Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thư và những băn khoăn của bạn đọc Chánh Nhẫn ở Huế sau kì hỏi đáp 21/2026 vào ngày 29/12/2025...!!!

Kì 21/2026, bạn đọc Chánh Nhẫn có hỏi mình năm (05) câu hỏi liên hệ đến một số kết quả của việc giác ngộ trong đạo pháp...Sau khi trả lời, bạn đọc Chánh Nhẫn lại phát sinh một số trăn trở, lấn cấn đối với các trả lời ở kì đó nên mới có thư này...Cho nên, hôm nay chúng mình lại thảo luận tiếp...!!!

Bạn đọc Chánh Nhẫn thân mến !!!

Lý Tứ rất thông cảm với những trăn trở của bạn sau khi đọc trả lời kì 21/2026...!!!

Vì rằng, đối với các câu hỏi của bạn...Lý Tứ trả lời căn cứ vào thành tựu thực tế của một người đã giác ngộ...Do đó, với một người đang trong quá trình điều phục tâm thức, khi đọc lên và đối chiếu với bản thân, sẽ cảm thấy những trả lời ấy chưa hoàn toàn phù hợp với chỗ tu học của mình...Đây là điều dễ hiểu...!!!

Các bạn biết đấy...Tất cả mọi thành quả của Phật đạo từ thấp lên cao đều bắt nguồn từ giác ngộ...Tức, các thành quả này là sự thực chứng sau khi tâm thức đã được chuyển hoá như pháp và vị ấy hoàn toàn thể nhập cảnh giới ấy...Chứ không phải sự đạt được mang tính thời điểm của người còn trong quá trình điều phục tâm thức (chưa thật sự giác ngộ)...!!! Điều này giống như sức khoẻ của người không còn bệnh tật, hoàn toàn khác sức khoẻ của người bệnh đang trong thời kì chữa trị...!!!

Trong thư, bạn đọc Chánh Nhẫn có đối chiếu giữa một vài câu trả lời với ý của văn kinh...Về điều này, mình nghĩ giữa mình và Chánh Nhẫn còn phải thảo luận thêm ý nghĩa đích thực của các lời kinh đó là gì, việc ta hiểu đã chính xác hay chưa ??? Vì bởi, lời kinh viết là như vậy, ta hiểu ý nghĩa lời kinh ấy như thế nào mới được coi là phù hợp thì lại là chuyện cần bàn...Nếu ta hiểu chưa đúng hoặc sai lệch thì, câu chuyện sẽ dẫn đi một hướng khác...!!! Ví dụ như ý nghĩa của bốn tướng hay ngũ uẩn...vv...mà Chánh Nhẫn đã nêu...!!!

Trước khi trả lời bổ sung các thắc mắc của Chánh Nhẫn...Mời mọi người xem thư của bạn ấy...!!!

"Thưa Thầy Lý Tứ,

Tôi là Chánh Nhẫn. Trước hết, xin cảm ơn Thầy đã bỏ thời gian trả lời những điều tôi từng thưa hỏi. Đọc lại phần hồi đáp của Thầy, tôi thấy rõ nơi đó một tinh thần tu hành khá thoáng, không nặng hình thức, cũng không câu nệ chữ nghĩa. Điều này, thật ra, tôi rất trân trọng.

Tuy vậy, nói thật với Thầy, sau khi đọc xong, tôi vẫn cứ thấy trong lòng còn vài chỗ lấn cấn, không hẳn là phản đối, mà là chưa thật sự yên. Trong quá trình tự quán chiếu lại mình, rồi đối chiếu với những gì đã học, đã đọc trong Kinh điển từ trước tới nay, tôi vẫn thấy có vài điểm chưa thông. Sợ rằng nếu không hỏi cho rõ, lâu ngày những “tưởng là hiểu” đó sẽ thành ra lệch lạc lúc nào không hay. Vì vậy, tôi xin mạo muội viết thêm mấy dòng này, mong Thầy hoan hỷ chỉ dạy thêm.

Về chuyện dứt Kiết sử, Thầy nói rằng người dứt thật thì tự mình biết rất rõ, vì tâm luôn vắng lặng, an vui, bất động. Nghe thì tôi cũng thấy hợp lý. Nhưng khi nhớ lại những chỗ Đức Phật dạy trong Kinh Tất Cả Lậu Hoặc, tôi lại sinh nghi. Trong kinh, Ngài phân tích kiết sử, lậu hoặc rất kỹ, và cũng nhấn mạnh đến việc đoạn tận hay chỉ là đè nén. Tôi tự hỏi, nếu chỉ dựa vào cảm giác an lạc, vắng lặng thì làm sao tôi biết đó là đoạn tận thật, hay chỉ là nhờ sức định mà đè xuống tạm thời? Tôi rất sợ cái cảnh “đá đè cỏ”, lúc yên thì thấy mình ổn, mà khi gặp việc lớn, việc trái ý, thì tham sân lại bật lên như cũ. Nếu được, mong Thầy chỉ cho tôi một cách tự soi, một dấu hiệu nào đó dựa vào Kinh điển, để người tu không tự lừa mình mà tưởng đã xong việc.

Đến chỗ Thầy nói về việc “biết tôi đang làm”, rằng điều đó không liên hệ gì đến ngã hay không ngã. Tôi hiểu ý Thầy muốn nói, và cũng không dám phủ nhận ngay. Nhưng trong lòng vẫn thấy chưa yên. Tôi thường tự nhắc mình câu trong Kinh Kim Cang: “Nếu Bồ-tát còn tướng ngã, tướng nhân… thì chẳng phải Bồ-tát”. Khi đang làm việc thiện, mà trong tâm vẫn rất rõ ràng “tôi biết tôi đang làm việc này”, thì cái “tôi” đó là gì? Có phải là một dạng rất vi tế của chấp ngã, của Mạt-na thức chưa buông? Tôi sợ rằng cái “biết” ấy, nếu không cẩn thận, lại biến thành “của tôi”, thành ngã sở lúc nào không hay. Mong Thầy nói rõ hơn cho tôi chỗ ranh giới này, giữa tỉnh giác thật sự và cái biết vẫn còn dính ngã.

Về việc tịch diệt và trách nhiệm, Thầy nói người giác ngộ thì không thấy khác giữa việc đời và việc đạo, nên không có mâu thuẫn. Nói thì rất hay, nhưng khi quay lại đời sống thực tế, tôi thấy mình vẫn loay hoay. Trong Kinh Lăng Già, nói đến “tịch diệt chúng sinh chủng tánh”, tức là dập tắt các tập khí phàm tình. Nhưng trong đời sống gia đình, xã hội, tôi vẫn phải lo toan, tính toán, phân biệt đủ thứ. Có lúc phải quyết đoán, có lúc phải lo lắng, thậm chí phải phiền não để gánh việc. Tôi thấy rất khó để vừa giữ tâm “tịch diệt” như trong kinh nói, mà vẫn tròn vai một người chồng, người cha, hay một người sống giữa xã hội. Không biết trong Kinh điển có chỉ ra một cách hành trì cụ thể nào để “vào đời mà không nhiễm”, hay đây chủ yếu là nói về thái độ tâm, chứ không phải là thực tại sinh hoạt?

Về chuyện “bão hòa” trong tu tập, chỗ này tôi cũng khá lo. Thầy nói khi thấy cảnh giới bị bão hòa thì nên nâng cao tri kiến. Nhưng tôi sợ nhất chữ bão hòa này. Trong đạo Phật, tôi từng nghe nhiều về lỗi “đắc thiểu vi túc”, mới có chút an ổn đã tưởng đủ, rồi dừng lại. Làm sao tôi biết mình thật sự đã tới lúc cần học pháp sâu hơn, hay chỉ là do tâm lười biếng vi tế, hoặc do đang mắc kẹt trong hỷ lạc của thiền định? Có dấu hiệu nào giúp người tu lâu năm tự biết mình đang đi đúng tiến trình văn – tư – tu, mà không phải chỉ đang “đứng yên trong cảm giác dễ chịu” không, thưa Thầy?

Cuối cùng, về Bát-nhã và an vui xuất thế gian, Thầy ví như mặt trời và ánh sáng, tôi nghe cũng thấy thấm. Nhưng rồi tôi lại tự hỏi, cái “an vui” đó rốt cuộc có còn là một loại cảm thọ không? Nếu Bát-nhã là thấy rõ ngũ uẩn đều không, thì cảm thọ cũng không thể là chỗ nương. Nếu tôi vẫn còn hướng đến một “niềm vui”, dù gọi là thượng thượng, thì liệu có phải tôi đang nuôi dưỡng một dạng ái rất vi tế đối với trạng thái tâm an lạc? Làm sao để đạt được sự an vui ấy mà không biến nó thành đối tượng để nắm giữ, để đúng là giải thoát, chứ không phải đổi từ khổ thô sang lạc vi tế?

Thưa Thầy, những điều trên đây tôi viết ra với tâm rất thật, không phải để bắt bẻ câu chữ, mà vì sợ mình hiểu chưa tới, rồi tự đi lệch lúc nào không hay. Mong Thầy lượng thứ cho lời văn còn vụng, ý còn lặp, và hoan hỷ chỉ dạy thêm cho tôi thấy được chỗ cốt lõi của pháp.

Kính chúc Thầy thân tâm an ổn.

11/01/2026 - 20:30:26 - Chánh Nhẫn - Huế" (Hết thư)

Chánh Nhẫn và bạn đọc thân mến !!!

Về các trăn trở của Chánh Nhẫn...Lý Tứ xin được giải thích như sau:

- Hỏi:

"Về chuyện dứt Kiết sử, Thầy nói rằng người dứt thật thì tự mình biết rất rõ, vì tâm luôn vắng lặng, an vui, bất động. Nghe thì tôi cũng thấy hợp lý. Nhưng khi nhớ lại những chỗ Đức Phật dạy trong Kinh Tất Cả Lậu Hoặc, tôi lại sinh nghi. Trong kinh, Ngài phân tích kiết sử, lậu hoặc rất kỹ, và cũng nhấn mạnh đến việc đoạn tận hay chỉ là đè nén. Tôi tự hỏi, nếu chỉ dựa vào cảm giác an lạc, vắng lặng thì làm sao tôi biết đó là đoạn tận thật, hay chỉ là nhờ sức định mà đè xuống tạm thời? Tôi rất sợ cái cảnh “đá đè cỏ”, lúc yên thì thấy mình ổn, mà khi gặp việc lớn, việc trái ý, thì tham sân lại bật lên như cũ. Nếu được, mong Thầy chỉ cho tôi một cách tự soi, một dấu hiệu nào đó dựa vào Kinh điển, để người tu không tự lừa mình mà tưởng đã xong việc."

- Trả lời:

a) Thư trước mình có nói rõ...Như người bệnh, hết hay chưa tự biết...Cũng như dấu hiệu nhận biết về việc tạm thời dứt do kìm nén...Đề nghị Chánh Nhẫn đọc kĩ đoạn trả lời kì trước, mình xin trích lại: "Giống như người bệnh, hoàn toàn hết bệnh hay tạm thời thuyên giảm nhờ tác dụng của thuốc, người ấy cảm nhận rất rõ...!!! Người hoàn toàn dứt kiết sử, ngoài việc vị ấy không còn tham sân như hồi chưa giác ngộ...mọi thời, mọi nơi tâm thức luôn vắng lặng, an vui, bất động...vv...!!! Người do kìm nén nên kiết sử tạm thời bị chế ngự, tuy tham sân không hiện khởi, nhưng tâm thức không được những điều hi hữu như người kia...!!!"

b) Tâm cảnh của người đã giác ngộ dứt kiết sử (không còn bệnh), hoàn toàn khác với các vị đang trong quá trình thực hành các học pháp đoạn trừ lậu hoặc (đang chữa bệnh)...!!!

c) Muốn thoát khỏi tình cảnh nhầm lẫn của việc "lấy đá đè cỏ" cũng như biết cách tự kiểm định bản thân...Không có con đường nào khác hơn là, "phải học tập chánh pháp để giác ngộ chân thật"...!!!

- Hỏi:

"Đến chỗ Thầy nói về việc “biết tôi đang làm”, rằng điều đó không liên hệ gì đến ngã hay không ngã. Tôi hiểu ý Thầy muốn nói, và cũng không dám phủ nhận ngay. Nhưng trong lòng vẫn thấy chưa yên. Tôi thường tự nhắc mình câu trong Kinh Kim Cang: “Nếu Bồ-tát còn tướng ngã, tướng nhân… thì chẳng phải Bồ-tát”. Khi đang làm việc thiện, mà trong tâm vẫn rất rõ ràng “tôi biết tôi đang làm việc này”, thì cái “tôi” đó là gì? Có phải là một dạng rất vi tế của chấp ngã, của Mạt-na thức chưa buông? Tôi sợ rằng cái “biết” ấy, nếu không cẩn thận, lại biến thành “của tôi”, thành ngã sở lúc nào không hay. Mong Thầy nói rõ hơn cho tôi chỗ ranh giới này, giữa tỉnh giác thật sự và cái biết vẫn còn dính ngã."

- Trả lời:

a) Bồ tát giác ngộ, làm việc biết mình làm việc...Không liên hệ gì đến cái tôi hay bốn tướng...!!! Vì, cái tôi hay bốn tướng thuộc về tâm cảnh của người "chưa giác ngộ"...!!!

b) Ranh giới của người đã giác ngộ và người chưa giác ngộ, giống như khác biệt về thấy biết một vật nào đó của người trong bóng tối và người ngoài ánh sáng...!!!

- Hỏi:

"Về việc tịch diệt và trách nhiệm, Thầy nói người giác ngộ thì không thấy khác giữa việc đời và việc đạo, nên không có mâu thuẫn. Nói thì rất hay, nhưng khi quay lại đời sống thực tế, tôi thấy mình vẫn loay hoay. Trong Kinh Lăng Già, nói đến “tịch diệt chúng sinh chủng tánh”, tức là dập tắt các tập khí phàm tình. Nhưng trong đời sống gia đình, xã hội, tôi vẫn phải lo toan, tính toán, phân biệt đủ thứ. Có lúc phải quyết đoán, có lúc phải lo lắng, thậm chí phải phiền não để gánh việc. Tôi thấy rất khó để vừa giữ tâm “tịch diệt” như trong kinh nói, mà vẫn tròn vai một người chồng, người cha, hay một người sống giữa xã hội. Không biết trong Kinh điển có chỉ ra một cách hành trì cụ thể nào để “vào đời mà không nhiễm”, hay đây chủ yếu là nói về thái độ tâm, chứ không phải là thực tại sinh hoạt?"

- Trả lời:

a) Giác ngộ chân thật, "cái khó" mà bạn đã nêu sẽ không còn...!!!

b) Tổ Huệ Năng dạy: "Xông đao phá trận cũng thanh tịnh..."!!! Kinh Lăng Già Phật dạy: "Hoặc loạn tức thường"...!!!

- Hỏi:

"Về chuyện “bão hòa” trong tu tập, chỗ này tôi cũng khá lo. Thầy nói khi thấy cảnh giới bị bão hòa thì nên nâng cao tri kiến. Nhưng tôi sợ nhất chữ bão hòa này. Trong đạo Phật, tôi từng nghe nhiều về lỗi “đắc thiểu vi túc”, mới có chút an ổn đã tưởng đủ, rồi dừng lại. Làm sao tôi biết mình thật sự đã tới lúc cần học pháp sâu hơn, hay chỉ là do tâm lười biếng vi tế, hoặc do đang mắc kẹt trong hỷ lạc của thiền định? Có dấu hiệu nào giúp người tu lâu năm tự biết mình đang đi đúng tiến trình văn – tư – tu, mà không phải chỉ đang “đứng yên trong cảm giác dễ chịu” không, thưa Thầy?"

- Trả lời:

a) "Bão hoà" khác với “đắc thiểu vi túc” bạn đã nêu...!!! Đề nghị Chánh Nhẫn đọc lại đoạn trả lời ở kì trước: "Khi nào cảm nhận cảnh giới ta thành tựu bị bão hòa...Tức tâm trí không cần cầu tinh tấn...Đấy là lúc, phải nâng cao việc học tập lên tri kiến cao hơn...!!!"

b) Phải tâm niệm: "Chưa chứng Vô Thượng Bồ Đề, ta phải tinh tấn tu học"...Tâm niệm này, giúp người tu lâu hay mới tu không dừng lại hay thối chuyển...!!!

- Hỏi:

"Cuối cùng, về Bát-nhã và an vui xuất thế gian, Thầy ví như mặt trời và ánh sáng, tôi nghe cũng thấy thấm. Nhưng rồi tôi lại tự hỏi, cái “an vui” đó rốt cuộc có còn là một loại cảm thọ không? Nếu Bát-nhã là thấy rõ ngũ uẩn đều không, thì cảm thọ cũng không thể là chỗ nương. Nếu tôi vẫn còn hướng đến một “niềm vui”, dù gọi là thượng thượng, thì liệu có phải tôi đang nuôi dưỡng một dạng ái rất vi tế đối với trạng thái tâm an lạc? Làm sao để đạt được sự an vui ấy mà không biến nó thành đối tượng để nắm giữ, để đúng là giải thoát, chứ không phải đổi từ khổ thô sang lạc vi tế?"

- Trả lời:

a) Cái vui của xuất thế gian thượng thượng là cái vui của trí tuệ lớn...Không thể so sánh với cảm thọ bình thường hay cảnh giới ngũ uẩn giai không...!!!

b) Muốn đạt được an vui này, phải thành tựu "vô sư trí"...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp bạn đọc Chánh Nhẫn thoả mãn những thắc mắc đã nêu...!!! Chúc Chánh Nhẫn và bạn đọc an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

12/01/2026

LÝ TỨ

Từ lúc câu chuyện Ngài Ca Diếp Và Bộ Xương được nhắc đến trong lần sinh hoạt kì trước… Theo mình biết, câu chuyện đã trở thành đề tài để mọi người tư duy !!!

Các bạn !!!

Từ lúc câu chuyện Ngài Ca Diếp Và Bộ Xương được nhắc đến trong lần sinh hoạt kì trước… Theo mình biết, câu chuyện đã trở thành đề tài để mọi người tư duy !!!

Mấy hôm nay, mỗi ngày mình nhận không biết bao nhiêu trả lời của các bạn gởi về !!! Điều này cho thấy, một vấn để bất kì nào đó có liên quan đến Phật đạo, có liên quan đến học tập, nhất định HĐ chúng ta không dễ dàng bỏ qua khi chưa tìm ra ý nghĩa đích thực của nó !!! Sự miệt mài tư duy của các bạn rất phù hợp với con đường học tập trí tuệ trên tinh thần “Vô bất tri dĩ xả”, tức điều gì chưa thấu đáo nhất định chưa xả…Vâng, điều gì chưa thật sự biết, chưa xả bỏ khỏi tâm trí, đây là nét đặc trưng của đạo trí tuệ !!! Xin tán thán tinh thần tư duy không mệt mỏi của tất cả HĐ chúng ta !!!

Và, tuy nhận được không biết cơ man nào câu trả lời từ mọi người, nhưng thật sự chưa một câu trả lời nào làm mình vừa ý !!! Đọc trả lời của các bạn, mình có cảm giác các bạn đã quá đặt nặng ý nghĩa giáo pháp, lấy đó làm mối liên hệ để tư duy, nên không thể nhìn thấy hàm ý ẩn chứa đằng sau câu chuyện !!! Mà, điều mình cần ở các bạn là “sự trực nhận nào đó” nằm ở đằng sau câu chuyện !!!

Sáng nay, chị Liên ở Hà Nội (Lý Liên Hoa - 439) gọi cho mình !!! Và thật bất ngờ, chị Liên đã tìm ra chiếc chìa khoá để giải mã toàn bộ câu chuyện !!! Có thể nói, chị Liên là người đầu tiên đã trả lời đúng những gì mình yêu cầu đối với các bạn sau khi kể câu chuyện !!! Khi nghe chị Liên trả lời, mình suy nghĩ, có lẽ do thói quen nghề nghiệp (luật sư) nên chị Liên đã hướng tư duy sang một cách khác hơn là áp đặt giáo pháp một cách duy ý chí lên tinh thần câu chuyện như cách làm của mọi người !!!

Xin chúc mừng chị Liên !!! Chúc mừng đáp án của bài toán khó đã có người tìm được !!!

Rất mong, được nghe những luận giải lý thú sau khi các bạn đã “nhìn thấy điều gì đằng sau” câu chuyện đó !!!

14/07/2021

LÝ TỨ

VÁI VỌNG Ô CẤP

Thơ: Ngã Hành - Hắc Mộc Nhai !!!

Ngâm: Lý Liên Hoa !!!

Video: Lý Minh Khoa !!!

Chiều lang thang trên phố

Con phố mùa Cô Vi

Ồn ào rồi cô quạnh

Già nua giữa xuân thì !!!

Chiều lang thang trên phố

Con phố dài đìu hiu

Rong rêu và lặng lẽ

Bóng đỗ theo nắng chiều !!!

Chiều lang thang trên phố

Ai đó bước độc hành

Thoáng nhanh như mộng ảo

Chạy trốn cuộc mong manh !!!

Chiều lang thang trên phố

Hương xưa đã bay xa

Xa theo mùa đại dịch

Phố xưa lại nhạt nhoà !!!

07/2021

LÝ TỨ

Hồi tối, sau khi nghe thật kĩ bản nhạc Chiều Covid sắp ra lò… Mình và Hoàng Phương lại bàn về giai điệu, tiết tấu, cung bậc, cảm xúc, điều chỉnh ca từ…v..v…để hai đứa thống nhất số phận bản nhạc !!!

Điện thoại lại reo trong đêm, giọng thất thanh, hổn hển, bất thường từ đầu bên kia:

-Thầy ơi !!! Thầy ơi !!! Thầy ơi !!!

-Tôi nghe đây !!! Em có bị gì không ??? Bình tĩnh !!!

-Thầy ơi !!! Bọn nhỏ ở nhà tưởng con điên !!!

-Bình tĩnh !!! Có gì không ??? Nói tôi nghe đi !!!

-Con chỉ muốn bay lên !!! Con như đang nổ tung !!!

-Chuyện gì ???

-Chuyện “thọ, tưởng, hành”…Lâu nay con bị bế tắc, con đã nhận ra mặt thật của chúng nó !!! Con sướng phát điên !!!

-……….. !!!

Sáng nay, châm một bình trà sen do HĐ gởi tặng, rồi đọc lại bức thư tay nhận được hôm qua !!! Nhận thư, đọc thư, phản hồi..v..v…với mình là việc làm thường xuyên, hơn mười năm qua không ngày nào không có thư, những ngày cao điểm có lúc lên đến “nửa trăm” là điều không hiếm, nhưng toàn là thư điện tử (emails) !!!

Nếu không lầm, trong vô vàn bức thư nhận được từ thời gian dài ấy, chỉ có bốn hay năm bức thư tay gì đó !!! Những bức thư viết tay nhận được, mình cất trang trọng trong album như một tư liệu vô giá của Lý Gia !!!

Cầm bức thư tay, một cảm giác rất khó tả, đọc thư tay hoàn toàn không giống cảm xúc của thư điện tử !!! Những nét chữ, những tâm tình cứ nhảy múa rồi chạm đến tầng sâu nhất của tâm hồn !!!

Có thể thế hệ của mình là thế hệ của những bức thư viết tay !!! Từ những ngày còn đi học, những bức thư tay thường được chúng mình gởi cho nhau bằng tất cả tâm tình qua những dòng chữ nắn nót như gởi gắm tất cả vào đó !!!

Thời gian dài, tâm tình được viết trên máy tính hay điện thoại rồi bấm nút, thế là cảm xúc được chuyển đến người nhận qua những con chữ vô hồn !!! Hôm nay, nhận được bức thư tay, đọc từng chữ, nhìn từng nét bút…cảm xúc của ngày xưa sống lại, cảm xúc một thời lại ùa về !!!

Cảm ơn bình trà sen !!!

Cảm ơn bức thư tay sáng chủ nhật !!!

18/07/2021

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Sau mấy kì hỏi đáp...Hôm nay, mình lại nhận được thư của bạn đọc trẻ Vô Tận Ý...!!! Nội dung như sau:

"Kính bạch Thầy Lý Tứ,

Con là Vô Tận Ý, xin được đảnh lễ Thầy.

Con vừa đọc xong những lời chỉ dạy mới nhất của Thầy. Lòng con dâng lên một cảm xúc thật đặc biệt: Vừa biết ơn sâu sắc vì được chỉ đường rõ ràng, vừa tỉnh táo nhận ra sự non nớt và thiếu căn bản trong cách học của mình bấy lâu nay. Lời ví von của Thầy về việc “tự ôm một mớ sách giáo khoa về nhà” hay “tự ý bốc thuốc uống” đã khiến con giật mình. Con nhận ra mình đã may mắn được Thầy cảnh báo kịp thời, trước khi “càng uống bệnh càng nặng”.

Thầy đã không chỉ trả lời câu hỏi, mà còn mở ra cho con một tầm nhìn hệ thống về cả một nền giáo dục Phật đạo bài bản. Điều này vô cùng quý giá. Nó giúp con dừng lại sự tò mò nguy hiểm về những cảnh giới “xuất thế” mà tâm thức chưa đủ lực để tiếp cận (như Sắc – Không, Hai Vô Sanh), và thay vào đó, biết quay về xây dựng nền móng vững chắc từ những bước đầu tiên.

Sau khi đọc kỹ lời Thầy và xem qua các tài liệu giới thiệu, con xin ghi nhận và hiểu thêm như sau:

1. Về lộ trình học tập: Con hiểu rằng việc học phải có cấp lớp, giáo trình rõ ràng, từ Nhập Môn, Căn Bản, Nâng Cao… như bất kỳ một nền giáo dục chân chính nào. Cách học “tự phát”, “đọc rộng” mà không có hệ thống và sự hướng dẫn rất dễ dẫn đến “ngồi nhầm lớp”, thậm chí “đọc lộn sách”, sinh ra tà kiến. Tiêu chuẩn để đánh giá việc học đúng “chánh pháp” là kết quả thực tế: Bệnh khổ phiền não phải thuyên giảm rõ rệt, hướng đến giác ngộ, giải thoát và trí tuệ. Điều này thực tế và minh bạch vô cùng.

2. Về các tầng giác ngộ: Con hiểu rằng “giác ngộ” không phải là một trạng thái mơ hồ, mà có thứ lớp rõ ràng. Từ giác ngộ đầu tiên “chấm dứt lậu hoặc” (không còn rỉ chảy tham sân si trong mọi hoàn cảnh), rồi tiến đến “minh tâm kiến tánh”, và các tầng trí tuệ sâu hơn.

3. Về pháp môn thực hành: Con hiểu rằng “chánh niệm” và “trí tuệ” đích thực là sản phẩm của giác ngộ, chứ không phải là kỹ thuật rèn luyện thuần túy. Và để nuôi dưỡng thành quả giác ngộ ban đầu, cần ứng dụng Tứ Gia Hạnh (Noãn, Đỉnh, Nhẫn, Thế Đệ Nhất) vào đời sống.

Kính bạch Thầy, những chỉ dẫn này như một ngọn hải đăng, giúp con thấy rõ bến bờ cần đến và con đường phải đi, thay vì mãi lênh đênh trên biển cảm tính và hiểu biết rời rạc. Con hoàn toàn đồng ý với Thầy rằng, không nên mơ mộng về những “trường hợp hi hữu” tự giác ngộ, mà cần khiêm tốn bước vào môi trường học tập bài bản.

Con đã bấm ngay vào đường link chuỗi video "Hạnh Phúc Quanh Ta - Giọt Mưa Đầu Mùa" mà Thầy giới thiệu. Cái tên "Giọt Mưa Đầu Mùa" nghe thật mát lành, và con hiểu rằng đó chính là những giọt nước cam lồ đầu tiên mà con cần để tưới vào mảnh đất tâm thức đầy cỏ dại của mình trước khi muốn trồng cây đại thụ. Con cũng đang nghiền ngẫm về "Tứ Gia Hạnh" để biết cách gìn giữ tâm mình trong đời sống thực tế một cách đúng pháp.

Thưa Thầy, con có một mong cầu nhỏ: Trong khi con đang tự mình "nhập môn" qua các video và bài viết trên Website LyTu.Vn, con xin phép được viết thư để Thầy xác chứng, nếu con có chỗ nào hiểu sai hoặc "uống thuốc quá liều" dẫn đến phản ứng phụ (như tự mãn hoặc tà kiến), kính mong Thầy hãy cứ "quở phạt" và chỉ dạy thẳng thắn cho con như lần này. Những "gáo nước lạnh" của Thầy chính là liều thuốc tỉnh táo nhất cho con hiện nay.

Con xin thành tâm tri ân Thầy đã chỉ cho con thấy đâu là trường, đâu là lớp, đâu là thầy thuốc để con không còn là kẻ lang thang ngoài cổng chùa mà cứ ngỡ mình đã vào đến đại điện.

Con nguyện sẽ tinh tấn, bắt đầu từ những bước chân vững chãi đầu tiên trong khuôn khổ của sự học hỏi có hệ thống.

Kính chúc Thầy pháp thể khinh an, luôn là ngọn lửa thiêng soi sáng cho những kẻ còn đang chao đảo giữa biển mê như con.

Hà Nội, ngày 13 tháng 01 năm 2026.

Con, Vô Tận Ý kính thư.

Tái bút: Theo dõi Fanpage của Thầy, con thấy hình như Thầy mới ra Hà Nội dự sự kiện Tổng kết Lý Gia Miền Bắc. Tiếc là con không được biết sớm để có thể đến chào và đảnh lễ Thầy. Hy vong có một dịp nào đủ duyên con có thể gặp được Thầy. Một lần nữa con thành kính tri ân Thầy ạ!" (Hết thư)

Chúc Vô Tận Ý và bạn đọc an vui, tinh tấn...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

13/01/2026

LÝ TỨ

Tác giả Lý Tứ trả lời về ba khái niệm tánh giác, bổn tâm, bản giác

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được mấy câu hỏi của Lê Hậu qua tin nhắn messenger !!! Bạn ấy đã hỏi:

Thưa thầy!

1) Xin thầy giảng rõ, người thấy tánh, khi dùng tánh giác quan sát tự tâm thường hay nhầm lẫn giữa bản tâm và bản giác! Vì sao như vậy?

2) Diệu giác là gì?

3) Quả chứng A la hán, Bích Chi Phật có chấm dứt được vô minh trụ địa hay chưa?

Con cảm ơn thầy ạ!

Lê Hậu và bạn đọc thân mến !!!

Mình xin trả lời các câu hỏi của Lê Hậu như sau:

1) Xin thầy giảng rõ, người thấy tánh, khi dùng tánh giác quan sát tự tâm thường hay nhầm lẫn giữa bản tâm và bản giác! Vì sao như vậy ???

Trả lời:

Để trả lời câu hỏi này, đầu tiên chúng ta cần thống nhất một số khái niệm trong Phật đạo như: Tánh giác, bản tâm, bản giác… Chỉ khi nào chúng ta thống nhất các khái niệm nêu trên, lúc đó việc giải thích các thắc mắc mới hi vọng đưa đến thoả đáng !!!

Vì rằng, có rất nhiều khái niệm trong Phật đạo được người tu hành hiểu khác nhau, do hiểu khác nhau, do chưa thống nhất… Cho nên giữa người hỏi và người trả lời thường dẫn đến việc “ông nói gà, bà hiểu vịt” !!! Đây cũng là lí do vì sao khi đàm luận về Phật đạo, những người tu hành thường hay xảy ra bất đồng ý kiến !!!

Về ba khái niệm tánh giác, bổn tâm, bản giác…Mình xin được giải thích ý nghĩa như sau:

- Tánh giác: Ta thường gọi nôm na là tánh thấy, tánh nghe..v..v…Đây là một trong các tánh chất tự nhiên của tự tánh !!! Tánh giác chỉ xuất hiện trọn vẹn khi người tu hành có được giác ngộ !!! Tức các căn xúc đối trần cảnh như: Thấy, nghe, ngửi, nếm…v..v…không bị thức nghiệp làm nhiễm ô !!!

- Bản tâm (bổn tâm): Là cái tâm bản nhiên mọi hữu tình đều có !!! Tâm này chỉ hiện lên khi tâm thức hữu tình không còn mê mờ, hư vọng tâm không sanh khởi !!!

- Bản giác: Chỗ giác ngộ tột cao của chư Phật !!! Đây là cái gốc phát sinh mọi giáo pháp, kinh gọi là Pháp Bổn Trụ !!! Thủ Lăng Nghiêm dạy: “Chư Phật từ bản giác đi (chiếu) ra, chúng sanh từ thỉ (thuỷ) giác đi vào (ngộ được), chỗ gặp nhau gọi là đẳng” !!!

Như vậy ta thấy tánh giác, bổn tâm và bản giác là ba cảnh giới của ba tầng giác ngộ khác nhau !!! Tuy là ba cảnh giới của ba tầng giác ngộ khác nhau, nhưng cả ba cảnh giới này đều có chung một số đặc điểm như: Thanh tịnh, bất động, an lạc, minh chiếu…v..v…!!! Đây là lí do vì sao, người sơ ngộ thấy tánh giác, khi dùng tánh giác quan sát tự tâm, thường hay nhầm lẫn cảnh giới này thành cảnh giới kia !!!

2) Diệu giác là gì?

Trả lời:

Diệu giác là cảnh giới giác ngộ sau cùng của Bồ Tát Thập địa !!! Diệu giác địa chính là Pháp Vân Địa !!!

Trước khi thành tựu Diệu giác, vị tu hành phải trải qua chín thứ lớp phía trước của thập địa !!! Trong đó, lớp thứ tám là Bất Động Địa và lớp thứ chín là Đẳng giác địa (còn có tên là Thiện huệ địa) phải thành tựu mới có thể vào địa thứ mười là Diệu giác địa !!!

Thập địa Bồ tát đi tìm chân lí giống như người đi tìm vàng !!! Lớp thứ tám Bất động địa như người đã tìm thấy mỏ vàng !!! Lớp thứ chín Đẳng giác địa như người đã khai thác thành công và sở hữu toàn bộ số vàng đã khai thác !!! Lớp thứ mười Diệu giác địa như người thiện xảo chế tác các món trang sức từ số vàng mình có được, sau đó tự tại bố thí theo tâm nguyện của người thọ thí !!!

3) Quả chứng A la hán, Bích Chi Phật có chấm dứt được vô minh trụ địa hay chưa?

Trả lời:

A la hán và Bích Chi Phật chỉ mới chấm dứt nhuận chi vô minh và căn bản vô minh, chưa chấm dứt vô minh trụ địa !!! Chỉ có Đẳng giác chấm dứt một số phần và Diệu giác Bồ tát mới chấm dứt hoàn toàn vô minh này !!!

Giống như chuyện tìm vàng ở trên !!! Tuy rằng, A la hán, Bích Chi Phật, Bất động địa Bồ tát…như người đi tìm vàng đã tìm thấy mỏ vàng, nhưng chưa biết khai thác, chưa tận tay sở hữu khối vàng trong mỏ vàng đó, cũng như chưa biết chế tác vàng thành các món đồ trang sức, cho nên Phật đạo gọi sự chưa viên mãn này là vô minh trụ địa !!!

Muốn ra khỏi vô minh trụ địa !!! A la hán, Bích Chi Phật, Bất động địa Bồ tát…phải học tập trí tuệ…Đến khi nào chứng nhập “Nhiếp thọ chánh pháp vô dị biệt” mới qua được ải vô minh trụ địa, kinh gọi là ra khỏi “Nhất thiết trí thành” !!! Bồ tát ra khỏi Nhất thiết trí thành giống như Vương tử du hành khỏi hoàng cung, dùng tài sản cứu tế dân chúng !!!

Hy vọng, những trả lời trên có thể giúp Lê Hậu và bạn đọc sau khi giác ngộ, không còn nhầm lẫn các cảnh giới đã nêu !!! Cảm ơn thùng khẩu trang N 95 !!!

Rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!

25/07/2021

LÝ TỨ

SÁCH NÓI - PHẬT GIÁO VÀ THIỀN - PHẦN 1 - TÁC GIẢ LÝ TỨ !!!

Xuất bản: NXB Dân Trí !!!

Phát hành: MinhThangBooks !!!

Đọc: Lý Lê Anh !!!

Người ngộ độc Phật pháp nhẹ thì thành kẻ bất bình thường, tà kiến !!! Nặng quá thì điên đảo dẫn đến hại mình hại người không còn trí tuệ !!!

Mấy ngày trước, có một người bạn chưa biết mặt gọi cho mình !!!

- A lô !!! Lý Tứ tôi nghe !!! Xin lỗi bạn là ai ???

- Chào thầy !!! Con là....được thầy tặng mấy cuốn sách !!! Con đọc Tâm Pháp, cảm giác thầy viết cuốn sách này cho riêng con !!! Đọc đến đâu tâm sáng ra đến đó, ưu phiền tự nhiên lặng mất, những thứ trước đây học tập, nghiền ngẫm bao nhiêu năm cũng không hiểu nổi...Nhưng chỉ cần đọc Tâm Pháp, mọi thứ sáng tỏ !!! Con gọi để cảm ơn thầy !!! Rất mong muốn được thầy nhận làm đệ tử !!!

- Cảm ơn bạn đã khen Tâm Pháp !!! Không ngờ nhận sách sớm thế !!! Mình nghĩ cũng vài bữa nữa mới đến !!!

- Thầy ơi !!! Con nhận hôm qua !!! Nhận được là con đọc ngay Tâm Pháp, mấy cuốn kia đọc sau !!! Thầy viết sách rất dễ hiểu, đọc không thấy chán !!! Con đã có thời gian tu học trên 15 năm, cầu không biết bao nhiêu thầy, học không biết bao nhiêu khoá...Nhưng tất cả đều mơ hồ, bao nhiêu thứ học vào không tiêu hoá !!! Không ngờ chỉ đọc Tâm Pháp mà mọi thứ mở ra !!! Cảm ơn thầy thật nhiều !!! Không hiểu tại sao cũng những điều ấy, khi nghe các vị khác giảng giải, con không hiểu gì hết, lại không tiêu hoá được !!!

Mình cười và nói:

- Khi một người giảng giải những điều mà bản thân họ còn không hiểu, làm sao người nghe hiểu được !!! Bạn biết vì sao, nghe xong lại không tiêu hoá nổi hay không ???

- Con không biết !!!

- Đâu !!! Bạn thử suy nghĩ, vì sao cũng thứ thức ăn đó, khi ta ăn vào lại không tiêu hoá được ???

- Chắc tại có độc !!!

- Đúng rồi !!! Bạn thuộc loại thông minh !!! Thức ăn có độc, khi ta ăn vào chẳng những không tiêu, lại dẫn đến ngộ độc !!!

- Nhưng những thứ con học đều là Phật pháp, tại sao lại nhiễm độc !!!

- Ha ha ha ha !!! Thứ gì trên đời lại không nhiễm độc, bất kì thứ gì đã nhiễm độc khi đưa vào cơ thể nhất định sẽ ngộ độc !!!

- Ngộ độc thức ăn thì con biết, còn ngộ độc Phật pháp thì thế nào, thầy có thể sơ lược được không ???

- Người ngộ độc Phật pháp nhẹ thì thành kẻ bất bình thường, tà kiến !!! Nặng quá thì điên đảo dẫn đến hại mình hại người không còn trí tuệ !!! Người ngộ độc Phật pháp thường có những triệu chứng như:

* Khổ, phiền não, kiết sử, lậu hoặc không sứt mẻ một miếng !!! Tất cả còn ý nguyên, thậm chí phiền não còn hơn hồi chưa tu !!! Giống như bệnh nhân càng uống thuốc bệnh càng nặng !!!

* Ham làm thầy, thích giảng nói, ưa tranh biện, luôn tỏ ra thứ gì mình cũng biết nhưng thực chất không thứ gì biết đến nơi đến chốn, thậm chí biết sai bét !!!

* Khi bị người khác phản biện, hoặc chỉ ra cái sai của chỗ tu hành lập tức sân hận nổi lên, giãy đành đạch như “đỉa phải vôi” !!!

* Luôn hô hào vô ngã, nhưng khi thể hiện, cái ngã lớn hơn ông trời !!!

* Miệng thì thao thao bất tuyệt, lí lẽ cao siêu, bàn luận toàn Bát nhã, Phật tánh...v..v...nhưng đụng đến các mục tiêu của Phật đạo đề ra thì thụt đầu, thè lưỡi, thường ta thán bằng những câu “xưa như trái đất”, đại loại: “Chỉ có các vị tu hành ngày xưa mới chứng đắc, còn mình thời nay phước mỏng nên chỉ làm phước gieo duyên, lại sinh nhằm thời mạt pháp làm gì đắc được” !!!

* Nói chung miệng thì cao ngạo nhưng tâm lại hạ liệt !!!

* Thích thị phi, chê bai, chỉ trích người tu hành nào có hiểu biết hoặc tu học khác mình !!!

Đâu !!! Thử kiểm tra lại xem, bạn có triệu chứng nào giống như vậy hay không ???

- Có đủ thầy ui !!! Con thật lòng muốn thầy nhận làm học trò !!!

- Mình đã nhờ một HĐ liên hệ với bạn, bạn ấy giúp đỡ việc tu học bước đầu cũng như trang bị cho bạn những kiến thức cơ bản cần thiết của Phật đạo, sau đó tính tiếp !!! Kiến thức bạn đã học trước đây không xài được !!!

- Sao thầy biết kiến thức con đã học không xài được ???

- Nếu xài được thì đâu có mắc phải những triệu chứng trên !!! Giống như thức ăn không nhiễm độc thì người ăn đâu có ngộ độc !!!

- Thầy phân tích có lí !!! Con sẽ liên hệ với bạn ấy... Nhưng, thầy nhớ nhận con nghe !!!

- Mình hứa, với điều kiện bạn phải thật tâm muốn thay đổi !!! Cố gắng nghe bạn ấy nói !!! Khi nào thấy ổn, mình và bạn sẽ chính thức làm thầy trò với nhau !!! Mình phải đi công chuyện đây, tạm biệt !!!

- Thầy nhớ lái xe cẩn thận !!!

- Cảm ơn !!!

01/03/2021

LÝ TỨ (lược ghi)

TIN NÓNG HỔI !!! TIN NÓNG HỔI !!!

CHÀO MỪNG NĂM MỚI BÍNH NGỌ (2026) !!!

SÁCH VÔ THANH LUẬN - TÁC GIẢ LÝ TỨ - CHÍNH THỨC XUẤT BẢN !!!

Xuất bản: NXB Dân Trí !!!

Phát hành: Nhà sách Minh Thắng - Cty TNHH Văn Hoá Minh Tân !!!

Ấn phẩm: Gồm 2 bản bìa cứng và bìa mềm !!!

Số trang: 588 !!!

Khổ sách: 16 x 24 cm !!!

Vô Thanh Luận là món quà đầu năm tuyệt vời nhất dành cho Người yêu sách Phật pháp, Bạn đọc và tất cả HĐTM Lý Gia !!!

HÌNH ẢNH VÔ THANH LUẬN GỞI VỀ TỪ HÀ NỘI !!!