Sự Khác Nhau Giữa Nghĩ Suy Và Vọng Tưởng
Vọng tưởng là suy tưởng những thứ không chân thật (vọng trái với chơn) !!! Do suy tưởng những thứ không chân thật, không có trong hiện tại, không thực tế...v..v...Những suy tưởng này, khiến người tu hành mê muội, không nhận ra bản chất (thiệt tướng) của tâm và pháp từ đó không thể giác ngộ bản chân của tâm và pháp !!!
Các bạn !!!
Trong tuần, mình nhận được bốn câu hỏi của một bạn đọc có tên là Lý Chánh Giác, không ghi địa chỉ cụ thể !!!
Bạn Lý Chánh Giác viết như sau:“Thưa thầy Lý Tứ! Tôi cũng họ Lý như thầy, nhưng chưa một lần biết đến thầy cũng như huynh đệ Lý gia.
Nhờ đọc các bài viết của thầy trên mạng cách đây một năm, lần đầu tiên tôi đã ấn tượng khi thầy kể chuyện khai thị cho đệ tử bằng câu thần chú “thuê bao quý khách vừa gọi tạm thời không liên lạc được”!
Tôi chú ý đến cách tắt nguồn và mở nguồn tâm thức trong bài viết. Sau bài đó, tôi theo dõi thường xuyên trang của thầy rồi biết đến Lý gia cũng như những lần thầy ra mắt sách. Nhờ đọc các bài viết cũng như sách của thầy rồi đem ra ứng dụng, tôi nhận thấy đời sống của mình nhẹ nhàng hơn trước, tham sân cũng giảm rất nhiều, gia đình cũng vui hơn ít cãi vã hơn!
Vừa rồi nghe thầy báo tin năm nay xuất bản thêm ba cuốn nữa. Thầy xuất bản sách mà tôi lại rất vui vì biết sách của thầy khai thông cách tu hành cho nhiều người, trong đó có tôi và các bạn bè do tôi giới thiệu. Phật pháp của thầy giảng đơn giản, dễ hiểu, dễ ứng dụng trực chỉ nhân tâm!
Tôi xin cảm ơn thầy, một năm đọc trang mạng và sách của thầy tôi đã hiểu rõ Phật pháp là một nền giáo dục khoa học, hiện đại, minh bạch, không như những gì hơn 15 năm qua tôi hiểu từ các nguồn thông tin khác. Một lần nữa xin cảm ơn thầy thật nhiều! Hiện tại tôi có vài thắc mắc, mong thầy nhín chút thì giờ trả lời giúp.
1) Tôi tập ứng dụng cách tắt nguồn, thấy rất hiệu quả, nhưng thỉnh thoảng bất giác lại hiện lên. Làm cách nào để không còn bất giác nữa?
2) Vì tính chất công việc, tôi phải vận dụng nghĩ suy để giải quyết. Trong lúc nghĩ suy tôi sợ mình bị vọng tưởng, làm sao để chấm dứt nghĩ suy?
3) Nếu một người đắc chánh định thì không nghĩ suy, không nghĩ suy làm sao sinh hoạt hằng ngày?
4) Tôi biết thầy cũng là cư sỹ, nếu không nghĩ suy, không quan tâm đến con cái, làm sao dạy chúng nó? Con của thầy hiện tại có nên người hay không? Câu hỏi này hơi tế nhị nếu thấy bất tiện thầy không cần trả lời! Khi nào thầy đi du lịch miền bắc, thầy có thể cho tôi diện kiến và được nhìn thấy con người thật bằng xương bằng thịt của thầy hay không?
Xin chào thầy, chúc thầy sức khoẻ!”.
Bạn Lý Chánh Giác thân mến !!!Mình rất vui khi đọc những gì bạn đã viết !!! Không ngờ, chỉ thông qua các bài viết trên trang và đọc sách của mình, bạn đã có thể tự giải quyết một số vấn đề của tự thân cũng như hiểu ra Phật pháp chánh thống là gì !!! Bạn đã làm được những điều như thế, Lý Tứ phải cảm ơn bạn mới phải đạo !!!
Về các câu hỏi, mình xin được trả lời như sau:
1) Tôi tập ứng dụng cách tắt nguồn, thấy rất hiệu quả, nhưng thỉnh thoảng bất giác lại hiện lên. Làm cách nào để không còn bất giác nữa?
Trả lời:Bất giác của một hữu tình gồm hai nguyên nhân chính !!!
1- Do không giác ngộ (còn mê) nên bất giác !!!2- Do tập khí quá khứ mà bất giác !!!
Để giải quyết rốt ráo hai nguyên nhân này, “giác ngộ chân thật” chính là biện pháp duy nhất !!!
“Tắt nguồn tâm thức” cũng là biện pháp giúp ta hết bất giác, tuy nhiên đây chỉ là biện pháp tạm thời, biện pháp này có thể giúp tâm thức ta bình yên trong thời gian ngắn chờ cơ hội giác ngộ chân thật !!! Muốn giác ngộ chân thật, người tu hành cần được học tập, triệt để thay đổi nhận thức, và sau đó nhờ Thiện Tri Thức trực tiếp khai ngộ khi thời cơ chín muồi !!!
Về tập khí !!! Tập khí bất giác là một trong những thói quen vô thức, hình thành từ nếp nghĩ suy trong quá khứ !!! Nếp nghĩ suy của một hữu tình trong quá khứ giống như đường mòn trên núi, con đường này tuy hiện tại không còn sử dụng, nhưng không vì thế con đường đó tức thì biến mất, mà nó phải có thời gian để trở về nguyên trạng của núi rừng !!! Đây là lí do vì sao, rất nhiều người tuy đã giác ngộ mà tập khí vẫn còn !!! Khi tập khí hiện lên, ta không để tập khí bao phủ tâm thức, mà phải lập tức thoát ra khỏi nó, rồi ngắm nhìn tập khí ấy như ngắm nhìn đám mây phiêu lãng bay qua bầu trời xanh !!! Một lúc, tập khí tự biến mất !!! Lâu dần tần suất tập khí giảm thiểu và cường độ nhẹ hơn !!!
2) Vì tính chất công việc, tôi phải vận dụng nghĩ suy để giải quyết. Trong lúc nghĩ suy tôi sợ mình bị vọng tưởng, làm sao để chấm dứt nghĩ suy?
Trả lời:Suy nghĩ là chức năng của ý căn !!! Con người có sáu căn, mỗi căn có một chức năng như: Con mắt để thấy, lỗ tai để nghe...ý để nghĩ suy !!!
Tu hành trong Phật đạo, không phải làm cho tê liệt chức năng của các căn, mà tu hành là làm cho các căn sáng suốt hơn, thông tuệ hơn !!! Nhờ sáng suốt, thông tuệ...các căn khi thực hiện chức năng của nó, không bị si ám !!! Đây là lí do vì sao Phật đạo có khai thiên nhãn, pháp nhãn, huệ nhãn...v..v...!!!
Vọng tưởng là suy tưởng những thứ không chân thật (vọng trái với chơn) !!! Do suy tưởng những thứ không chân thật, không có trong hiện tại, không thực tế...v..v...Những suy tưởng này, khiến người tu hành mê muội, không nhận ra bản chất (thiệt tướng) của tâm và pháp từ đó không thể giác ngộ bản chân của tâm và pháp !!!
Phần lớn người tu hành đánh đồng giữa suy nghĩ và vọng tưởng, từ đó họ tìm mọi biện pháp để “dập tắt nghĩ suy” !!! Đây là hành động “không thoả đáng” !!! Vì rằng, Phật đạo là “đạo trí tuệ”... Trí tuệ lấy nghĩ suy (chánh tư duy) làm căn bản !!! Nếu ta dập tắt nghĩ suy bằng mọi giá, chẳng khác nào ta tự giết chết trí tuệ của chính mình !!! Thiền tư hay giác quán chính là công cụ tối ưu để giúp nghĩ suy (tư duy) trở nên sáng suốt thông tuệ và trở thành trí tuệ !!!
Cho nên, Phật đạo không đề ra biện pháp chấm dứt nghĩ suy như bạn đã thắc mắc mà, Phật đạo giúp người nghĩ suy chân chánh, nghĩ suy thấu đáo, nghĩ suy như pháp gọi là “như lí tác ý” !!!
Trong công việc, cần giải quyết một vấn đề nào đó, dùng nghĩ suy để giải quyết là việc làm chánh đáng !!! Vấn đề đặt ra là, sau khi vận dụng nghĩ suy và giải quyết xong công việc, ta có còn bị nghĩ suy đó “cột trói” hay không !!! Nếu còn cột trói, phải lập tức xả bỏ nghĩ suy đó, không nắm giữ nó trong lòng !!! Nếu giữ nó trong lòng, bây giờ nghĩ suy trở thành “pháp trói buộc”, từ một pháp trói buộc nếu không thiện xảo xả bỏ đôi khi trở thành vọng tưởng hư nguỵ !!!
3) Nếu một người đắc chánh định thì không nghĩ suy, không nghĩ suy làm sao sinh hoạt hằng ngày?
Trả lời:Ha ha ha ha !!! Kinh nào dạy rằng: “một người đắc chánh định thì không nghĩ suy” !!! Có lẽ bạn đã hiểu sai khái niệm chánh định của Phật đạo rồi !!!
Có một đoạn kinh đại ý như sau: “Một buổi sáng, Phật đắp y, ôm bình bát ra khỏi trú xứ !!! Đứng trước ngã ba đường, Thế tôn suy nghĩ: Hôm nay gia chủ nào là người đáng được độ !!! Suy nghĩ xong, Phật ôm bình bát đến thẳng nhà gia chủ đó hoá trai !!!” Câu chuyện trên cho thấy rằng, Phật là đấng đã thành tựu đại định, nhưng Phật vẫn tư duy quán sát để chọn phương án tốt nhất, hành động hợp lí nhất !!!
4) Tôi biết thầy cũng là cư sỹ, nếu không nghĩ suy, không quan tâm đến con cái, làm sao dạy chúng nó? Con của thầy hiện tại có nên người hay không? Câu hỏi này hơi tế nhị nếu thấy bất tiện thầy không cần trả lời! Khi nào thầy đi du lịch miền bắc, thầy có thể cho tôi diện kiến và được nhìn thấy con người thật bằng xương bằng thịt của thầy hay không?
Trả lời:
- Ngày con cái mình còn nhỏ (chưa trưởng thành), mình là người rất mực quan tâm đến con cái !!! Quan tâm nhưng không ái luyến !!! Quan tâm nhưng không vọng cầu !!! Quan tâm nhưng không để con cái trở thành sợi dây vô hình cột trói !!! Nhờ thế, mình ứng xử đúng vai trò làm cha, thực hiện tốt nghĩa vụ và dạy dỗ đến nơi đến chốn (theo quan điểm của mình) !!!
- Con của mình hiện tại có nên người hay không ??? Đây là điều rất khó trả lời !!! Vì nên người theo tiêu chuẩn hoặc quan điểm nào mới được !!!??? Mình có hai người con, một trai một gái !!! Vị con trai là giảng viên đại học !!! Cô con gái là giảng viên cao đẳng !!! Hai người con của mình có nên người hay không, chắc phải nhờ xã hội đánh giá !!!
- Khi nào thầy đi du lịch miền bắc, thầy có thể cho tôi diện kiến và được nhìn thấy con người thật bằng xương bằng thịt của thầy hay không?
Rất hoan nghênh và rất hân hạnh nếu có cơ hội gặp bạn, như vậy bạn là người miền Bắc !!!??? Khi nào có dịp ra ngoài đó, nhất định mình sẽ mời bạn một chầu cà phê và một bữa cơm chay !!! Để thực hiện được điều này, bạn nên cho mình số điện thoại để liên lạc khi cần (viết trong mesenger, ngoài mình ra, sẽ không có người khác nhìn thấy số điện thoại của bạn, yên tâm nhé) !!!
Hy vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Lý Giác Chánh và bạn đọc nhận ra khác biệt giữa tư duy và vọng tưởng !!!
Rất mong, nhận được những thắc mắc lí thú và bổ ích từ các bạn !!! Chúc mọi người an vui, tinh tấn !!!
20/04/2021
LÝ TỨ

Phật Đạo Và Chuyện Sanh Tử
Cảnh giới diệt đế, Phật đạo gọi là “ra khỏi sanh diệt”, tức là Tâm và Pháp không còn SANH DIỆT…Đến đây, vị tu hành hoàn thành công việc tự độ… Vì thế, Phật đạo còn gọi là ĐẠO DỪNG SANH DIỆT !!!
Hỏi: Thưa Thầy !!! Gần đây chúng con nghe nói, có một vài vị tu hành tuyên bố đã “làm chủ được sanh tử”… Xin Thầy cho biết, tu hành trong Phật đạo có thể làm chủ được sanh tử hay không ???
Đáp: Làm chủ sanh tử là làm chủ như thế nào ???
Hỏi: Theo con nghe người ta đồn, vị nào làm chủ được sanh tử thì: “Muốn sống hay chết tuỳ ý”… Đối với vị đó, thích thì sống dài dài, sống bất kể năm tháng cho thiên hạ ghê chơi, sống ngang bằng trời đất, giống như Tề Thiên… Còn không thích thì, về chầu Phật tổ cái một, dễ như trở bàn tay, không nói on đơ (một hai theo tiếng Tây) gì hết !!!
Đáp: Thế cái vị “làm chủ sanh tử ấy” sống được bao nhiêu ???
Hỏi: Hình như không quá chín chục !!!
Đáp: Thỉnh thoảng mình cũng có “nghe người ta đồn” về những chuyện như vậy, nhưng tất cả cũng chỉ dừng lại ở tin đồn !!! Sự thật như thế nào thì chưa thể kiểm chứng, và bản thân mình cũng không đủ điều kiện kiểm chứng những thông tin ấy !!! Nhưng theo mình thì, người đời chết “dễ như trở bàn tay” mình có thấy có biết, còn muốn sống bao lâu, sống theo ý thích…chuyện này có lẽ phải coi lại…!!!
Bởi lẽ, giới hạn của tuổi đời, giới hạn về thân nghiệp một hữu tình không thể là vô tận, nó cũng không phải thuộc loại “muốn là được” như việc “xài tiền trong túi” !!!
Hỏi: Thưa Thầy !!! Trong thế gian này, hay nói khác hơn, trong đạo pháp… Thầy có nghe nói đến cái môn làm chủ sanh tử này không ???
Đáp: Từ ngàn xưa, con người luôn luôn mơ ước “thọ dữ thiên tề” tức sống ngang trời đất, sống hoài không chết, mơ ước này xét ra là chánh đáng…Và, cũng từ ngàn xưa, không biết bao nhiêu nhà đạo học, bao nhiêu vua chúa, bao nhiêu người giàu có, kể cả những nhà khoa học của hôm nay… Đầu tư trí tuệ, đầu tư công sức, đầu tư tiền của nhằm cố đi tìm bí quyết “sống mãi với thời gian”, nhưng hình như chưa có một ai thực hiện được ước mơ này !!! Thậm chí, có vị đã chết trước khi nồi thuốc trường sinh nấu chín !!! Ha ha ha ha !!!
Hỏi: Thưa Thầy !!! Thế, đối với Phật đạo… Cái sự vụ sanh tử, nhà Phật giải quyết như thế nào ???
Đáp: Câu pháp đầu tiên, Phật tuyên thuyết trước ba cõi: “Kiều Trần Như !!! Sắc (thân) là vô thường… Cái gì vô thường, sẽ bị biến hoại… Này Kiều Trần Như !!! Thọ, tưởng, hành, thức (tâm và các cảm nhận thuộc về tâm thức)… Cũng đều (vô thường) như vậy !!!”…
Theo ý nghĩa lời tuyên thuyết này thì, thân (và tâm) là vô thường, nó phải chịu quy luật sanh tử, không thể làm khác đi được !!! Có nghĩa rằng, thân và tâm này trong trăm năm của đời người, ta không bỏ nó thì, nó cũng bỏ ta và, điều này đã và đang là quy luật…!!! Cái quy luật mà thiên hạ nghe qua liền “nổi da gà” chớ chẳng phải chuyện chơi…!!!
Cho nên, nếu có ai nói rằng “mình làm chủ được sanh tử”, thì nhất định người đó có thể bắt thân xác này phải nghe lời: “Này chú mày, hãy ở với ta thêm vài ba trăm năm nữa, cho ta chứng minh với thiên hạ rằng ta là chủ của chú mày !!!”…Nếu thân không nghe những lời trên, mà nó nhất quyết bỏ ta mà đi thì, chuyện “làm chủ hay làm tớ” cần phải…coi…lại !!!
Vả lại, con người ta, hay khác hơn thân này, mạng này, có một ngàn lẻ một (1001) kiểu chết…Có khi chết trên trời, có khi chết dưới nước, có khi chết trong đất, có khi chết vì lửa, có khi chết vì gió, chết do ăn nhiều, chết do thiếu đói, chết bởi xe tông, chết do đạn lạc, chết vì ôn dịch, chết tại chiến tranh, chết bởi quá sung, chết do thất vọng, chết tại cái miệng, chết tại cái ngu, lúc chết trên giường, lúc chết ngoài đường, lúc chết trong bụi rậm, có cái chết được báo trước, có cái chết cũng rất bất ngờ…vv…..Nói chung, không ai trên đời có thể “thống kê nổi các kiểu chết”, mà thống kê còn không hết, thì làm chủ cái kiểu chết nào đây ???!!!
Hỏi: Như vậy Phật đạo dạy người tu hành đối phó với sanh tử như thế nào ???
Đáp: Phật đạo có bốn đế (hay Tứ Đế) là khổ đế, tập đế, diệt đế và đạo đế.
-KHỔ ĐẾ: Giải quyết tám món khổ nhân thế, đó là: Sanh khổ, lão khổ, bệnh khổ, tử khổ, ái biệt ly khổ, cầu bất đắc khổ, oán tắng hội khổ, ngũ ấm xí thịnh khổ…
Tức là, Phật đạo chỉ giúp người giác ngộ, thấu suốt chân lý… Khi giác ngộ, thấu suốt chân lý, cho dù trong đời sống, tám món nói trên có xảy ra (dù sanh tử có đến với họ), cũng không làm khổ họ được…!!! Phật đạo giúp người ra khỏi “sanh tử khổ”, chứ không giúp người thoát khỏi SANH TỬ.
Hay nói khác hơn, Phật đạo không giúp người thoát chết !!! hay trở thành BẤT TỬ theo nghĩa đen !!!
Và Khổ Đế của Phật đạo chỉ nhằm giải quyết phần việc này… Vì thế, Phật đạo còn gọi là ĐẠO DIỆT KHỔ !!!
Do sanh tử không còn là nỗi khổ, không còn là chuyện phải bận tâm như nhân gian, nên Cổ Đức sau khi giác ngộ, thường ví “Sanh Tử Tức Niết Bàn”… Có nghĩa, chuyện chết sống đau khổ của đời người, đối với các vị ấy cũng an vui như đang sống !!!
Ta có thể đưa ra một vài ví dụ để minh hoạ cho điều này… Người đời chen nhau đi xem hát, vì xem hát đối với họ là vui… Nếu đối với một vị nào đó, chuyện chết sống cũng vui như xem hát, thì việc “chen lấn” để có được tấm vé “xem tuồng sanh tử” thì cũng dễ hiểu thôi !!!
Và thực tế, các vị Anh Hùng, các bậc gan dạ, những người chán sống… cũng xem cái chết “nhẹ tựa lông hồng” không muốn sống thì chết, đâu cần tu tập hay đắc quả gì ghê gớm !!!…
Vì thế, làm chủ hay không làm chủ sanh tử, không
phải là trọng tâm của Phật đạo mà, làm thế nào để “Sanh tử chẳng khác Niết Bàn”, tức sống hay chết cũng đều an vui mới là chuyện cần bàn !!!
-TẬP ĐẾ: Ngoài tám món khổ nói trên, một người chưa giác ngộ, sẽ bị các Kiết Sử, tức những món trói buộc như tham, sân, si… làm cho phiền não…!!!
Người tu hành trong Phật đạo, nhờ Giác Ngộ Tự Tâm, Tập Nhân tự thanh tịnh… Khi Tập Nhân thanh tịnh, Kiết Sử sẽ không hiện khởi… Kiết Sử không hiện khởi, phiền não sẽ tịch diệt… Đây là phần việc của Tập Đế…Vì thế, Phật đạo còn gọi là ĐẠO DIỆT PHIỀN NÃO !!! Cũng chính những lẽ này, Cổ Nhân thường ví “Phiền Não Tức Bồ Đề”…
Có nghĩa rằng, Tập Nhân và Kiết Sử đối với những người chưa “Giác Ngộ Tự Tâm” là mối hoạ phiền não… Nhưng với người giác ngộ, những thứ ấy lại là “cơ duyên tốt” để họ quán chiếu tâm lượng nhân sanh, mà vun bồi hành trang Trí Tuệ cho tự thân !!!
-DIỆT ĐẾ: Khi khổ và phiền não đã tịch diệt… Người này tâm trí sáng suốt, bây giờ vị ấy mới bình tâm, nhận ra “Bản Lai Tâm Này Tự Không” !!!
Vì thấu suốt bản lai tâm này tự không, hư vọng tâm và hư vọng pháp từ đây vĩnh viễn không còn sanh khởi… Có nghĩa rằng, Hành Tâm và Vọng Thức của vị ấy hoàn toàn tịch diệt, đạt thẳng cứu cánh Niết Bàn Chân Đế…
Cảnh giới này, Phật đạo gọi là “ra khỏi sanh diệt”, tức là Tâm và Pháp không còn SANH DIỆT…Đến đây, vị tu hành hoàn thành công việc tự độ… Vì thế, Phật đạo còn gọi là ĐẠO DỪNG SANH DIỆT !!! Kinh Đại Niết Bàn có đề cập việc này qua bốn câu kệ như sau: “Chư hành vô thường, thị sinh diệt pháp, sinh diệt diệt dĩ, tịch diệt vi lạc”…
Bốn câu này có nghĩa rằng: Tất cả niệm niệm, dong ruỗi, tạo tác của Hành Ấm (thuộc về hư vọng tâm) là vô thường… Nó chính là các quan niệm hư dối (các pháp) được sản sinh bởi Thức Ấm… Nếu, Tâm và Thức không còn sanh khởi thì, ngay đó chính là NIẾT BÀN AN VUI…
Bởi lẽ ấy, điều phục tâm thức để tự tâm an lạc, mới là mục tiêu chính của Phật đạo…Chưa làm được điều này, chưa Chứng Diệt Đế, tâm thức chưa dừng sanh diệt, cho dù có “làm chủ được sanh tử” sanh tử không làm khổ, nhưng (người này) hãy còn vô lượng pháp hư vọng đã, đang, và sẽ… làm khổ ở quá khứ, ở hiện tại cũng như vị lai… là điều khó tránh khỏi !!!
Theo lời kinh ghi lại, các vị A La Hán sau khi chứng Thánh, dừng sanh diệt, thường tuyên bố như Sư Tử Hống về bốn điều thành tựu của mình (gọi là tứ thành tựu)… Bốn điều ấy như sau:
“Chư lậu dĩ tận,
Phạm hạnh dĩ lập,
Sở tác dĩ biện,
Bất thọ hậu hữu”…
Bốn câu này có nghĩa rằng:
-Tất cả các Lậu Hoặc Phiền Não đã được diệt tận… -Thanh Tịnh Tự Tâm nay đang hiện khởi…
-Công việc Tự Cứu đã hoàn thành…
-Tâm Thức Không Còn Quay Trở Lại những mê muội của Ba Cõi Hữu như một chúng sinh nữa…!!!
Trong Phật đạo, quả vị A La Hán đối với Nhị Thừa, quả vị Đệ Bát Bất Động Địa của Bồ Tát, tuy rằng hai địa vị này có chỗ SAI BIỆT VỀ TRÍ TUỆ… Nhưng, về cảnh giới tịch diệt thì có nét tương đồng…Do đó, hai quả vị nói trên được coi là Nghi Biểu Mẫu Mực của Niết Bàn Diệt Đế…Và, đối với các Thánh quả này, chuyện Sanh hay Tử theo quan niệm thế thường, không còn là việc mà họ phải bận tâm như là “có cần làm chủ được nó hay không” !!! La Hán mà bận tâm chuyện này thì, chẳng khác gì có “Anh kia” thường khoe với thiên hạ mình là Thầy Pháp chuyên bắt ma quỷ, mà tối đến lại co rút trong nhà…vì ra ngoài…sợ…ma..nó…vật !!!!!
-ĐẠO ĐẾ: Sau khi vị tu hành đã hoàn thành việc tự độ… Vị này phát Bồ Đề Tâm, học TRÍ TUỆ để đầy đủ phương tiện giúp người, gọi là học độ tha…Đạo Đế của Phật đạo nhằm giải quyết phần việc này… Cho nên Phật đạo còn có tên là ĐẠO TRÍ TUỆ !!! Và Trí Tuệ mới chính là đỉnh cao của Phật đạo !!!
Trong quá trình học Trí Tuệ ở Đạo Đế, theo kinh thì, người tu hành phải trải qua nhiều đời kiếp trui rèn…
Quá trình trui rèn trong nhiều đời kiếp này, Phật đạo gọi là BẤT TƯ NGHÌ BIẾN DỊCH SANH TỬ…Có nghĩa rằng, Tâm và Trí của vị đó chuyển biến liên tục theo từng Nhận Thức do Trí Tuệ gặt hái được trong quá trình học tập… Nhận thức càng cao, Tứ Vô Lượng Tâm càng lớn, ta có thể nhận ra điều này theo trình tự: Từ Bi, Đại Từ Đại Bi, Vô Lượng Từ Vô Lượng Bi… Hoặc chuyển biến theo ba sở học là Pháp Duyên Từ, Chúng Sanh Duyên Từ và Vô Duyên Từ…!!!
Quy trình này xảy ra gần như bắt buộc của Đạo Đế… Giống như khi người ta thắp một ngọn đèn, ánh sáng chỉ soi sáng có một nơi, nếu thắp hai hay nhiều ngọn đèn, ánh sáng sẽ soi nhiều nơi, nếu thắp lên vô lượng ngọn đèn, ánh sáng sẽ chiếu cùng khắp…
TÂM và TRÍ của Phật đạo cũng như thế, hai món này tương sinh trong quá trình học Trí Tuệ…Đây cũng là lý do vì sao trong các kinh, Phật thường quở trách “Từ Bi của Nhị thừa chỉ đủ tự cứu !!!” Và, đây cũng là NGUYÊN NHÂN CHÍNH để Phật tuyên thuyết Kinh Diệu Pháp Liên Hoa !!!
Hỏi: Người tu hành trong Phật đạo, chỉ cầu hết khổ như Thánh quả A La Hán của Nhị thừa là được rồi… Tại sao phải cần đến trí tuệ ???
Đáp: Cũng giống như ngoài xã hội, Xã Hội Thiện Trị hay Phật Quốc Độ ở một góc nhìn nào đó, nó cũng không khác gì mấy… Cũng có những người “an phận thủ thường”, cũng có những người “vì người khác mà sống”…
Nhưng, trong xã hội văn minh thì, không thể có chuyện “sống chết mặc bay”… Vì thế, mối liên hệ giữa những thành viên trong cộng đồng của những người văn minh luôn có sự tương tác tích cực với nhau, cũng chính những tương tác tích cực giữa các thành viên, xã hội đó mới được gọi là văn minh !!!
Lời kinh có dạy rằng: “Một hạt giống thối, không thể nảy mầm… Một cái bình bể, không thể làm được việc của một cái bình…” Tu hành trong Phật đạo, chỉ cầu một chút Thánh quả nhỏ, chỉ mong tự cứu, không có đại tâm, chẳng vì người mà cầu trí tuệ, Phật thường ví hạng này như hạt giống thối, như chiếc bình bể… !!!
Vả chăng, Đạo quả trong Phật đạo không dừng lại ở những Thánh quả nhỏ của Nhị thừa, quả vị cao nhất là thành Phật hay Vô Thượng Bồ Đề… Mà, Vô Thượng Bồ Đề Quả, là quả vị của Trí Tuệ…Vì thế, sau khi chứng Thánh quả, không phát Vô Thượng Bồ Đề Tâm cầu học Trí Tuệ, người này có được coi là đã hoàn thành công việc tu tập hay chưa !!!???
Lại nữa, trong quá trình chuyển biến Bất Tư Nghì Biến Dịch Sanh Tử của việc học Trí Tuệ… Người này cho dù sinh ra ở đâu, mang thân nào, làm việc gì..v..v…cũng đều được tôn trọng vì trong người vị ấy luôn có Hạt Châu Như Ý của Trí Tuệ, viên ngọc kia ngày càng lớn, ngày càng sáng…Đây sẽ là cơ sở vững chắc để vị ấy tự tại trước mọi chuyển biến sanh diệt trước khi có được thành tựu cuối cùng…!!!
Nó giống như một người đi từ thành A, đến thành B, sang thành C và những thành ấp liên tiếp nhau… Cho dù người này trải qua nhiều thành ấp khác nhau, với những nguy cơ khác nhau, nhưng người này luôn luôn tự tại, luôn luôn an lạc vì trong vị ấy có “Hạt Châu Như Ý” của Trí Tuệ…!!! Có hạt châu này trong mình, phỏng người đó có sợ hãi hay uý kị bất kì một thành nào trong những thành ấy khi người này đi qua hay không ??? Trí tuệ của Phật đạo, chính là Hạt Châu Vô Uý khi Bồ Tát dạo chơi trong ba cõi !!!
Cũng giống như một vị vua sợ hãi cái chết, bởi vị vua ấy biết chắc rằng, chết là vĩnh viễn từ bỏ ngai vàng và sẽ khó có được thứ ấy ở vị lai hay ở một cõi khác !!! Nhưng nếu, vị ấy biết rằng, cho dù trong đời này, hay sanh ra các đời khác, cho dù ở nơi nào khi vị ấy hiện diện đều được làm vua… Biết được như thế, vị vua kia có sợ hãi cái chết hay không ???
Trí Tuệ của Phật đạo chính là vua hoặc kế nghiệp vua trong thế giới các pháp (Pháp Vương & Pháp Vương tử)…Cho nên, người có Trí Tuệ hay đang học Trí Tuệ sẽ là vua trong thế giới các pháp ở bất kì cõi nào khi họ đặt chân đến… Đây chính là cơ sở vững chắc để các Bồ Tát tự tại đến đi đối với tất cả các quốc độ !!!
Tóm lại, trên con đường tiến về Vô Thượng Bồ Đề, Khổ đế giúp người ra khỏi sanh tử khổ (8 món khổ)… Tập đế giúp người tịch diệt phiền não, kiết sử và lậu hoặc… Diệt đế giúp người thấu suốt bổn tâm, chấm dứt quá trình Sanh Diệt của Tâm thức (ra khỏi luân hồi)… Đạo Đế giúp người thành toàn trí tuệ đạt mục tiêu cuối cùng của Phật đạo !!!
Vì thế, hai chữ SANH TỬ và SANH DIỆT nhằm chỉ cho hai đối tượng khác nhau, một thứ chỉ THÂN, một thứ chỉ TÂM…Khi người tu hành hiểu sai ý nghĩa cốt lõi của các ĐẾ, nhất định không thể thành tựu các đạo quả từ TỨ ĐẾ mang lại…Thậm chí, chính những hiểu biết sai lệch này, sẽ đưa ra những giải thích phi chân lý, xa rời chỉ thú cốt lõi của Phật đạo…Một khi xa rời chỉ thú cốt lõi, sẽ khiến mình và người đi tìm những thứ không thể có được trong thực tế, và công cuộc tìm kiếm này nếu có được, cũng chẳng ăn nhập gì đến việc DIỆT KHỔ và PHÁT SANH TRÍ TUỆ trong Phật đạo…!!!!
Duy Tuệ Thị Nghiệp !!!
Hãy học Đạo Diệt Khổ để thoát khỏi khổ ải của Phần Đoạn Sanh Tử trong KIẾP NHÂN SINH…Và, hãy phát Vô Thượng Bồ Đề Tâm cầu học Trí Tuệ, để tự tại tiến bước trên đoạn đường còn lại của BẤT TƯ NGHÌ BIẾN DỊCH SANH TỬ…Thực hiện được hai phần việc này, vấn đề: “Không Làm Chủ Sanh Tử” hay “Làm Chủ Sanh Tử” tức Sanh Tử theo Nghiệp hay Sanh Tử theo Nguyện, SẼ KHÔNG CÒN LÀ “NẠN VẤN” ĐỂ NHỮNG PHẬT TỬ CHÂN CHÁNH LẤY ĐÂY LÀM ĐỀ TÀI BÀN LUẬN HAY ĐẶT THÀNH MỤC TIÊU HƯỚNG ĐẾN TRONG ĐỜI SỐNG TU HỌC CỦA MÌNH !!!
Chúc các bạn không cầu làm chủ hay làm tớ sanh tử gì hết mà vẫn an vui và tinh tấn !!!
LÝ TỨ

Tâm Tình Của Người Lạ
Từ những câu trả lời của thầy, con sáng tỏ rất nhiều điều mà xưa nay con bị bế tắc, không muốn nói là nhờ cách trả lời của thầy con đã xâu chuỗi được quá trình tiến tu của Phật đạo, biết rõ mỗi giai đoạn mình tu tập ra sao...!
Các bạn !!!
Hôm qua, mình nhận được tâm sự của hai người bạn không quen là Cho Con và ĐTV !!! Nói là bạn, nhưng tuổi đời của hai bạn trẻ này nhỏ hơn con của mình (đều chưa đến 40) và cả hai đều không phải HĐ Lý Gia !!!
Mình rất vui, khi chỉ quen nhau trên mạng xã hội, thông qua những cuốn sách của mình và các bài viết trên Fanpage….Nhưng các bạn ấy đã tìm ta con đường để các bạn ấy đi, và có được an vui nhất định trong cuộc sống !!!
Bạn ĐTV đã viết cho mình như sau:
Chào buổi chiều, Bác Lý Tứ.
Con chúc Bác thật nhiều sức khoẻ, bình an và sẽ thành tựu được những điều cần thành tựu. Con cảm nhận được sức giác ngộ của Bác thông qua các bài Pháp, nói thật không phải khen Bác đâu, người như Bác……..tìm không ra, đôi khi con tự hỏi lòng mình,………làm gì, để rồi dẫn dắt biết bao người đi vào con đường tà kiến, nếu đã thật giác ngộ, sao chẳng giải bày chỗ chân thật để mọi người nhìn thấy mà nổ lực cầu đạo tiến tu.
Con xưa nay rất tin vào những lời Phật dạy, nhưng trong lòng con không thích……….bởi mọi lễ nghi, hình thức thái quá không phải là chỗ để con nương tựa tìm cầu, con là người không tham vọng hay bận lòng nhiều đến chuyện thế gian, nhưng là một người nhiều tham vọng trong Phật đạo, không có nhiều lắm ở đời đáp ứng được câu hỏi trong con, ai con cũng thấy bệnh, dù họ là ông to bà lớn cho đến hạng thấp hèn, đôi khi con kỳ vọng và tạm đặt niềm tin vào ai đó, nhưng rồi con lại nhận về thất vọng, có lẽ vì sự đòi hỏi quá cao ở con nên con luôn thấy gì đó chưa thoả mãn được tâm ý nơi mình, con luôn làm những gì con thích theo tinh thần Phật đạo, nên phần lớn cho rằng con ngang bướng, con hiểu được tâm ý của một người khi mê là sẽ thế nào, nên đôi khi buồn chút thôi rồi thực hành pháp xả. Thật vậy học Phật rồi mới thấm câu “chẳng một pháp có được” thiện ác, lớn nhỏ, đẹp xấu, hơn thua…v..v… Chỉ do Tâm hư vọng mà sinh Pháp, hiện hữu cảnh giới mà sống trong đó, rồi chấp chặt, gom góp giữ lấy cho riêng mình, xem đó là đời sống, là của ta. Biết bao nhiêu sản phẩm hư dối sản sinh từ đây cho ra mớ hỗn độn, phiền não là ở chỗ này, bất giác là chỗ này, mê muội là chỗ này. Nếu chưa thật sự thấy biết thì đối với một Hữu tình khó mà thoát ra khỏi.
Nói tóm lại, con học được ở Bác rất nhiều, và hiểu rất rõ, nhưng để mang ra giáo hoá chúng sinh, giúp người tri kiến, thấy tánh thì con chưa làm được. Con ngàn lời cảm ơn Bác và HĐTM Lý Gia đã khai thị cho con những chỗ chưa thông .
Còn bạn Cho Con lại viết:
Kính thưa thầy!
Cho đến bây giờ con hoàn toàn tâm phục khẩu phục về sự thông tuệ cách trả lời đầy thiện xảo của thầy. Những câu hỏi gởi cho thầy con đã đem đi hỏi rất nhiều vị tu hành có tiếng tăm nhưng họ trả lời làm con rất thất vọng, không muốn nói là họ còn không hiểu những điều con hỏi là gì chứ chưa nói đến việc trả lời. (………………..)
Từ những câu trả lời của thầy, con sáng tỏ rất nhiều điều mà xưa nay con bị bế tắc, không muốn nói là nhờ cách trả lời của thầy con đã xâu chuỗi được quá trình tiến tu của Phật đạo, biết rõ mỗi giai đoạn mình tu tập ra sao! Sách và bài viết của thầy con đã đọc gần như thuộc lòng và hiểu rõ từng câu từng chữ thầy gởi gắm trong đó. Con xin kính lễ thầy, bậc Nhất Thiết Trí đã thị hiện trong thời mạt pháp mà con là người tự cho là một trong những người đã hưởng được vô số lợi ích từ cách giáo dục của thầy. Chỉ rất tiếc là do một vài lí do cá nhân, con chưa thể đến tận nơi thầy ở để dập đầu bái lạy và xin được làm học trò. Tâm nguyện này nhất định con sẽ thực hiện! Con có một vài thắc mắc, mong thầy vui lòng giải thích tiếp.
1) Con nghe người ta bàn luận nhiều về việc có kinh do chính Phật thuyết, có kinh do người sau tự viết ra. Không biết bàn luận này đúng hay không? Và trong sâu thẳm thầy có phân chia như họ không? Thầy nói gì về những bộ kinh mà có người cho là không phải của Phật?
2) Con biết thầy là người thông thuộc tất cả kinh điển, nếu không thông thì thầy chẳng thể trả lời tất cả các câu hỏi về Phật pháp một cách thông tuệ như vậy. Nhưng con có một thắc mắc đó là vì sao không thấy thầy giảng giải hay thuyết một bộ kinh cụ thể nào như các vị khác? Thầy có ẩn ý gì về việc này hay không?
3) Tại sao cách giảng giải của thầy rất khác mọi người, cách dạy tu của thầy cũng không giống ai, có thể nói gần gũi, dễ hiểu, hiện đại, không áp đặt nhưng lại rất hiệu quả. Con muốn biết phương pháp này thầy học ở đâu hay do thầy tự nghĩ ra?
Nếu những điều con hỏi có làm khó thầy, thì xin thầy hoan hỉ và không trả lời cũng được! Cho Con kính lễ thầy!
* Ghi chú: Những chỗ có các dấu chấm chấm (….) trong bài viết của ĐTV và Cho Con là do Lý Tứ cắt bỏ những từ ngữ tế nhị, nhạy cảm !!! Mong bạn đọc và ĐTV thông cảm !!!
Hai bạn ĐTV và Cho Con thân mến !!!
Lời đầu tiên, Lý Tứ xin chân thành cảm ơn những lời khen tặng tốt đẹp mà hai bạn đã dành cho mình !!! Rất mong một ngày không xa, nếu đủ duyên lành, chúng ta sẽ gặp nhau để đàm đạo !!!
Về các câu hỏi của Cho Con, mình xin được trả lời như sau:
1) Con nghe người ta bàn luận nhiều về việc có kinh do chính Phật thuyết, có kinh do người sau tự viết ra. Không biết bàn luận này đúng hay không? Và trong sâu thẳm thầy có phân chia như họ không? Thầy nói gì về những bộ kinh mà có người cho là không phải của Phật?
Trả lời:
– Về việc có người cho rằng có kinh do Phật thuyết, có kinh do người sau viết ra ???
Điều này bản thân mình cũng đã được nghe rất nhiều, nhưng mình không quan tâm, bởi lẽ: Đối với mình, ai thuyết không quan trọng, quan trọng là những lời đó dạy chúng ta điều gì ??? Điều ấy có giúp chúng ta thành tựu các mục tiêu của giáo pháp đề ra hay không ??? Nếu giả sử có một ai đó viết chứ không phải chính Phật thuyết, mà đáp ứng được hai điều nêu trên, với mình người đó chính là Phật vậy !!!
Kinh Đại Niết Bàn cũng có kể chuyện vị Tiên nhân (tiền thân của Phật Thích Ca) quỳ lạy con quỷ ăn thịt người để được nghe hai câu kệ chính là tấm gương để Lý Tứ noi theo !!! Cho nên, xưa nay Lý Tứ không coi trọng hình tướng, xuất thân, gia thế, cách sống…v..v… của một người là nhờ học tập từ câu chuyện trên !!!
– Không biết bàn luận này đúng hay không ??!
Nay cách Phật đã lâu, đúng hay sai lấy gì làm bằng chứng để kẻ trí tạm cho đây là bằng chứng thuyết phục !!! Ha ha ha ha !!! Vì thế, chuyện đúng sai của những kết luận từ thiên hạ, Lý Tứ xin được miễn bàn !!!
– Và trong sâu thẳm thầy có phân chia như họ không? Thầy nói gì về những bộ kinh mà có người cho là không phải của Phật ???
Như đã trình bày ở trên !!! Mình không phân chia !!! Và chẳng có ý kiến gì về chuyện thiên hạ “dư hơi” bàn cho vui !!! Mình nghĩ, đã là người tu hành, tại sao ta không dành hết tâm lực để tu tập, mà lại đi bàn cái chuyện theo mình là “vô bổ” đó !!! Giống như kẻ trí xui xẻo bị lạc trong rừng, nên kiếm cái trứng ăn cho đỡ đói hay ngồi đó bàn luận chuyện cái trứng và con gà cái nào có trước, do ai nuôi trong rừng này !!!???
2) Con biết thầy là người thông thuộc tất cả kinh điển, nếu không thông thì thầy chẳng thể trả lời tất cả các câu hỏi về Phật pháp một cách thông tuệ như vậy. Nhưng con có một thắc mắc đó là vì sao không thấy thầy giảng giải hay thuyết một bộ kinh cụ thể nào như các vị khác? Thầy có ẩn ý gì về việc này hay không?
Trả lời:
Ẩn ý thì không !!! Nhưng, Phật dạy trong kinh Đại Niết Bàn như sau: “Thời mạt pháp, giáo pháp của Phật giống như sữa đã bị con buôn hám lợi pha nước lã đến 50 lần…” !!! Tức một lít sữa khi đến tay người tiêu dùng thành ra 51 lít… Pha nhiều như thế, thử hỏi “còn chi là của…hả…trời” !!!
Và bản thân mình cũng tự nhận ra, không hiếm bộ kinh trong hiện tại cũng đã được thiên hạ “pha” như thế theo thời gian !!! Nói khác hơn là, vàng cũng có mà sỏi đá cũng không thiếu !!!
Đây là lí do vì sao, mình chỉ chọn những câu, đoạn kinh nào xét thấy phù hợp với tinh thần giáo pháp, cũng như có thể giúp HĐ Lý Gia thành tựu các mục tiêu của Phật đạo đề ra… Mình lấy câu kinh, đoạn kinh đó triển khai cho HĐ học tập !!! Còn những đoạn, câu kinh nào xét thấy không hợp hoặc trái với tinh thần giáo pháp, cũng như không giúp ích công việc tu tập của HĐ mình “lờ đi”, coi như bốn không, “không nghe, không thấy, không đọc, không biết”, cho xong chuyện !!!
Đây cũng là lí do vì sao mình không triển khai hay thuyết giảng một bộ kinh cụ thể !!! Vì rằng, nếu “u u mê mê” cứ nhắm mắt nhắm mũi ôm nguyên bộ kinh nào đó giảng nói, triển khai cho HĐ học tập mà không cân nhắc, không nhìn thấu tim gan tì phế thận của nó chứa thứ gì… !!! Nói dại mồm, lỡ mai mốt có ai đó phát hiện ra những đoạn Lý Tứ đã giảng nói là “thứ nước lã” do bọn con buôn hám lợi pha thêm mà Lão ta không tự biết… Phỏng cách thuyết giảng ù ù cạc cạc như thế, có phải Lão Lý đã tự làm trò cười cho kẻ trí đời nay và người biết đạo đời sau hay sao !!!???
3) Tại sao cách giảng giải của thầy rất khác mọi người, cách dạy tu của thầy cũng không giống ai, có thể nói thực tế, gần gũi, dễ hiểu, hiện đại, không áp đặt nhưng lại rất hiệu quả. Con muốn biết phương pháp này thầy học ở đâu hay do thầy tự nghĩ ra?
Trả lời:
Giảng giải đạo pháp là công việc giúp người nghe thành tựu một hay nhiều mục tiêu nào đó trong đạo pháp !!! Muốn thực hiện thành công điều trên, lời thuyết phải thực tế, phù hợp hoàn cảnh xã hội, tương ưng cơ trí người đương thời, dễ hiểu, dễ ứng dụng, gần gũi…v..v…!!!
Giống như để làm bột !!! Ngàn năm trước, người ta dạy phải dùng hai cục đá cà với nhau !!! Trăm năm sau, người ta dạy dùng cối đá để xay !!! Bây giờ, người ta lại dùng máy móc, bấm nút là cái máy vận hành và cho ra bột !!! Thế là, cũng chuyện làm bột mà mỗi thời đại người ta luôn có những cách khác nhau !!!
Giả sử, trong hiện tại, anh nào dạy người làm bột mà giảng giải cách cà hai cục đá, hay chỉ cho người sắm cối đá !!! Người nghe hiện nay đa số còn không hình dung ra mấy thứ đó, nói gì đến chuyện ứng dụng !!! Đây cũng là lí do vì sao Bồ tát phải thành tựu “ngũ minh” mới có thể thuyết pháp hiệu quả !!!
Ngũ minh gồm: Nội minh, ngoại minh, thanh minh, y phương minh, công xảo minh !!!
– Nội minh: Thông thuộc giáo pháp !!!
– Ngoại minh: Hiểu rõ khuynh hướng, văn hoá, triết lí sống của thế gian trong từng thời đại !!!
– Thanh minh: Biết rõ ngữ ngôn đời trước, thiện xảo sử dụng ngữ ngôn đời nay để chuyển tải giáo pháp đến người nghe !!!
– Y phương minh: Biết bịnh chúng sanh, cho thuốc phù hợp !!!
– Công xảo minh: Biết rõ công kĩ nghệ của thời đại, biết ứng dụng hình ảnh công kĩ nghệ đó vào giáo pháp, nhằm giúp người mau chóng thành công điều đã học !!!
Thuyết giảng Phật pháp mà thiếu năm điều trên, chẳng khác người cổ đại dạy người văn minh, anh “thất học” dạy anh “bác học”, ở thế kỉ 21 mà dạy người ta làm bột kiểu cổ lỗ sĩ, hay sản xuất kinh doanh cối đá !!! Cách dạy này không khiến mình và người phá sản mới là…chuyện…loạ !!!
Đây cũng là lí do vì sao có nhiều người đời nay bê nguyên cách thức tu hành thời Phật còn tại thế rồi đem áp dụng cho bản thân, hầu như kết quả không được như ý (thực tế đã chứng minh điều này từ vô số người tu hành mà Lý Tứ đã có duyên tiếp xúc) !!!
– Con muốn biết phương pháp này thầy học ở đâu hay do thầy tự nghĩ ra ???
Phương pháp này chẳng có gì ghê gớm, bất kì ai cũng có thể thực hiện thành công, chẳng cần học hành gì !!! Với điều kiện, anh chỉ nên mô tả và chỉ cho người tìm đến căn nhà của chính anh làm nên và đang sống ở đó !!! Đừng “làm tài khôn” chỉ “căn nhà anh hàng xóm” sống bên kia trái đất là được !!!
Hy vọng, bài viết giúp Cho Con hiểu ra điều gì đó về “cái cớ sự kinh điển” hiện nay !!! Chúc ĐTV, Cho Con và bạn đọc an vui, tinh tấn !!!
Rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
28/03/2021
LÝ TỨ

Ý Nghĩa Quả Vị Trong Phật Đạo
Các quả vị trong Phật đạo gồm các quả vị của ba thừa như: Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hàm, A Na Hàm, A La Hán, Bích Chi Phật và Bất Động Địa... !!!
Các bạn !!!
Trong tuần, BQT nhận được các câu hỏi của hai bạn Thuỷ Tiên và Cho Con !!! Mình xin lần lượt trả lời như sau:
Bạn Thuỷ Tiên hỏi:
Thưa thầy, thầy có thể giải thích sự khác nhau giữa các địa vị trong đạo Phật như Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hàm, A Na Hàm, A La Hán, Bích Chi Phật, Bất Động Địa và Bồ Tát Quán Thế Âm, Bồ Tát Địa Tạng. Ý nghĩa của những tên gọi này như thế nào? 16/03/2021 12:08:14 – Thủy Tiên
Thuỷ Tiên thân mến !!!
Về câu hỏi của bạn, mình xin chia thành hai phần !!!
– Phần thứ nhất gồm các quả vị của ba thừa như: Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hàm, A Na Hàm, A La Hán, Bích Chi Phật và Bất Động Địa !!!
Từ Tu Đà Hoàn đến A La Hán là các quả vị của Thanh Văn Thừa. Bích Chi Phật là quả vị của Duyên Giác Thừa. Bất Động Địa là quả vị của Bồ Tát Thừa !!!
* Tu Đà Hoàn: Còn gọi là Nhập lưu hay Thất Lai, nghĩa là bắt đầu nhập vào dòng Thánh. Đây là Thánh vị đầu tiên sau khi Thanh Văn giác ngộ. Thánh vị này đã tịch diệt ba kiết sử gồm thân kiến, giới cấm thủ, và nghi !!!
* Tư Đà Hàm: Còn gọi là Nhất lai, nghĩa là còn trở lại ba cõi một lần nữa. Quả vị này thành tựu từ những vị đã tịch diệt ba kiết sử trên và tiếp tục làm mỏng nhẹ tham và sân !!!
* A Na Hàm: Còn gọi là Bất lai, nghĩa là không trở lại ba cõi nữa. Quả vị này đã diệt sạch hai kiết sử tham và sân !!!
* A La Hán: Là quả vị cuối cùng của Thanh Văn Thừa, đã giải thoát khỏi ba cõi. Vị này thành tựu bốn điều: “Chư lậu dĩ tận, phạm hạnh dĩ lập, sở tác dĩ biện, bất thọ hậu hữu” !!! Có nghĩa, tất cả lậu hoặc đã hết, hoàn tất phạm hạnh, công việc tự cứu đã xong, không còn quay trở lại ba cõi !!!
* Bích Chi Phật: Còn được gọi là Độc Giác Phật hay Duyên Giác Phật. Là một thuật ngữ dùng trong Phật giáo để chỉ khái niệm một vị Phật đạt được Phật quả do tự mình chứng ngộ, hay quán 12 nhân duyên mà thành, nhưng chưa thành tựu các năng lực như Nhất thiết trí hay Mười lực của một Đẳng Chánh Giác !!!
Độc giác Phật là danh hiệu chỉ người tự giác ngộ trong thời kì không có Phật và Phật pháp !!!
* Bất Động Địa: Là quả vị thứ 8 trong mười quả vị của Thập Địa Bồ Tát !!! Người thành tựu quả vị này, trước mọi cảnh duyên tâm thức không còn động lay !!!
– Phần hai gồm danh hiệu các Bồ tát vô vi như Bồ Tát Quán Thế Âm, Bồ Tát Địa Tạng !!!
* Quán Thế Âm: Nghĩa là “Đấng quán chiếu âm thanh của thế gian”. Là một vị hiện thân cho lòng từ bi của tất cả chư Phật. Được miêu tả trong nhiều nền văn hóa khác nhau, cả thân nam lẫn thân nữ. Quán Thế Âm là một trong những vị Bồ-tát được tôn kính, thờ phụng rộng rãi trong dân gian !!!
* Địa Tạng hay Địa Tạng vương Bồ tát: Là một Bồ tát được tôn thờ trong Phật giáo, thường được mô tả như một tì kheo. Địa Tạng Bồ tát được biết đến bởi lời nguyện cứu độ tất cả chúng sinh trong lục đạo vào thời kỳ sau khi Phật Thích Ca nhập Niết bàn cho đến khi Bồ tát Di Lặc hạ sinh, và nguyện không chứng Phật quả nếu địa ngục chưa trống rỗng. Do đó, Địa Tạng thường được xem như là vị Bồ-tát của chúng sinh dưới địa ngục hay là giáo chủ của cõi U Minh !!!
Nói chung, Phật đạo có rất nhiều vô vi Bồ tát, mỗi một Bồ tát vô vi thường được xem như hình ảnh tiêu biểu của Phật tâm hay Phật trí !!!
Bạn Cho Con viết như sau:
Kính thưa thầy!
Con rất cảm ơn mười câu trả lời hôm trước của thầy. Nhờ những câu trả lời đó con hiểu thêm nhiều điều và tâm trí sáng ra. Con xin nêu thêm một số thắc mắc:
1) Trong Tứ Đế, chứng Diệt đế coi như việc giải quyết tự thân đã xong. Nếu vị này không phát nguyện vào Đạo đế học trí tuệ, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy có trải qua “bất tư nghị biến dịch sanh tử” hay không?
Trả lời:
Cụm từ “bất tư nghì biến dịch sanh tử” dùng để chỉ cho người tu hành sau khi chứng Diệt đế, vị này không trụ thiệt tế mà lại phát tâm Vô thượng Bồ đề, phát nguyện học Nhất thiết trí !!! Vì thế, những người tu hành nào rốt ráo chứng Diệt đế, trụ thiệt tế, không phát tâm, không phát nguyện…sẽ không phải trải qua bất tư nghì biến dịch sanh tử !!!
2) Có phải Bồ tát sau khi giải quyết 2 phần sở trí ngu. Sau đó nếu “quách nhiên” bùng vỡ tâm thức, thành tựu Vô sư trí. Có phải đây là Tối hậu thân, thật sự chấm dứt bất tư nghị biến dịch sanh tử hay không?
Trả lời:
Bồ tát thành tựu Vô sư trí, sau khi công hạnh viên mãn, chúng sanh trong thời kì đó đủ công đức…v..v…Bồ tát bấy giờ mới nhập Tối hậu thân !!! Bồ tát thành tựu Vô sư trí không còn phải trải qua bất tư nghì biến dịch sanh tử mà thể nhập Hậu biên thân từ lúc thành tựu trí đó !!!
3) Có phải người tu hành chứng Diệt đế nếu không phát nguyện hay tu tập để hết 2 phần sở trí ngu…mới thật sự giải quyết cái nhục thân (tức không sanh tái nữa)?
Trả lời:
Giống như người ngủ say, không chiêm bao… Người này không thấy có mình, không thấy có thế giới, cũng chẳng thêm hay bớt !!! Ha ha ha ha !!! Đây là câu hỏi được Lý Tứ bình chọn là câu hỏi hay nhất trong tuần !!! Nhưng phải khéo hiểu sau khi đọc trả lời !!!
4) Pháp thân là thường trụ nên có tính chất thường ngã lạc tịnh. Nhục thân là vô thường biến hoại nên có rồi mất đi….! Lẽ ra Pháp thân nên đựng trong một báo thân không biến hoại mới xứng đáng với cái trí….Nhưng Phật cũng thành Phật trong cái nhục thân này…!!! Vậy không lẽ, chỉ khi thành Phật (hết 2 phần sở trí ngu, được Tự nhiên trí), tới đó mới thật sự giải quyết nhục thân! Không còn đời sau nên Phật cũng được gọi là vị Đại A La Hán!? Và chỉ để lại hoá thân (kinh điển) cho đời sau để họ đi tìm kho báu của Pháp và Hoá thân? Có thể nói Phật pháp thường còn là như thế không?
Trả lời:
– Nếu Pháp thân được đựng trong một báo thân không biến hoại thì lợi ích không nhiều !!! Phải “động não” mới có thể hiểu hết ý vị thâm diệu từ nghĩa này !!! Đây là lí do vì sao Phật Đa Bảo phát nguyện ở đâu có khai Phật tri kiến, sẽ đem nhục thân đến đó cúng dường !!!
– Đối với chư Phật, cho dù mang nhục thân cũng đầy đủ bốn đức thường, ngã, lạc, tịnh !!! Gọi là “sắc thường trụ” !!!
– Phật còn có danh xưng là Đại A La Hán vì Phật cũng viên mãn những điều như một A La Hán và là thầy của các A La Hán !!!
– Phật là thường vì: Chư Phật không rốt ráo nhập Niết Bàn (Kinh Đại Niết Bàn) !!!
– Phật pháp là thường vì: Chân lí không bị chi phối bởi thời gian và không gian !!!
– Hoá thân và kinh điển cũng chỉ là “pháp trung gian” từ Pháp thân đến chúng sanh nên cũng thường cũng vô thường, tuỳ vào mức độ liễu nghĩa hay bất liễu nghĩa và tuỳ vào công đức chúng sanh !!!
Hy vọng, những trả lời trên có thể giúp Thuỷ Tiên và Cho Con hiểu thêm điều gì đó về Phật pháp !!! Chúc hai bạn an vui, tinh tấn !!!
Rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ bạn đọc !!!
19/03/2021
LÝ TỨ

Tu Ba La Mật Và 18 Pháp Không
Một cư sĩ, nếu chưa thành tựu viên mãn trí tuệ, thì không thể tịch diệt hoàn toàn phiền não, kiết sử như một A la hán chứng thiệt tế !!! Vì thế, trong quá trình giác ngộ, họ phải tu sáu Ba la mật để nhận ra bản chất của những thứ ấy, khi thành tựu Ba la mật tâm, phiền não, kiết sử sẽ tự tịch diệt…
Các bạn !!!
Hôm qua, sau khi đi thăm các HĐ Lý Gia tại TP Hồ Chí Minh !!! Mình và mọi người đã đến nhà lúc 22 giờ 30 !!! Chân thành cảm ơn các tin nhắn của HĐ hỏi thăm !!!
Sáng nay, nhận được mười câu hỏi của bạn Cho Con !!! Đọc các câu hỏi, cảm giác đầu tiên là Cho Con đã đọc rất nhiều bài viết cũng như sách Lý Tứ… Cho nên, các câu hỏi của bạn ấy hầu như liên quan đến các chủ đề cũng như những điều mình đã viết từ trước đến giờ !!!
Tuy nhiên, có lẽ do chỉ đọc mà không được trực tiếp nghe mình trao đổi hay giải thích, vì thế bạn ấy chưa thể liên kết ý nghĩa các điều đã đọc… Từ đó, hình thành các thắc mắc !!!
Về các câu hỏi của bạn Cho Con, mình xin được trả lời như sau:
Hỏi:
1) Muốn chứng Diệt, vị này cần thành tựu khổ và Tập đế trước. Tức vị ấy không còn kiết sử lậu hoặc gọi là chứng Diệt. Từ đó mới quay trở lại học Đạo đế hay muốn vào đạo đế.
Trả lời:
– “Muốn chứng Diệt, vị này cần thành tựu khổ và Tập đế trước” ??? Câu này đúng !!!
– “Tức vị ấy không còn kiết sử lậu hoặc gọi là chứng Diệt” ??? Hết kiết sử, lậu hoặc chỉ là điều kiện cần có để chứng Diệt, chứ chưa đủ…Muốn đủ phải thành tựu hai vô sanh !!! Muốn viên mãn Diệt đế, phải thấy bổn tâm hoặc thành tựu Giải thoát Bất động !!!
– “Từ đó mới quay trở lại học Đạo đế hay muốn vào đạo đế” ??? Câu này đúng !!!
Hỏi:
2) Đối với một cư sĩ, phiền não kiết sử không thể chấm dứt hoàn toàn như một A La Hán chứng thiệt tế, vậy họ có thể chứng 2 vô sanh không? Vì hai vô sanh là không tâm không pháp.
Trả lời:
Đúng là một cư sĩ, nếu chưa thành tựu viên mãn trí tuệ, thì không thể tịch diệt hoàn toàn phiền não, kiết sử như một A la hán chứng thiệt tế !!!
Vì thế, trong quá trình giác ngộ, họ phải tu sáu Ba la mật để nhận ra bản chất của những thứ ấy, khi thành tựu Ba la mật tâm, phiền não, kiết sử sẽ tự tịch diệt… Một vài phần phiền não, kiết sử còn thừa sót do tập khí, họ sẽ biến thành đối tượng giác quán để giúp tăng ích trí tuệ !!! Đây là lí do vì sao Phật dạy Thiện Đức Thiên Tử: “Bồ tát học trí tuệ nơi phiền não của chúng sanh” !!!
Đến khi vị ấy “minh tâm kiến tánh”, cho dù không cầu chứng đắc, tâm và pháp cũng không thể sanh khởi !!! Nếu trong cuộc sống, do một vài nhu cầu sanh pháp thì, các pháp đã sanh không trở thành “pháp cấu” vì vị ấy đã “hết mê” !!!
Nói chung, ở đây mình chỉ trả lời những gì thuộc đại cương !!! Còn phần chi tiết, tuỳ căn cơ, Thiện trí thức của họ sẽ có những hướng dẫn cụ thể cho từng trường hợp !!!
Hỏi:
3) Nếu vẫn còn chút kiết sử lậu hoặc tồn tại, làm sao gọi chứng 2 vô sanh hay chứng Diệt? Nếu nói vậy, không lẽ họ không có phần học Đạo đế vì trước học đạo đế, điều kiện cần có là phiền não kiết sử mê mờ không còn….
Trả lời:
Phần lớn cư sĩ hay Bồ tát không chứng thiệt tế các quả vị, kể cả Diệt đế !!! Chính nhờ không “chứng thiệt tế”, nên chỉ cần “kiến thiệt tế” là họ có thể vào Đạo đế để học trí tuệ !!! Hiểu câu trả lời số 2 sẽ tự trả lời câu 3 !!!
Hỏi:
4) Nếu không thể chứng, vì vị này vẫn còn thế gian pháp tồn tại và đồng thời cũng có Niết Bàn xuất thế, thì làm sao gọi họ là “quay trở lại” học Đạo đế vì thực chất họ chưa giải quyết rốt ráo Tập & Diệt đế?
Trả lời:
Bồ tát thấu suốt bản chất của thế gian và xuất thế gian, nên họ hiểu thật nghĩa của việc “quay trở lại” là như thế nào, ý nghĩa “quay trở lại” của họ hiểu hoàn toàn không giống như bạn đã hiểu !!!
Hỏi:
5) Sống lưỡng cư là chỉ có vị đã hết khổ dứt Tập chứng Diệt và phát tâm quay trở lại học trí tuệ nên họ học sống “lưỡng cư”. Nhưng đối với những vị này chưa dứt tập hẳn hay chứng Diệt thì họ được gọi là sống “lưỡng cư” không?
Trả lời:
Câu số 2 và 4 đã giải quyết việc này !!!
Hỏi:
6) Trong hoàn cảnh này, cư sĩ có phần chứng Diệt (2 vô ngã hay không)… hay là chỉ chứng cảnh giới thôi?
Trả lời:
Muốn hiểu điều này, phải biết rõ ý nghĩa của “chứng thiệt tế” và “kiến thiệt tế” của các thừa !!!
Hỏi:
7) Có phải A La Hán quả, Bích chi Phật quả và tất cả Bồ tát muốn học Đạo đế đều phải rốt ráo chứng Diệt mới được học đạo Trí tuệ không? Trong bài pháp Cho Con nghe là thế gian pháp phải bỏ lại hết thì bây giờ xuất thế mới hiện và sau đó bước vào Đạo đế….
Trả lời:
– Nghe này chỉ đúng một nửa !!!
– Một nửa còn lại phải được học tập cụ thể về cách thức tu hành trong Bồ tát đạo !!!
Hỏi
8) Nếu hiểu đúng, có phải sau khi giác ngộ, tu 6 hay 10 BLM mục tiêu là giúp phản xạ khi một việc bất như ý xảy ra và đồng thời giúp hướng đến rốt ráo không…?
Trả lời:
Đúng !!!
Hỏi:
9) Vậy có thể nói tu BLM là mục tiêu giúp thành tựu 18 pháp không. 18 pháp không là không phải để quán hay tu như 6 BLM, mà là cảnh giới chứng đắc của rốt ráo không vì thấu suốt bản chất tự không…?
Trả lời:
– Tu Ba la mật không phải để thành tựu 18 pháp không !!!
– 18 pháp không là 18 pháp không !!!
– Rốt ráo không là rốt ráo không !!!
Tuy nhiên bản chất của hai thứ này đều tự không !!!
Hỏi:
10) Có phải dùng Giác hộ trì như chất phèn giúp thành tựu không tâm vì phiền não kiết sử không sanh. Nhưng tu BLM là giúp thành tựu không pháp…???
Trả lời:
– Dùng giác hộ trì để hết kiết sử, phiền não, lậu hoặc, thành tựu “đạo quả vô lậu” chứ chưa thể thành tựu không tâm !!! Muốn thành tựu không tâm phải giác ngộ bổn tâm !!!
– Thành tựu không pháp cũng do giác ngộ chứ không phải do tu!!!
– Tu Ba la mật chỉ là phép hộ trì giúp viên mãn không pháp !!!
Cho Con thân mến !!!
Những điều bạn hỏi, có rất nhiều chi tiết, cảnh giới không thể trình bày vắn tắt qua một văn bản, vì những chi tiết đó phải được triển khai dài theo các cấp học như những gì HĐ Lý Gia đã từng học từ trước đến nay !!!
Ở đây, mình chỉ có thể khái quát một số điểm trọng yếu !!! Muốn nghe trả lời thoả đáng, bạn có thể gặp trực tiếp mình và phải được học tập thứ lớp, lúc đó những thắc mắc mà bạn đã nêu sẽ tự bạn có thể trả lời cho bản thân !!!
Chúc mọi người an vui, tinh tấn !!!
15/03/2021
LÝ TỨ

Sách Lý Tứ Bán Ở Đâu?
Các bạn !!!
Gần đây, có nhiều độc giả liên hệ với mình, hỏi mua các cuốn sách như Vô Đối Môn, Phật Giáo Và Thiền, Tâm Pháp, Anh Lạc Luận (tập 1), Chuyện Trên Mây (tập 1)…v..v… Hoặc muốn biết các đầu sách của Lý Tứ bán ở đâu ??? Cũng như dự kiến xuất bản các cuốn sách mới trong năm 2021 !!!
Mình xin trả lời chung như sau:
1) Về việc Lý Tứ có bán sách hay không ???
Sách của mình, được phát hành bởi các công ty phát hành sách như Hanoibooks, Thaihabooks, Minhthangbooks, Cty CP MTV Hà Nội…!!!
Vì thế, toàn bộ các tác phẩm của mình, do các công ty phát hành sách nói trên phân phối trên toàn quốc !!! Mình tuy là tác giả nhưng không bán sách, và cũng không có sách để bán !!!
Bản thân mình chỉ có một ít do các công ty tặng sau khi xuất bản, số sách này chỉ dùng để kí tặng bạn bè (không bán) !!!
2) Các cuốn sách của Lý Tứ mua ở đâu ???
Theo mình biết, hầu hết các cuốn sách của mình có mặt trên các trung tâm thương mại điện tử như Fahasa, Tiki…v..v…hoặc các cửa hàng sách thuộc hệ thống phát hành toàn quốc của Fahasa !!!
Các bạn có thể mua online, hoặc trực tiếp đến các hiệu sách để mua !!!
3) Trong thời gian tới, Lý Tứ có dự tính xuất bản thêm cuốn sách nào không ???
Theo dự tính, trong năm 2021, Lý Tứ sẽ cho xuất bản thêm ba đầu sách mới, đó là: Anh Lạc Luận (tập 2); Chuyện Trên Mây (tập 2); Tâm Tông và Trò Chơi Trí Tuệ…!!!
Cuốn Anh Lạc Luận 2 đang xin phép xuất bản…Hai cuốn Chuyện Trên Mây 2; Tâm Tông Và Trò Chơi Trí Tuệ, đang trong quá trình hoàn thiện bản thảo !!!
Trân trọng cảm ơn tất cả bạn đọc đã quan tâm đến các tác phẩm của Lý Tứ !!!
11/03/2021
LÝ TỨ

Tầm Quan Trọng Của Giác Môn
Người chưa giác ngộ, dùng giác hộ trì để giác ngộ !!! Người đã giác ngộ nhưng chưa phải là giác ngộ sau cùng, dùng giác hộ trì để viên mãn cảnh giới đã giác !!!
Các bạn !!!
Vừa qua, mình có nhận được bốn câu hỏi của bạn đọc có tên là Cho Con !!! Nếu không lầm thì trước đây, bạn ấy cũng đã gởi về BQT mấy câu hỏi và đã được trả lời !!!
Lần này, bạn ấy hỏi như sau:
1) Tại sao sau khi giác ngộ người tu hành phải hộ trì bằng lục Ba la mật, mục tiêu của việc hộ trì này là gì? Có phải giúp cho viên mãn hai vô sanh?
2) Trong bát nhã có nói về 18 pháp không. Thầy có thể cho biết 18 pháp không và sáu Ba La Mật có phải dùng để quán và thành tựu Ba La Mật hay không?
3) Trong bài Thầy viết về Tiêu Thổ Kháng Chiến Và Ba Hình Thái Chiến Tranh có đề cập đến nghiệp. Xin Thầy giảng cụ thể về nghiệp và cách phòng hộ cũng như làm thế nào để nghiệp, phiền não, kiết sử không hiện?
4) Việc phòng hộ nói trên là trước hay sau giác ngộ? Thuộc về giai đoạn nào của tứ đế?
Mình xin trả lời các câu hỏi của bạn Cho Con như sau:
1) Tại sao sau khi giác ngộ người tu hành phải hộ trì bằng lục Ba la mật, mục tiêu của việc hộ trì này là gì? Có phải giúp cho viên mãn hai vô sanh?
Trả lời:
Trong Phật đạo có rất nhiều tầng bậc giác ngộ, mỗi tầng bậc giác ngộ đều có những mặt yếu và mạnh riêng của nó !!!
– Mặt mạnh là, đối với cảnh giới vừa giác ngộ, nó có thể giúp ta dễ điều phục tâm thức, hiểu sâu hơn ý nghĩa các pháp, đồng thời trở thành bước đệm tiến vào cảnh giới phía trước !!!
– Mặt yếu là, nếu chưa thành tựu giác ngộ sau cùng, mỗi một cảnh giới giác ngộ đều có ngưỡng chịu đựng của nó !!! Tu sáu Ba La Mật chính là hình thức giúp người vừa giác ngộ tăng khả năng chịu đựng, không bất ngờ trước sự việc bất như ý, tạo nên một phản ứng chuyên nghiệp…!!!
Nếu giác ngộ này thuộc cảnh giới Diệt Đế, tu sáu Ba La Mật giúp mau chóng viên mãn hai vô sanh !!!
2) Trong bát nhã có nói về 18 pháp không. Thầy có thể cho biết 18 pháp không và 6 Ba La Mật có phải dùng để quán và thành tựu Ba La Mật hay không?
Trả lời:
Trước khi Phật tuyên thuyết rốt ráo không, người trong các đạo thế gian và xuất thế gian đã biết đến nghĩa không !!! Những nghĩa không mà họ đã biết, bị hạn chế bởi nhãn quang hay cảnh giới mà họ tiếp cận…Ví dụ như: Trong nhà không tiền bạc gọi là không, trong tâm không tham dục gọi là không, ngoài kia trời không mưa gọi là không…Có nghĩa rằng, phạm vi của các nghĩa không họ thấy như: Nội không, ngoại không, nội ngoại không, hữu vi không, vô vi không, tướng không, tánh không, đệ nhất nghĩa không…v…v…đều chưa phải tất cánh không (rốt ráo không) !!! Giống như nước đục sau khi lóng phèn, không còn tạp chất gọi là không, chứ không phải không có mầm bệnh !!!
Đối với Phật đạo, để có thể thành tựu tất cánh không, người tu hành phải thấu suốt bản chất các pháp cùng thân tâm và thế giới tự không !!!
Bát nhã chính là công cụ sau cùng giải quyết những thừa sót của các pháp không nói trên, nhằm giúp tâm thức hoàn toàn tinh sạch, gọi là rốt ráo không !!! Giống như sau khi nước đã lóng phèn, muốn khử sạch mầm bệnh, người ta dùng nhiệt để đun sôi !!!
Ở phạm vi nào đó, tu sáu hoặc mười Ba La Mật là một trong những công cụ hữu hiệu giúp người tu hành mau chóng giác ngộ rốt ráo không !!! Khi nào thành tựu rốt ráo không, đó cũng là lúc người tu hành viên mãn Ba La Mật tâm !!!
3) Trong bài Thầy viết về Tiêu Thổ Kháng Chiến Và Ba Hình Thái Chiến Tranh có đề cập đến nghiệp. Xin Thầy giảng cụ thể về nghiệp và cách phòng hộ cũng như làm thế nào để nghiệp, phiền não, kiết sử không hiện?
Trả lời:
Nghiệp là từ ngữ biểu thị một trạng thái nhận biết nào đó khi các căn đón nhận một đối tượng bất kì !!! Ví dụ, nghiệp thấy, nghiệp nghe, nghiệp ngửi, nghiệp nếm…v…v…!!!
Bản chất của nghiệp không tánh !!! Tức trong cái thấy, cái nghe, cái biết…v..v…tự nó chẳng có tánh hữu lậu hay vô lậu !!! Nhưng, một khi chúng sanh mê, nghiệp thấy, nghiệp nghe…trở thành hữu lậu…Từ đó, các món hư vọng như khổ, phiền não, kiết sử, lậu hoặc phát sanh !!!
Để giúp tâm thức trở về bản chất tự không !!! Khổ, phiền não, kiết sử, lậu hoặc…v..v…không hiện !!! Người tu hành phải dùng chất liệu “Giác” để phòng hộ thấy nghe…Giống như người ta dùng phèn để lóng trong nước !!!
Sau khi dùng giác hộ trì, Giác trở thành Giác lực, Huệ lực và điểm đến sẽ là Giải thoát lực !!! Giải thoát lực thành tựu, nghiệp hữu lậu trở thành vô lậu, bây giờ khổ, phiền não, kiết sử, lậu hoặc tịch diệt vĩnh viễn !!! Kết quả sau cùng của sự hộ trì này là, thành tựu “Giải thoát Bất động” !!!
Đây là lí do vì sao, ngày xưa các ngoại đạo cũng nhận ra muốn chấm dứt phiền não, kiết sử…phải dùng các pháp hộ trì để hộ trì, cụ thể là dùng thiền định để hộ trì, nhưng rồi cuối cùng đâu vẫn hoàn đấy !!!
Từ khi ra đời, Phật đã tuỳ căn cơ, thiện xảo dùng các “Giác môn” gia vào công phu của họ… Nhờ thế, đạo Giải thoát xuất hiện trên đời !!! Và đây cũng là lí do vì sao một số người tu hành đời nay cũng miệt mài công phu, nhưng không được như nguyện (chính vì không có Giác môn hộ trì) !!!
Như vậy có thể hiểu: Giác môn mới chính là nền tảng cốt lõi trong việc hộ trì !!! Có Giác môn, công việc hộ trì mới cho ra Chánh giác !!! Giống như có phèn mới lóng trong nước !!!
4) Việc phòng hộ nói trên là trước hay sau giác ngộ? Thuộc về giai đoạn nào của tứ đế?
Trả lời:
Người chưa giác ngộ, dùng giác hộ trì để giác ngộ !!! Người đã giác ngộ nhưng chưa phải là giác ngộ sau cùng, dùng giác hộ trì để viên mãn cảnh giới đã giác !!!
Tuỳ vào cảnh giới đã giác, mới biết chỗ giác ấy tương đương đế nào của bốn đế !!!
Hy vọng, những trả lời vừa rồi, có thể giúp Cho Con và bạn đọc nắm vững việc hộ trì cũng như công dụng của phép tu Ba La Mật !!!
Rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!! Chúc mọi người an vui, tinh tấn !!!
03/03/2021
LÝ TỨ

Người Thợ Săn Lành Nghề
Giống như người săn thú bẫy chim lành nghề, chỉ cần thoáng nghe tiếng chim hót, thoáng thấy lờ mờ dấu chân một loài thú nào đó, nhất định họ biết chủng loại, dòng giống, tập tính, nơi trú ngụ..v..v… của con chim hay con thú ấy, đâu cần phải hỏi ai !!!
Các bạn !!!
Hôm qua, mình nhận được một số thắc mắc của bạn TT Thanh Nhàn ở Huế, kèm những lời tâm sự tương đối dài !!! Bạn ấy viết như sau:
Thưa thầy Lý Tứ,
Tôi là TT Thanh Nhàn sống tại Huế, năm nay đã 56 tuổi. Tôi vô tình biết đến trang của thầy khi xem video trên mạng, nhìn thầy trong video tôi đoán tuổi đời của thầy lớn hơn tôi.
Tôi là người thích tìm hiểu Phật pháp, là một Phật tử thuận thành vì thế lúc đầu nhìn thấy video tôi không có ý định mở ra xem, nhưng rồi không biết lý do gì khiến tôi lại tò mò muốn xem thử trong đó nói gì, tôi rất ngạc nhiên khi nhìn thấy một người tôi đã từng biết mặt phát biểu trong video đó, xem xong video tôi mới biết thầy là cư sĩ nhưng viết nhiều sách Phật giáo lại có nhiều học trò, vậy là tôi quyết định vào trang để xem thầy giảng giải thế nào.
Mấy ngày tết không làm gì cũng chẳng đi đâu, tôi đã vào trang của thầy đọc rất nhiều bài viết. Đầu tiên tôi thấy cách giải thích Phật pháp của thầy không giống những gì tôi đã từng nghiên cứu, lại thấy rất đông đệ tử xưng tụng thầy tôi có cảm giác như một hình thức lăng xê hay câu khách mà tôi đã gặp quá nhiều trên mạng. Nhưng khi xem tiếp tôi lại thấy hình như những người đó họ xưng tụng thầy bằng tấm lòng vì lợi ích từ thầy mang lại cho họ, tôi bắt đầu có chút cảm tình. Càng đọc các bài viết của thầy, tôi càng thấy thích thú và có cảm giác thầy nói đúng lại có cách giải thích rất thực tế, gần gũi, mới lạ, không giống những giải thích khó hiểu, trừu tượng, mơ hồ mà trước đây tôi đã biết.
Tôi lại càng thắc mắc khi thầy trả lời trong bài viết gần đây là không theo Nam tông, Bắc tông, Thiền tông hay một tông phái nào giống như nhiều người tu hành khác hay bản thân tôi cũng như truyền thống Phật giáo xưa nay mà tôi biết được. Tôi nghĩ một người tu hành mà không bắt đầu bằng một truyền thống, một tông phái, một pháp môn thì thật vô lý cũng giống như không có bản đồ thì làm sao mà đi? Suốt tết đến giờ tôi suy nghĩ rất nhiều về những gì thầy viết cũng như các học trò của thầy nói rằng họ đạt được điều gì đó? Tôi nửa tin nửa ngờ không biết họ có nói thật hay không? Ai là người kiểm chứng những điều họ và thầy đã nói? Cuối cùng là thầy đi bằng con đường nào, có thật sự giác ngộ hay chưa?
Không biết những thắc mắc của tôi có làm thầy phật lòng hay không? Nếu có gì phật lòng xin thầy bỏ qua, nếu không mong thầy giải thích dùm một lời. Cảm ơn thầy!
Bạn TT Thanh Nhàn thân mến !!!
Lời đầu tiên, mình xin chân thành cảm ơn bạn đã bỏ công xem video của trang và theo dõi các bài viết của mình cũng như của Huynh Đệ (HĐ) Lý Gia !!! Theo mình biết, trăn trở của bạn cũng là trăn trở của bao nhiêu người tìm hiểu Phật pháp hiện nay khi đọc được những điều Lý Tứ đã viết !!!
Thật ra, ngày xưa mình cũng nghĩ như thế, đã tu hành là phải theo phép tắc, truyền thống, là phải có tông môn, là phải có pháp môn…v..v…!!! Nhưng rồi trong quá trình dấn thân tu tập, nhất là sau khi đọc những lời cảnh báo của Phật về việc lập tông trong kinh Lăng Già, lời dạy từ kinh Kalama về truyền thống, cũng như hiểu thật nghĩa của hai chữ pháp môn là gì. Từ đó, mình đã có những suy nghĩ khác về chuyện truyền thống hay tông môn !!!
Sau thời gian dài tu tập, những huấn dụ của Phật trong kinh Lăng Già cũng như kinh Kalama, giúp mình quyết định đi theo con đường hiện tại mình đang đi !!! Quyết định đó là: “Chỉ đi theo con đường Phật đã vạch ra, chứ không đi theo con đường các tông phái đã đi, cũng như không theo một pháp môn nào…” !!!
Chuyện tông phái và pháp môn là như thế nào, mình và các HĐ Lý Gia cũng không bàn luận tốt xấu hay đúng sai !!! Vì rằng, mình và HĐ Lý Gia không ở trong đó… Nếu chỉ đứng ở ngoài, nghe lõm bõm mà bàn luận, đối với mình đây không phải là hành động của người có trí, và hành động đó cũng không thấu tình đạt lí… Vả chăng, việc luận bàn chuyện thiên hạ thị phi, không giúp ích gì cho việc tu tập của mình và HĐ Lý Gia, cho nên Lý Gia coi đây là điều đại kị… Vì thế, chúng mình chẳng bao giờ đề cập đến những việc như vậy hoặc tương tự như vậy !!!
1) Việc bạn thắc mắc rằng, người tu hành mà không theo truyền thống, không theo tông phái, không có pháp môn… giống như người đi đường mà không có bản đồ thì làm sao mà đi ???
Việc này mình xin trả lời như sau:
– Về truyền thống, Kinh Kalama đã dạy:
“Này các bạn Kalama, đừng tin vì nghe truyền khẩu, đừng tin vì đó là truyền thống, đừng tin vì nghe đồn đại, đừng tin vì được ghi trong kinh điển, đừng tin vì lý luận, đừng tin vì suy diễn, đừng tin vì đã tư duy trên mọi lý lẽ, đừng tin vì dựa theo ý kiến đã được cân nhắc, đừng tin vì vị ấy có vẻ có uy quyền, đừng tin vì nghĩ rằng vị ấy là thầy của mình.
Khi nào các bạn tự mình biết rõ: Các pháp này là bất thiện; các pháp này là đáng chê; các pháp này bị người trí chỉ trích; các pháp này nếu được thực hiện và chấp nhận sẽ đưa đến bất hạnh khổ đau quý vị hãy từ bỏ chúng… Khi nào quý vị tự mình biết rõ: Các pháp này là thiện; các pháp này là đáng khen; các pháp này được người trí ca ngợi; các pháp này nếu được thực hiện và chấp nhận, sẽ đưa đến lợi lạc hạnh phúc, các ban hãy đạt đến và an trú…” (Trích kinh Kalama – Tăng Chi bộ – Chương Ba Pháp)
– Về lập tông, kinh Lăng Già đã dạy như sau:
“Lại nữa, Đại Huệ! Tất cả pháp chẳng sanh, đại Bồ-tát chẳng nên lập tông. Vì cớ sao? Vì tông tất cả tánh phi tánh, và vì nhân sanh tướng kia nên nói tất cả pháp chẳng sanh làm tông, tông kia ắt hoại. Tông kia tất cả pháp chẳng sanh, tông kia ắt hoại ấy, bởi vì tông có đối đãi mà sanh. Lại vì tông kia chẳng sanh vào tất cả pháp, vì tướng chẳng hoại chẳng sanh. Lập tất cả pháp chẳng sanh làm tông, thì thuyết kia ắt hoại. Đại Huệ! Có không chẳng sanh làm tông, tông kia vào tất cả tánh, tướng có không chẳng thể được. Đại Huệ! Nếu khiến tông kia chẳng sanh, tất cả tánh chẳng sanh mà lập tông. Như thế tông kia hoại, vì có, không tánh tướng chẳng sanh, chẳng nên lập tông. Vì năm phần luận nhiều lỗi, vì lần lượt nhân tướng khác và vì tạo tác, chẳng nên lập tông phần. Bảo tất cả pháp chẳng sanh, như thế tất cả pháp không, như thế tất cả pháp không tự tánh, chẳng nên lập tông…” (Trích Kinh Lăng Già – HT Thích Thanh Từ dịch)
– Về pháp môn: Mọi người đều biết, mỗi lời dạy của Phật đều là một pháp môn, mà Phật thì có vô lượng lời dạy !!! Tuỳ hoàn cảnh, tuỳ căn cơ, tuỳ địa vị, tuỳ mỗi giai đoạn tu tập…v..v…người tu hành ứng dụng một số lời dạy phù hợp để thành tựu mục tiêu trước mắt gọi là “pháp tương ưng” !!! Giống như qua sông dùng thuyền, leo núi dùng gậy, đường bộ dùng xe…Như vậy, pháp môn nào mới là pháp môn mà ta phải mang vác trên vai suốt cuộc đời tu tập !!!??? Đây là lí do vì sao, mình và HĐ Lý Gia rất linh động trong việc tu hành, mỗi một giai đoạn có cách tu tập khác nhau, không nhất thiết phải theo một pháp môn nào !!!
Theo những gì đã nêu ở trên… Việc mình không đi các con đường mà bạn và mọi người đã và đang đi là hợp lí hay không, chắc TT Thanh Nhàn không còn thắc mắc !!!
2) Suốt từ tết đến giờ tôi suy nghĩ rất nhiều về những gì thầy viết cũng như các học trò của thầy nói rằng họ đạt được điều gì đó? Tôi nửa tin nửa ngờ không biết họ có nói thật hay không ???
Ha ha ha ha !!! TT Thanh Nhàn ơi là Thanh Nhàn !!! Tại sao phải tin với ngờ việc mình và HĐ Lý Gia có đạt được điều gì đó hay không cho mệt xác !!! Dân gian có câu: “Trăm nghe không bằng thấy, trăm thấy không bằng sờ”… Muốn biết mình và HĐ Lý Gia có đạt được điều gì đó hay không… Trân trọng kính mời bạn đến với chúng tôi !!! Khi đến với chúng tôi, nhất định bạn sẽ thấy…được…và…sờ…được mọi thứ như trái xoài trong lòng bàn tay !!! Còn bây giờ, chúng tôi có nói thật hay nói dối, bạn cũng đâu có biết !!! Trân trọng kính mời !!!
3) Ai là người kiểm chứng những điều họ và thầy đã nói ???
Bạn Nhàn thân mến !!!
Trên đời này, không một ai là người kiểm chứng sự tu học của ta chính xác bằng chính bản thân ta !!! Chúng tôi lấy sự thay đổi bản thân làm thước đo, làm công cụ đối chứng !!! Và, chúng tôi cũng không mong cầu hay thỉnh nguyện một ai đó ngoài chúng tôi kiểm chứng cho chúng tôi !!! Nói chung, chúng tôi đã, đang và sẽ bằng lòng với những gì mình học tập cũng như đạt được… Mọi kiểm chứng hay phán xét của người ngoài, chúng tôi hoàn toàn không mong muốn hay bận tâm !!!
4) Cuối cùng là thầy đi bằng con đường nào, có thật sự giác ngộ hay chưa ???
Như những gì đã nói ở trên là: “Chỉ đi theo con đường Phật đã vạch ra, chứ không đi theo con đường các tông phái đã đi, cũng như không theo một pháp môn nào…” !!!
Mình tin chắc rằng, con đường mà Phật đã vạch ra là con đường tốt nhất… Mình cũng tin rằng, trên đời này, không có con đường nào dẫn ta đến ba mục tiêu Giác Ngộ – Giải Thoát – Trí Tuệ hoàn hảo bằng con đường của Phật !!! Vấn đề là, ta có nhìn thấy, có nhận ra con đường ấy ở đâu, như thế nào, bắt đầu ra sao, kết thúc lúc nào…hay không mà thôi !!!
Về việc Lý Tứ có giác ngộ hay không !!! Mình biết nói với bạn sao đây !!!??? Nói có, bạn cũng đâu có biết !!! Nói không, bạn cũng đâu có biết !!! Vì rằng, biết hay không thì bạn đã biết hay không rồi, đâu cần phải hỏi !!! Giống như người săn thú bẫy chim lành nghề, chỉ cần thoáng nghe tiếng chim hót, thoáng thấy lờ mờ dấu chân một loài thú nào đó, nhất định họ biết chủng loại, dòng giống, tập tính, nơi trú ngụ..v..v… của con chim hay con thú ấy, đâu cần phải hỏi ai !!! Vì thế, hãy học tập để trở thành một thợ săn lành nghề, rồi tự thẩm định tiếng hót hay dấu chân kia là loại chim hay thú gì, chứ đừng tìm đến con chim hay thú ấy mà hỏi rằng: “Chú mày là hàng…thật…hay…hàng…nhái” !!!
Hy vọng, bài viết có thể giúp TT Thanh Nhàn không còn thắc mắc về Lý Tứ và cách tu tập của HĐ Lý Gia !!! Rất mong một ngày đẹp trời nào đó sẽ gặp bạn !!! Chúc mọi người an vui, tinh tấn !!!
19/02/2021

Bắc Tông - Nam Tông - Chay Mặn - Tu Thiền
Để giải quyết thắc mắc nên đến tận những nơi đó, chứng kiến cách sống, cũng như nhờ họ trả lời về cách tu tập…sau đó quyết định bản thân cần làm gì !!! Như thế, sẽ hay hơn là chỉ “nghe nói” rồi đem hỏi nơi khác !!!
Các bạn !!!
Trong tuần, BQT nhận được các câu hỏi của một bạn đọc có tên là Cho Con và của Lê Ngọc Tới !!!
Đọc các câu hỏi của Cho Con, mình có cảm tưởng vị này là người đã từng xuất gia, vì trong các câu hỏi có một vài điều liên quan đến việc tu học của một tu sĩ !!!
Riêng các câu hỏi của Lê Ngọc Tới, nội dung bạn Tới nêu lên thật sự “ngoài hiểu biết của Lý Tứ” !!! Vì thế, mình xin được phép “không trả lời” các câu hỏi đó, mong bạn Lê Ngọc Tới thông cảm !!!
Bạn Cho Con có các câu hỏi như sau:
Hỏi:
1. Nghe nói Bắc Tông tu lý thuyết và Nam Tông tu thiền định. Mình lại thích hợp ngồi thiền, theo Nam Tông tu thiền. Mình ăn thuần chay mà Nam Tông trong chùa lại ăn mặn. Trong hoàn cảnh này, có nên theo tu thiền không?
Trả lời:
Tất cả HĐ Lý Gia chỉ học tập Phật pháp và ứng dụng Phật pháp vào cuộc sống để đưa đến giác ngộ !!!
Và, mình cũng như HĐ Lý Gia không theo Bắc tông, không theo Nam tông, không theo Thiền tông, cũng chẳng tu thiền…v.v… Nói chung, không theo bất kì một tông phái hay phép tắc tu hành nào !!!
Vì thế, không thể trả lời những gì bạn ghi trong câu hỏi số 1 !!! Để giải quyết các thắc mắc trên, bạn có thể đến tận những nơi bạn thắc mắc để chứng kiến cách sống, cũng như nhờ họ trả lời về cách tu tập…sau đó quyết định bản thân cần làm gì !!! Như thế, sẽ hay hơn là chỉ “nghe nói” rồi đem hỏi nơi khác !!!
Hỏi:
1a. Nếu lý thuyết không, sẽ không đưa người giải thoát vì chỉ là tri kiến, vậy tu thiền định có thể đưa người giải thoát không?
Trả lời:
Cả lý thuyết và tu thiền đều không đưa người đến giải thoát !!! Vì rằng, thành tựu cảnh giới giải thoát trong Phật đạo là do giác ngộ, chứ không phải do các thứ bạn đã nêu !!!
Hỏi:
1b. Vì sao Nam Tông vẫn còn giữ truyền thống ăn mặn? Tu thiền mà ăn mặn có phải tu theo lời Đức Phật dạy và Chánh pháp hay không?
Trả lời:
a) Vì sao Nam Tông vẫn còn giữ truyền thống ăn mặn?
– Câu này, chỉ có những người theo Nam tông mới trả lời thoả đáng cho bạn !!!
b) Tu thiền mà ăn mặn có phải tu theo lời Đức Phật dạy và Chánh pháp hay không?
– Mình chưa thấy bài kinh nào Phật dạy người tu thiền nên ăn mặn hay ăn chay, mà chỉ thấy trong kinh nói rằng: “Ăn ngày một bữa, ít bịnh, ít não, thân thể khinh an, dễ đắc thiền định…” !!!
c) Chánh pháp vượt ra ngoài các phạm trù thế gian, có nghĩa: Cái được gọi là Chánh pháp siêu quá việc ăn uống hay tu hành…v..v…!!!
Hỏi:
2. Khi tu thiền, tu chỉ quán là tu như thế nào và được hiểu ra làm sao? Tu chỉ là tu ra sao và quán là quán cái gì?
Trả lời:
– Tu chỉ: Dừng tâm ý hư vọng !!!
– Tu quán: Dùng tâm ý quán sát những điều cần quán sát !!!
Hỏi:
3. Có lần con ngồi thiền và duy nhất một lần là vào được sơ thiền. Một trạng thái hỷ lạc nhẹ nhàng an định không cần ăn uống cả ngày mà không thấy đói khát. Sau đó xả mới ra được thiền nhưng từ đó xả thiền nên mất. Nên cao nhất cũng chỉ được sơ thiền. Vậy muốn vào nhị, tam, tứ thiền thì hằng ngày thời khoá biểu nên làm gì & bổ sung thêm kinh điển gì để định tâm?
Trả lời:
– Thông thường, “may mắn chỉ đến với ta một lần” !!! Người trí, không nên ngồi đó mà trông chờ may mắn đến với ta thêm…lần…nữa !!!
– Muốn vào nhị, tam, tứ, thiền…Sau khi được sơ thiền, phải làm cho sơ thiền sung mãn, sau khi sung mãn xả tầm tứ sẽ vào nhị thiền !!! Sau khi vào nhị thiền, làm cho nhị thiền sung mãn, sau khi sung mãn xả hỉ sẽ vào tam thiền !!! Sau khi vào tam thiền, xả lạc sẽ vào tứ thiền !!! Sau khi vào tứ thiền, thành tựu bất khổ bất lạc, tâm ý nhu nhuyến dễ sử dụng, từ đó có thể hướng tâm đến các cảnh giới cao hơn !!!
Hỏi:
4. Đạo Phật là đạo giải thoát. Tu giải thoát thực chất là tu cái gì? Có cao siêu quá không đối với người tu sĩ?
Trả lời:
– Giải thoát không do tu mà được !!! Muốn thành tựu cảnh giới giải thoát, phải giác ngộ để mở một trong ba cánh cửa của đạo giải thoát, đó là: Không giải thoát môn, Vô tướng giải thoát môn và Vô tác giải thoát môn !!!
– Giải thoát không dành riêng cho một ai !!! Bất kì tăng hay tục một khi đã giác ngộ và mở được ba cánh cửa giải thoát nêu trên, nhất định đồng thành tựu đạo quả giải thoát !!! Còn không giác ngộ thì, tăng hay tục đều…vô…phương…với cảnh giới này !!!
Hỏi:
5. Một vị tu sĩ, điều kiện cần có và thực hành những gì để hướng đến giác ngộ giải thoát?
Trả lời:
Phải “học tập chánh pháp”, và phải “giác ngộ như pháp” !!!
Hy vọng những gì đã trả lời, có thể giúp bạn đọc và Cho Con thoả mãn những gì đã thắc mắc !!! BQT rất mong, nhận được những câu hỏi “liên quan đến giáo pháp” lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
Năm mới Tân Sửu (2021), kính chúc tất cả bạn đọc an vui, tinh tấn, thành ở đời, đạt ở đạo !!!
10/02/2021
LÝ TỨ

Các Thứ Trí Trong Phật Đạo
Để có thể chiếm lĩnh đỉnh cao trí tuệ của Phật đạo, người tu hành phải thành tựu 11 thứ trí, đó là: Khổ trí, Tập trí, Diệt trí, Đạo trí, Loại trí (Tỷ trí), Pháp trí, Tận trí, Vô sanh trí, Nhất thiết trí, Đạo tướng trí và Nhất thiết chủng trí !!!
Các bạn !!!
Lại là bạn đọc có tên Sol !!! Sau hai kì gởi câu hỏi cho chuyên mục vừa qua… Lần này, để “thử tay nghề” của Lão Lý, bạn Sol lại gởi thêm 10 câu hỏi, chủ đề xoay quanh các thứ trí trong Phật đạo !!!
Mười câu hỏi của bạn Sol như sau:
“Nhận được câu trả lời của thầy thật hoan hỷ ạ…Mỗi tuần một câu hỏi. Con lại xin góp câu hỏi vào group Lý Gia.
1- Người thấy được tự tánh có gọi là có trí chưa?
2- Trong Phật gia thế nào gọi “tự giác thánh trí”?
3- Thế nào gọi huyễn trí?
4- Thiệt trí là nghĩa gì?
5- Cùng một chữ “trí”. Sao phân biệt nhiều nghĩa?
6- Căn bản trí là gì?
7- Thế nào sai biệt trí?
8- Là con của Phật trí nào làm duy tuệ?
9- Cùng đồng một chữ trí sao lại có đây kia? Sao lại còn thối thất?
10- Muốn thành tựu Viên giác phải đầy đủ trí nào?
Xin bậc Đại giác ngộ vì con mà giảng rõ” 30/01/2021 – 21:41:23 – Sol
Sol và bạn đọc thân mến !!!
Để có thể chiếm lĩnh đỉnh cao trí tuệ của Phật đạo, người tu hành phải thành tựu 11 thứ trí, đó là: Khổ trí, Tập trí, Diệt trí, Đạo trí, Loại trí (Tỷ trí), Pháp trí, Tận trí, Vô sanh trí, Nhất thiết trí, Đạo tướng trí và Nhất thiết chủng trí !!!
Tất nhiên các thứ trí như Khổ trí, Tập trí…v..v…nói chung, không giống Khổ đế, Tập đế…!!! Hay Tỷ trí, Pháp trí, Vô sanh trí…v..v…lại càng không giống Tỷ pháp, Lượng pháp hay Vô sanh pháp !!! Có nghĩa tướng mạo các pháp mà ta ứng dụng tu hành, hoàn toàn không giống tướng mạo các pháp thuộc về trí tuệ… Điều này dẫn đến rất nhiều nhầm lẫn giữa “trí và đạo” !!!
Ta có thể tạm hiểu, “đạo” là con đường để chúng ta đi !!! “Trí” lại là nhân tố vẽ nên con đường ấy !!! Nói khác hơn, không có bậc trí thì thế gian chẳng có đạo… Nếu, không có Thích Ca Mâu Ni thì chẳng có cái được gọi là đạo Phật mà chúng ta đang học hôm nay !!! Vì thế, đỉnh cao của Phật đạo là trí chứ chẳng phải đạo, đây là lí do vì sao phương châm của Phật đạo luôn là “Duy tuệ thị nghiệp” chứ không phải là “Duy đạo thị nghiệp” !!!
Tuy nhiên, để có thể lãnh hội trọn vẹn phần trí ấy, người tu hành buộc phải lãnh hội trọn vẹn phần đạo !!! Vì nếu, phần đạo chưa hoặc không lãnh hội thì, phần trí chẳng bao giờ có được !!! Giống như muốn đến một điểm X nào đó, người ta phải lần lượt vượt qua các điểm A, B, C, D…v..v…rồi cuối cùng mới đến X !!! Khi đến X rồi, người ta mới xác quyết được rằng: “X chẳng có liên hệ gì đến A, B, C, D…Và X cũng chẳng phải là quả hay là thứ gì đó được kế thừa bởi các nhân tố thuộc về A, B, C, D…!!!” Đây là điều khó hiểu của Phật đạo, và đây cũng là lí do vì sao chỉ trong thời gian ngắn Thích Ca Mâu Ni có thể đến X một cách dễ dàng, còn các người khác thì không (hoặc nếu có thì rất ít), thậm chí hầu hết muốn đến X cần phải trải qua các bước A, B, C, D… !!! Và đây cũng là lí do vì sao đã có “Nhất thiết trí” lại có “Nhất thiết chủng trí”, hay có hai thứ trí là “Hữu sư trí” và “Vô sư trí”…!!! Do sự khác biệt giữa Phật và người học Phật, Kinh cũng dạy: “Một người muốn đến Vô thượng quả, không nhất thiết phải kinh qua Bát niết bàn…” !!!
Sở dĩ mình dài dòng như vậy là vì, cũng chỉ muốn trước khi chính thức trả lời các câu hỏi của Sol, xin sơ lược giới thiệu đến các bạn những gì được coi là cơ bản nhất về hai khái niệm đạo và trí trong Phật đạo !!!
Sơ lược này, nhằm giúp các bạn tránh những nhầm lẫn đáng tiếc trong tu học, cũng như nhận ra điều mà ta thành tựu hôm nay thuộc về đạo hay thuộc về trí !!!
Một khi không còn nhầm lẫn giữa đạo và trí, các bạn mới có thể khai thác tối đa cũng như khai thác hiệu quả nhất phần trí của mình !!! Nếu không biết, hoặc không nhận ra sự sai khác giữa đạo và trí, nhất định các bạn không thể phát huy hết các giá trị đặc thù của hai thứ đạo và trí…Điều này dẫn đến việc “chấp chặt” (Abhinivesasamdhi (S). Solid attachment) điều ta đang tu để rồi bỏ qua phần “trực nhận” (wù 悟, ja. satori 悟 り) và “lặng lẽ quan sát”, đây là hai phần cốt lõi làm nên trí huệ !!!
Riêng câu: “Xin bậc Đại giác ngộ vì con mà giảng rõ” mà bạn Sol đã viết !!! Lý Tứ xin cảm ơn sự tôn trọng mà bạn đã dành cho mình !!! Nhưng theo mình, danh xưng cao quý “bậc Đại giác ngộ” chỉ có bổn sư của chúng ta là đức Thích Ca Mâu Ni mới là vị duy nhất trong đời xứng đáng với danh hiệu tốt đẹp này !!!
Mình xin trả lời các câu hỏi của bạn như sau:
1- Người thấy được tự tánh có gọi là có trí chưa?
– Trả lời: Người thấy được tự tánh cũng gọi là người có trí, nhưng đây là thứ trí của Căn bản trí !!! Tức là thứ trí nền tảng để thành tựu Phật trí sau này !!!
2- Trong Phật gia thế nào gọi “tự giác thánh trí”?
– Trả lời: Tự giác thánh trí là thứ trí của người hoàn thành phần tự độ !!! Người thành tựu trí này sẽ có được cảnh giới “tự an tự vui”, kinh gọi là “Tự giác thánh trí thiện lạc” !!!
3- Thế nào gọi huyễn trí?
– Trả lời: Huyễn trí là tên gọi khác của Sai biệt trí !!! Huyễn trí có được là do thành tựu từng phần các môn học thuộc về Nhất thiết trí !!! Sở dĩ có tên là Huyễn trí, vì trí này người tu hành có được là do bậc đạo sư hoá hiện từ các pháp lành để tuyên nói !!! Các môn học cơ bản của Nhất thiết trí gồm: Thấu Thị Môn, Thẩm Sát Môn, Đẳng Ngữ Môn, Đại Hạnh Môn, Đại Đạo Môn, Thật Nghĩa Môn, Đẳng Trì Môn, Chân Giác Môn…!!!
4- Thiệt trí là nghĩa gì?
– Thiệt trí là tên gọi khác của Tự nhiên trí, Vô sư trí hay Nhất thiết chủng trí… Đây thứ trí tuệ “tự được” của bậc đại giác ngộ !!!
5- Cùng một chữ “trí”. Sao phân biệt nhiều nghĩa?
– Trả lời: Trí tuệ trong Phật đạo có nhiều tầng bậc, nên có nhiều nghĩa !!!
6- Căn bản trí là gì?
– Trả lời: Xem câu trả lời số 1 !!!
7- Thế nào sai biệt trí?
– Trả lời: Xem câu trả lời số 3 !!!
8- Là con của Phật, trí nào làm duy tuệ?
– Trả lời: Từ trí đầu tiên là Căn bản trí gồm Khổ trí, Tập trí…đến Nhất thiết chủng trí đều lấy làm “duy tuệ” !!!
9- Cùng đồng một chữ trí sao lại có đây kia? Sao lại còn thối thất?
– Trả lời: Câu hỏi này tối nghĩa, người hỏi không đưa ra ví dụ cụ thể nhằm minh hoạ cho sự thối thất từ một đối tượng cụ thể “được coi là có trí” mà lại “có đây kia” hay “thối thất”, nên không thể trả lời !!!
10- Muốn thành tựu Viên giác phải đầy đủ trí nào?
– Trả lời: Muốn thành tựu Viên giác trí hay Phật trí phải đầy đủ các thứ trí từ Căn bản trí đến Nhất thiết chủng trí !!!
Hy vọng, những trả lời ở trên… Có thể giúp Sol cùng bạn đọc có một chút khái quát về các thứ trí trong Phật đạo !!! Rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ mọi người !!!
Chúc các bạn an vui, tinh tấn, mau chóng thành tựu trí tuệ !!!
03/02/2021
LÝ TỨ
