SÁCH NÓI - PHẬT GIÁO VÀ THIỀN - PHẦN 7 - TÁC GIẢ LÝ TỨ !!!

Xuất bản: NXB Dân Trí !!!

Phát hành: MinhThangBooks !!!

Đọc: Lý Lê Anh !!!

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được một số thắc mắc của bạn đọc trẻ Phan Quốc Việt ở Hà Nội...Nội dung như sau:

"Con chào tác giả Lý Tứ!

Cảm ơn bác về những trả lời rất thấu đáo trong kỳ hỏi trước. Hôm nay con xin gửi tới bác một số câu hỏi nữa, mong bác tháo gỡ giúp con:

1. Phật Pháp là Thường hay Vô Thường ạ? Nếu Phật Pháp Vô Thường thì ta tu để làm gì? Nếu Phật Pháp Thường sao có thời chánh pháp, thời tượng pháp và thời mạt pháp? Trong Kinh nói Tam Bảo Thường Trụ mà cũng nói Vạn Pháp Vô Thường điều này có mâu thuẫn nhau không và tại sao thưa bác?

2. Trong ngành IT của con, mỗi một vấn đề kỹ thuật, khi xử lý đều được đóng gói bằng một phương pháp cụ thể. Vấn đề A sẽ có phương pháp xử lý X; Vấn đề B sẽ có phương pháp xử lý Y… Con thấy X là thường trong hệ quy chiếu A; và Y là thường trong hệ quy chiếu B. Tức cứ lỗi A sẽ có phương án X giải quyết và lỗi B có phương án Y xử lý. Giống như phương pháp giải quyết một bài toán cụ thể trong một bối cảnh cụ thể thì nó vẫn mãi là như vậy. Từ phân tích trên con thấy: Một pháp thế gian, ở một bối cảnh, hệ quy chiếu cụ thể nó là Thường. Vậy sao Đức Phật lại nói Vạn Pháp Vô Thường thưa bác?

3. Nếu Phật Pháp là Thường, người tu mải mê đi tìm cái Thường đó, ôm chấp cái Thường đó có coi là bị mắc kẹt không? Nếu có trường hợp bị kẹt như vậy, bác có cách nào để giúp học trò hết kẹt ạ?

4. Đức Phật nói: “Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh”. Chúng sanh vô thường, thì Phật tánh là Thường hay Vô Thường thưa bác? Nếu coi Phật tánh là Thường thì có khi nào rơi vào chủ thuyết có một linh hồn vĩnh cửu không?

Trên đây là những mâu thuẫn mà con chưa hiểu được rốt ráo, mong tác giả Lý Tứ giải đáp giúp con. Được biết, trung tuần tháng 4 tới bác tổ chức ra mắt sách tại Hà Nội. Con sẽ sắp xếp thời gian để tham dự sự kiện đặc biệt này ạ. Con xin cảm ơn và chúc bác nhiều sức khỏe!

23/03/2026 - 10:15:51

Phan Quốc Việt - Hà Nội" (Hết thư)

Về các câu hỏi của Phan Quốc Việt, mình xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

1. "Phật Pháp là Thường hay Vô Thường ạ? Nếu Phật Pháp Vô Thường thì ta tu để làm gì? Nếu Phật Pháp Thường sao có thời chánh pháp, thời tượng pháp và thời mạt pháp? Trong Kinh nói Tam Bảo Thường Trụ mà cũng nói Vạn Pháp Vô Thường điều này có mâu thuẫn nhau không và tại sao thưa bác?"

- Trả lời:

a) Kinh dạy: "Tam bảo thường trụ"...Nên Pháp bảo, tức Phật pháp cũng thường trụ...!!!

b) Kinh dạy: "Đại sự nhân duyên Phật ra đời để giúp chúng sinh khai, thị, ngộ, nhập Phật tri kiến..." Câu này có nghĩa, Phật ra đời giúp chúng sinh học tập giáo pháp để có thấy biết như Phật và thành Phật...!!!

c) Tam bảo và vạn pháp là hai thứ khác nhau...Vì thế, vạn pháp vô thường nhưng tam bảo thường trụ, chẳng có gì mâu thuẫn...!!! Giống như ta nói mặt trời là thường nhưng mây mưa vô thường, chẳng có gì chống trái nhau...!!!

- Hỏi:

2. "Trong ngành IT của con, mỗi một vấn đề kỹ thuật, khi xử lý đều được đóng gói bằng một phương pháp cụ thể. Vấn đề A sẽ có phương pháp xử lý X; Vấn đề B sẽ có phương pháp xử lý Y… Con thấy X là thường trong hệ quy chiếu A; và Y là thường trong hệ quy chiếu B. Tức cứ lỗi A sẽ có phương án X giải quyết và lỗi B có phương án Y xử lý. Giống như phương pháp giải quyết một bài toán cụ thể trong một bối cảnh cụ thể thì nó vẫn mãi là như vậy. Từ phân tích trên con thấy: Một pháp thế gian, ở một bối cảnh, hệ quy chiếu cụ thể nó là Thường. Vậy sao Đức Phật lại nói Vạn Pháp Vô Thường thưa bác?"

- Trả lời:

Nếu hệ quy chiếu là thường thì, tất cả vấn đề A, B, C...vv...đều cùng xử lí bằng một hệ quy chiếu...!!! Vì thế, nếu còn A xử lí bằng X; B xử lí bằng Y...vv...thì, việc xử lí các vấn đề sai khác bởi các hệ quy chiếu sai khác chính là biểu hiện của vô thường...!!!

- Hỏi:

3. "Nếu Phật Pháp là Thường, người tu mải mê đi tìm cái Thường đó, ôm chấp cái Thường đó có coi là bị mắc kẹt không? Nếu có trường hợp bị kẹt như vậy, bác có cách nào để giúp học trò hết kẹt ạ?"

- Trả lời:

a) Vì Phật pháp là thường, nên người trí mới đi tìm...!!! Chứ nó vô thường thì kẻ trí đi tìm để làm gì...!!!??? Và vì nó thường, nên tìm được rồi, chẳng ai ôm chấp...Bởi lẽ, cái vô thường người ta mới sợ mất rồi ôm chấp, còn nó đã là thường thì, tâm ý ôm chấp ở đâu ra !!!???

- Hỏi:

4. "Đức Phật nói: “Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh”. Chúng sanh vô thường, thì Phật tánh là Thường hay Vô Thường thưa bác? Nếu coi Phật tánh là Thường thì có khi nào rơi vào chủ thuyết có một linh hồn vĩnh cửu không?"

- Trả lời:

a) Kinh dạy: "Phật tánh là thường", Phật tánh gồm bốn tính chất là thường, ngã, lạc, tịnh...!!!

b) "Phật tánh thường" là sự thật...Sự thật này không bắt nguồn từ việc "coi hay không coi"...!!!

c) Mình chưa thấy một ai "hiểu đúng chánh pháp" mà lại "coi Phật tánh như một linh hồn vĩnh cửu"...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Phan Quốc Việt và bạn đọc giải toả những thắc mắc đã nêu...!!! Chúc mọi người an vui, tinh tấn...!!!

Trân trọng kính mời Việt cùng các bạn đọc hữu duyên, nếu thu xếp được, ngày 12/04/2026, lúc 08:00 đến Cung Văn Hoá Hữu Nghị Việt Xô tham dự sự kiện Vô Thanh Luận - Giáo Pháp Của Kỉ Nguyên Số cùng chúng mình...Thư mời được đăng ở chuyên mục kì 46/2026...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

23/03/2026

LÝ TỨ

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thư và một số thắc mắc của độc giả Duy Tuệ ở Hà Nội...!!!

Lời đầu tiên, Lý Tứ xin chân thành cảm ơn sự đồng tình của độc giả Duy Tuệ về các câu trả lời kì 49/2026 và tiếp tục gởi các thắc mắc đến chuyên mục...!!!

Sau đây là nội dung thư và các câu hỏi:

"Kính thưa Tác giả Lý Tứ,

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Ông đã dành thời gian quý báu để phản hồi những trăn trở của tôi một cách nhanh chóng và thấu triệt như vậy. Đọc lời giải đáp của Ông, tôi cảm thấy như gỡ bỏ được nhiều nút thắt bấy lâu nay trong lòng.

Tôi đặc biệt tâm đắc với cách Ông ví dụ về "Ba thân" (Tam thân). Việc ví "Pháp thân" như cái biết/trí tuệ của người thầy là một cách tiếp cận cực kỳ thực tế, giúp giải thiêng một khái niệm vốn thường bị bao phủ bởi lớp màn huyền bí. Nó khiến người học hiểu rằng Pháp thân không phải là một thực thể xa vời để cầu cúng, mà là cái đích của sự nghiệp học tập và rèn luyện trí tuệ.

Bên cạnh đó, cái nhìn của Ông về hạng người Nhất-xiển-đề mang tinh thần nhân văn và giáo dục rất cao. Hình ảnh "hết mây mù, mặt trời sẽ hiện" chính là sự khẳng định đanh thép cho tinh thần bình đẳng của Đại thừa: Không một ai bị bỏ lại phía sau nếu họ thực sự có lòng sám hối và cầu học. Cách giải thích này thực sự tiếp thêm hy vọng cho những người đang tự ti về "căn lành" của bản thân trên lộ trình tu tập.

Những câu hỏi tiếp nối về Kinh Đại Niết Bàn:

Dựa trên những khai thị của Ông, tôi xin phép được đặt thêm một vài câu hỏi sâu hơn về tôn chỉ của bộ kinh vĩ đại này, kính mong Ông chỉ dạy:

1. Về “Thường, Lạc, Ngã, Tịnh” và “Vô thường, Khổ, Vô ngã, Bất tịnh”

Kính thưa ông, một trong những điểm nghịch lý lớn nhất trong kinh Đại Niết Bàn là sự chuyển hóa bốn pháp ấn, kinh vốn dạy về “chư hành vô thường, chư pháp vô ngã, nhất thiết giai khổ, Niết Bàn tịch tịnh”, nhưng đến Đại Niết Bàn lại khẳng định Pháp thân là Thường, Lạc, Ngã, Tịnh.

Đây không phải là phủ định giáo lý Nguyên thủy, mà là sự “khai quyền hiển thực”. Theo ông, trong quá trình giáo dục Phật pháp cho người hiện đại, làm thế nào để trình bày hai tầng giáo lý này một cách không mâu thuẫn?

2. Về "Phật Tánh" và "Sự tu tập"

Kinh khẳng định "Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh". Nếu Phật tánh là cái có sẵn, là "Thường trụ", vậy vai trò của việc học tập và rèn luyện (tu hành) thực chất là gì? Ở góc độ giáo dục, chúng ta nên hiểu "tu" là quá trình "bồi đắp thêm kiến thức" hay là quá trình "gạn đục khơi trong" để cái vốn có tự hiển lộ? Nếu là gạn đục, thì tại sao trong các tác phẩm của ông lại nhấn mạnh vào việc "học tập" giáo pháp như một nền giáo dục?

Theo tác giả Lý Tứ điểm khác nhau giữa “khai thị” đúng nghĩa - giúp người học tự thấy Phật tánh của chính mình, và sự “nhồi nhét” tri thức về Phật tánh - vô tình biến nó thành một khái niệm để người học bám chấp là gì? Cách thức của ông áp dụng với học trò mình như thế nào? Những dấu hiệu nào để ông nhận biết được người học trò của mình đang thao thao bất tuyệt với “cái biết do học tập” chứ không phải là “cái thấy do giác ngộ”?

3. Về ý nghĩa của sự "Nhập Diệt" (Niết Bàn)

Nhiều người vẫn lầm tưởng Niết bàn là một cảnh giới sau khi chết hoặc là sự kết thúc hoàn toàn. Kinh Đại Niết Bàn lại nói về sự "Thường trụ". Dưới lăng kính của một nhà giáo dục, ông định nghĩa thế nào về trạng thái "Niết Bàn ngay trong hiện tại"? Một người học Phật đạt đến trình độ nào thì có thể bắt đầu "nếm trải" được hương vị của sự Thường - Lạc - Ngã - Tịnh này giữa một thế giới đầy biến động và khổ đau?

4. Về sự khác biệt giữa "Kinh Liễu Nghĩa" và "Kinh Bất Liễu Nghĩa"

Kinh Đại Niết Bàn, Đức Phật nhấn mạnh việc phải nương vào "Kinh Liễu Nghĩa". Trong thực tế học tập, người học (như tôi) nhiều khi rất khó phân biệt đâu là Kinh liễu nghĩa, đâu là bất liễu nghĩa - nhất là khi chưa có đủ trí tuệ để “y trí bất y thức”. Vậy theo ông, có dấu hiệu hay tiêu chuẩn nào giúp người học từng bước nhận ra “liễu nghĩa”, thay vì chỉ dựa vào niềm tin hay sự hướng dẫn từ người khác? Trong hệ thống Kinh Điển, theo ông những Kinh nào được cho là Kinh Liễu Nghĩa và những Kinh nào Bất Liễu Nghĩa? Và việc thực hiện dạy học trong Lý Gia, ông dạy thẳng vào Kinh Liễu Nghĩa hay đi tuần tự từ Bất Liễu Nghĩa?

5. Về khái niệm "Mật ngữ" và "Mật ý" của Như Lai

Kinh có đoạn nói rằng: "Như Lai không có nắm tay giấu diếm, nhưng vì chúng sanh tự không hiểu nên gọi là mật". Điều này rất tương đồng với quan điểm giáo dục hiện đại: Kiến thức luôn ở đó, chỉ có trình độ người học là khác nhau. Vậy vai trò của một vị Thầy (Thiện tri thức) trong việc truyền trao "chìa khóa" để mở cánh cửa mật nghĩa này quan trọng đến mức độ nào trong lộ trình học tập tại Lý Gia?

6. Về “hộ trì chánh pháp” trong bối cảnh hiện đại

Kinh Đại Niết Bàn đề cao việc hộ trì chánh pháp như một công đức lớn. Trong xã hội ngày nay, người học Phật nên hiểu và thực hành “hộ trì chánh pháp” cụ thể ra sao? Liệu việc chia sẻ hiểu biết đúng đắn, phản biện tà kiến có được xem là một hình thức hộ pháp không thưa tác giả Lý Tứ?

Một lần nữa, tôi xin chân thành cảm ơn ông vì những chia sẻ sâu sắc và đầy tâm huyết. Những lời giải đáp của ông không chỉ giúp tôi hiểu thêm về kinh điển, mà còn giúp soi lại chính mình trên con đường học và hành.

Kính chúc ông luôn nhiều sức khỏe, an lạc và tiếp tục mang đến những giá trị thiết thực cho người học Phật.

27/03/2026 - 12:02:03

Trân trọng, Duy Tuệ - Hà Nội" (Hết thư)

Về các câu hỏi của Độc giả Duy Tuệ...Lý Tứ xin được trả lời như sau:

- Hỏi:

1. "Về “Thường, Lạc, Ngã, Tịnh” và “Vô thường, Khổ, Vô ngã, Bất tịnh”

Kính thưa ông, một trong những điểm nghịch lý lớn nhất trong kinh Đại Niết Bàn là sự chuyển hóa bốn pháp ấn, kinh vốn dạy về “chư hành vô thường, chư pháp vô ngã, nhất thiết giai khổ, Niết Bàn tịch tịnh”, nhưng đến Đại Niết Bàn lại khẳng định Pháp thân là Thường, Lạc, Ngã, Tịnh.

Đây không phải là phủ định giáo lý Nguyên thủy, mà là sự “khai quyền hiển thực”. Theo ông, trong quá trình giáo dục Phật pháp cho người hiện đại, làm thế nào để trình bày hai tầng giáo lý này một cách không mâu thuẫn?"

- Trả lời:

a) Phật pháp như liệu trình chữa tâm bệnh...Để giúp bệnh nhân hoàn toàn bình phục, tuỳ mỗi giai đoạn chữa trị, thầy thuốc sẽ đưa ra phác đồ điều trị thích hợp...!!! Trong kinh Niết Bàn cũng từng mô tả các giai đoạn điều trị này, đại ý như sau: "Đối với bệnh nhân béo phì, thầy thuốc tuyệt đối không cho uống sữa...Đến khi người ấy hết béo phì, để giúp họ lao động tốt cũng như tránh suy dinh dưỡng, thầy thuốc lại khuyến khích họ uống sữa..." !!!

b) Đối với Lý Gia, quá trình giảng dạy giáo pháp cũng chia ra nhiều giai đoạn...Cụ thể: Giai đoạn đầu, giới thiệu bản chất của thân, tâm, thế giới...Giới thiệu này, giống như cho bệnh nhân biết rõ, thể trạng một người khỏe mạnh là như thế nào...!!! Giai đoạn tiếp theo, cho bệnh nhân biết rõ họ đang mắc những bệnh gì, nguyên nhân phát sinh và cách điều trị cũng như những thứ cần phòng tránh...!!! Giai đoạn phục hồi, giúp bệnh nhân đạt được sức khỏe tốt nhất của một người khỏe mạnh...!!! Giai đoạn đầu dụ cho tuyên thuyết về bản chất của thân, tâm và thế giới như vô tự tánh, vô tự tướng và vô tự ngã...!!! Giai đoạn chữa trị, dụ cho tuyên thuyết về "chư hành vô thường, chư pháp vô ngã, nhất thiết giai khổ, Niết Bàn tịch tịnh"...!!! Giai đoạn phục hồi, dụ cho tuyên thuyết về "Thường, Lạc, Ngã, Tịnh..." !!!

- Hỏi:

2. "Về "Phật Tánh" và "Sự tu tập"

Kinh khẳng định "Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh". Nếu Phật tánh là cái có sẵn, là "Thường trụ", vậy vai trò của việc học tập và rèn luyện (tu hành) thực chất là gì? Ở góc độ giáo dục, chúng ta nên hiểu "tu" là quá trình "bồi đắp thêm kiến thức" hay là quá trình "gạn đục khơi trong" để cái vốn có tự hiển lộ? Nếu là gạn đục, thì tại sao trong các tác phẩm của ông lại nhấn mạnh vào việc "học tập" giáo pháp như một nền giáo dục?

Theo tác giả Lý Tứ điểm khác nhau giữa “khai thị” đúng nghĩa - giúp người học tự thấy Phật tánh của chính mình, và sự “nhồi nhét” tri thức về Phật tánh - vô tình biến nó thành một khái niệm để người học bám chấp là gì? Cách thức của ông áp dụng với học trò mình như thế nào? Những dấu hiệu nào để ông nhận biết được người học trò của mình đang thao thao bất tuyệt với “cái biết do học tập” chứ không phải là “cái thấy do giác ngộ”?"

- Trả lời:

a) Phật tánh đã có sẵn trong mọi chúng sanh, nhưng do không học tập giáo pháp, không giác ngộ...Nên chúng sanh ấy bị vô minh, mê muội che lấp tâm trí...Vì thế, Phật tánh tuy có đó, nhưng chúng sanh ấy không tự thấy...!!! Học tập giáo pháp, chính là công cuộc làm mỏng nhẹ vô minh, chấm dứt mê muội giúp chúng sanh thấy rõ Phật tánh trong chính họ...!!! Giống như khoáng vật có sẵn trong lòng đất, muốn sở hữu, người ta phải học tập để nhận biết vị trí, cách thức khai thác, phương pháp tinh luyện...vv...!!!

b) Học tập giáo pháp không phải quá trình "bồi đắp kiến thức" hay "gạn đục khơi trong"...Mà đó là quá trình giúp tâm thức người học ra khỏi "ngu, mê, lầm" của một chúng sanh...!!! Lý Gia với phương châm học tập như sau: "Học một điều (của giáo pháp) để bớt ngu một điều, chứ không phải học để khôn lên...Hết ngu gọi là có trí...!!! Nếu học để khôn lên mà cái ngu không dứt thì cái khôn (cộng với cái ngu) ấy trở thành mối hoạ cho đời, cho đạo"...!!! Đối với Lý Gia, coi Phật pháp như một "nền giáo dục khai phóng" cũng bắt nguồn từ phương châm vừa nêu...!!!

c) Để tránh việc dạy và học giáo pháp trở thành nhồi nhét kiến thức, thao thao bất tuyệt về Phật tánh mà không từng thấy nó...Người dạy phải là người thấy rõ Phật tánh...!!! Giống như chỉ có những người bơi giỏi mới có khả năng đưa người xuống nước để dạy họ bơi lội...!!! Không biết bơi mà cố đưa người xuống nước để dạy bơi thì, tương lai có đến hai người cần cứu hộ do bị đuối nước...!!!

d) Muốn biết tôi cùng Lý Gia dạy và học giáo pháp như thế nào...Xin mời độc giả Duy Tuệ đăng kí vào học cùng chúng tôi để "tận mục sở thị", chứ rất khó có thể trình bày trong một bài viết...!!! Hoặc, độc giả có thể xem video theo đường dẫn sau: https://youtube.com/playlist......!!!

e) Dạy giáo pháp cũng như dạy văn hoá...Người thầy có năng lực, khi chấm bài hoặc kiểm tra, lập tức nhận ra anh học trò nào tự làm bài (thực chứng), anh học trò nào "cọp dê" của bạn (nói theo người khác), hoặc anh nào sử dụng "phao" (học thuộc lòng hay đọc từ sách)...!!! Kĩ năng vừa nêu, trong quá trình giác ngộ tự được...Độc giả có thể tham khảo đề tài này qua bài viết "Lý Thuyết Ba Hồ - Tác Giả Lý Tứ" trong sách Anh Lạc Luận hoặc từ Website LyTu.Vn...!!!

- Hỏi:

3. "Về ý nghĩa của sự "Nhập Diệt" (Niết Bàn)

Nhiều người vẫn lầm tưởng Niết bàn là một cảnh giới sau khi chết hoặc là sự kết thúc hoàn toàn. Kinh Đại Niết Bàn lại nói về sự "Thường trụ". Dưới lăng kính của một nhà giáo dục, ông định nghĩa thế nào về trạng thái "Niết Bàn ngay trong hiện tại"? Một người học Phật đạt đến trình độ nào thì có thể bắt đầu "nếm trải" được hương vị của sự Thường - Lạc - Ngã - Tịnh này giữa một thế giới đầy biến động và khổ đau?"

- Trả lời:

a) Khi nào tâm thức không còn khổ, phiền não, kiết sử, mê mờ...vv...Lúc ấy, Niết Bàn sẽ hiện...!!! Khác hơn, Niết Bàn là thứ tâm thức chỉ có ở những người đã giác ngộ và hoàn toàn tịch diệt các món đã liệt kê...!!!

b) Bốn món Thường, Ngã, Lạc, Tịnh sẽ lần lượt hiện ra trong quá trình giác ngộ theo thứ tự sau: Sơ ngộ: Thanh tịnh hiện...!!! Trung ngộ: An lạc hiện...!!! Đại ngộ: Thường hiện...!!! Liễu ngộ: Ngã hiện...!!! Giác ngộ viên mãn: Chân thường, chân lạc, chân ngã, chân tịnh hiện đầy đủ...!!!

c) Còn thấy mình ở trong "một thế giới đầy biến động và khổ đau" thì...thì...thì...mấy món độc "thường, ngã, lạc, tịnh" chẳng có cơ hội "nếm trải"...!!! Giống như người chưa hết mù, thì không thể "nếm trải" ánh sáng...!!!

- Hỏi:

4. "Về sự khác biệt giữa "Kinh Liễu Nghĩa" và "Kinh Bất Liễu Nghĩa"

Kinh Đại Niết Bàn, Đức Phật nhấn mạnh việc phải nương vào "Kinh Liễu Nghĩa". Trong thực tế học tập, người học (như tôi) nhiều khi rất khó phân biệt đâu là Kinh liễu nghĩa, đâu là bất liễu nghĩa - nhất là khi chưa có đủ trí tuệ để “y trí bất y thức”. Vậy theo ông, có dấu hiệu hay tiêu chuẩn nào giúp người học từng bước nhận ra “liễu nghĩa”, thay vì chỉ dựa vào niềm tin hay sự hướng dẫn từ người khác? Trong hệ thống Kinh Điển, theo ông những Kinh nào được cho là Kinh Liễu Nghĩa và những Kinh nào Bất Liễu Nghĩa? Và việc thực hiện dạy học trong Lý Gia, ông dạy thẳng vào Kinh Liễu Nghĩa hay đi tuần tự từ Bất Liễu Nghĩa?"

- Trả lời:

a) Bất liễu nghĩa (chưa thật, không rốt ráo): Gồm những kinh dạy người phương tiện tu hành, nhân quả...vv...Phần lớn nằm trong tạng Nikaya...!!! Liễu nghĩa (chân thật, rốt ráo): Gồm những kinh tuyên thuyết chân lí, chỉ thẳng bản tâm, nói về Phật tánh...Như các kinh Hoa Nghiêm, Niết bàn...!!!

b) Người chưa giác ngộ chân thật, rất khó nhận ra lời dạy nào liễu nghĩa, lời dạy nào bất liễu nghĩa...!!! Vì thế, người chưa giác ngộ chân thật, chỉ có thể căn cứ vào giải thích ở phần (a) để "phỏng đoán" về sự khác biệt giữa hai loại kinh đã nêu...!!!

c) Kinh Liễu nghĩa (nghĩa trọn vẹn, trực chỉ chân tâm) và Bất liễu nghĩa (nghĩa tạm thời, phương tiện) là cách phân loại giáo lý Phật giáo. Kinh Liễu nghĩa nổi bật có Kinh Đại Bát Niết Bàn, Kinh Viên Giác, Kinh Lăng Nghiêm, Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Pháp Hoa. Kinh Bất liễu nghĩa thường là các kinh giáo phương tiện, sơ khởi...!!!

d) Theo tài liệu tổng hợp từ một số tông phái, các kinh liễu nghĩa gồm: Kinh Đại Bát Niết Bàn, Kinh Viên Giác, Kinh Thủ Lăng Nghiêm, Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, Kinh Bát Nhã...vv...!!! Kinh Bất Liễu Nghĩa gồm: Kinh A Hàm/Nikaya, Kinh Dược Sư, Kinh Địa Tạng, Kinh A Di Đà...vv...!!!

e) Theo thiển ý của tôi, một bộ kinh tạm gọi liễu nghĩa, đôi khi cũng có kèm lời dạy bất liễu nghĩa và ngược lại...!!! Vì thế, ta chỉ nên căn cứ từng lời dạy cụ thể để đánh giá lời dạy đó thuộc loại nào sẽ chính xác hơn nêu chung chung một bộ kinh...!!!

f) Trong Lý Gia, tuỳ cấp học, tuỳ lớp học, tuỳ buổi học, tuỳ cảnh giới...vv...tôi giảng giải với người học về liễu nghĩa hay bất liễu nghĩa...!!!

- Hỏi:

5. "Về khái niệm "Mật ngữ" và "Mật ý" của Như Lai

Kinh có đoạn nói rằng: "Như Lai không có nắm tay giấu diếm, nhưng vì chúng sanh tự không hiểu nên gọi là mật". Điều này rất tương đồng với quan điểm giáo dục hiện đại: Kiến thức luôn ở đó, chỉ có trình độ người học là khác nhau. Vậy vai trò của một vị Thầy (Thiện tri thức) trong việc truyền trao "chìa khóa" để mở cánh cửa mật nghĩa này quan trọng đến mức độ nào trong lộ trình học tập tại Lý Gia?"

- Trả lời:

Đối với giáo pháp, tôi chẳng thấy có gì là mật ngữ hay mật ý...Vì rằng, Phật đạo gồm đủ các tính chất của giáo dục như: Khoa học, minh triết, logic, biện chứng, giáo trình cụ thể...vv...!!! Vì thế, giáo dục Phật đạo luôn tuỳ cấp lớp, tuỳ người học mà giảng dạy...Nên, thứ được coi là "chìa khoá" trong dạy và học đó là, người thầy phải thông đạt, người học phải nỗ lực...Nếu, ở đâu khiếm khuyết một trong hai điều đã nêu, chắc chắn việc dạy và học không thể có kết quả như pháp...!!!

- Hỏi:

6. "Về “hộ trì chánh pháp” trong bối cảnh hiện đại

Kinh Đại Niết Bàn đề cao việc hộ trì chánh pháp như một công đức lớn. Trong xã hội ngày nay, người học Phật nên hiểu và thực hành “hộ trì chánh pháp” cụ thể ra sao? Liệu việc chia sẻ hiểu biết đúng đắn, phản biện tà kiến có được xem là một hình thức hộ pháp không thưa tác giả Lý Tứ?"

- Trả lời:

a) Theo tôi, dạy và học như pháp...Tức, không dạy người khi mình chưa hiểu, không bắt ép người khác phải học tập khi họ chưa có nhu cầu, chính là một trong những cách hộ trì chánh pháp thù thắng nhất...!!!

b) Cũng theo tôi, những việc làm nào, nhằm giúp mình và người hiểu đúng chánh pháp, không để chánh pháp bị sai lệch bằng các loại tà luận, tà thuyết...Các hành động này, đều là hình thức hộ pháp...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp độc giả Duy Tuệ và bạn đọc giải toả những thắc mắc đã nêu...!!! Chúc mọi người an vui, tinh tấn, học tập như pháp...!!!

Rất mong nhận được những câu hỏi lí thú, bổ ích từ mọi người...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

27/03/2026

LÝ TỨ

Theo thần thoại Trung Hoa, để có thể nắm vững biến động dân số của trần gian, giúp người thiện lương tăng tuổi thọ, bắt bọn gian ác giảm kỷ cho phù hợp với luật trời.

Một hôm, Ngọc Hoàng nhóm họp nội các của mình nhằm thảo luận tình hình hạ giới... Và việc cần thiết phải lập ra một cơ quan mới chuyên trông coi, theo dõi chuyện sống chết của trần gian !!!

Sau buổi họp đó, hai vị Tinh Quân là Nam Đẩu Tinh Quân (南斗星君) và Bắc Đẩu tinh quân (北斗 星君) được Ngọc Hoàng cùng nội các thống nhất, chỉ định phụ trách công tác này, thế là Thiên Đình có thêm một bộ mới tên là “Sanh Tử Bộ”... Sanh Tử Bộ có con dấu riêng, tài khoản riêng...!!!

Từ đó, dân gian mới có câu: “Nam Đẩu chú sanh, Bắc Đẩu chủ tử” (南斗注生、北斗主死). Câu này có nghĩa: Nam Đẩu trông coi về sự sống, Bắc Đẩu chủ quản về việc chết...!!!

Ngày trước, Nam Đẩu Tinh Quân và Bắc Đẩu tinh quân là hai vị thần chuyên đứng cạnh Ngọc Hoàng, hoặc thường tháp tùng Ngọc Hoàng trong các chuyến công tác... Nên tác phong cùng vị thế của hai Tinh Quân này rất được các vị thần khác của Thiên Giới nể trọng !!!

Thế nhưng, từ ngày đảm nhận nhiệm vụ mới, hai vị Nam Đẩu Tinh Quân và Bắc Đẩu tinh quân không còn đứng hầu cạnh Ngọc Hoàng như trước, mà thường phải lui tới trần gian để theo dõi biến động dân số cùng xem xét, ghi chép, bút phê...việc thiện ác của người trần để mỗi một quý, trình Ngọc Hoàng cùng nội các phê duyệt chỉ tiêu thưởng phạt !!!

Phàm ở đời, “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”... Thế nên, hai vị Tinh Quân nhà ta cũng không ngoại lệ !!! Do nhiều ngàn năm ở trần gian, mà người trần gian được coi là động vật thông minh nhất trong các loài động vật !!! Vì thế, để qua mặt hai vị Tinh Quân hiền lành thánh thiện ở cõi trời xuống công tác chốn trần gian... Người trần gian, bày ra lắm trò mưu mẹo của cõi trần để đối phó với hai vị sứ giả cõi trời... Lúc thì cúng bái van xin, lúc thì đút lót ăn nhậu, lúc lại rượu chè cờ bạc, lúc thì dùng thuyết âm mưu để định hướng lung lạc thiên sứ...v..v...Thế là, hai vị Tinh Quân nhà ta ngoài cuốn sổ ghi chép việc sanh tử do Thiên Đình cấp có đóng dấu giáp lai đỏ lòm, nay lại còn cặp kè thêm bàn cờ tướng, vài chai rượu Tây và tay nải to đùng dùng đựng...mồi...nhậu cùng quà cáp !!! Và cũng từ đó, việc “thưởng thiện phạt ác” của hai vị Tinh Quân không còn trong sạch hay chính xác như hồi mới nhậm chức !!!

Một hôm, Ngọc Hoàng Thượng Đế nghi ngờ việc trong sạch của thuộc cấp... Ngài bèn gấp rút triệu hồi hai vị Tinh Quân về trời để yêu cầu giải trình !!!

Ngọc Hoàng đức tính thiện lương, không biết lươn lẹo... Trái lại, hai vị Tinh Quân đã học được nhiều mưu mẹo của người cõi thế, nên buổi điều trần của hai vị Tinh Quân trước nội các không gặp nhiều rắc rối !!!

- Ngọc Hoàng: Các ông nói xem, tại sao mấy năm gần đây, theo tin tình báo thì người thế gian thiện lương ít đi, bọn ác tăng nhiều... Mà, trong các bản báo cáo của các ông thì ngược lại !!! Chỉ tiêu tuổi thọ tăng gấp nhiều lần, kẻ giảm kỉ không còn mấy người !!! Việc này là thế nào !!! Không lẽ trần gian hết bọn ác rồi chăng ???

- Nam Tào: Bẩm báo Ngọc Hoàng !!! Đời sống hạ giới nay không còn như xưa, thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể... Đã thoát khỏi cảnh săn bắt lượm hái... Khoa học kỹ thuật của họ ghê lắm Chị Hằng, Anh Hoả (sao hoả) được họ viếng thăm thường xuyên như đi chợ !!! Cái được gọi “chất lượng cuộc sống” đã được trần thế coi là mục tiêu, chiến lược, hành động...họ có cả một tổ chức quốc tế chuyên coi việc này... Thế nên, việc người trần chết non, chết yểu, chết trẻ...đến nay hầu như giảm hẳn... Vì thế, sổ bộ của thần sanh nhiều hơn tử là do việc ấy đấy ạ !!!

- Bắc Đẩu: Bẩm báo Ngọc Hoàng !!! Ngoài những tiến bộ của loài người như Anh Nam Tào vừa kể... Người trần thế còn biết tự chăm sóc sức khoẻ như học Thiền, Yoga, rèn luyện thể dục để tránh bệnh tật, tăng tuổi thọ... Anh nào lười tập luyện thì sử dụng các loại sâm, linh chi, đông trùng hạ thảo, thuốc tăng lực, thuốc bổ có chứa các loại vitamin và khoáng chất cần thiết giúp chống lão hoá...v..v...nên khó bắt họ chết non cho dù đó là kẻ gian ác...!!! Đây là lí do vì sao lúc này kẻ thiện người ác ở trần gian đều rất ít phụ thuộc vào số mệnh như mấy ngàn năm về trước !!!

Ngọc Hoàng nghe giải trình của Nam Tào Bắc Đẩu có lí, lòng muốn xuôi theo... Tuy vậy, Ngài cũng phán:

- Ta biết !!! Ta biết !!! Cho dù luật trời cũng có độ trễ, không theo kịp chuyển biến xã hội...!!! Nhưng mà, thế gian xảo quyệt, các ông chớ nên mất cảnh giác !!! Thôi thì, chuyến này các ông cố đi tìm một nơi nào đó ở trần gian mà không vướng mùi xảo quyệt, xem số mạng họ như thế nào, để Thiên Đình còn điều chỉnh chính sách cho phù hợp !!! Hai vị Tinh Quân nghe thế, phụng chỉ Ngọc Hoàng cấp tốc đi xuống trần gian !!!

Sau nhiều ngày tháng dạo quanh trần gian, hai vị Tinh Quân cho dù có sục sạo, khám xét cả ngày lẫn đêm cũng không thể nào tìm được một nơi nào trên cõi thế mà ở đó con người không vướng mùi xảo quyệt để làm báo cáo trình Ngọc Hoàng !!!

Thất vọng, hai vị Tinh Quân bèn bày bàn cờ trên một phiến đá bên triền núi, khề khà vài chung rượu Tây để giải sầu !!!

Trong lúc cuộc cờ, chung rượu đến hồi cao trào, từ phía trong núi, một thanh niên lững thững bước ra !!! Thanh niên cất giọng !!!

- Con chào hai cụ ạ !!!

Hai vị Tinh Quân nhìn gã thanh niên từ đầu đến chân có vẻ soi mói, Nam Tào lên tiếng !!!

- Ngươi làm chi ở chốn “khỉ ho cò gáy” ni rứa, hỉ ???

- Dạ !!! Con vẫn thường vào đây để nghiền ngẫm sách thánh hiền ạ !!!

- Sách thánh hiền ??? Bắc Đẩu cười mai mỉa !!! Thế kỉ 21 mà chốn trần gian xảo quyệt còn có người đọc sách thánh hiền hay răng ??? Tui có nghe lộn...không...chời !!! Thằng này nói phét !!! Nam Tào, Anh mở cuốn Sanh Tử Bộ xem thằng này tới số chưa mà dám giỡn mặt với nhà trời !!! Đâu !!! Ngươi tên họ là chi ??? Nói mau ta tha cho, hỉ !!!

- Tôi họ Lý, quê ở Lãnh Nam !!!

- Họ Lý gần đây không ???

- Thưa, cách đây không quá ba dặm !!!

- Người họ Lý làm nghề chi ???

- Thưa, họ Lý chúng tôi làm đủ bách nghệ !!! Thời gian rỗi rảnh, họ Lý thường vào núi này tham cứu các loại hiền thư, nên núi này có tên Thánh Thư Lý Hiền Sơn !!!

Nam Tào sau một hồi tra cứu Sanh Tử Bộ, đến chương họ Lý ở Lãnh Nam... Bèn cất giọng la lớn !!!

- Anh Bắc !!! Lạ quá chừng chừng !!! Họ Lý ở Lãnh Nam vài năm gần đây hơn ba phần tư dân số biến mất trong Sanh Tử Bộ !!!

- Làm chi có chuyện nớ, hỉ !!! Năm mô Anh và tui cũng cập nhật !!! Răng lại có việc ni, hỉ !!! Bắc Đẩu lên tiếng !!!

- Mô !!! Mô !!! Không tin Anh mở sổ mà xem !!!

Nam Tào và Bắc Đẩu lần theo từng trang của Sanh Tử Bộ, bốn con mắt dán chặt vào cuốn sổ chi chít ngày sanh tháng tử...nhưng đến chương Lãnh Nam thì rất nhiều dòng không thấy ghi gì hết !!! Nam Tào lên tiếng !!!

- Thanh Niên !!! Người nói cho ta nghe: Họ Lý ở Lãnh Nam hiện nay có bao nhiêu nhân khẩu ??? Nam Tào gắt giọng !!!

- Thưa, trên dưới vài ba thiên !!!

- Trên dưới vài ba thiên, tại răng trong Sanh Tử Bộ chỉ còn không quá vài trăm ??? Họ Lý có man khai để hưởng trợ cấp của chính phủ hay không ???

- Thưa, Họ Lý từ lâu đã không biết đến xảo quyệt, có chi nói nấy, có chi dùng nấy, không đòi hỏi !!!

Bắc Đẩu nghe thế, lim dim hai con mắt ra chiều nghĩ ngợi, rồi cất giọng ôn tồn !!!

- Ở mô !!! Ở mô !!! Hiền Thư của ngươi ở mô, cho ta xem, hỉ !!!

Thanh Niên móc trong túi quần ra một cái hộp nhỏ, trong đó chứa một bộ máy huyền vi nhỏ bằng bàn tay, rồi nhỏ nhẹ !!!

- Thưa, Thánh Hiền Thư của dòng họ Lý chứa trong cái trắp này ạ !!!

- Láo !!! Nam Tào bản tính nóng nảy quát !!! Hai ta tuy là người trời, nhưng ngày ngày chu du hạ giới, từ chùa am đến thư viện quốc gia...Thánh Hiền Thư chứa đầy tủ lớn tủ nhỏ còn không hết, làm gì mà đựng trong cái trắp đen thui lui bằng bàn tay ni được ??? Ngươi quen thói xảo quyệt của trần gian, gạt gẫm người khác quen rồi !!! Phen này ta phải bắt ngươi giảm kỉ vài ba chục năm để chừa cái thói gạt gẫm !!!

- Nhưng mà họ tên, ngày sinh, tháng tử thằng nhãi ranh ni không có trong sổ bộ, thì giảm hay tăng thế nào được !!! Bắc Đẩu lên tiếng !!! Chắc trong chuyện ni có uẩn khúc chi đây !!! Để ta hỏi thằng nhỏ xem răng ??? Mô !!! Ngươi đọc một đoạn Thánh Hiền Thư của nhà họ Lý ta nghe, hỉ !!!???

Thanh niên vận thần lực, chỉ lực chỉa thẳng vào cái máy huyền vì... Lạ lùng thay, màn hình bật sáng, hình trái táo bị cạp một miếng hiện ra kèm theo tiếng nhạc du dương...Thanh niên lại vận chỉ lực vào màn hình, toàn bộ Thánh Hiền Thư của họ Lý xuất hiện, Thanh niên ôn tồn đọc, Bắc Đẩu trầm ngâm, lim dim hai con mắt !!!

- Hiền Thư họ Lý viết như sau: “Phàm ở đời có sanh thì có diệt... Sanh hay diệt cũng tại tâm trí này !!! Một niệm u mê, sanh diệt trùng trùng... U dứt mê diệt, tâm thức rỗng rang, sanh diệt tịch diệt” !!!

Hắn lại ngâm nga tiếp: “Khi mê thấy có sắc không...Ngộ thời tâm diệt pháp vong tức thì...” Vừa đọc đến đây, Bắc Đẩu mở choàng đôi mắt nói lớn !!!

- Ta hiểu ra rồi !!! Ta hiểu ra rồi !!! Vì răng phần lớn nhân khẩu của Lý Gia bỗng dưng biến mất trong Sanh Tử Bộ !!! Thì ra, mệnh trời có thể đổi được nếu khéo tu nhân tích đức, giác ngộ Phật môn !!! Mệnh trời không thể chi phối nếu khéo thấy được bổn tâm !!! Hèn chi cổ thư có câu: “Bổn tâm không thuộc mệnh trời” !!! Mô !!! Mô !!! Hiền Giả mau đưa chúng tôi về gặp Trang Chủ !!! Xin hiền giả cho biết Trang Chủ tên chi để chúng tôi tiện xưng hô khi diện kiến !!! Bây giờ Bắc Đẩu không còn gọi thanh niên là thằng nhãi hay nhãi ranh mà cung kính xưng hô bằng danh xưng hiền giả !!! Thanh Niên ôn tồn đáp !!!

- Thưa, Trang Chủ của tôi là thường dân đất Lãnh Nam !!! Vì thương mến, vì cung kính Trang Chủ, tất cả Lý Gia Trang không gọi tên cúng cơm của Trang Chủ mà chỉ gọi ngài với biệt danh là Lý Tam Quái, Lý Tam Đao, Lý Tam Cao (cao đường, cao mỡ, cao máu) ạ !!! Xin mời hai vị theo tôi về tệ xá... Ở đây trang chủ không có rượu thịt, cờ quạt mà chỉ có chén...trà...nhạt...ạ !!! Xin mời hai vị !!!

Trên đường về sơn trang...Từ thinh không, theo từng cơn gió, như những đợt sóng dâng trào...Nam Tào, Bắc Đẩu và thiếu niên họ Lý nghe văng vẳng đâu đó tiếng cả ngàn con người cùng ê a:

"Khi mê, thấy có sắc không

Ngộ thời, tâm diệt pháp vong tức thì

Ngộ thời, sắc chẳng khác không

Mê thời, không ấy cũng thành sắc kia.

Ngộ thời, sắc chính là không

Mê thời, không ấy chờ mong sắc này

Vượt qua bể khổ trần ai

Đến bờ giác ngộ chẳng hai trong lòng.

Ai người có trí chớ mong

Sắc không như bóng nhạn trông đáy hồ

Vô niệm tức niệm Nam Mô

Không tâm đích thực đến bờ bên kia !!!"

(Bản mới có sửa chữa bổ sung)

29/03/2026

LÝ TỨ

Ngày xưa, người biết chữ rất ít, cả một huyện, một tổng mới có vài người...!!! Trong vài người đó, kẻ học đến nơi đến chốn thì ít, người học dốt dốt thì nhiều...Người có học dù ít hay nhiều, đều rất được xã hội trọng vọng...!!!

Anh có học, thường không muốn vất vả, chỉ thích lập thân bằng cách bon chen kiếm chút công danh...!!! Thi đậu thì làm quan, không đậu về nhà mở trường dạy chữ, gọi là “tấn vi quan, thối vi sư” cho khoẻ cái xác phàm...!!!

Sự đời tréo ngoe, mấy anh học đến nơi đến chốn thi đậu làm quan hết trơn, còn mấy anh mở trường dạy học phần lớn nằm trong số dốt dốt...!!! Chính cái cớ sự dốt dốt mà lại làm thầy, thành ra mới có câu chuyện vui để kể hôm nay...!!!

Có hai anh thầy dốt dốt, thi cử rớt lên rớt xuống, không thể làm quan, bèn mở trường dạy chữ...!!! Sau một thời gian, chữ thánh hiền trong bụng cạn kiệt, thốn quá, hai anh thầy dốt dốt bèn phịa thêm câu chữ, giảng giải lung tung, học trò nghe sao biết vậy...!!! Vì thế chữ nghĩa thánh hiền từ đó trở nên lộn lạo, thiên hạ đảo điên...!!!

Đến khi hai anh thầy qua đời, do quả báo không biết mà dạy người, khiến thiên hạ đảo điên, nên hai anh phải chịu luân hồi làm cầm thú...!!! Anh thành cầm, tuy mang giống chim, nhưng lại không thể bay xa, chỉ quanh quẩn trong vườn, được người cho ăn uống đầy đủ, trở thành con gà...!!! Anh kia tuy là thú, nhưng không được thong dong nơi núi rừng, chỉ quanh quẩn trong nhà, trở thành chó...!!!

Một hôm chó hỏi gà:

- Anh gà ơi, anh thiệt là tài, vì sao anh biết gần sáng mà gáy đúng giờ, đúng giấc ???

Gà trả lời:

- Tài cán chi anh ơi, nghe thiên hạ gáy mình gáy theo, chớ có phải tự biết đâu !!!

Con chó lại hỏi:

- Tôi thấy bao nhiêu năm, anh chỉ gáy có mấy tiếng giống nhau, sao không gáy mỗi ngày mỗi khác cho đỡ chán ???

Con gà trả lời:

- Tôi chỉ biết có bấy nhiêu, ngày nào cũng chỉ gáy có mấy tiếng đó mà thiên hạ nghe theo rần rần...!!!

Anh thấy con người, biết gáy nhiều thứ, nhưng mỗi khi gáy đều có cãi nhau...Vợ gáy chồng cãi, cả làng gáy cả làng cãi, gáy sai cãi đã đành, gáy đúng thiên hạ cũng cãi...Nói chung, đúng cũng cãi mà sai cũng cãi là đặc sản của con người...!!! Nhưng, tôi chán cái cảnh ấy lắm, nên quyết không học nhiều tiếng gáy !!!

Gà lại hỏi chó:

- Anh chó ơi !!! Tui thấy anh mới thiệt tài, làm sao biết có người đằng xa mà anh sủa ???

Chó trả lời:

- Tài cán chi anh ơi !!! Nghe chúng sủa mình sủa theo, chớ có phải tôi tự biết đâu !!!

Con gà lại hỏi:

- Tôi thấy bao nhiêu năm, anh chỉ sủa có mấy thứ tiếng, sao không sủa tiếng khác cho thiên hạ ớn chơi ???

Con chó trả lời:

- Tôi chỉ biết có bấy nhiêu, ngày nào cũng sủa có mấy tiếng đó mà thiên hạ đã sợ điếng người, đâu cần nhiều chi cho phiền phức...!!!

Anh thấy con người, biết sủa nhiều thứ tiếng, nhưng mỗi khi sủa đều có cãi nhau...Vợ sủa chồng cãi, cả làng sủa cả làng cãi, sủa sai cãi đã đành, sủa đúng thiên hạ cũng cãi...Nói chung, đúng cũng cãi mà sai cũng cãi là đặc sản của con người...!!! Nhưng, tôi chán cái cảnh ấy lắm, nên quyết không học nhiều cách sủa !!!

Triết lí xong, gà chó gục gặc cái đầu, ra chiều mãn nguyện, cả hai tâm đắc với triết lí của mình !!!

31/03/2026

LÝ TỨ

SÁCH NÓI - PHẬT GIÁO VÀ THIỀN - PHẦN 8 - TÁC GIẢ LÝ TỨ !!!

Xuất bản: NXB Dân Trí !!!

Phát hành: MinhThangBooks !!!

Đọc: Lý Lê Anh !!!

CÔNG TÁC CHUẨN BỊ VĂN NGHỆ CHO SỰ KIỆN RA MẮT SÁCH TẠI CUNG VĂN HOÁ HỮU NGHỊ VIỆT XÔ CỦA LÝ GIA PHÍA NAM - 12/04/2026 !!!

PODCAST

Các bạn !!!

Trong tuần, mình đã nhận được các câu hỏi của bạn đọc Tần Mục ở Hà Nội và thư của bằng hữu Huyền Đức ở Long Khánh...!!!

Bằng hữu Huyền Đức là một trong những bạn đọc thân thiết của chuyên mục, cũng như có một số bài viết được chọn đăng trong sách Vô Thanh Luận...!!!

Trong thư, bằng hữu cho biết vì lí do sức khoẻ, không thể tham dự sự kiện ra mắt Vô Thanh Luận, đồng thời gởi lời chúc tốt đẹp đến sự kiện...!!!

Lý Tứ chân thành cảm ơn lời chúc và tấm lòng của bằng hữu đối với Vô Thanh Luận...Kính chúc bằng hữu nhiều sức khoẻ, an vui, tinh tấn...!!!

Về các câu hỏi của Tần Mục, mình sẽ trả lời sau hai bức thư...!!!

Sau đây, là nội dung thư của bằng hữu Huyền Đức và bạn đọc Tần Mục:

I- Thư của bằng hữu Huyền Đức:

"Kính gửi Thầy Lý Tứ,

Hôm nay, Huyền Đức tôi đã nhận được cuốn Vô Thanh Luận. Cầm quyển sách mà lòng rưng rưng khó tả. Lật giở từng trang, thấy lại những phần hỏi đáp giữa tôi và Thầy được in lại nơi đây, tôi không khỏi xúc động. Những dòng chữ tưởng chừng quen thuộc ấy, giờ đây hiện hữu trong hình hài của một cuốn sách, khiến tôi vừa vui mừng, vừa biết ơn sâu sắc.

Nhớ lại chuỗi thời gian được hỏi đáp cùng Thầy, lòng tôi lại dâng lên một niềm an lạc khó có thể diễn tả. Đó là những ngày tháng tôi mong chờ từng bài hồi đáp của Thầy, đọc từng chữ, nghiền ngẫm từng câu. Có những đêm đọc xong mà lòng nhẹ bẫng, như trút được bao nhiêu vướng mắc. Cũng có những lúc chỉ một lời chỉ bày giản dị của Thầy mà khiến tôi suy nghĩ rất lâu, rồi chợt vỡ ra điều gì đó trong tâm thức.

Khoảng thời gian ấy, đối với tôi, chính là lúc nếm được vị ngọt của giáo pháp Đức Phật qua sự chỉ bày tận tụy, mộc mạc mà sâu sắc của Thầy - nó không ồn ào, không phô trương, mà thấm dần, thấm sâu, và đọng lại trong tôi.

Hôm nay, cầm cuốn sách trên tay, tôi lại có cảm giác như được sống lại những ngày tháng ấy. Mỗi trang sách như một dấu mốc, một bước chân trên con đường học hỏi mà Thầy đã kiên nhẫn dẫn dắt chúng tôi đi qua.

Tôi có nghe tin Thầy sắp tổ chức lễ ra mắt sách vào trung tuần tháng Tư tới tại Hà Nội và nhận được lời mời chân tình từ Thầy. Lòng tôi rất muốn có mặt để trực tiếp chúc mừng Thầy và chung vui cùng các huynh đệ. Nhưng tiếc thay, do sức khỏe không cho phép, tôi không thể thu xếp tham dự được. Đây thực sự là điều khiến tôi rất áy náy.

Xin được từ xa gửi đến Thầy lời chúc mừng chân thành nhất. Chúc buổi lễ ra mắt sách được viên mãn, thuận duyên, để Vô Thanh Luận có thể đến được với nhiều người hữu duyên hơn nữa.

Hẹn một dịp nào đó, khi nhân duyên hội đủ, Huyền Đức tôi sẽ tìm đến bái kiến Thầy, được trực tiếp đảnh lễ và thưa chuyện cùng Thầy.

Cuối thư, tôi xin kính chúc Thầy Lý Tứ sức khỏe, thân tâm thường an lạc, tuệ giác luôn sáng tỏ, để tiếp tục soi đường cho những bạn đọc hữu duyên trên con đường học Phật.

Kính thư,

04/04/2026 - 9:21:30 - Huyền Đức -Long Khánh"

II- Các câu hỏi của Tần Mục:

"Kính bạch Thầy Lý Tứ !

Nhân các câu hỏi của độc giả Duy Tuệ ở Hà Nội và phần trả lời của Thầy!

Con có hai câu hỏi sau:

1- Thấy rõ Phật tánh có phải là kết quả thành tựu tướng buông xả?

2- Tướng buông xả có mấy cách thành tựu? Cách áp dụng vào đời sống người tu hành để thành tựu tướng buông xả?

Con xin thành tâm đảnh lễ Thầy!

27.3.2026 - 20:39 - Tần Mục - Hà Nội".

- Hỏi:

1- "Thấy rõ Phật tánh có phải là kết quả thành tựu tướng buông xả?"

- Trả lời:

Có thể nói như vậy...!!! Giống như người ta đào bỏ hết các lớp đất đá che chướng phía trên, kho báu nằm sâu trong lòng đất sẽ hiện...!!!

- Hỏi:

2- "Tướng buông xả có mấy cách thành tựu? Cách áp dụng vào đời sống người tu hành để thành tựu tướng buông xả?"

- Trả lời:

a) Có rất nhiều tầng xả trong đạo pháp...Nhưng, có thể tóm tắt, người học tập giáo pháp có ba giai đoạn quan trọng trong việc xả bỏ là:

- Xả lậu hoặc: Chấm dứt các lớp che mờ tâm thức thô trọng...!!!

- Xả thánh quả: Bước ra khỏi cái nôi thánh vị...!!!

- Xả huyễn trí: Phá bỏ lớp cuối cùng che lấp thật trí...!!!

b) Muốn ứng dụng thành công các lớp xả nêu trên, phải học tập để thông suốt giáo pháp...!!! Giống như người ta muốn khai khoáng, phải học tập thông thạo công nghệ khai khoáng và sử dụng thành thục các công cụ kĩ thuật hỗ trợ...!!!

Hi vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Tần Mục và bạn đọc tìm được điều cần tìm trong đạo pháp...!!! Chúc các bạn an vui, tinh tấn...!!!

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: https://forms.gle/HooJiZeXLBNokpUx8

- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn

05/04/2026

LÝ TỨ

CHUYỆN VUI TRẦN THẾ (03) VĂN THÙ MẤT TÚI XÁCH