Trang và bạn đọc thân mến !!!

Kinh Lăng Già là kinh giáo Bồ Tát !!! Có nghĩa rằng, các loại kinh thuộc dạng này, Phật thuyết cho các Bồ Tát sau khi đã giác ngộ !!!

Mục đích của kinh giáo Bồ Tát nhằm giúp Bồ Tát sau khi đã giác ngộ, căn cứ vào chỗ đã giác, có thể phân tích một vấn đề như pháp, hoặc nhìn thấy lỗi hư nguỵ từ ngôn thuyết thế gian hay ngoại đạo hoặc người tu hành chưa thật sự giác ngộ khi họ tuyên thuyết về thân tâm, các pháp và thế giới !!! Để từ đó, các Bồ Tát có thể chỉ ra lỗi hư nguỵ trong ngôn thuyết của họ, đồng thời xiển minh sự khác biệt giữa thực chứng và suy lường mà cụ thể là ý nghĩa “rốt ráo không” từ các pháp !!!

Nếu để ý kĩ, ta thấy duyên khởi làm nên kinh Lăng Già là cuộc đối thoại giữa Bồ Tát Đại Huệ và Phật !!! Gặp Phật, Bồ Tát Đại Huệ đã trình bày như sau: “Bạch Thế Tôn !!! Con là Bồ Tát Đại Huệ, thông thuộc Đại Thừa...” !!! Như vậy có thể thấy, đây là cuộc trao đổi giữa một Bồ Tát thông thuộc Đại Thừa với một Đẳng Chánh Giác chứ không phải của một người chưa từng giác ngộ (phàm phu vô văn) !!! Điều này, cũng được coi là trường hợp hi hữu trong Phật đạo !!! Vì rằng, trước mặt Phật mà có người dám xác định “Con là Bồ Tát thông thuộc Đại Thừa...” thì có thể nói, lời tác bạch trên thuộc loại người tu hành “xưa nay hiếm” hay ít ra cũng thuộc loại người “đại tự tại” trong giáo pháp !!!

Trong khi đó, phần lớn những người đọc tụng hoặc giảng nói kinh Lăng Già đời sau là những người không giác ngộ đủ chuẩn, hoặc biết Phật pháp một cách rất mơ hồ do không bắt nguồn từ cơ sở thực chứng !!! Vì thế, họ chỉ căn cứ vào văn tự kinh rồi giải thích thông qua suy luận, chứ chẳng phải lấy chỗ đã giác ngộ để làm cơ sở đối chiếu nhằm trực nhận ý nghĩa đích thực từ lời kinh !!! Cho nên, việc giảng giải “phần lớn không ổn” theo những gì mình đã tìm đọc từ các tài liệu mà bản thân có được !!!

Về các tài liệu phân tích giảng giải kinh Lăng Già, theo mình biết thì có bản dịch của Sư Bà Diệu Không, bản của Thiền Sư Suzuki, bản của Hoà Thượng Duy Lực, bản của Hoà Thượng Thanh Từ...v..v... Với bản thân mình, trong các bản nói trên, bản dịch của Hoà Thượng Thanh Từ có kèm lời sớ của Ngài Hàm Thị là bản dịch được mình thích nhất !!!

Trong lúc dịch, Hoà Thượng đã viết: “Ở đây chúng tôi dịch trung thực với Thiền sư Hàm Thị không dám tăng giảm trong phần sớ giải. Nếu có giảm, chỉ đôi chút thôi. Bởi chúng tôi thấy, ngài Hàm Thị quả thật là một Thiền sư ngộ đạo trong môn đình Tào Động, cho nên lời sớ giải của Ngài rất phù hợp với Tâm tông. Trên phần chánh văn kinh, chúng tôi dịch nguyên âm những danh từ, không nhằm làm sáng tỏ ý nghĩa, độc giả cần đọc qua phần sớ giải sẽ hiểu rõ. Vì chánh văn vừa tối nghĩa lại cô đọng khúc chiết, nếu không nhờ phần sớ giải, chúng ta không tài nào lãnh hội được....” !!! (Trích Lăng Già Tâm Ấn, HT Thanh Từ dịch) !!!

Các bạn thấy đấy !!!

Hoà Thượng Thanh Từ được coi là cây đại thụ trong rừng Thiền của thế kỉ 20, mà khi dịch kinh Lăng Già, Ngài cũng chỉ có thể: “Ở đây chúng tôi dịch trung thực với Thiền sư Hàm Thị không dám tăng giảm trong phần sớ giải...” !!!??? Mới biết rằng, mức độ “khó lãnh hội” của kinh Lăng Già và việc giải thích kinh này theo đúng ý nghĩa đích thực của nó là khó đến chừng nào !!! Vì vậy theo mình, để có thể hiểu và giải thích kinh Lăng Già thoả đáng, người đọc phải giác ngộ đến một chuẩn nào đó mà theo như lời tác bạch của Bồ Tát Đại Huệ là “Thông thuộc Đại Thừa” mới hy vọng có thể tiếp cận nghĩa lí tối thượng từ bản kinh quý này !!!

Về các câu hỏi của bạn Tâm Trang, mình xin trả lời như sau !!!

Trước khi thưa thỉnh Phật về bảy pháp không, Ngài Đại Huệ đã tác bạch như sau: “Cúi mong Thế Tôn vì chúng con nói tất cả pháp không, vô sanh, không hai, lìa tướng tự tánh. Các con và chúng Bồ Tát khác giác ngộ pháp không, vô sanh, không hai, lìa tướng tự tánh rồi thì sẽ lìa vọng tưởng có và không, chóng được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác...” !!!

Lời tác bạch này có nghĩa rằng, muốn thấu suốt ý nghĩa của bảy pháp không (hoặc mười tám pháp không), Bồ Tát đó phải thấu suốt những cảnh giới cơ bản sau: “Tất cả pháp không, vô sanh, không hai, lìa tướng tự tánh...” !!! Nói khác hơn, muốn thấy được lỗi hư nguỵ của bảy pháp không (hay 18 pháp không) Bồ Tát đó phải thành tựu cảnh giới “rốt ráo không” !!! Điều này giống như, muốn thấy hư không thật sự có hoa đốm hay không, phải là cái thấy của một người mắt không bị bệnh” !!!

Bảy pháp không Phật nêu lên và giải thích trong kinh Lăng Già hay mười tám pháp không Phật giải thích cho Thiện Hiện trong kinh Đại Bát Nhã chính là những “nghĩa không” phát xuất từ cái thấy sai lệch, cái thấy không trung thực của người bị lỗi hư nguỵ khi diễn nói về cái không của các pháp !!! Giống như người mắt nhặm mô tả về rốt ráo không của hư không !!!

Bảy pháp không hư nguỵ gồm: Tướng không, tự tính không, vô hành không, hành không, ly ngôn thuyết không, đệ nhất nghĩa thánh trí đại không, và bỉ bỉ không !!!

- Tướng không, tự tính không: Bản chất hay thiệt tướng của các pháp vốn tự không !!! Tức một pháp tự nó không có tướng, không có tánh !!! Ví như, trong “pháp núi” không có tướng núi, tánh núi !!! Vì rằng, trong pháp núi ấy tự nó không hề có mối liên hệ giữa tự tướng hay cộng tướng !!! Nếu có mối liên hệ nào đó, phải biết đây là liên hệ do suy lường hư nguỵ từ ý thức chủ quan !!!

- Vô hành không, hành không !!! Thiệt tướng hay bản chất của các pháp tự trong chính nó không có nghĩa hành hay vô hành !!! Nói khác hơn, bản chất của các pháp là “tự như, vô tác” !!! Chỉ vì kẻ mê “mê ngũ ấm” nên cho rằng các pháp có chỗ sanh và chỗ diệt !!! Đây là lỗi hư nguỵ thường gặp từ đa số người tu hành không giác ngộ !!!

- Ly ngôn thuyết không !!! Thiệt tướng của các pháp chẳng phải ở trong ngôn thuyết, cũng chẳng phải ở ngoài ngôn thuyết !!! Ngôn thuyết do vọng tưởng lập bày, chứ chẳng phải ngôn thuyết hình thành từ các pháp, hoặc các pháp hình thành từ ngôn thuyết !!! Đây là thứ lỗi thường gặp từ người tu hành bị kẹt tứ cú !!!

- Đệ nhất nghĩa thánh trí đại không !!! Đệ nhất nghĩa thánh trí đại không hay thánh trí tự chứng... Là cảnh giới rời lìa mọi suy lường, kiến chấp kể cả Niết Bàn quyền tiểu !!! Rời lìa hai nghĩa có và không cùng các suy lường hay kiến chấp của có và không, bây giờ cảnh giới thánh trí tự chứng sẽ hiện !!! Đây là lỗi thường gặp khi Nhị thừa quan sát Niết Bàn quyền tiểu của họ rồi diễn nói về không, hay ngoại đạo triệt tiêu ý thức rồi cho rằng không !!!

- Bỉ bỉ không !!! Đây là cái không do thấy đây mà chẳng thấy kia !!! Ví như trong túi không tiền chứ không phải không có vàng gọi là không !!! Đây là lỗi thường gặp của phàm phu và ngoại đạo bàn về nghĩa không dựa vào chấp nhất của họ !!!

Tóm lại, bảy pháp không nêu trên, là cái không của suy lường hoặc do không thấy mà gọi là không, chứ chẳng phải cảnh giới “rốt ráo không” của thánh trí tự chứng !!!

Khi nào người tu hành không còn bị kẹt bởi bảy pháp không trong kinh Lăng Già, hay mười tám pháp không được đề cập trong Đại Bát Nhã, chừng ấy sẽ tự chứng cảnh giới rốt ráo không của Phật đạo !!! Sau khi thể nhập cảnh giới rốt ráo không của Phật đạo, mới biết rằng bảy pháp không hay mười tám pháp không trong kinh đề cập là các nghĩa không xuất phát từ cái thấy hư nguỵ của hữu tình !!!

Hy vọng, những trả lời ở trên, có thể giúp Tâm Trang cùng bạn đọc mau chóng thể nhập ý nghĩa “rốt ráo không” của Phật đạo !!! Chúc Tâm Trang và bạn đọc an vui, tinh tấn !!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!

31/05/2021

LÝ TỨ