B: Một trong những yếu tố quan trọng, đưa đến chuyện thành bại trong việc tu học, đó là: Người tu hành phải biết “buông xả”.

Tau hỏi mi! Tại răng, tau cùng bao nhiêu người tu tập trong Phật đạo, đã thực hành việc buông xả, mà vẫn không hết phiền não, kiết sử, lậu hoặc! Nói chung, mọi người vẫn nói rằng mình đã buông xả, nhưng trong lòng họ, theo nhận xét chủ quan của tau, họ vẫn còn vướng mắc nhiều thứ?

A: Phật đạo mô dạy người buông xả? Theo tau biết, Phật đạo chỉ dạy người “xả pháp” (phép xả), chứ không dạy người “buông xả”! Người tu hành, thành tựu “xả pháp”, sẽ thành tựu một trong bốn tâm vô lượng, là “từ tâm, bi tâm, hỉ tâm và xả tâm”!

B: Mi có thể cắt nghĩa cho tau hiểu, sự khác biệt giữa pháp xả của Phật đạo, và quan niệm buông xả của người đời?

A: Bàn đến việc ni, là bàn đến một trong những nhận thức cốt lõi của Phật đạo! Tau vẫn thường nghe mọi người bàn luận chuyện buông xả, nhưng nhận thấy rất khó góp ý! Tại răng? Bởi vì hai chữ buông xả, giống như chữ tu, những chữ ni đã hằn sâu vào tâm thức người tu hành đến độ gần như trở thành định kiến, nên họ rất khó chấp nhận ý kiến trái chiều, cũng như khó sửa chữa!

Nó giống như một đoàn người, lũ lượt kéo nhau đi về một hướng, tất nhiên số đông đã cho họ niềm tin về con đường mình đang đi! Nếu có một ai đó bảo rằng! Hãy đi ngược lại, con đường mà quý vị đang đi không có kết quả tốt! Phản ứng tự nhiên của đoàn người là, ném gạch đá vào phát ngôn của người kia!

Chính thái độ thiếu bình tỉnh, chính thói quen nghe mà không suy nghĩ, chính tính cách tư duy theo lối mòn, chính sự dễ dãi khi tiếp nhận thông tin, v.v... đã làm cho phần lớn người tu hành chỉ biết nghe, nghe rồi thực hành mà không tự phản biện hay kiểm chứng thông tin, cũng như không nghiêm túc đánh giá thành tựu bản thân! Vì thế, hệ quả của nó là, công sức bỏ ra rất nhiều, nhưng thành tựu thì không đáng kể!

Nếu mi dám nghe điều tau nói, bình tỉnh nhận định sự việc, dám từ bỏ những hiểu biết mà mình đã tôn thờ, tau sẽ phân tích cho mi nghe!

B: Từ hồi gặp lại nhau đến chừ, qua thời gian dài tiếp xúc, đã cho phép tau tin mi! Nhờ tin mi, nhờ hiểu rõ cái gì mới là lợi ích thiết thực trong việc tu hành! Giờ đây, tau cảm thấy mình sáng ra nhiều điều, nhờ sáng ra nhiều điều, trong lòng tau đã nhẹ nhõm hơn! Mi cứ nói đi! Tau đang tập trung nghe đây!

A: Tau nói đây! Chữ xả là phép tu đưa đến cứu cánh thành tựu “ba học pháp vô lậu” của đạo xuất thế! Còn chữ buông xả là phép thực hành thuộc về đạo thế gian! Hay nói cho dễ hiểu hơn, để đưa đến đạo quả xuất thế, người tu hành tu tập xả pháp, chứ không tu tập buông xả! Tại răng nó lại như rứa?

Mi phải biết rằng, mỗi từ ngữ trong Phật đạo đều hàm chứa trong nó thật nghĩa, gọi là đệ nhất nghĩa! Đệ nhất nghĩa chính là nghĩa tối ưu, khi phát ra tự nó như con dao bén, cắt đứt mọi nhân duyên ràng buộc của thế pháp! Hay nói khác hơn, mỗi một từ của Phật pháp đều chứa trong nó cảnh giới tự chứng, từ ngữ ni như thuốc chữa bịnh, uống vào sẽ giúp người giảm thiểu các thứ bệnh thuộc về tâm! Nếu phân tích từ ngữ, ta sẽ thấy rằng:

Buông xả: Là hành động vứt bỏ, bỏ xuống cái gì đó hoặc điều gì đó sau khi ta đã nắm giữ trên cơ thể hoặc trong tâm thức!

Xả: Là thuật ngữ chuyên môn của Phật đạo, nhằm cảnh báo để người tu hành biết rằng: Không nên nắm giữ bất kì một nhận thức nào, không nên cầm giữ một niệm tưởng cho dù đó là niệm tưởng tốt hay xấu trong tâm thức!

B: Mi có thể phân tích sâu hơn được không?

A: Mi biết đó, chúng sinh niệm niệm sinh diệt không ngừng, niệm ni vừa sinh tức khắc nó tự diệt, để niệm khác sinh khởi, Phật đạo gọi đó là: “Niệm niệm sinh diệt, vô thường”! Có nghĩa rằng, cái (niệm) mi cho là hiện tại, khi cái biết nhận ra trong hiện tại, niệm đó đã trở thành quá khứ, gọi là hiện tại không dừng! Điều ni giống như trên một dòng nước chảy, mi lấy một cái cây, đâm chiếc lá đang trôi, khi cái cây đến vị trí chiếc lá mi đã xác định, chiếc lá thực chất đã không còn ở đó nữa, mà nó đã trôi khỏi vị trí mi đã nhắm!

Tâm thức con người ta cũng như rứa, giống như chiếc lá trôi theo dòng nước, không cố định, không ở yên một chỗ, vừa tưởng như hiện tại, niệm ni đã trở thành quá khứ! Mà quá khứ của tâm thức không thể đem về hiện tại, cho dù chỉ quá khứ của một sát na trước đó! Nếu cố nhớ lại, nếu cố đem cái quá khứ về hiện tại, thì quá khứ đó cũng không còn, mà thực chất: “Cái được gọi là quá khứ, chỉ là một niệm mê của hiện tại, khi giật mình biết hiện tại mình đang mê thì, hiện tại ni lại trở thành quá khứ”! Mi có thể hiểu đạo lí ni không?

Cho nên, Phật dạy phép xả, tức là ngay nơi hiện tại ni, không thủ giữ, không để cho tâm thức cầm nắm bất kì một pháp nào hay một niệm nào! Vì rằng, một khi tâm thức đã cầm nắm một điều gì đó, khi ta quyết định buông nó, thì nó có còn ở hiện tại đâu mà buông? Hiện tại chỉ là niệm mê nhớ về quá khứ, chứ thực chất “quá khứ có còn đâu mà đòi buông với xả”!!!!

Điều ni, giống như sáng ra người ta nhớ về giấc mơ trong đêm! Giấc mơ trong đêm chỉ là “sự tưởng nhớ” về quá khứ của niệm mê hiện tại! 

Vì thế, tu tập phép xả là: “Trong hiện tại ni, không để tâm thức nắm giữ cái được gọi là hiện tại, cũng không để tâm thức gợi nhớ cái được cho là quá khứ, cũng không đem tâm thức vọng tưởng về cái chưa đến là vị lai”!

Thực hành điều ni, kinh gọi là “Tam tâm bất khả đắc”! Câu ni có nghĩa rằng, không đem tâm quá khứ về hiện tại, vì quá khứ đã qua rồi, gọi là quá khứ như mộng! Không đem tâm nhớ nghĩ đến vị lai, vì vị lai chưa đến, gọi là vị lai như huyễn! Không cầm nắm hiện tại, vì hiện tại chẳng dừng, gọi là hiện tại như ảnh (chỉ là bóng dáng của tâm thức, bóng dáng tiền trần)!

Nói tóm lại, tu tập trong Phật đạo là xả chứ không phải buông xả! Một khi tâm thức đã nắm giữ điều chi đó, hành động nắm giữ ni đã thuộc về quá khứ tâm, mà quá khứ tâm như giấc mơ đã qua rồi, nếu có còn trong hiện tại chăng, đó chỉ là niệm mê trong hiện tại, mà hiện tại thì chẳng thể buông cái mà mình đã nắm trong quá khứ! Cho nên, muốn hết mê, muốn tìm về với đạo xuất thế! Ở hiện tại ni, chỉ nên không nắm giữ bất kì pháp mô hay niệm mô gọi là xả, chớ không phải nắm nó để rồi buông! Mi có hiểu không?

Vì thế trong kinh Lăng Già, Đại Bồ Tát Đại Huệ có đoạn xưng tán Phật như sau:

“Quán mâu ni tịch tỉnh

  Thế là xa lìa sanh

  Ấy gọi là chẳng thủ ^[[1]] 

  Đời nầy đời sau tịnh!”

Nội dung bài kệ như sau:

Quán mâu ni tịch tỉnh: Nếu người tu hành quán sát để thấy được rằng, tâm thức ni xưa nay tự nó vắng lặng, tịch tỉnh, bất động [Không khác chi tâm thức của chư Phật]

Thế là xa lìa sanh: Thế là [vị ấy] đã ra khỏi mọi mê muội sanh diệt [của tâm và thức]

Ấy gọi là chẳng thủ[2]: Có nghĩa rằng, hành động ấy, chính là không thọ nhận, hay thủ giữ bất kì một pháp, một niệm nào trong hiện tại [Đây chính là phép xả của Phật đạo]

Đời này đời sau tịnh: Từ đây cho đến vĩnh viễn tận cùng đời vị lai sẽ không còn phiền não, tham sân, lậu hoặc!

Nếu để ý kĩ, mi nhận ra bài kệ không nói “cả ba thời đều tịnh”, mà chỉ nói “đời này đời sau tịnh”! Cái tuyệt vời, cái thâm u, cái đệ nhất nghĩa, cái tuyệt cú trong văn tự Phật pháp là ở chỗ ni! Từ bây giờ trở về sau tịnh, chứ quá khứ đã qua rồi, không luận đến tịnh hay bất tịnh! Lời ni cũng có nghĩa rằng, hiện tại tịnh thì, ba thời đều tịnh!

Chính vì nghĩa ni mà, kẻ giết cả ngàn người như Ương Quật Ma La, niệm trước là ác niệm của kẻ sát nhân, chỉ cần trong hiện tại (lúc đó, lúc ấy) [gặp Phật, gặp cái Mâu Ni của bản tâm] khi nghe đến câu: “Ta dừng, còn ngươi chưa dừng” hoát nhiên tâm thức rốt ráo xả, thành tựu xả pháp, chứng vô sanh!

Tau hỏi mi! Nếu cứ bắt Ương Quật Ma La mê muội buông xả cái tâm giết người đã nắm trong quá khứ, chừng mô Ương Quật Ma La mới buông hết đây, “khi hiện tại nhất quyết nắm giữ nó để mà buông”??????... … Cái sâu thẳm, cái tuyệt vời, cái chính xác đến từng câu từng chữ của Phật đạo, người đời không dễ lãnh hội!

● Tóm lại, buông xả là quan niệm thế gian! Xả, là pháp môn cốt lõi của đạo xuất thế! Mỗi ngữ nghĩa của Phật đạo đều là một pháp môn xuất thế, nằm trong vô lượng pháp môn! Hiểu không đúng, hiểu sai, giống như người dùng thuốc nhầm lẫn giữa “sanh địa và thục địa”[3], nhẫm lẫn tai hại ni, sẽ không thể hết bịnh! 

B: Cảm ơn mi! Nghe những điều mi trình bày, tau không lấy tri thức đã học suy lường về điều mi nói, mà tau đem tâm thực hiện theo từng câu, từng chữ điều mình vừa nghe! Không ngờ, kết quả tuyệt vời! Văn tự của mi, như nước chảy vào tâm, ý nghĩa của nó như thuốc trị bịnh tâm! Câu chuyện vừa xong, trong hiện tại ni, tau không cầm giữ bất kì pháp nào, kể cả lời mi nói!

Tau như người đặt gánh nặng xuống! Đúng! Xả pháp là như thế! Xuất thế là như thế! Không nắm giữ gọi là xả chớ không phải đem vào tâm rồi sau đó buông xả ra! Sai một li đi một dặm! Mỗi lời Phật là một cảnh giới! 

Bây chừ tau hiểu ra cái câu: “Ngữ ấy tức nghĩa ấy”! Mi không dạy tau phép Tam Ma Đề mà tau thành tựu phép ni! Mi không dạy tu Xa Ma Tha, mà tau thấu suốt Xa Ma Tha (xuất thế gian định) là gì!

Mi chính là Thầy của tau! Nếu không phải là quán cà phê, tau phải lạy mi cả ngàn cái để đền đáp cái ơn khai trí!

LM! Sư Huynh ơi! Nghe những điều Sư Huynh nói! Muội không đủ lời lẽ để diễn đạt tâm mình! Nhưng, quan niệm thế gian cũng như xuất thế, đã rơi rụng trong lòng muội! Bây giờ muội mới hiểu, thế nào là nghe pháp bằng tâm và hiểu pháp bằng tâm! Muội cũng xin thầm lạy tạ công ơn Sư Huynh trong lòng!

A: Rứa đó! Rứa đó!!! Đạo pháp là rứa đó! Xả pháp là rứa đó! Bây chừ, hai đứa bay hiểu ra câu: “Đạo pháp siêu quá quan niệm tu cùng không tu của thế gian hay không”? 

Tu là rứa đó! Chứng là rứa đó! Không thấy tu mà tu! Không thấy chứng cái chi hết, mà chứng nhập cảnh giới xuất thế! Mần được như rứa mới đích thị tu học trong Phật đạo!!!

B: Hôm qua mi nói, thế gian hay xuất thế cũng tại tâm ni, là kết quả của giác ngộ, chớ chẳng phải do tại gia hay xuất gia! Bữa ni, mi có thể nói cụ thể cho tau biết điều ni được không?

A: Nếu nói về tôn giáo, thì những vị xuất gia (hay Tăng) là những người lãnh đạo tinh thần, điều ni không có chi phải bàn!

Nhưng nếu coi giáo pháp là một thứ triết lí, là loại hình giáo dục tâm cơ. Triết lí và loại hình giáo dục ni, giúp người có được một nhận thức như pháp! Để rồi, từ nhận thức đó, ứng dụng nhuần nhuyễn vào thực tiễn đời sống, tự giải phóng bản thân ra khỏi mọi trói buộc, giảm thiểu đến mức thấp nhất phiền não khổ, không còn kiết sử lậu hoặc và cuối cùng là có được trí tuệ, gọi chung là giác ngộ thì. Theo tau thấy, để đạt được mục tiêu ni, không luận là người xuất gia hay tại gia! Tức là, anh mô hiểu đúng giáo pháp, lãnh hội trọn vẹn tinh tuý của nền giáo dục nớ, anh đó sẽ là người mà, chúng ta gọi nôm na là “bậc giác ngộ”!

B: Mi có thể nói rõ hơn hay không?

A: Theo tau biết, giáo pháp của Đức Phật, có mục tiêu hẳn hoi! Có nghĩa, Phật pháp chỉ có thể giải quyết cho người những gì nằm trong mục tiêu của mình đề ra, chứ giáo pháp không phải là thứ gì đó mà có thể giải quyết mọi thứ trên đời!

Cụ thể là, giáo pháp của Đức Phật đề ra bốn mục tiêu cơ bản ai cũng biết đến, đó là Tứ Đế hay Tứ Diệu Đế. Người tu hành mô học tập, ứng dụng hoàn hảo bốn mục tiêu trên, gọi là người “giác ngộ rốt ráo” hay thành tựu Phật đạo! Còn những ai, chỉ học được một phần hay một vài phần, gọi là người “giác ngộ từng phần”!

Bởi lẽ! Phật pháp là nền giáo dục tâm cơ, cho nên ngoài việc học triết lí, người tu hành còn phải ngộ ra thứ triết lí đó là gì, nó nằm ở mô, chứng nó bằng cách chi! Vì thế cho nên, trong Phật đạo hai từ “giác ngộ” luôn là cặp từ đi chung với nhau!

B: Tau vẫn chưa hiểu? Mi nói rõ hơn?

A: ─ Giác là hiểu biết, hiểu biết ni do học tập mà được!

Ví dụ như, mi đọc trên sách báo, tài liệu, mi biết rằng ở dưới mặt đất có rất nhiều khoáng vật giá trị như dầu hoả, vàng bạc, kim cương, v.v... Sách báo, tài liệu cũng cho mi biết giá trị, hình dáng, địa điểm, cách khai thác những khoáng vật đó... Nhưng, sau khi đọc xong sách báo tài liệu, mi không thể vác cái cuốc chim đi đào mà được những thứ đó!

     ─ Ngộ, cũng là một thứ biết, nhưng cái biết của ngộ là “sự bắt gặp”, là “sự có được”, Phật đạo gọi chung là “thực chứng”. Đây là một hình thức “sở hữu thực tế” vật thể, mà các thông tin từ giác cung cấp trước đây!

Vì dụ như, sau khi mi nghe nói dưới đất có nhiều kim cương! Muốn có được kim cương, mi phải nhờ người có chuyên môn hướng dẫn việc khai thác, mua sắm các thiết bị chuyên dùng, sau khi đào được kim cương, phải nhờ những nghệ nhân chế tác kim cương mài giũa để nó trở thành viên kim cương có giá trị đích thực!

Tóm lại, giáo dục của Phật đạo là loại giáo dục mang đậm tính chất kĩ thuật! Có nghĩa nó bao hàm cả hai mặt lí thuyết và thực hành! Lí thuyết chính là giác! Thực hành để bắt gặp chính là ngộ!

Nhưng, có một điều rất cần bàn, đó là: Khi nói đến thực hành, người ta lại dễ hiểu lầm việc thực hành trong Phật đạo để đưa đến thực ngộ, như là thực hành việc khai thác khoáng vật! Đây cũng là lí do vì sao, mi cũng từng đọc kinh, mi cũng đã từng ứng dụng lời kinh để làm cơ sở sửa mình, mà rốt cuộc, mi vẫn hoàn mi, không thể tìm ra đạo xuất thế!!!!

B: Nghe mi nói, tau thấy có chút chi đó ngờ ngợ, chớ chưa hiểu rõ lắm, mi giảng sâu dùm?

A: Cái ngờ ngợ của mi là đúng! Vì rằng, mi cũng như mọi người, sống và học tập theo pháp thế gian đã lâu, nên quen cách suy luận và thực hành theo kiểu thế gian! Vì thế, khi nghe đến hai loại hình tu tập là “giác và ngộ” của Phật đạo, mi không thể hình dung ra nổi cũng phải thôi!

Bây giờ, tau cho một ví dụ, nhờ ví dụ ni, mi có thể hiểu ra một chút gì đó:

Giống như vì một lí do nào đó, mi làm mất khối vàng lớn! Vì mất khối vàng lớn, mi khổ đau, mi tiếc thương, mi nguyền rủa, mi gần như mất trí, ngày cũng như đêm, hình ảnh khối vàng đã mất và cái nghèo sắp trở thành hiện hữu, đã làm mi mê mờ, mi chạy đôn chạy đáo khắp nơi để tìm cho bằng được khối vàng! Nói chung, khối vàng đã ám ảnh mi, và chính sự mất mát đó, đã làm mi trở thành một con người khác!

Đêm đến, mi nằm mơ, thấy có người chỉ cho mi nơi để khối vàng, người đó chỉ rất rõ đường đi nước bước, thậm chí còn trao cho mi tấm bản đồ! Rứa là trong giấc mơ, mi hoan hỉ, mi tinh tấn đi theo những gì được người kia và tấm bản đồ hướng dẫn! Càng đi, càng làm mi phần khởi, nhẹ nhõm trong lòng!

Nhưng rồi, đi mãi mà chẳng thể đến được nơi cần đến! Điều ni, làm mi không dám từ bỏ chuyện đi tim khối vàng, nhưng cũng không còn hăng hái như lúc mới khởi hành, thậm chí có lúc hoang mang nghi ngờ! Đến khi mệt mỏi, trong giấc mơ, mi la lớn, mi ú ớ trong nỗi khổ tiếc của!!!!!

Trong lúc khổ não, trong lúc cạn kiệt lòng quyết tâm của mi! Nghe tiếng ú ớ! Người cha của mi đi xa đã lâu vừa về đến, đánh thức mi và hỏi chuyện chi trong giấc mơ! Mi kể về chuyện mất vàng, nổi đau khổ, sự ám ảnh, tuyệt vọng dẫn đến gần như mất trí, v.v...!!!

Người cha của mi nghe xong, bèn cười lớn, nói rằng: “Khối vàng không phải mất, mà trước khi đi xa, mi không có ở nhà, lại gấp quá, tau đem chôn nó dưới nền nhà, chi cần mi đào vài ba lớp đất mặt, khối vàng sẽ hiện ra! Tau cất khối vàng ở chỗ dễ biết, tại quẫn trí, mi không đủ bình tỉnh để nhận ra!”

Nghe cha mi nói rứa, mi đào nhẹ vài lớp đất, ánh vàng từ khối vàng chiếu ra! Thấy được ánh vàng, bao khổ đau, mất mát, ám ảnh, mất trí bỗng dưng trong mi không còn nữa!!!! Được vàng trở lại, mi trở thành con người giàu có, sáng suốt như hồi xưa!

Bốn giai đoạn của Tứ Đế! Từ Khổ đế đến Diệt đế là sự vui sướng, hết khổ não từ khi nhìn ánh vàng chiếu ra đến lúc cầm nắm đước khối vàng trong tay! Đạo đế, chính là học cách làm khối vàng trở thành đồ trang sức, cùng các phép tắc giúp đở người nghèo, cũng như chi tiêu trong cuộc sống!

Rứa đó! Rứa đó!!! Thấy người trong mơ chỉ đường tìm vàng, chính là sức giác! Gặp được khối vàng chính là cảnh giới thực chứng của người đã ngộ! Tri kiến mi học được trong kinh, chính là người chỉ đường, tấm bản đồ trong giấc mơ! Sức tinh tấn của mi, chính là hành trình mi đi tìm vàng trong giấc mơ!

Và hiện tại, mi vẫn là kẻ đang mơ, đang cất công đi tìm vàng trong mộng! Rất tiếc! Cho dù mi đang ú ớ nhưng cha của mi... vẫn... chưa... về! Hi hi hi hi!!!

B: Nhưng tau đang thức, đang hiện diện tại quán cà phê cùng mi và Lã Muội đàm đạo, chớ mô có mơ?

A: Mi, con nhỏ ni thấy mình không mơ! Cũng như người đi tìm vàng trong mơ đâu có biết mình mơ!

Nhưng, Phật, Bồ Tát, các vị đã giác ngộ, thậm chí đến tau đây cũng thấy và biết rất rõ, hai đứa bay đang mơ! Tin hay không tau không bàn tới!

B: Rứa mần răng để tau hết mơ đây?

A: Thì đợi đến khi mô đủ duyên, cha mi về!

B: Nhưng, trước khi đợi cha tau về, mi có cách chi giúp tau hay không???

A: Thì tau đang giúp mi đây! Từ ngày gặp lại nhau đến chừ, đâu có ngày mô tau không giúp mi cất công dọn dẹp những thứ rác rưới, cỏ dại, tà kiến, hiểu sai, v.v... trong tâm thức của mi! Những việc làm ni, chính là giúp mi rút ngắn đoạn đường để cha mi mau về! Mi có hiểu dụng ý của tau hay không?

B! Thôi! Tau hiểu ra rồi! Bây chừ, tau có thể hiểu ra một chút gì đó của đạo pháp!

Đúng là cái thâm u, cái khó hiểu của đạo pháp không thể lấy tri thức, hay các phép dụng công của thế gian mà hy vọng thành tựu!

Về tri thức, đến những kẻ thừa hưởng một tri thức đúng đắn, tri thức chuẩn của Phật đạo mà còn chưa thể thoát khỏi giấc mơ, chưa thể cầm nắm vàng thật trong tay! Hà huống mấy anh hiểu sai, mang nặng tà kiến! Còn việc dụng công, dụng công chỉ làm giấc mơ thêm sâu, chứ nó không thể là công cụ đánh thức!

Tau hiểu ra rồi! Tau hiểu ra tại răng hồi mới gặp nhau, mi nói một câu mà chút nữa khiến tau nổi giận, tau nhớ như in, câu mi nói là: “Phật đạo, siêu quá việc tu cùng không tu! Nó chẳng phải như những thứ mi đã hiểu, hiểu như mi, có bàn cho nát bét cũng không được Niết Bàn”! Đúng là chân lí! Câu ni mới là chân lí!

Bây chừ tau mới nghiệm ra, vì răng trước câu hỏi của mi, mấy ngày ni tau không giải nổi! Một người chưa thức giấc, người còn ngủ mê, cho dù có đọc thuộc tấm bản đồ, cho dù có lặn lội suốt cuộc đời, khi bị người đã thức hỏi về công việc đầu tiên lấy lại khối vàng là mần chi, nhất định kẻ đó sẽ ú ớ như “bồn mắc tóc”! Ba chữ “bồn mắc tóc” của mi thiệt là thâm u, đúng tau là thằng chỉ biết một mà không biết hai!

Tau hiểu ra rồi! Phải tinh tấn, phải nổ lực, phải học tập tri kiến đúng đắn, phải xã bỏ những nhận thức sai lầm, cho dù nhận thức đó giúp ta xưa nay được người trọng vọng! 

Và phải quăng bỏ cái ngã chó mèo trong mơ ni, phải gần gũi bạn lành! Nhất định một ngày không xa, người cha sẽ trở về! Ha ha ha ha!!! Tất cả đang mơ! Tăng hay tục khi cha chưa về đều là những kẻ đang mơ! Mà, để được tỉnh giấc thì chẳng luận đó là tăng hay tục!!!!!!

A: Đừng ỷ trượng vào hiểu biết của mình! Khi có người nói đúng chân lí, cho dù đó là đứa con nít ta cũng phải nghe!

Đừng cho rằng cái ta đang hiểu biết về Phật đạo là đúng! Vì nếu hiểu biết của ta là đúng thì, ta đã gặp cha từ khuya rồi, đâu cần đợi đến hôm nay!

B: Từ hôm qua đến chừ, sau khi chia tay, câu hỏi của mi đã được tau đem ra tư duy, mổ xẻ!

Nếu là ngày trước, ngày chưa gặp mi, nghe câu hỏi ni, tau có thể buộc miệng trả lời cho mọi người tức thì mà không cần suy nghĩ, thậm chí còn dạy người mần răng! Trong đời, tau đã từng trả lời, đã từng đàm đạo không biết bao nhiêu lần, với nhiều hạng người, nhưng tau chưa từng bị bất kì ai đó bắt bí, thậm chí thiên hạ còn khen tau là người hiểu rộng, biết nhiều, đạo pháp thâm sâu!

Thế mà! Đối trước câu hỏi như đùa của mi, suốt mấy chục tiếng đồng hồ, tau tự đối diện với chính mình, đem nguyên cái kho sở học ra làm cơ sở tư duy, vẫn không tìm ra đáp án! Tau tự trả lời, rồi tự phản biện, mà vẫn chưa có lời giải đáp thuyết phục!

“Muốn bước vào con đường xuất thế, việc đầu tiên phải làm cái chi?” Trong cuộc đời của mình, có vô vàn việc tau đã làm, nhưng khi đối diện với chính mình, khi phải trả lời với chính mình, khi tự phản biện, tau mới nhận ra, những việc mà tau đã làm, chưa việc nào cho tau ánh sáng xuất thế!

Nếu những việc nớ mở được cánh cửa xuất thế, thì nó đã mở rồi, đâu cần đợi đến bữa ni! Rứa mới biết, trả lời cho thiên hạ rất dễ, nhưng trả lời cho chính mình thì thiệt là khó! Vì rằng, thiên hạ chỉ nghe mình nói, nhưng họ không ở trong tâm mình! Còn trả lời cho chính mình, phải nói thật vì không thể dối gạt tâm ni!!!

Tau đã đưa ra nhiều phương án từ gần đến xa, từ dễ đến khó, rồi tự phản biện! Quy y ư? Tau đã làm rồi! Đọc kinh ư? Tau đọc không sót bộ kinh mô mà tau có được! Ngồi thiền ư? Từ khi biết đến Phật đạo, tau chưa bỏ thời công phu mô! Hàng phục tâm ư? Tau đã rèn giũa bản thân từng giờ từng phút! Tư duy nghĩa lí ư? Tau đã từng biện luận trước nhiều người! Giữ giới ư? Tau rất tôn trọng giới! Đoạn tâm ư? Tau đã dùng mọi cách! Không chấp nhất ư? Tau không thuộc hạng người chấp nhất! Mê muội ư? Tau không phải là hạng người tham lam mê muội! Bỏ cái ngã ư? Nếu cái ngã tau lớn, thì đâu có chuyện ngồi chung bàn với mi! Buông xã ư? Tau đã tập từ khuya!!!!!!

Nói chung, tau đã đưa ra không biết bao nhiêu câu trả lời, với bao nhiêu việc cần làm, nhưng xét tận cùng, những việc nớ tau đã từng làm mà chẳng việc làm mô cho tau một chút ý nghĩa xuất thế!

Tau biết câu hỏi của mi như đùa, nhưng không đơn giản! Tuy trong hiện tại, tau chưa trả lời được, nhưng câu hỏi lại không làm tau bế tắc, mà nó giúp tau sáng ra! Câu hỏi đơn giản của mi, nhưng với tau như một quả bom nguyên tử, nó đã nổ tung và phá tan mọi định kiến tu hành xưa nay trong lòng mình! Câu hỏi đã giúp tau không còn chạy theo những hô hào đao to búa lớn nhưng lại rỗng tuếch và vô nghĩa! Câu hỏi đã giúp tau hết dong ruổi theo những câu từ vô bổ để nhìn lại chính mình! Câu hỏi đã giúp tau nhận ra, từ xưa đến nay mình chỉ tư duy theo lối mòn mà chưa một lần nghĩ đến việc phản biện để làm sáng tỏ sự việc! Câu hỏi đã giúp tau tìm ra phương pháp tư duy mới, tau cũng nhận ra rằng tri thức thế gian không thể giải bài toán xuất thế! Và tau trực nhận ra, tư duy thấu đáo một vấn đề, chính là hành động tu tập của đạo trí tuệ!

Có tư duy, có phản biện, mới nhìn ra và có những đánh giá xác thực về bản thân trong việc tu hành! Nếu cứ mãi đeo trên đầu trên cổ xâu chuỗi văn tự, coi như món trang sức thời thượng mà chẳng hiểu thật nghĩa, chả khác gì bóng ma đang sở hữu, đang ve vút, đang thoả mãn với mớ tiền âm phủ! Từ đó, tau nhận ra, thế nào mới là tiếng gầm của con sư tử đích thực!

Tau không phải là hạng người dễ dàng buông khí giới! Hôm nay chưa thể trả lời, vì tau biết rằng không thể nói trăng nói cuội với mi như tau đã nói với bao người khác! Nhưng tau tin, một ngày không xa, tau sẽ tìm ra đáp án một cách thuyết phục! Mi hãy tin tau đi!

A: Tau tin mi! Những gì mi đã nói, cho thấy sau một đêm, mi trưởng thành và chín chắn hơn nhiều! Đạo pháp là rứa đó! Nói với người, là nói với chính mình! Lòng này, mới là người phán xét công tâm, là thước đo thực tế mức độ thành tựu của bản thân! Ta có thể dối người, ta có thể bắt người khâm phục trước miệng lưỡi của ta, nhưng tâm ta có khâm phục hay không mới là đích đến của đạo! Tau tin một con người như mi, nhất định đáp án đang ở rất gần!

B: Tau lại có một thắc mắc: Người ta vẫn thường nói, “ngoài đời không có đạo”! Hay, “ngay nơi thế gian có đủ nghĩa xuất thế”! Hoặc, “đời đạo không hai”! Thậm chí Lục Tổ cũng từng nói: “Lìa đời tìm chánh giác, chẳng khác tìm sừng thỏ”!!! Răng hôm qua mi lại nói: “Đạo thế gian và đạo xuất thế không chung đường”! Hoặc “đạo thế gian và đạo xuất thế khác nhau về bản chất”? Mi có thể giải thích điều ni cho tau nghe hay không?

A: Rứa trước đây, mi có từng hô hào, có từng cắt nghĩa đến văng nước bọt với người khác về những câu trên hay không! Mi nói thiệt cho tau nghe đi?

Chắc chắn một điều là, mi đã từng rao giảng, đã từng cắt nghĩa thao thao bất tuyệt cho người về những điều nớ! Nhưng, thực tế đến chừ, mi có dám nói chắc rằng: “Mi biết rõ cái chi là đạo thế gian, cái chi là đạo xuất thế hay không”! Tau cam đoan là mi không biết, và mi cũng chưa một lần nghĩ đến điều ni! Rứa đó, cứ ôm một mớ văn tự, cứ gặp nhau là tung mây lướt gió như là thánh sống, mà thực nghĩa ngô khoai ra răng thì mù tịt!!!

Các câu nớ, là thật nghĩa của đạo! Nhưng, nó là thực nghĩa của người đã giác ngộ. Còn đối với kẻ chưa hết u mê thì, các câu nớ chẳng khác chi “anh mù luận bàn màu sắc”! Mi có hiểu tau nói cái chi không?

Giống như người giám đôc, có thể nói với các công nhân của mình: “Tôi với các bạn (bình đẳng) phải thường xuyên ngồi chung mâm để ăn uống với nhau”! Tau hỏi mi, anh công nhân hạng bét có nên nói rằng: “Tôi với ông giám đốc (bình đẳng) phải thường xuyên ngồi chung mâm ăn uống với nhau”! hay không?

Hoặc ông Thủ tướng nói trước bàn dân thiên hạ: “Cuộc sống của tôi, không khác gì bà con”! Nhưng anh phó thường dân có nên nói rằng: “Cuộc sống của tôi, không khác gì ông Thủ tướng”!!!?

Hoặc một ông tỉ phú tuyên bố: “Tau mua chiếc tàu bay, dễ như bọn thanh niên mua chiếc xe hai bánh”! Câu nói của ông tỉ phú, cái dễ của ông tỷ phú lại là cái khó còn hơn lên trời của mấy anh khố rách áo ôm! Đừng tưởng rằng, phát biểu của một người nào đó cũng chính là phát biểu của mình, khi mình với họ không cùng cảnh giới, không cùng địa vị!!!

Rứa đó! Rứa đó!!! Có những câu nói, có những ý nghĩa, tuy là thật nghĩa của đạo, nhưng không phải là thật nghĩa của mọi người! Chính sự nhầm lẫn, sự không biết rõ vị trí của mình ở đâu trong đạo pháp, nhiều người lấy câu nói của Tổ, của Phật, của người đã giác ngộ đem ra vung vít vô tội vạ, mà bản thân khi nhìn kĩ lại là hạng “chỉ nên dựa cột”, đối với đạo pháp, hiểu biết không hơn “dùi đục chấm mắm nêm”!!! Mi có còn thắc mắc điều chi về những câu nói nớ hay không?

B: Tau còn một câu hỏi nữa, mi trả lời luôn, rồi tau về suy nghĩ tiếp câu hỏi: “Có người nói, muốn thành tựu đạo xuất thế, phải là người xuất gia! Còn tại gia tu không được, hoặc rất khó?” Có phải như rứa hay không?

A: Thế gian hay xuất thế đều tại tâm ni, chớ không phải ở người xuất gia hay tại gia! Thế gian hay xuất thế, là kết quả của giác ngộ, chớ không phải ở tại gia hay xuất gia!!! Vấn đề nằm ở chỗ, như tau nói với mi hôm qua, những ai nắm vững tri kiến, kỹ thuật, công nghệ xuất thế, sẽ sản xuất thành công con tàu xuất thế! Con tàu xuất thế không phải là tài sản riêng của một ai, hay của một tập thể đặc trưng mô!

Còn chuyện khó hay dễ! Không có việc chi trên đời là dễ, cũng chẳng có việc chi trên đời là khó! Việc chi biết rõ, việc đó trở thành dễ, việc chi không biết, việc đó trở thành khó! 

Đạo pháp không dễ mà cũng chẳng khó! Người có quyết tâm, có ý chí, có đầu óc, đủ duyên lành... điều tưởng chừng như khó nhất, cũng sẽ trở thành dễ dàng!