Tuy chỉ là bài kinh ngắn, nhưng trong đó bao hàm những gì sâu thẳm thuộc về cảnh giới trí tuệ của Phật đạo !!! Nếu chưa thấm nhuần giáo pháp, chưa thể nhập cảnh giới trí tuệ (bát nhã) thì, khi nghe giảng giải chỉ hiểu phần văn tự, còn những gì được gọi là tinh tuý thuộc cảnh giới tâm chứng (cốt lõi) của bài kinh lại không thể nhập được

Các bạn !!!

Tuần này, mình được một người bạn ở Đà Lạt gởi cho một đoạn văn chữ Hán, với lời chú thích: “Hôm nào Lão sư diễn giải cặn kẽ nhé!”

Đoạn văn chữ Hán như sau:

觀自在菩薩。行深般若波羅蜜多時。照見五蘊皆空。度一切苦厄。舍利子。色不異空。空不異色。色即是空。空即是色。受想行識。亦復如是。舍利子。是諸法空相。 不生不滅。不垢不淨。不增不減。是故空中無色。無受想行識。無眼耳鼻舌身意。無色聲香味觸法。無眼界。乃至無意識界。無無明。亦無無明盡。乃至無老死。亦無老死盡。無苦集滅道。無智亦無得。以無所得故。菩提薩埵。依般若波羅蜜多故。心無罣礙。無罣礙故。無有恐怖。遠離一切顛倒夢想。究竟涅槃。三世諸佛。依般若波羅蜜多故。得阿耨多羅三藐三菩提。故知般若波羅蜜多。是大神咒。是大明咒。是無上咒。是無等等咒。能除一切苦。真實不虛。故說般若波羅蜜多咒。即說咒曰。揭諦揭諦。波羅揭諦。波羅僧揭諦。菩提薩婆訶。

Sau khi xem đoạn văn, mình nhận ra đây là bài Bát Nhã Tâm Kinh được Đường Tam Tạng Pháp Sư Trần Huyền Trang chuyển ngữ từ tiếng Phạn sang tiếng Hán !!!

Bát Nhã Tâm Kinh là bài kinh rất phổ biến trong giới tu hành, thậm chí nhiều người thuộc làu làu. Bài kinh đã trở thành đề tài nghiên cứu, thảo luận, thuyết giảng từ xưa đến nay !!!

Hơn 10 năm qua, HĐ chúng ta cũng thường xuyên đề nghị mình giảng giải bài kinh này, nhưng thời gian qua mình chỉ giải thích một số phần quan trọng để HĐ ứng dụng, còn giảng giải toàn bộ bài kinh thì chưa !!!

Lý do: Tuy chỉ là bài kinh ngắn, nhưng trong đó bao hàm những gì sâu thẳm thuộc về cảnh giới trí tuệ của Phật đạo !!! Nếu chưa thấm nhuần giáo pháp, chưa thể nhập cảnh giới trí tuệ (bát nhã) thì, khi nghe giảng giải chỉ hiểu phần văn tự, còn những gì được gọi là tinh tuý thuộc cảnh giới tâm chứng (cốt lõi) của bài kinh lại không thể nhập được. Đây là lí do vì sao, hàng ngày rất nhiều người đọc bài kinh trên (được đưa vào kinh nhật tụng), nhiều người nghiên cứu mà chẳng ứng dụng được, thậm chí hiểu sai lệch tinh thần bài kinh !!!

Hôm nay nhờ nhân duyên từ người bạn, cũng như đáp ứng yêu cầu của HĐ chúng ta, mình xin giảng giải bài Bát Nhã Tâm Kinh như sau:

Các bạn !!!

Để có thể hiểu, thể nhập đúng tinh thần bài Bát Nhã Tâm Kinh !!! Chúng ta cần làm rõ những vấn đề sau:

1) Vì sao gọi là tâm kinh: Gọi là tâm kinh, vì đây là bài kinh chủ yếu dùng để “ấn tâm” !!! Có nghĩa đến bao giờ, người tu hành khi đọc bài kinh lên và nhận ra rằng “tâm cảnh giới” của mình và “ý nghĩa bài kinh” không còn sai khác, lập tức biết rằng con đường tu tập (quả chứng hiện tại) của ta “đã đúng” !!!

Nói nôm na, tâm kinh là thứ kinh dùng để “đối chứng” giữa “cảnh giới của tâm” và “cảnh giới được ghi trong kinh” !!! Tức, tâm là kinh, kinh là tâm, tâm và kinh không hai !!! Khi nào thấy giữa kinh và tâm chưa tương ưng (có sai khác), biết rằng việc tu tập của ta chưa đạt hoặc đang có vấn đề, cần xem lại !!!

2) Cách ứng dụng: Đây là bài kinh thuộc “hệ Bát nhã”, tức là loại kinh “dùng trí tuệ vô tướng, vô lậu” để thâm nhập nhằm “sạch hoá nguồn tâm” của một số thánh quả. Giống như nước, sau khi đã được lóng phèn (giác) hết chất bẩn (tinh sạch của thánh vị), sau đó phải dùng nhiệt (tuệ bát nhã) để xử lí mầm bệnh (tinh khiết), mới được gọi là nước tinh khiết !!!

Cho nên, muốn ứng dụng bài kinh một cách hoàn hảo, người tu hành phải từng “kinh qua các đạo quả vô lậu” (đã xử lí bằng giác) rồi mới đun nấu bằng nhiệt (tâm kinh) !!! Nếu dùng tri thức thế gian để hiểu hoặc ứng dụng, hiệu quả “tâm kinh” sẽ không có tác dụng như ý, đôi khi phản tác dụng vì hiểu sai. Giống như người ta đun nấu nước bẩn, nược bị nhiễm ô, chưa qua lắng lọc để sử dụng, nhất định sẽ sinh nhiều hệ luỵ đáng tiếc !!!

3) Giải thích một số khái niệm cùng văn tự của bài kinh:

– Bát nhã Ba la mật đa (trí tuệ đáo bỉ ngạn): Trí tuệ vô tướng, vô lậu của Phật đạo !!! Trí tuệ này thuộc về cảnh giới tâm và trí chứng (xuất thế gian và xuất thế gian thượng thượng), không giống trí tuệ (hiểu biết) hữu tướng, hữu lậu của thế gian !!! Bồ tát Quán tự tại đã dùng “trí tuệ này” (bát nhã) để quán chiếu các “uẩn pháp” từ thân, tâm, trí (ngũ uẩn) và thấy rằng “các uẩn pháp đó” đều không !!!

– Ngũ uẩn: Thân, tâm, và trí (thức) của một hữu tình, cụ thể là con người được cấu tạo bởi năm thành tố là: Sắc, thọ, tưởng, hành, thức !!! Năm thành tố này bản chất tự không (không phải uẩn hay ấm). Nhưng khi tâm bị mê, hoặc ý thức mờ tối, hữu tình bèn khởi lên quan niệm rằng, mỗi thành tố có một giá trị nào đó (một hình thức sinh pháp). Ví như thân (sắc) có giá trị A, thọ có giá trị B, tưởng có giá trị C..v..v…Từ đó, “sắc” trở thành “sắc uẩn”, “thọ” trở thành “thọ uẩn”, “tưởng” trở thành “tưởng uẩn”…v..v…!!!

Và như thế, năm món sắc, thọ, tưởng, hành, thức bỗng dưng trở thành ngũ uẩn (sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, và thức uẩn)… Đây là đầu mối tích chứa khổ, phiền não, kiết sử, lậu hoặc !!!

– Ngũ uẩn giai không: Năm món sắc, thọ, tưởng, hành, thức bản chất không phải là năm uẩn (năm món này tự không, không là nguyên nhân phát sinh phiền não) !!! Nhưng khi mê, người mê cho rằng năm món trên có những giá trị nào đó (gọi là sinh pháp hay pháp uẩn)… Kết quả là sắc, thọ, tưởng, hành, thức trở thành năm uẩn, vì thế phiền não lập tức được tích chứa từ các quan niệm (uẩn) ấy !!!

Muốn chấm dứt phiền não, người tu hành phải dùng “huệ bát nhã” quán sát bản chất của năm món nói trên, để thấy cho được tự nó không phải là năm uẩn… Có nghĩa, dùng huệ bát nhã quán chiếu để trả sắc cho đến tưởng trở về bản chất tự không của nó… Khi năm món sắc, thọ, tưởng…về đúng bản chất “không uẩn” (không phải là một pháp), gọi là “ngũ uẩn giai không” !!!

– Độ nhất thiết khổ ách: Khi trả năm món sắc, thọ, tưởng, hành, thức trở về bản chất tự không (không uẩn, không uẩn pháp). Nhờ trí tuệ sáng suốt quán chiếu, từ đó hết mê năm món này… Vì thế, mọi nguyên nhân phát sinh khổ phiền não chấm dứt, kinh gọi là “độ nhất thiết khổ ách” !!!

– Sắc bất dị không, không bất dị sắc. Thọ, tưởng, hành, thức diệc phục như thị (sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc. Thọ, tưởng, hành, thức cũng đều như vậy):

Sau khi năm món sắc, thọ, tưởng, hành, thức đã được trí tuệ vô tướng, vô lậu soi chiếu đúng bản chất tự không của nó, lập tức sẽ thấy năm món đó chẳng khác không !!! Ta có thể hiểu từ ví dụ minh hoạ sau: Giá trị của các con số 1,2,3,4,5 không khác 0 (sắc, thọ, tưởng, hành, thức “khi vô uẩn” chắc chắn bằng giá trị của không). Nhưng giá trị của các đại lượng 1A, 2B, 3C, 4D, 5E không thể là 0 (giá trị của năm uẩn thì chắc chắn sẽ khác không) !!!

– Sắc tức thị không, không tức thị sắc. Thọ, tưởng, hành, thức diệc phục như thị (sắc tức là không, không tức là sắc. Thọ, tưởng, hành, thức cũng đều như vậy) !!!

Với sức soi chiếu của huệ bát nhã, khi năm món sắc, thọ, tưởng, hành, thức không còn bị chi phối bởi “các giá trị hư ảo” từ các uẩn pháp thì, sắc đúng là không, không đúng là sắc…v..v…vì các món ấy “có giá trị như nhau”, Phật đạo gọi là “bình đẳng pháp” !!! Giống như giữa vàng và đá, nếu ta trả hai món ấy trở về tự nhiên, đúng bản chất của nó thì, “đá chẳng khác vàng, vàng chẳng khác đá” !!!

– Thị chư pháp không tướng, bất sinh, bất diệt…thị cố không trung vô sắc…(Bản chất của các pháp không tướng, không sinh diệt…v..v… Các pháp ấy cũng chỉ là quan niệm từ ý thức, nên các pháp ấy tự nó không có tướng trạng, tính chất hay sự sanh diệt như một cảnh duyên trong tự nhiên, cho đến trong chính bản thân của các quan niệm ấy cũng không hề có sắc, thọ, hành, tưởng thức):

Giống như khi ta quan niệm quả núi to, hòn sỏi nhỏ… Trong hai quan niệm này không có tánh tướng của lớn nhỏ, tăng giảm, sạch dơ…v..v… hay sự sanh diệt của quả núi và hòn sỏi (như quả núi hay hòn sỏi ngoài cảnh duyên) !!!

– Vô nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; vô sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; vô nhãn giới, nãi chí vô ý thức giới (trong các pháp cũng không có căn, trần, thức): Hiểu câu trên sẽ hiểu câu này !!!

– Vô vô minh, diệc vô vô minh tận, nãi chí vô lão tử, diệc vô lão tử tận (trong một pháp, tự nó không có vô minh, không có làm cho hết vô minh, cho đến không có già chết, cũng không có làm cho hết già chết): Bản chất của các pháp (quan điểm, quan niệm) không có các việc ấy !!!

– Vô khổ, tập, diệt, đạo, vô trí diệc vô đắc, dĩ vô sở đắc cố (không có khổ, tập, diệt, đạo, không có trí cũng không có chứng đắc, vì bản chất của các pháp không có sự chứng đắc trong chính nó):

Sự thật của một pháp là như vậy !!! Chứng đắc là ở tâm trí chứ chẳng ở trong quan niệm (pháp) !!!

– Bồ đề tát đoả y Bát nhã ba la mật đa cố, tâm vô quái ngại, vô quái ngại cố, vô hữu khủng bố, viễn ly nhất thiết điên đảo mộng tưởng, cứu cánh Niết bàn (Bồ tát y vào trí tuệ vô tướng, vô lậu mà quán các pháp, nên tâm không còn ngăn ngại các bởi các pháp, hay sợ hãi vì các pháp do thức mê sinh khởi rồi gieo rắc kinh hoàng. Từ đó xa rời mọi suy nghĩ đảo điên, xa rời mọi đảo tưởng của tưởng tri, được cứu cánh Niết bàn yên vui):

Giá trị thực của trí tuệ khi dùng nó quán chiếu thân tâm sẽ thấy được bản chất các pháp là như thế !!!

– Tam thế chư Phật, y Bát nhã ba la mật đa cố, đắc A nậu đa la Tam miệu Tam bồ đề (Ba đời chư Phật cũng nhờ vào trí tuệ vô tướng, vô lậu để quán sát bản chất các pháp mà thành Phật): Câu này khỏi giải thích !!!

– Cố tri Bát nhã Ba la mật đa, thị đại thần chú, thị đại minh chú, thị vô thượng chú, thị vô đẳng đẳng chú, năng trừ nhất thiết khổ, chân thực bất hư (Cho nên người tu hành phải biết, sự thấu suốt từ trí tuệ vô tướng, vô lậu chính là thần chú vô địch, giá trị vô song, siêu quá mọi thần chú hữu vi, không có một thứ thần chú nào trên đời sánh bằng… Vì rằng, “thần chú trí tuệ” là thần dược trừ tất cả bệnh khổ của thiên hạ, “danh bất hư truyền”): Khi nào thành tựu trí tuệ vô tướng, vô lậu…sẽ tự chứng thực điều này !!!

– Cố thuyết Bát nhã Ba la mật đa chú. Tức thuyết chú viết: Yết đế, yết đế, Ba la yết đế. Ba la tăng yết đế Bồ đề tát bà ha”: Cho nên dân ta ca ngợi “Thần Chú Trí Tuệ” bằng câu ca dao bất hủ sau: “Tu như qua biển Thần Phù, có trí thì nổi kẻ…ngu…thì…chìm”) !!!

PHẦN HỎI ĐÁP NGOÀI LỀ !!!

– Hỏi: Đã bảo là Tâm Kinh, tại sao có người còn đem vật chất ra cắt nghĩa, phân tích, chia chẻ để giải thích hay giảng nói ý nghĩa bài kinh???

– Trả lời, vì những người ấy hiểu lộn “Tâm Kinh” thành “Vật Kinh” !!!

– Hỏi: Chưa thành tựu Bát Nhã Trí có ứng dụng bài kinh được không ???

– Trả lời: Chưa có Bát Nhã Trí cũng ứng dụng được một phần ý vị của bài kinh… Giống như có tiền thì uống nước mía, không tiền thì lấy bả mía về làm củi nấu nướng khỏi tốn tiền ga hay điện !!!

– Hỏi: Chỉ cần câu mở đầu của bài kinh: “Quán-tự-tại Bồ-tát hành thâm Bát-nhã Ba-la-mật-đa thời, chiếu kiến ngũ-uẩn giai không, độ nhất thiết khổ ách” là đủ để kẻ trí thấy vấn đề !!! Hà cớ gì phải giải thích dài dòng rằng sắc không là thế này hay thế kia !!! Thậm chí còn nói chú nữa ???

– Trả lời: Vì cắc cớ !!! Vì muốn thiên hạ bình loạn “sắc không” cho đời bớt tẻ nhạt !!! Còn, lại nói chú trong bài kinh thiên về trí tuệ, là để cho thiên hạ…ớn…chơi !!!

– Hỏi: Người tu hành thành tựu đúng tinh thần bài Bát Nhã Tâm Kinh đã hoàn tất việc tu tập trong Phật đạo hay chưa ???

– Trả lời: Nếu chỉ thành tựu phần, “chiếu kiến ngũ uẩn giai không” thì coi như hết khổ “độ nhất thiết khổ ách” !!! Muốn hoàn tất việc tu hành, phải thành tựu viên mãn Bát Nhã Trí, cho nên kinh mới nói: “Tam thế chư Phật, y Bát nhã ba la mật đa cố, đắc A nậu đa la Tam miệu Tam bồ đề” !!!

Tóm lại, tu hành chẳng khác người ta ướp muối cho cá khỏi ươn, ướp đến khi nào cá và muối bão hoà coi như thành tựu như ý… Vì thế, để khỏi phóng dật, thối chuyển..v..v…HĐ Lý Gia phải thường xuyên tụng đọc ”Thần Chú Bất Thối” sau: “Cá tức thị muối, muối tức thị cá, đêm cho đến ngày cũng đều như vậy (diệc phục như thị)” !!! Ha ha ha ha người ngoài thì không dám !!!

Các bạn !!!

Hy vọng những gì đã giải thích, có thể giúp các bạn phần nào đó hiểu đúng và thâm nhập thực nghĩa bài Bát Nhã Tâm Kinh, một trong những bài kinh vô giá của Phật đạo !!!!

Cảm ơn ông bạn từ Đà Lạt đã tạo cơ duyên để có bài viết hôm nay !!!

BQT rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!

Chúc mọi người an vui, tinh tấn, “ngũ uẩn giai không” !!!

02/11/2020

LÝ TỨ

(55) BẠN ĐỌC HỎI - LÝ TỨ TRẢ LỜI

CHỦ ĐỀ: THIỀN TỊNH SONG TU !!!

Các bạn !!!

Mình vừa nhận được thắc mắc của Tấn Trí !!! Tấn Trí hỏi như sau:

“Kính thưa thầy Lý Tứ!

Con biết thầy rất bận vì chống dột gì đó, nhưng mấy hôm nay có một thắc mắc mà bản thân không thể giải nghi. Mong thầy nhín chút thời gian trả lời để con tỏ tường.

Trước đây con có tu nhiều pháp môn, có lúc ngồi quán sổ tức hay tham cứu như một người tu thiền để mong an vui. Có lúc niệm Phật cầu vãng sanh về Cực Lạc. Có lúc tụng chú đại bi hay thập chú để mong được gia hộ. Nói chung con tu lung tung như người mất phương hướng, sau một thời gian tu tập những pháp môn đó phiền não tham sân si trong con không dứt. Bây giờ thì con không còn theo pháp môn nào hết mà chỉ tư duy lời Phật dạy, rồi ứng dụng vào đời sống theo cách của thầy, nhờ vậy mà con thấy mình rất an ổn, cũng như cảm nhận hiểu sâu hơn về giáo pháp.

Mấy hôm nay con đọc trên mạng, thấy có bác đăng trên facebook khuyên người nên theo cách “thiền tịnh song tu”, tức phối hợp hai pháp môn thiền và tịnh. Có bác lại bảo rằng hai pháp tu đó không thể dùng chung vì khác đường, con thấy bác nào cũng có lý. Con xin hỏi: Hai pháp môn thiền và tịnh có tu chung được không? Và chủ trương thiền tịnh song tu có phải do Phật dạy hay không?

Con cảm ơn thầy, không dám làm phiền thầy nhiều trong lúc này.” 21/10/2020 23:29:34 - Tấn Trí

Tấn Trí thân mến !!!

Về việc thiền tịnh song tu, hay thiền tịnh mật tam tu... Mình sẽ không trực tiếp trả lời rằng, hai hay ba phép tu đó dùng chung được hay không !!! Mà mình chỉ nêu lên chủ trương của thiền và tịnh (về mặt lí thuyết) !!! Sau khi hiểu rõ chủ trương, Tấn Trí chắc chắn sẽ tự trả lời cho bản thân các thắc mắc của mình !!!

Về lí thuyết, thiền và tịnh chủ trương như sau:

- Mục đích: Thiền chủ trương vô sanh !!! Tịnh chủ trương vãng sanh !!!

- Chỉ thú: Thiền chủ trương vô niệm !!! Tịnh chủ trương hữu niệm (niệm Phật) !!!

- Cảnh giới: Thiền chủ trương vô trú xứ !!! Tịnh chủ trương lấy Cực Lạc làm trú xứ !!!

- Quả chứng: Thiền chủ trương tu chứng hiện tiền !!! Tịnh chủ trương sau khi mạng chung mới có kết quả !!!

- Tâm: Thiền chủ trương vô tâm !!! Tịnh chủ trương nhất tâm !!!

- Tướng: Thiền chủ trương vô tướng (thiệt tướng) !!! Tịnh chủ trương Cực Lạc ở tây phương là cõi nước có đầy đủ hảo tướng !!!

- Học pháp: Thiền chủ trương hiện đời hoàn thành 37 phẩm trợ đạo !!! Tịnh chủ trương hiện đời chỉ giải quyết 12 phẩm tư lương vị, các phẩm còn lại sẽ được tu tập sau khi vãng sanh (vì thế, ở Cực Lạc mới phát ra các âm thanh ngũ căn, ngũ lực, thất giác chi và bát thánh đạo phần mà không đề cập đến các phẩm tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ như ý túc) !!!

- Lực: Thiền chủ trương tự lực !!! Tịnh chủ trương tha lực !!!

- Dụng: Thiền chủ trương giải ngộ !!! Tịnh chủ trương tín nguyện hạnh !!!

Nhìn chung, về mặt lí thuyết giữa thiền và tịnh có rất nhiều khác biệt về chủ trương !!! Tuy chủ trương khác biệt là như thế, nhưng trong thực tế lại cũng có những người vừa tu thiền vừa tu tịnh... Thậm chí thiền tịnh mật tam tu (như Tấn Trí trước đây), tức lúc tu thiền, lúc niệm Phật, lúc trì chú !!! Mình đố Tấn Trí vì sao lại xảy ra thực tế này đối với không ít người tu hành ???

Riêng việc Tấn Trí hỏi, thiền tịnh song tu có phải do Phật dạy hay không thì mình không thấy kinh điển đề cập đến !!! Tuy nhiên việc kết hợp thiền tịnh được ngài Vĩnh Minh thiền sư đời đầu nhà Tống (904-975) nói trong bài kệ Tứ Liệu Giản (Bốn phép độ người) !!!

Mời Tấn Trí và bạn đọc nhâm nhi bài thơ tuyệt vời của nhà thơ Vũ Hữu Định, sau này nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ nhạc !!! Đọc và nhâm nhi bài thơ dưới đây, biết đâu gặp hên sẽ...”ngộ”...ra...điều...gì...đó...chăng !!!

Còn Một Chút Gì Để Nhớ

Tác giả: Vũ Hữu Định

Phố núi cao phố núi đầy sương

Phố núi cây xanh trời thấp thật buồn

Anh khách lạ đi lên đi xuống

May mà có em đời còn dễ thương

Phố núi cao phố núi trời gần

Phố xá không xa nên phố tình thân

Đi dăm phút đã về chốn cũ

Một buổi chiều nào lòng bỗng bâng khuâng

Em Pleiku má đỏ môi hồng

Ở đây buổi chiều quanh năm mùa đông

Nên mắt em ướt và tóc em ướt

Da em mềm như mây chiều trong

Xin cảm ơn thành phố có em

Xin cảm ơn một mái tóc mềm

Mai xa lắc bên đồi biên giới

Còn một chút gì để nhớ để quên

Chúc Tấn Trí và bạn đọc an vui, tinh tấn !!!

BQT rất mong, nhận được nhiều câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!

22/10/2020

LÝ TỨ

Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau

👉[http://bit.ly/2K0aWfn]

- CÂY BỒ ĐỀ CÓ DÁNG ĐẸP !!! ẢNH COPY TỪ INTERNET !!!

Đối với những người tôn trọng chân lý, quyết tâm thay đổi bản thân như pháp... Nếu chân lý ấy họ không hô hào suông mà thể hiện bằng hành động cụ thể trong đời sống... Nhất định một ngày nào đó, mọi người sẽ nhận ra và học tập như vậy !!!

Các bạn !!!

Đúng một tháng, sau các câu hỏi của Hoàng Nghiêm ở chuyên mục 53... Từ đó đến nay, BQT không nhận được thắc mắc nào từ bạn đọc. Vì thế, chuyên mục tạm vắng mặt trên trang tròn một tháng !!!

Sáng nay, BQT nhận được tâm sự cùng mấy câu hỏi của Tấn Trí ở Thành Phố Hồ Chí Minh !!! Tấn Trí là một trong những bạn đọc thường hay tham gia chuyên mục Bạn Đọc Hỏi - Lý Tứ Trả lời !!! Lần này, Tấn Trí viết như sau:

“Thưa thầy Lý Tứ!

Con vẫn thường vào trang của thầy và đọc các bài viết. Các bài viết trên trang cũng như các bài đọc trên youtube của Lý Gia đã giúp ích cho con rất nhiều. Từ những lần đọc và nghe đầu tiên con thấy những điều thầy giảng dạy có gì đó rất quen quen, giống như mình đã từng được nghe các điều ấy hồi nào, cho nên các điều thầy giảng dạy đối với con không khó hiểu, không muốn nói là dễ ứng dụng!

Nhờ ứng dụng theo cách văn tư tu mà thầy giảng giải, con thấy mình an lạc thật sự. Mặc dù công việc hàng ngày của con rất bận rộn, nhiều áp lực, công tác chuyên môn kĩ thuật đòi hỏi không được sơ xuất. Nhưng những thứ đó bây giờ không trở thành vấn đề, con đón nhận mọi việc với tâm thế thảnh thơi, không còn gắt gỏng với công nhân, bình tĩnh với cấp dưới nhờ thế công việc thuận lợi, được lãnh đạo đánh giá cao và nhiều thiện cảm!

Hai vợ chồng con đều là dân kĩ thuật, làm khác cơ quan, có hai con nhỏ. Trước đây mỗi khi về nhà, hai vợ chồng thường xảy ra bất hoà do áp lực công việc ở cơ quan đem về tận nhà. Đến nay bất hoà gần như rất ít khi xảy ra, vợ của con nhận ra sự thay đổi của con và con đã bật mí thành công bước đầu của mình do học được từ trang của thầy. Hiện tại bà xã của con thỉnh thoảng cũng vào trang của thầy để xem và có vẻ ham thích. Con rất mong vợ của con cũng có được thay đổi như bản thân con!

Con đã đem những gì mình học được chia sẻ đến bạn bè và những người quen biết. Rất đông bạn bè của con hiện tại cũng đang hướng đến việc tu hành để tìm an vui. Nhưng có một điều rất lạ là, khi nghe con trình bày những gì mình đã học, bạn bè và người quen cảm thấy thích thú, khen đường lối mới lạ, họ cũng vào trang của thầy để đọc, nhưng họ vẫn giữ những gì họ đang đeo đuổi, không thể từ bỏ hiểu biết cũ. Con nhận ra họ không dám từ bỏ hiểu biết cũ cho dù chính họ cũng nhận ra rằng những hiểu biết đó không có nhiều lợi ích!

Con viết lên những điều này gởi đến thầy để nói lên lời cảm ơn! Con rất mong có cơ hội gặp thầy và được thầy nhận làm đệ tử!

Con có một vài thắc mắc, mong thầy giải đáp:

1) Đối với bạn bè và người thân như con đã trình bày ở trên, biết đây là phương pháp đúng nhưng chỉ khen rồi để đó, không dám từ bỏ hiểu biết cũ mặc dù họ nhận ra hiểu biết cũ lợi ích không nhiều. Con xin thầy lời khuyên, con nên làm gì với họ để họ thay đổi và có lợi ích thật sự như con đã có?

2) Khi nói chuyện, bạn bè của con thường chấp chặt giới định huệ hữu lậu. Họ bảo phải giữ giới mới có định, nhờ định mới sinh trí tuệ. Nhưng con thấy đó là họ nói, việc họ giữ giới thế nào con không biết, nhưng định và huệ thì con nhận ra họ không có hai thứ này. Cho con hỏi, tu giới định huệ là tu như thế nào để từ giới mà sinh ra định và huệ?

3) Con học của thầy rất nhiều nhưng chưa làm đệ tử có gì sai hay không? Con vẫn trăn trở điều này!

Chúc thầy khoẻ mạnh, có nhiều bài viết lợi ích” 13/10/2020 22:58:45 - Tấn Trí

Tấn Trí thân mến !!!

Đọc tâm sự của Tấn Trí, mình cảm kích vô cùng !!! Lời đầu tiên, chúc Tấn Trí và gia đình hạnh phúc, thành công trong công việc, gặt hái nhiều pháp lành từ đạo pháp !!!

Có thể nói, việc chỉ đọc những bài viết từ trang mạng, mà bạn có thể hiểu ra và ứng dụng thành công trong đời sống là việc làm không dễ, nhưng Tấn Trí đã làm được... Theo mình, đây là việc hi hữu trên đời, điều này cho thấy rằng: Dạy đúng, học đúng, hiểu đúng và ứng dụng đúng nhất định sẽ cho ra kết quả như pháp !!! Đây là quy luật tất yếu của việc dạy và học !!!

Về những gì Tấn Trí tâm sự đối với những người bạn. Với mình, chuyện này không lạ...!!! Mình vẫn thường tâm sự với HĐ Lý Gia: “Trượng phu là người dám nhả bỏ những gì cần nhả bỏ !!! Dám nuốt vào những thứ mà người khác không dám nuốt” !!!

Cho nên, để có thể nhả bỏ những hiểu biết mà ta đã trót học tập và hãnh diện về nó, cho dù hiểu biết đó lợi ích không nhiều...thật là điều không dễ đối với người đời !!! Tuy vậy, mình tin rằng, đối với những người tôn trọng chân lý, quyết tâm thay đổi bản thân như pháp... Nếu chúng ta cho họ thấy chúng ta có chân lý, và từ chân lý ấy chúng ta gặt hái được những thành tựu đáng kể như mục tiêu của giáo pháp đề ra, tức chúng ta không hô hào suông mà thể hiện bằng hành động cụ thể trong đời sống... Nhất định một ngày nào đó, mọi người sẽ nhận ra và học tập như chúng ta !!!

Về các thắc mắc của Tấn Trí, mình xin trả lời như sau:

Hỏi:

Câu 1 Đối với bạn bè và người thân như con đã trình bày ở trên, biết đây là phương pháp đúng nhưng chỉ khen rồi để đó, không dám từ bỏ hiểu biết cũ mặc dù họ nhận ra hiểu biết cũ lợi ích không nhiều. Con xin thầy lời khuyên, con nên làm gì với họ để họ thay đổi và có lợi ích thật sự như con đã có?

Trả lời:

Như đã nói ở trên, việc điều phục một người đòi hỏi phải có thời gian !!! Bạn bè của bạn nghe và khen những gì bạn nói nhưng chỉ khen rồi để đó... Theo mình, họ “không để đó” như bạn đánh giá mà, họ đang âm thầm theo dõi bạn đấy !!! Nếu bạn chứng minh được những điều bạn nói (với họ) thông qua những gì bạn thành tựu bằng hành động thực tiễn, khiến họ thấy được những đổi thay thật sự lợi ích từ nơi bạn, nhất định họ sẽ học tập để thay đổi như bạn !!!

Để bạn bè và người thân nhận ra việc thay đổi từ những thành tựu đạo pháp của chính bạn... Bạn phải thể hiện cho bằng được bốn điều sau:

- Thể hiện thông qua thân giáo: Trong mọi hành động, bản thân của bạn phải là một tấm gương sáng, phản ảnh bạn đang có một đời sống như pháp !!!

- Thể hiện thông qua ngôn giáo: Bạn phải nắm vững giáo pháp, tuyên thuyết đúng chân lí, không phi thời, khế căn, khế cơ !!!

- Thể hiện thông qua tâm giáo: Bạn phải luôn luôn là người thể hiện đầy đủ đức độ, bao dung và từ bi !!!

- Thể hiện thông qua trí giáo: Bạn luôn thể hiện là bậc thiện xảo (trong các phương tiện) khi giúp người !!!

Mình tin rằng, nếu Tấn Trí thể hiện được bốn điều trên trong đời sống, nhất định bạn bè, quyến thuộc của bạn sẽ nhìn thấy và học tập theo bạn !!!

Câu 2 Khi nói chuyện, bạn bè của con thường chấp chặt giới định huệ hữu lậu. Họ bảo phải giữ giới mới có định, nhờ định mới sinh trí tuệ. Nhưng con thấy đó là họ nói, việc họ giữ giới thế nào con không biết, nhưng định và huệ thì con nhận ra họ không có hai thứ này. Cho con hỏi, tu giới định huệ là tu như thế nào để từ giới mà sinh ra định và huệ?

Trả lời:

Để có thể thành tựu các đạo quả vô lậu trong đạo pháp, người tu hành phải ứng dụng “tam vô lậu học” !!! Tam vô lậu học là ba học pháp vô lậu gồm: Giới vô lậu, định vô lậu và huệ vô lậu !!!

Vì đây là học pháp vô lậu, nên chỉ cần thành tựu một học pháp vô lậu, hai học pháp vô lậu kia sẽ tự thành tựu !!! Có nghĩa rằng, nếu người tu hành thành tựu giới vô lậu, sẽ tự thành tựu định và huệ vô lậu (Nhị thừa) !!! Hoặc chỉ cần người này thành tựu định vô lậu thì, huệ và giới vô lậu cũng tự thành tựu (Bồ tát quyền thừa) !!! Hay người ấy thành tựu huệ vô lậu, tất nhiên giới và định vô lậu sẽ thành tựu theo (Bồ Tát nhất thừa) !!!

Sở dĩ có được sự thành tựu ba trong một kì thú này là vì... Tuy nói có ba pháp là giới vô lậu, định vô lậu và huệ vô lậu, nhưng thực chất đều xuất phát từ một tâm !!! Khi tâm vô lậu thì tất cả đều vô lậu !!! Đây là lí do vì sao ngày xưa khi Phật chưa kết giới, chư thánh chỉ cần nghe một bài pháp, tâm hoát nhiên vô lậu, liền thành tựu đạo quả vô lậu ngay tại chỗ ngồi mà không cần làm gì khác !!!

Từ ba học pháp vô lậu nêu trên, người tu hành do không tìm thấy con đường (như pháp) giúp nguồn tâm vô lậu... Từ đó họ dùng giới hữu lậu (quy ước giới) để tu. Dùng thiền đinh hữu lậu (sở hành, công phu) để điều phục tâm ý. Dùng giác hữu lậu (tri kiến thế gian) để giải thích và hiểu biết Phật pháp... Cho nên, pháp họ dùng là nhân hữu lậu vì thế không cho ra quả vô lậu... Đây là lí do vì sao bằng hữu của bạn cho dù luôn hô hào giới định huệ, mà bạn nhận ra họ không hề có định hay huệ !!! Và đây cũng là lí do vì sao đa số người tu hành nói theo kinh “nhân giới sanh định, nhân định sanh huệ” mà thực chất họ phải tu cả ba pháp nhưng hữu lậu tâm vẫn không dứt !!!

Câu 3 Con học của thầy rất nhiều nhưng chưa làm đệ tử có gì sai hay không? Con vẫn trăn trở điều này!

Trả lời:

Tấn Trí thân mến !!!

Làm đệ tử hay không làm đệ tử đều là nhân duyên !!! Việc bạn chưa làm đệ tử của mình, nhưng nhờ đọc các bài viết trên trang để có những thành tựu đáng ghi nhận của ngày hôm nay đã xứng đáng lắm rồi !!!

Phật pháp không của riêng ai, Phật đạo là con đường chung cho tất cả hữu tình có duyên lành !!! Vì thế, việc học tập của bạn trong hiện tại không có gì sai, mình rất hoan nghênh và xin tán thán !!! Nếu hữu duyên, nhất định một ngày rất gần duyên phận thầy trò của chúng ta thành hiện thực !!! Còn nếu chưa đủ duyên, Tấn Trí cứ việc như pháp mà tu tập !!! Khi nào cần hỗ trợ điều gì trong việc học tập, mình rất sẵn lòng !!!

Chúc Tấn Trí và bạn đọc tinh tấn !!!

BQT rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!

14/10/2020

LÝ TỨ

“Trực chỉ nhân tâm” là phương thức nhắm thẳng phàm tâm để đánh phá !!! Phương thức này ta có thể tìm thấy trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm (Phá ngũ ấm), Kinh Kim Cang (Ưng vô sở trụ), Kinh Lăng Già (hết thảy tự tâm hiện), Kinh Hoa Nghiêm (dừng trụ phân biệt)...v..v...!!!

Các bạn !!!

Trong tuần, BQT nhận được hai câu hỏi của Nguyễn Hoàng Nghiêm !!! Nội dung hai câu hỏi như sau:

“Cho mình hỏi, trong kinh Phật nói tâm chúng sanh tanh tịnh, chưa từng bị nhiễm ô, do tham sân si vọng tưởng, chấp ngã, phân biệt phải chịu luân hồi sáu nẽo1- Làm sao quay về với bản tâm thanh tịnh niết bàn diệu tâm2- chúng sanh sống chung với bản tâm thanh tịnh hằng ngày, sống chung với nó mà không hay biết mà sống với cái tâm vọng tưởng, làm sao để nhận biết cái bổn tâm thường trụ thanh tịnh và ứng dụng trong cuộc sống hằng ngày” 11/09/2020 17:41:01 - Nguyễn Hoàng Nghiêm

“Cho hỏi Đức Phật thuyết pháp 49 năm nhằm chỉ cái tâm thanh tịnh ấy, ngài dạy muôn ngàn pháp môn nhằm cũng vì cái tâm ấy, bỏ vọng theo chơn, như thế nào là tu trực chỉ chơn tâm, khi chúng ta xưa nây sống với cái tâm vọng tưởng, còn cái tâm thanh tịnh thì chúng ta lại không biết bản lai diện mục của nó ra làm sao, như thế nào thử hỏi làm sao tu, bỏ cái tâm vọng đó đi sống lại với nó, làm sao tu chực chỉ chân tâm được” 11/09/2020 17:51:46 - Nguyễn Hoàng Nghiêm

Hoàng Nghiêm thân mến !!!Về các câu hỏi của bạn, mình xin trả lời như sau:

Theo mình thì, hai câu hỏi của bạn gần như có cùng nội dung !!! Giải quyết được thắc mắc này, sẽ giải quyết được thắc mắc kia !!!

Để có thể tìm lại “bổn tâm thanh tịnh”, người tu hành không phải cất công tìm kiếm bổn tâm thanh tịnh là gì, hoặc suy xét làm thế nào để chung sống với cái bổn tâm thanh tịnh ấy!!! Vì rằng, người ta không thể đi tìm, hay chung sống với một thứ mà ta không từng thấy, không từng biết về nó !!! Ha ha ha ha !!! Giống như một chàng trai, không thể đi cưới một cô vợ với mong ước được chung sống trọn đời... Trong khi chàng trai không hề biết hình dáng, mặt mũi, nơi cư trú đích thực...v..v... của cô gái !!! Nếu có biết chăng, chỉ một vài thông tin mơ hồ rằng, cô ấy có tên như thế này, với một vài tánh nết đặt trưng của người phụ nữ mẫu mực như kia...v..v...!!! Rồi vọng tưởng vẽ ra một chơn tâm trong đầu !!!

Xưa nay, cũng chính thói quen “mua trâu vẽ bóng, cưới vợ hoạ hình” của nhiều người...Thành ra, cái cô vợ có tên “Bổn Tâm Thanh Tịnh” gì gì đó, hầu như trở thành chuyện trong mơ !!! Hoặc chém gió cho thiên hạ ớn chơi !!! Chứ thực chất, chẳng một ai thật sự tìm được cô vợ vô hình ấy qua cái tinh thần kì khôi “trực chỉ chơn tâm” hoàn toàn phản giáo dục, phi truyền thống này !!!

Vì thế, Phật đạo không chủ trương “chung sống với bổn tâm” hoặc “quay về với bổn tâm” trong khi “hành giả hãy còn mê” !!! Giống như người ta không thể uống được thứ nước trong, trong khi tất cả các nguồn nước chung quanh người ấy đang bị vẩn đục và nhiễm ô !!!

Để giải quyết vấn đề này, Phật đạo có hẳn một quy trình giáo dục giúp người tu hành “gạn đục khơi trong”, gọi là “đoạn mê khai giác”... Trước khi “đoạn mê khai giác”, người ấy phải trải qua quá trình dọn sạch cỏ dại tà kiến bằng pháp môn “tồi tà hiển chánh” như người ta dọn đất trước khi gieo giống, chứ chẳng phải khơi khơi mà có thể đoạn mê !!! Hết đục đến trong, hết mê đến giác, người tu hành mới có thể “ngộ” ra cái gì là “bổn tâm thanh tịnh” !!! Quy trình này giống như người ta đem nước đục về, bỏ một ít phèn chua vào và để yên...Sau khi tạp chất lắng xuống đáy, người này dùng thứ nước sạch đó đun sôi rồi mới sử dụng !!!

Quy trình để thấy bổn tâm thanh tịnh của Phật đạo, gồm có Tứ Đế hay Tứ Diệu Đế cũng giống như quy trình làm trong nước !!! Đó là, trước nhất làm cho hết khổ của Khổ Đế, giống như đem nước đục về nhà và bỏ phèn chua vào !!! Kế đến, làm cho hết phiền não, kiết sử, lậu hoặc của Tập Đế, giống như đậy kín và để yên nước ở một nơi an toàn !!! Sau cùng, đun sôi nước sạch đã được lắng trong rồi mới sử dụng, là cách người tu hành ngộ được bổn tâm thanh tịnh chứng Diệt Đế !!!

Quy trình xử lí nói trên lâu hay mau, tuỳ thuộc vào nguồn nước, chất lượng phèn (tà giác, phèn giả, phèn kém chất lượng chỉ làm cho nước thêm bẩn), vị trí đặt lu nước, cách xử lí...v..v...Nếu quy trình trên được thực hiện tốt, đúng kĩ thuật nhất định trong một thời gian ngắn là có nước sạch để sử dụng !!!

Bạn hỏi: “Làm sao tu chực (trực) chỉ chân tâm được” ???

Trả lời: Chân tâm, chơn tâm, bổn tâm, bổn lai thanh tịnh, bản lai diện mục, niết bàn...v..v...tuy tên gọi khác nhau, nhưng cùng để chỉ chung cho “bản lai thanh tịnh”... Bản lai thanh tịnh là bản nguyên vốn tự sẵn đủ của một hữu tình !!! Tuy nhiên, do mê muội, nên tà kiến, khổ, phiền não, kiết sử, lậu hoặc từ vọng tâm (tâm người, nhân tâm) che khuất...do đó hữu tình không tự thấy được bổn tâm thanh tịnh !!! Giống như mặt trời bị mây che, mặt trời tuy có đó nhưng ta lại không nhìn thấy !!!

Tìm lại “bổn tâm” là mục tiêu, là yêu cầu đầu tiên của Phật đạo !!! Tuy nhiên để có thể tìm lại bổn tâm, người tu hành phải phá bỏ “các lớp mê” từ phàm tâm (nhân tâm) !!! Khi các lớp mê từ nhân tâm bị phá bỏ, chơn tâm (thánh tâm) sẽ tự hiện !!!

Xuất phát từ nguyên lí nói trên, người xưa, cụ thể là Tổ Đạt Ma đã tuyên thuyết bài kệ, bài kệ này được coi như phương châm hành động của người tu hành !!! Bài kệ đó là: “Giáo ngoại biệt truyền, bất lập văn tự, trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật !!! (教外別傳. 不立文字. 直指人心. 見性成 佛) !!!

“Trực chỉ nhân tâm” là phương thức nhắm thẳng phàm tâm để đánh phá !!! Phương thức này ta có thể tìm thấy trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm (Phá ngũ ấm), Kinh Kim Cang (Ưng vô sở trụ), Kinh Lăng Già (hết thảy tự tâm hiện), Kinh Hoa Nghiêm (dừng trụ phân biệt)...v..v...!!! Sau khi đánh phá nhân tâm, dẹp yên được “loạn thần hư vọng”, tich diệt hết “tặc tử mê muội”...người này sẽ “minh tâm kiến tánh” !!! Đây cũng là phương cách nhắm thẳng Tâm Niệm Xứ để tu hành của Bồ Tát !!!

Cho nên, câu hỏi của bạn: “Làm sao tu chực chỉ chân tâm được” ??? Nên coi lại !!!

Tóm lại !!! Phật đạo là một nền giáo dục, nền giáo dục của Phật đạo có một quy trình dạy và học hẳn hoi !!! Vì thế, muốn thành tựu các mục tiêu do Phật đạo đề ra, người học phải học, học và học !!! Song song với việc học, người tu hành cần tư duy thấu đáo, rồi ứng dụng những điều đã học vào đời sống gọi là “văn, tư, tu” !!! Lâu hay mau (đốn hay tiệm) là do cơ trí của mỗi người !!!

Về câu hỏi của bạn có đại ý: “Làm thế nào để trở thành HĐ Lý Gia” ??? Đề nghị xem bài viết có chủ đề LÀM THẾ NÀO ĐỂ TRỞ THÀNH HUYNH ĐỆ LÝ GIA từ CHUYÊN MỤC CHUYỆN BÊN LỀ (76) đăng ngày 03/08/2020 trên Page Lý Tứ !!!

Chúc Nguyễn Hoàng Nghiêm và bạn đọc an vui, tinh tấn, thành công !!!

BQT rất mong, nhận được nhiều câu hỏi, lí thú và bổ ích từ các bạn !!!

13/09/2020

LÝ TỨ

Thế gian muôn ngàn chuyện, chuyện tro cốt cũng chỉ một câu chuyện của thế gian trong muôn ngàn câu chuyện thế gian !!!

Các bạn !!!
Tuần này, BQT nhận được tâm sự của Tấn Trí ở TP Hồ Chí Minh !!! Tấn Trí viết như sau:

“Thưa thầy Lý Tứ!
Lại là con, chắc thầy không phiền lòng khi thấy con lải nhải trong trang của thầy. Con tin với một người có tấm lòng bao dung, trí tuệ và tự tin như thầy, sẽ sẵn sàng đọc và trả lời tất cả thắc mắc của bạn đọc như con gởi cho thầy, mà không bỏ qua hay đọc lấy lệ rồi vứt vào xọt rác để tránh phiền phức.

Từ ngày biết đến trang của thầy, con đâm ra nghiện cách viết, cách lập luận, cách lí giải những vấn đề Phật pháp của thầy. Hầu như mỗi ngày cứ rỗi rảnh con lại vào trang của thầy để xem có bài viết mới hay không, điều mà trước đây con chưa từng làm bao giờ đối với một trang mạng, hay khác hơn trước đây con rất chán nản mỗi khi vào mạng xã hội.

Nhờ trang của thầy hôm nay con có niềm tin facebook không phải chỉ là nơi để người ta múa võ miệng, cào bàn phím, vẽ hoa lá hay cắc cắc thùng thùng giống múa lân cho con nít ham vui chạy theo mà trong đó không một chút thực chất. Càng đọc các bài viết của thầy, con nhận ra cách viết cách trả lời không giống ai nhưng lại đào xới từng mảng đến nơi đến chốn làm cho người đọc nhận ra điều mình kẹt mắc, như người ta phá bỏ từng tảng băng để lặn sâu xuống đáy biển.

Con nghiện sự thông suốt của thầy, có đêm con ao ước mình được như thầy. Giờ đây con hoàn toàn tin thầy, lập trang là để nêu chánh lí chứ chẳng phải để vẽ hoa lá cành trên cái mạng xã hội đầy nhũng nhiễu mà anh nào cũng làm thầy thiên hạ nhưng khi viết hay nói ra thì lộn lạo như cái lẩu Thái chua chua ngọt ngọt, chua chẳng ra chua ngọt chẳng ra ngọt.

Gần đây không biết thầy có đọc tin tức hay không? Con thấy người ta bàn tán về chuyện hủ cốt tại chùa Kỳ Quang 2 rồi phản ứng cũng như đàm luận rất nhiều, theo thầy việc đó thế nào? Con không biết tro cốt của người chết bỏ lung tung, không được thờ cúng có ảnh hưởng đến linh hồn của họ? Mong thầy giải thích cho con”! 07/09/2020 23:07:20 – Tấn Trí

Tấn Trí thân mến !!!
Thỉnh thoảng mình có đọc tin tức và cũng có thấy người ta bàn tán nhiều về chuyện tro cốt tại chùa Kỳ Quang 2 !!!

Thật ra, mình đọc những câu chuyện như vậy theo thói quen, đọc để mà đọc !!! Nghe lỗ tai bên này, chui tọt qua lỗ tai bên kia, thành ra mình không để ý nhiều, cũng không đánh giá việc ấy là thế nào…!!! Bởi lẽ, thế gian muôn ngàn chuyện, chuyện tro cốt cũng chỉ một câu chuyện của thế gian trong muôn ngàn câu chuyện thế gian !!!

Lẽ thứ hai, những thông tin mình đọc được cũng chỉ là thông tin, mà đã là thông tin thì khó có thể phản ảnh toàn bộ câu chuyện !!! Với mình, những gì bản thân không trực tiếp thấy nghe, chỉ nghe do người khác kể lại thì mình không kết luận !!! Vì thế, những câu chuyện như chuyện chùa Kỳ Quang 2, thông thường mình chỉ đọc để biết chứ không tham gia bàn luận !!!

Về điều bạn hỏi: “Con không biết tro cốt của người chết bỏ lung tung, không được thờ cúng có ảnh hưởng đến linh hồn của họ? Mong thầy giải thích cho con”

Việc này theo mình: Con người ta có hai phần, một phần là sắc thân, một phần là tâm thức !!! Sắc thân giống như vỏ của trái đậu phộng (lạc, đậu phụng), tâm thức giống như hạt đậu phộng !!!

Hạt và vỏ cùng nhau lớn lên !!! Trong quá trình canh tác, nếu canh tác tốt, canh tác đúng kĩ thuật…v..v…đến khi cây đậu già, sẽ cho ra một trái đậu chắc !!! Nếu ngược lại, sẽ là trái đậu lép !!!

Sau khi thu hoạch, người ta tách hạt đậu ra khỏi vỏ !!! Nếu đã là hạt đậu chắc, cho dù người ta đối xử với vỏ đậu như thế nào đi chăng nữa, nhất định không hề ảnh hưởng đến việc nãy mầm của hạt đậu sau này !!! Ngược lại, nếu là một trái đậu lép, cho dù có trân trọng cái vỏ đậu, cũng không vì thế mà hạt đậu hết lép, hay nảy mầm như hạt đậu chắc !!!

Quá trình canh tác cây đậu cũng giống như quá trình học tập, rèn luyện của thân và tâm con người !!! Đã là quá trình, thì nó phải được nuôi dưỡng, chăm bón từ lúc nhỏ cho đến già mới có kết quả tốt !!! Từ ví dụ trên, hy vọng Tấn Trí hiểu ra mối liên hệ giữa thân và tâm sau khi tâm không còn cộng trú với thân !!!

Tuy nhiên, về phương diện luân lí, đạo đức, phong tục, tập quán, văn hoá…v..v…thì, mỗi dân tộc, mỗi tôn giáo, mỗi nền văn hoá đều có cách nhìn nhận, sự kính trọng riêng đối với xác thân người quá cố !!! Theo mình, mỗi một cách nhìn, mỗi sự kính trọng đều có giá trị nhất định về phương diện giáo dục cũng như đạo đức của nó !!! Do đó, những phản ứng gần đây về việc tro cốt tại chùa Kỳ Quang 2 của nhiều người cũng là chuyện tự nhiên !!!

Chúc Tấn Trí và bạn đọc an vui, tinh tấn, thành công !!!
BQT rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
08/09/2020
LÝ TỨ

Để giải quyết sự đau xót và bất an trong lòng Mục Kiền Liên !!! Phật thiện xảo bày phương tiện, dùng sức chú nguyện của các thánh tăng sau lễ Tự tứ để cầu cho mẹ Mục Kiền Liên hết tội !!!

Các bạn !!!
Trong tuần, BQT nhận được thắc mắc của hai bạn đọc là Tấn Trí và Bình An !!!

Bạn Tấn Trí viết như sau:
“Thưa thầy Lý Tứ! Con là Tấn Trí tác giả câu hỏi kì trước được thầy trả lời qua chủ đề chân lí là của ai. Con rất thán phục, phải nói là bội phục cách giải thích vừa hóm hỉnh vừa sâu sắc của thầy.

Lần này con có một câu hỏi liên quan đến câu chuyện Mục Kiền Liên cứu mẹ trong địa ngục liên quan đến lễ Vu Lan.

Con hiểu địa ngục ở trong tâm, khi người có tâm ác độc, chết sẽ thấy mình vào địa ngục, địa ngục do tâm hiện chứ không phải có một nơi chốn cụ thể như thế giới vật lý. Người không có tâm ác độc, muốn thấy địa ngục cũng không được, thành ra chuyện Mục Kiền Liên đến địa ngục thấy mẹ ở trong đó và xin Phật cứu có hoang đường quá hay không?

Đặt giả sử Mục Kiền Liên muốn đến địa ngục thì đi bằng con đường nào? Mong thầy lí giải để làm sáng tỏ câu chuyện này. Con xin chúc thầy khoẻ mạnh! 25/08/2020 5:05:30 – Tấn Trí.

1) Tấn Trí thân mến !!!
Về những gì liên quan đến chuyện Mục Kiền Liên cứu mẹ… không riêng gì bạn, mà rất nhiều người cũng có những thắc mắc như vậy !!!

Như những gì bạn trình bày, mình hoàn toàn đồng ý !!! Địa ngục chỉ là cảnh giới do tâm mê biến hiện !!! Nó thuộc loại “độc ảnh cảnh” !!! Tức chỉ bản thân người tạo ác nghiệp, khi ác quả hiện tự thấy như vậy, những người khác không cùng thấy !!! Giống như chiêm bao, người nằm chung giường, đắp chung chăn cũng không thấy cảnh chiêm bao của người kia !!!

Về câu chuyện này có hoang đường hay không ??? Theo mình thì, ta chỉ nên tìm xem câu chuyện đó muốn gởi gắm điều gì !!! Vì rằng, cho dù câu chuyện đó có hoang đường, nhưng giúp người nghe hướng thiện, biết hiếu thảo, bỏ ác theo thiện…v..v… Như vậy, nội dung câu chuyện đã đạt yêu cầu về mặt giáo dục, cũng như thành công trong việc quảng bá đạo lí thiện lương của nó !!!

Riêng về các chi tiết trong câu chuyện, bạn hỏi: “Đặt giả sử Mục Kiền Liên muốn đến địa ngục thì đi bằng con đường nào”? Trước khi trả lời câu hỏi này, chúng ta cũng nên tìm hiểu một chút về Mục Kiền Liên !!!

Ngài Mục Kiền Liên có danh hiệu là Đệ nhất thần thông !!! Thần thông có hai loại, đó là Thần cảnh trí thông và Thần thông ngôn thuyết !!!

Muốn học tập Thần cảnh trí thông, người này phải tin sâu và hiểu rõ lí nhân quả theo nguyên lí Thập như thị !!! Khi nhìn thấy nhân, người này căn cứ vào Thập như thị để quán quả !!! Khi thấy quả, người này ngược dòng Thập như thị để quán nhân !!! Quán đến thuần thục, thấy nhân sẽ biết quả và thấy quả sẽ biết nhân !!!

Thần thông ngôn thuyết, là một trong những phương pháp dùng ngôn thuyết để khiến người nghe tưởng về một hay nhiều cảnh giới nào đó !!! Trong Phật đạo, các Thiện tri thức thường dùng Thần thông ngôn thuyết để khiến người giác ngộ, đi từ cảnh giới thế gian sang cảnh giới xuất thế !!!

Vì Mục Kiền Liên là Đệ nhất thần thông, và là người rất hiếu thảo !!! Do vậy, tuy đã theo Phật đạo, nhưng mỗi khi nhớ lại những nhân bất thiện mẹ ông đã gieo trước đây, ông biết chắc mẹ mình không thể thoát khỏi ba đường ác !!! Chính từ sự hiếu thảo, đã làm cho Mục Kiền Liên đau xót, bất an (tưởng ra cảnh mẹ mình đang chịu thống khổ trong địa ngục) !!!

Để giải quyết sự đau xót và bất an trong lòng Mục Kiền Liên !!! Phật thiện xảo bày phương tiện, dùng sức chú nguyện của các thánh tăng sau lễ Tự tứ để cầu cho mẹ Mục Kiền Liên hết tội !!! Mục Kiền Liên tin Phật làm theo !!! Nhờ thế, Mục Kiền Liên tin mẹ đã thoát khỏi ba đường ác !!! Từ đó, những ray rứt, bất an trong lòng không còn nữa, yên tâm tu tập !!!

Theo mình, nếu chúng ta tư duy câu chuyện Mục Kiền Liên cứu mẹ theo hướng tích cực ở trên, sẽ đạt được ba yêu cầu, đó là:

– Về yêu cầu giáo pháp: Cách giải thích trên, giúp ta thấy được thế nào là sức thiện xảo của Phật đạo và hiểu rõ Mục Kiền Liên tìm mẹ bằng con đường nào !!! Cũng như cách giải quyết một hữu vi pháp thông qua phương tiện hình tướng !!!

– Về yêu cầu giáo dục: Ta thấy trong mẫu chuyện có phần hoang đường đó, lại hàm chứa nội dung hiếu thảo rất cần thiết cho người đời !!!

– Về yêu cầu tín ngưỡng, văn hoá: Ta không phủ nhận những lợi ích nhất định những gì từ tín ngưỡng cũng như văn hoá bày ra !!! Giúp ta không tận hữu vi !!!

Tất nhiên, cách giải thích trên hoàn toàn mang tính chủ quan của mình, không hẳn là đúng nhất !!! Chỉ mong, sau những lời giải thích trên, Tấn Trí có cái nhìn sâu hơn, bao dung hơn, tích cực hơn từ những câu chuyện có vẻ hoang đường nhưng ẩn chứa tinh thần hướng thiện !!!

2) Bạn Bình An hỏi:
“Đức Phật dạy nhiều pháp thiền (thiền định, thiền tuệ, vipassana,…) nhưng trong đêm thành đạo Ngài chỉ hành thiền định (từ sơ thiền đến tứ thiền). Vậy tác dụng của từng pháp thiền Phật giáo là gì?” 26/08/2020 7:05:27 – Bình An

Bình An thân mến !!!
Theo mình biết: Thiền tuệ, Thiền minh sát, thiền quán, Minh sát tuệ, Huệ quán, Tì bà xá na…v..v…tuy tên gọi khác nhau, nhưng đều chỉ cho phép quán vipassana !!!

Người trong Phật đạo khi chưa giác ngộ, thường dùng hai phép cơ bản để điều phục tâm ý, đó là chỉ (samadha) và quán (vipassanā) !!!

– Về điều bạn hỏi: “Nhưng trong đêm thành đạo Ngài chỉ hành thiền định (từ sơ thiền đến tứ thiền)”? Theo mình, câu hỏi này cần coi lại… Cho dù truyền thống, truyền thuyết…v..v… đã nói như vậy !!!

Vì rằng, theo mình biết, trước khi thành đạo, đức Phật đã từng tu tứ thiền bát định, đạt đến cảnh giới Phi tưởng phi phi tưởng nhưng không tìm thấy con đường giác ngộ, từ đó ngài từ bỏ các phép tu ấy !!!

Như vậy, lẽ nào những gì Phật từ bỏ vì không có ý vị giác ngộ, nay lại thực hành tiếp (trong đêm giác ngộ) !!! Cho nên bảo rằng “Trong đêm thành đạo ngài chỉ hành thiền định (từ sơ thiền đến tứ thiền)” có gì đó không ổn !!!

Cũng theo những gì mình biết: Trong quá trình giác ngộ, do tâm ý vắng lặng, các thiền thú (sơ thiền đến tứ thiền) và các thiền chi (tầm, tứ, hỉ, lạc định) tự phát sinh !!! Thiền thú và thiền chi phát sinh (tự được) là hệ quả tất yếu của giác ngộ (gọi là Như lai thiền), chứ chẳng phải đức Phật chủ ý hành thiền trong đêm thành đạo như ta hiểu !!!

– Về câu hỏi: ”Tác dụng của từng pháp thiền Phật giáo là gì?” Mời bạn xem chuyên mục Bạn Đọc Hỏi – Lý Tứ Trả Lời Kì 50 – Chủ Đề Thiền Của Phật Giáo Như Thế Nào ??? Đăng trên Fanpage Lý Tứ vào ngày 24/08/2020 !!!

Chúc Tấn Trí, Bình An cùng bạn đọc an vui, tinh tấn !!!
BQT rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
01/09/2020
LÝ TỨ

Chữ thiền trong Phật giáo, phần lớn mang ý nghĩa “thiền tư” !!! Tức người tu hành ở trong tĩnh lặng tư duy một vấn đề của giáo pháp !!! Khi vấn đề đã được tư duy thấu đáo (như pháp), tâm thức sẽ tự dừng (gọi là định) !!!

Các bạn !!!
Trong tuần, BQT nhận được thắc mắc của bạn Nguyễn Trung Hiếu ở TP Hồ Chí Minh và của bạn Nguyễn Thị Thắm (không địa chỉ) !!!

Lời đầu tiên, BQT cảm ơn các câu hỏi của hai bạn Hiếu và Thắm !!! Chúc hai bạn an vui, tinh tấn !!! Mình xin lần lượt trả lời từng bạn như sau:

1) Bạn Nguyễn Trung Hiếu viết:

“Kính thưa thầy Lý Tứ và các HĐ Lý Gia !
Con tên là Nguyễn Trung Hiếu hiện đang sống và làm việc tại TP Hồ Chí Minh, con hiện giờ chưa phải là đệ tử của Lý Gia, con biết đến các bài viết của thầy qua mạng, con rất thích các bài viết của thầy, các bài viết của thầy giúp con hiểu biết thêm rất nhiều điều trong Phật Đạo.

Con rất muốn làm học trò của thầy, được là HĐ của Lý gia. Số điện thoại của con: 0834456XXX.

Thầy cho con hỏi một câu, chữ hành trong hành uẩn và chữ Hành trong 12 nhân duyên giống nhau hay khác nhau như thế nào?
Con cảm ơn thầy rất nhiều !!!
22/08/2020 11:05:25- Nguyễn Trung Hiếu

Trả lời:
Trung Hiếu thân mến !!!
Mình và toàn thể HĐ Lý Gia rất vui, khi Hiếu muốn trở thành HĐ Lý Gia !!!

Hôm nay hoặc ngày mai, sẽ có người liên hệ với bạn qua điện thoại !!! Nếu Hiếu quyết tâm làm HĐ Lý Gia… Theo mình, không có gì trở ngại !!! (Tánh Giác liên hệ với mình để có số điện thoại của Hiếu và gọi cho bạn ấy)

Việc bạn hỏi: Chữ hành trong hành uẩn và chữ hành trong 12 nhân duyên giống nhau hay khác nhau thế nào?

Trả lời:
Chữ hành trong hành uẩn và 12 nhân duyên có cùng một gốc, đó là: Sự luân chuyển hay động lay tâm thức !!!

Tuy nhiên về tính chất thì, hai chữ hành này có khác biệt đôi chút do tạo tác của tâm thức trong từng giai đoạn !!!

– Chữ hành trong hành uẩn: Nhằm chỉ cho việc tâm thức mất cân đối trong đời sống, do (tâm thức) bị nhiễm ô hai pháp đối đãi (thế gian) như: Thiện ác, thương ghét, tốt xấu, đúng sai, hơn thua, được mất, tu không tu…v..v.. Từ đó hành (thanh tịnh hành, vô lậu hành) trở thành hành uẩn hay hành ấm !!!

Tuỳ vào mức độ chấp nhất hay mê muội các pháp đối đãi (nhị nguyên) nói trên, khiến tâm thức động lay, hành uẩn trở thành dòng chảy phát sinh các món phiền não hay lậu hoặc !!! Ví như hai đầu kênh dẫn nước khi có độ chênh lệch (A khác C), lập tức sự chảy sẽ diễn ra, do vậy ở đó có sự luân chuyển và cuốn trôi !!!

– Chữ hành trong 12 nhân duyên: Là động lực giúp thức ấm sau khi từ bỏ thân nghiệp cũ đi tìm thân nghiệp mới… Theo nguyên lí lực đẩy và lực kéo, bên nào mạnh hơn sẽ thắng !!!

Động lực chính của hành trong 12 nhân duyên là tình và tưởng (theo kinh Thủ Lăng Nghiêm) !!! Ta có thể tạm hiểu hai pháp tình tưởng là một dạng năng lực thiện và ác, hay trược (ô trược, dơ bẩn, đen tối, nhiều ham muốn, tàn ác) và thanh (cao thượng, hướng thiện, thanh lương, ít dục) !!! Từ đó, nếu: Thức ấm có tỉ lệ tình nhiều sẽ đi vào ba đường ác !!! Thức ấm có tỉ lệ tưởng nhiều sẽ đi vào thiên cảnh !!! Tình tưởng bất định sẽ tuỳ vào duyên nghiệp !!!

Muốn hiểu rõ sự luân chuyển của thức ấm và chuyển động của hành ấm, xin xem bài viết “Hữu Vô Sơ Yếu Luận” trong sách Anh Lạc Luận 1 – Bài viết này cũng được đăng trên Fanpage Lý Tứ !!!

Chúc Hiếu một ngày thật gần sẽ trở thành HĐ Lý Gia !!!

Bạn Nguyễn Thị Thắm hỏi như sau:

“Hỏi: Mình tìm hiểu về phép tu thiền, thì thấy có rất nhiều loại thiền và phương pháp tu tập khác nhau. Vậy thiền nào mới là thiền của Phật Giáo và những loại thiền nào, không nằm trong Phật giáo.
Vậy cách tu tập của thiền Phật giáo là như thế nào ạ?

Xin BQT chỉ dẫn mình để mình hiểu thêm và để tu tập ạ” 23/08/2020 11:42:15 – Nguyễn Thị Thắm

Trả lời:
Bạn Thắm thân mến !!!
Chữ thiền trong Phật giáo, phần lớn mang ý nghĩa “thiền tư” !!! Tức người tu hành ở trong tĩnh lặng tư duy một vấn đề của giáo pháp !!! Khi vấn đề đã được tư duy thấu đáo (như pháp), tâm thức sẽ tự dừng (gọi là định) !!! Từ đó, các thiền chi như hỷ lạc, khinh an…v..v…tự xuất sinh !!!

Trong kinh, Phật dạy có bốn thứ thiền bao gồm của ngoại đạo và của Phật đạo !!! Bốn thứ thiền ấy là:

– Ngu phu sở hành thiền: Đây là loại thiền của ngoại đạo !!! Loại thiền này người ta dùng một sở pháp cột chặt, hoặc dùng sức kiên định bức tử tâm ý để tâm ý không động lay !!! Có thể người ta dùng tưởng để hướng tâm ý thức đến một vị trí trên thân hay ngoài thân mong đạt được hoặc tìm thấy cảnh giới nào đó từ tưởng sinh !!!

– Phan duyên như thiền: Đây là loại thiền của người tu học nhưng không được đạo sư khai thị ý nghĩa của từng pháp trong Phật pháp… Người đó dùng những “hiểu biết không như pháp” của mình, hướng tâm thức theo ý nghĩa mà người ấy cho là đúng đắn !!! Đây cũng là loại thiền tư, nhưng “phi lí tác ý” !!! Vì thế, kết quả của nó là, sau khi thiền tư thành tựu, tà kiến sẽ phát sinh !!!

– Quán sát nghĩa thiền: Đây là loại thiền của những người đã được đạo sư khai thị ý nghĩa đích thực của mỗi pháp !!! Người này dùng “huệ lực” để tư duy đến tận nguồn cơn của pháp ấy !!!

Do sự hiểu biết từ giác lực, do sự thấu đáo từ huệ lực !!! Vị tu hành này trong quá trình thiền tư, từng giác phần của thất giác chi sẽ tiếp nối thành tựu !!! Kết quả của thiền này, khi thành tựu, người tu hành sẽ đặt một chân vào diệt đế !!! Sau đó, sẽ được đạo sư khai thị một lần nữa, vào hẳn diệt đế !!! Cũng có trường hợp, vị ấy “kiến thiệt tế” rồi tiếp tục phát nguyện học trí tuệ ở đạo đế !!!

– Như Lai thiền: Đây là loại thiền tự được của bậc giác ngộ !!!

Nhờ trí tuệ siêu việt !!! Vị này tự tại xuất nhập các thiền thú !!! Vị ấy tuỳ duyên chúng sanh, tự tại xuất nhập Tứ thiền, Bát định, Cửu thứ đệ định, Siêu việt tam muội, Sư tử phấn tấn tam muội, Bát bội xả, cùng các Tam muội môn hay Giải thoát môn của chư Phật …v..v… để giảng nói, giúp chúng sanh thành tựu như pháp các cảnh giới ấy !!!

Qua những gì phân tích ở trên !!! Chỉ có hai loại thiền là Quán sát nghĩa thiền và Như lai thiền là hai loại thiền chính thống của Phật đạo !!!

Muốn tu tập hai thứ thiền này, người tu hành cần được trang bị những kiến thức cơ bản, phù hợp và chuẩn về giáo pháp cho mỗi đối tượng !!! Vì rằng, mỗi một người tu hành là một căn cơ sai khác, không ai giống ai !!! Các thứ đã được trang bị, làm thành ngọn đuốc giáo pháp… Và, ngọn đuốc Phật pháp phải được làm nên bởi giáo pháp đúng đắn !!!

Thiền tư (hay thiền) của Phật đạo chính là phép tắc dùng ánh sáng từ ngọn đuốc giáo pháp soi rọi vào tâm thức, và kết quả cuối cùng của nó chính là việc đạt được ba mục tiêu của giáo pháp đề ra, đó là: Giác Ngộ – Giải Thoát – Trí tuệ !!! Vì thế, không có ngọn đuốc giáo pháp thật sự, nhất định không thể thành tựu bất kì một quả vị nào của Phật đạo !!!

“Ở đâu có mặt trời, ở đó có ánh sáng !!! Nhưng, không phải ở đâu có ánh sáng ở đó cũng có mặt trời” !!! Trích Phật Giáo Và Thiền – Lý Tứ !!!

Chúc Hiếu, Thắm và bạn đọc có một ngày thứ hai an vui, tinh tấn, thành công trong cuộc sống !!!

BQT rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
24/08/2020
LÝ TỨ

Tuy nói rằng, chân lý là của chung, chẳng phải của riêng ai !!! Nhưng, trong đời không phải mọi người đều thấy hoặc sở hữu được chân lí !!! Giống như vàng, không phải của riêng ai, nhưng ở đời, không thiếu những người tìm một chút vàng làm thuốc nhỏ mắt cũng…không…ra !!!

Các bạn !!!
Mấy tuần rồi, BQT không nhận được một thắc mắc nào từ bạn đọc !!! Hôm qua hên quá, có một bạn trẻ gởi câu hỏi qua messenger !!! Bạn ấy là “cảm tình viên” của Lý Gia !!! Gọi là cảm tình viên vì bạn ấy không phải là môn đệ của Lý Gia nhưng rất thích các bài viết của Lý Gia !!! Bạn ấy tâm sự như sau !!!

“Kính thưa thầy Lý Tứ và HĐ Lý Gia!
Con là Tấn Trí, hiện đang công tác tại TP Hồ Chí Minh. Tuy không là đệ tử của thầy, không là học trò Lý Gia nhưng con rất ngưỡng mộ thầy, rất mến HĐ Lý Gia.

Ngưỡng mộ thầy vì con rất thích phong cách bình dân, khoa học, minh bạch và dễ hiểu của thầy từ các bài viết, nhờ đó con hiểu Phật đạo một cách cụ thể. Mến các HĐ Lý Gia vì các anh chị ấy còn trẻ nhưng nói năng lễ phép, thể hiện tôn sư trọng đạo, khiêm tốn, nhờ giác ngộ mà các anh chị ấy vượt qua những khó khăn trong cuộc sống đời thường. Sau khi đọc các bài viết của thầy của các anh chị con rất muốn được làm học trò của thầy nhưng nhân duyên chưa đủ. Con mong có ngày mình về với Lý Gia.

Hôm trước con đọc được một bình luận từ bài viết của một bác, con thấy nó hay và rất đúng, nhưng đêm về suy nghĩ mãi, cứ thấy nó có gì sai sai sao đó. Con không quả quyết được bình luận ấy là đúng hay sai, mong thầy phân tích dùm!

Bác ấy bảo rằng: “Chân lí không phải của riêng ai, hay của một nhóm người nào! Nếu nói chân lí của nhóm mình thì chỉ có giá trị trong nội bộ mà thôi!”

Điều con thắc mắc từ bình luận ấy là: Nếu nói chân lí là của chung, không phải của riêng ai thì tại sao bao nhiêu người không giác ngộ chân lí trong đó có cả con và bác ấy. Nếu nói chân lí của nhóm mình thì có phải chân lí chỉ có giá trị trong nội bộ ấy mà thôi hay không? Nếu chỉ có giá trị nội bộ thì sao gọi là chân lí cho được? Suốt đêm con suy nghĩ không thông. Xin thầy giải thích dùm câu nói trên. Con chúc thầy khoẻ để có nhiều bài viết giá trị.

Tấn Trí thân mến !!!
Lời đầu tiên, mình chân thành cảm ơn những tình cảm tốt đẹp của Tấn Trí đã dành cho mình và HĐ Lý Gia !!! Chúc Tấn Trí công tác tốt !!!

Về câu hỏi của Tấn Trí, mình không đọc toàn văn bài viết, cũng như không đọc bình luận của bác nào đó với dụng ý gì, nên không thể nêu quan điểm cá nhân cho toàn bộ bài viết cũng như bình luận !!!

Tuy nhiên theo những gì Tấn Trí đã trình bày thì, câu nói “Chân lí không phải của riêng ai, hay của một nhóm người nào!” có hai mặt:

– Về mặt đại chúng: Câu nói này mình cũng thường nghe, thường gặp !!! Vì nó là câu nói chung chung của người đời, ai cũng biết, ai cũng có thể phát biểu !!! Cụ thể, nói mà không hại gì, không bị đánh thuế…v..v… Ví như có người nói, mặt trời là của chung, không phải của riêng ai, hay của một nhóm người nào !!! Câu này chẳng có gì sai, tuy rằng nó hơi “thưa thớt một chút” !!! Người chín chắn, kẹt lắm mới dùng câu nói trên trong một vài trường hợp đặc biệt !!!

– Về phương diện cá nhân: Như những gì Tấn Trí trăn trở là hoàn toàn đúng !!! Viết đến đây, bất chợt mình nhớ lại “cái rổ sảo” !!! Rổ sảo là một loại rổ to nhưng đan thưa, người ta dùng rổ sảo để gạn (lựa) những vật nhỏ !!!

Từ cái rổ sảo, ta có thể đưa ra một khái niệm vui !!! Rổ, thúng, mủng, nong, nia, dần, sàng…là những vật dụng của người nông dân dùng đựng nông sản !!! Nhưng rổ sảo lại là vật dụng người nông dân dùng để phân loại kích cở nông sản !!! Nếu có đựng, người nông dân chỉ đựng các loại…nông…sản…to !!!

Chân lí cũng như thế Tấn Trí ạ !!! Tuy nói rằng, nó là của chung, chẳng phải của riêng ai !!! Nhưng, trong đời không phải mọi người đều thấy hoặc sở hữu được chân lí !!! Giống như vàng, không phải của riêng ai, nhưng ở đời, không thiếu những người tìm một chút vàng làm thuốc nhỏ mắt cũng…không…ra !!!

Giống như mặt trời không của riêng ai !!! Nhưng với người mù bẩm sinh thì, mặt trời và ánh sáng của nó đối với họ là “xa xí phẩm” !!! Thành ra, xét cho cùng, câu nói: “Chân lí là của chung, không phải của riêng ai” giả sử trên đời có luật: Nếu anh phát biểu câu này, mà anh không chứng minh được bản thân đang sở hữu chân lí ấy, anh sẽ bị đóng thuế 1.000.000.000 đô la Âm Phủ !!! Chắc chắn câu nói trên sẽ…thất…truyền !!! Và có cho kẹo thì cũng chẳng mấy anh nào “dại miệng” phát biểu lung tung !!!

Riêng câu nói: “Nếu nói chân lí của nhóm mình thì chỉ có giá trị trong nội bộ mà thôi!” Câu này có vấn đề !!!

Câu này sẽ giống phát biểu: Vàng của anh, của công ty anh chỉ có giá trị trong gia đình anh hay công ty anh mà thôi !!! Không có giá trị…ngoài…đời !!! Ha ha ha ha !!! Viết đến đây, mình nhớ bản tin mình đã đọc đâu đó mấy hôm trước: “Có một số thanh niên dùng vàng giả, quảng cáo trên mạng xã hội, ai đóng 300 ngàn sẽ được công ty vàng có tiếng tăm tri ân một chiếc nhẩn một chỉ” !!! Việc như đùa, vậy mà có đến 18.000 người sập cái “bẩy cò ke” của các cậu ấy !!!

Ha ha ha ha !!! “Chân lí là của chung, không phải của riêng ai, hay của một nhóm người nào” !!! Câu này nghe thì hay đấy, nhưng theo mình, Tấn Trí đừng có dại mà tin câu nói ấy, nhất định có ngày “sập cái bẩy cò ke”…như…chơi !!! Vì thế Phật dạy: “Này các ông, đạo của ta là chân lí, các ông hãy đến để thấy, để biết… Chứ không phải đến để nghe nói mà không thấy, không biết” !!!

Chúc Tấn Trí và bạn đọc, an vui, tinh tấn và thành đạt !!!
18/08/2020
LÝ TỨ

Muốn nhất tâm, người này phải đặt ra mục tiêu hành động… Giữa mục tiêu và hành động phải dựa vào cơ sở lí luận thuyết phục và chứng minh được tính hợp lí của nó !!!

Các bạn !!!
Vừa rồi, BQT đã nhận được một số thắc mắc của Thanh Long !!! Nội dung các câu hỏi như sau:

1) Người tu hành hay tranh luận về ba phép tu Thiền, Mật và Tịnh. Người theo phép tu nào cũng cho phép tu của mình là tối thắng! Xin hỏi: Theo nhận định của thầy Lý Tứ thì trong ba phép tu đó, phép nào mới là tối thắng?

2) Làm thế nào để người tu hành có thể thành tựu nhất tâm?

3) Làm thế nào để sau khi đạt được nhất tâm như ý túc có thể thành tựu không tâm?

Thanh Long và bạn đọc thân mến !!!
Mình sẽ lần lượt trả lời ba câu hỏi của bạn như sau:

1) Người tu hành hay tranh luận về ba phép tu Thiền, Mật và Tịnh. Người theo phép tu nào cũng cho phép tu của mình là tối thắng! Xin hỏi: Theo nhận định của thầy Lý Tứ thì trong ba phép tu đó, phép nào mới là tối thắng?

Trả lời:
Chuyện người tu hành xưa nay tranh luận về ba phép tu bạn đã nêu không hiếm gặp, bản thân mình cũng nhiều lần chứng kiến !!!

Theo mình, một hành động, một phép tu…v..v…chưa thể đánh giá hành động phép tu đó là tối thắng hay không !!! Khi ta chưa biết rõ, người thực hiện phép tu hay hành động nào đó với mục đích gì !!!

Giả sử, khi người ấy cho biết bản thân sử dụng phép tu hay một hành động nào đó với một mục đích cụ thể… Nhưng họ không thể giải thích, hay chứng minh được rằng, dựa vào cơ cở nào để hành động hay phép tu mà họ sử dụng có thể đạt được mục tiêu mà họ đề ra một cách thuyết phục thì, chưa thể đánh giá việc làm của họ là thù thắng !!!

Vì rằng, bản thân một phép tu, một hành động chưa nói lên được điều gì !!! Giống như phía tây là núi, phía đông là biển, có ba người đứng ở giữa núi và biển…Ba người đó tranh luận với nhau đi về hướng đông hay hướng tây là tối thắng, mà họ không cho biết đi về hướng của mình để làm gì ??? Và cũng không thể chứng minh thuyết phục rằng, đi theo hướng anh ta nhất định sẽ đạt được mục tiêu mà anh ta đề ra thì, khó mà nói rằng hành động của anh ta có tối thắng hay không !!!

2) Làm thế nào để người tu hành có thể thành tựu nhất tâm?

Trả lời:
Câu hỏi này có liên quan đến câu hỏi số một !!! Nhất tâm là “một lòng một dạ” thực hiện một việc làm nào đó, cho dù trong lúc thực hiện có bao nhiêu trở ngại, người ấy cũng quyết tâm vượt qua !!!

Muốn nhất tâm, người này phải đặt ra mục tiêu hành động… Giữa mục tiêu và hành động phải dựa vào cơ sở lí luận thuyết phục và chứng minh được tính hợp lí của nó !!! Nếu, giữa mục tiêu và hành động không hợp lí về mặt khoa học, không thuyết phục về mặt lí luận…v..v…nhất định người ấy khó có thể “toàn tâm toàn ý” cho công việc của mình !!! Nếu có toàn tâm toàn ý cũng khó có thể đạt được mục tiêu vì sự phi lí giữa mục tiêu và hành động !!!

Giống như một người đề ra chủ trương, hằng ngày cứ một lòng một dạ mắng chửi cây cột điện trước nhà, nhất định dịch bệnh sẽ được đẩy lùi… Chủ trương này khó có thể đạt được mục tiêu !!! Vì rằng, giữa dịch bệnh, mắng chửi và vi-rút gây bệnh không có mối liên hệ nào… Cũng như khoa học và lịch sử nhân loại cho thấy, phương pháp đẩy lùi dịch bệnh không thể bằng cách người ấy đề ra !!!

Tóm lại, người tu hành muốn thành tựu nhất tâm, điều đầu tiên phải đặt ra mục tiêu hướng đến… Sau khi có mục tiêu, người ấy phải hiểu biết tường tận con đường đưa đến mục tiêu ấy là gì, con đường này có hội đủ bốn yếu tố quyết định để đưa đến thành công hay không như: Hợp lí, khoa học, thuyết phục và quyết tâm cao độ…!!! Khi có đủ bốn yếu tố trên, việc thành tựu nhất tâm tâm chỉ là chuyện thời gian !!!

3) Làm thế nào để sau khi đạt được nhất tâm như ý túc có thể thành tựu không tâm?

Trả lời:
Nhất tâm như ý túc và không tâm là hai cảnh giới khác nhau trong Phật đạo !!! Nhất tâm thuộc về hữu vi (thế gian)… Không tâm thuộc về vô vi (xuất thế) !!!

Tuy nhiên, trong quá trình tu tập để tiến đến nhất tâm như ý… Nếu người này có xuất phát điểm “tương cận” với mục tiêu không tâm… Hoặc sau khi nhất tâm được bậc trí “khai thị” để giác ngộ không tâm, người ấy có thể thành tựu cảnh giới không tâm !!!

– Thế nào là xuất phát điểm của nhất tâm tương cận với không tâm ??? Đây là trường hợp của những người thành tựu nhất tâm như pháp, tức người ấy hiểu rõ giáo pháp, con đường đưa đến không tâm là gì và như lí tác ý !!! Trong quá trình như lí tác ý, hy vọng cơ duyên “giác ngộ không tâm” có thể xảy ra !!! Bằng ngược lại, nhất tâm một cách phi lí, con đường giác ngộ không tâm nhất định không thể xảy ra !!!

– Thế nào là, sau khi thành tựu nhất tâm như ý, được bậc trí khai thị để giác ngộ không tâm ??? Đây là trường hợp người tu hành được học tập bởi một người thông hiểu Phật đạo… Người ấy được người có trí từng bước hướng dẫn tu tập như pháp theo đúng lộ trình 37 phẩm… Sau khi thành tựu nhất tâm như ý túc của Tư lương vị, vị ấy sẽ có được giác lực và huệ lực của Kiến đạo vị… Cuối cùng sẽ được khai thị để giác ngộ không tâm !!!

Thanh Long thân mến !!!
Hy vọng, những giải thích vừa rồi, có thể giúp Thanh Long giải toả các thắc mắc của mình !!!

BQT rất mong, nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!

Chúc Thanh Long và bạn đọc an vui, tinh tấn !!!
08/08/2020
LÝ TỨ

Mỗi đầu sách có một số nét riêng và phục vụ cho một số đối tượng chính, nhưng cùng có một mục đích chung, đó là: Giúp những người hữu duyên, có thể tìm thấy an vui trong lao động, học tập cũng như tạo dựng một đời sống thanh thản, nhằm giúp cân bằng giữa vật chất và tinh thần trong cuộc sống!

Các bạn !!!
Thời gian vừa qua, mình được vị khách quý đặt một số câu hỏi !!!

Xin chuyển đến mọi người nội dung các câu hỏi của khách và phần trả lời của mình !!!
24/07/2020
LÝ TỨ

Khách:
1) Có lần trao đổi trên báo đài, ông đưa ra quan điểm, coi Phật đạo là một hệ thống giáo dục? Ông có thể chia sẻ rõ hơn với độc giả.

Lý Tứ:
Bảo rằng, Phật đạo là một hệ thống giáo dục là quan điểm có cơ sở và khoa học. Vì rằng Phật đạo đặt ra những mục tiêu nhất định, và muốn đạt được những mục tiêu này, không có cách gì khác hơn là người học phải học tập!

Ta có thể coi tứ đế gồm khổ đế, tập đế, diệt đế và đạo đế là bốn cấp học. Để hoàn thành bốn cấp này, người học phải học 37 chủ đề hay 37 môn học ta quen gọi là 37 phẩm trợ đạo. Học xong một số chủ đề nhất định nào đó, người học sẽ hoàn thành một cấp học. Ví dụ: Người học hoàn thành 12 môn học cơ bản gồm tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ như ý túc sẽ hoàn thành cấp học khổ đế và một phần cấp học tập đế. Khi hoàn thành cấp học này, tám món khổ nhân sinh là sinh khổ, lão khổ, bịnh khổ, tử khổ, ái biệt li khổ, cầu bất đắc khổ, oán tắng hội khổ và ngũ ấm xí thịnh khổ sẽ giảm thiểu đến mức thấp nhất hoặc hoàn toàn chấm dứt!

Nói Phật đạo là một nền giáo dục, vì chương trình giáo dục của Phật đạo luôn nhất quán, có tính kế thừa và mang trong nó sự thực dụng của khoa học. Có nghĩa, người học hoàn thành cấp học trước mới có thể lãnh hội cấp học sau, mỗi cấp học giải quyết một số vấn đề nhất định của cuộc sống! Ví dụ: Người chưa hoàn thành cấp học khổ đế chưa hết khổ, thì chưa thể học cấp tập đế để dứt lậu hoặc. Giống như người chưa học hết cấp Tiểu Học thì không thể học cấp Trung Học Cơ Sở…v..v…!!!

Khách:
2) Trong hai năm 2019-2020 ông cho xuất bản 4 đầu sách: Vô Đối Môn, Phật giáo và thiền, Tâm pháp (2019) và Anh lạc luận 1 (2020). Ông có thể chia sẻ nét riêng biệt của các tác phẩm. Nói cách khác, nội dung chính và đối tượng tiếp cận của từng tác phẩm?

Lý Tứ:
Về bốn đầu sách đã được cấp phép xuất bản năm 2019-2020, mỗi đầu sách có một số nét riêng và phục vụ cho một số đối tượng chính, nhưng cùng có một mục đích chung, đó là: Giúp những người hữu duyên, có thể tìm thấy an vui trong lao động, học tập cũng như tạo dựng một đời sống thanh thản, nhằm giúp cân bằng giữa vật chất và tinh thần trong cuộc sống!

* Cuốn Vô Đối Môn, tôi viết dưới dạng hỏi đáp. Nhằm phục vụ cho những người bắt đầu tìm hiểu Phật pháp. Vì thế, các câu hỏi đáp trong đó nâng dần từ thấp lên cao, từ dễ đến khó, từ cạn đến sâu!

* Cuốn Phật Giáo Và Thiền, tôi viết dưới dạng giáo trình dạy và học. Nhằm phục vụ cho những người nghiên cứu sâu về Phật đạo. Cuốn sách này, hệ thống hoá giáo trình dạy và học, giải thích một số khái niệm quan trọng, cũng như giúp người đọc nhận ra thế nào là hệ thống giáo dục của Phật đạo!

* Cuốn Tâm Pháp, tôi viết dưới dạng tiểu thuyết cổ trang, phần lớn các nhân vật trong dó đều hư cấu. Cuốn sách này dễ đọc, dễ hiểu, mang đậm chất văn chương, nhằm giúp người đọc tiếp cận Phật pháp một cách nhẹ nhàng, có thể ứng dụng Phật đạo trong nhiều hoàn cảnh khác nhau từ đó ham thích văn hoá đọc. Và tôi cũng muốn giới thiệu đến người đọc “nghệ thuật khai thị” và “nghệ thuật dẫn tâm”, đây là hai bộ môn nghệ thuật giúp người học mau chóng thành tựu điều mình đang học mà không cần đến kiến thức hàn lâm! Phật giáo gọi hai bộ môn này là “trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật”!

* Cuốn Anh Lạc Luận gồm hai tập (1&2) là hai cuốn sách tổng hợp các bài viết của tôi từ năm 2010 đến 2018. Hai cuốn sách này triển khai rất nhiều chủ đề của Phật đạo, nó giống như một bộ tự điển bách khoa Phật giáo. Người đọc có thể tìm thấy hầu hết các chủ đề Phật pháp trong đó.

Khách:
3) Ông nhận định thế nào về văn hoá đọc của giới trẻ hiện nay? Và đặc biệt về “thế giới sách viết về Phật đạo” hiện thời?

Lý Tứ:
Trong những năm gần đây, theo đánh giá chủ quan của tôi, giới trẻ chú trọng nhiều đến văn hoá đọc hơn những năm cuối thế kỉ 20 và thập niên đầu thế kỉ 21. Có lẽ sau những choáng ngợp từ thế giới ảo trên mạng internet, những người trẻ bắt đầu tìm lại các giá trị văn hoá từ thế giới thật, đó là sách giấy cùng văn hoá đọc. Hình như hiện nay giới trẻ thích thú và tìm thấy giá trị đích thực của bản thân, khi cầm trên tay một cuốn sách bổ ích hơn là mang trên vai một túi xách đựng máy tính giống như những năm cuối thể kỉ 20!

Về “thế giới sách viết về Phật đạo”. Theo tôi, hiện nay rất đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, theo nhận xét chủ quan của mình, hầu hết sách Phật giáo chỉ viết nhiều về văn hoá Phật giáo, dạy người tu thiền hoặc một số phép tu khác, hay học Phật để trở thành một người có đạo đức…vv…hơn là các loại sách giúp người đọc ứng dụng để thành tựu các cấp học trong Phật đạo như mục tiêu mà Phật đạo đề ra!

Khách:
4) Trong 4 tác phẩm đã xuất bản, nếu để chọn lấy 1 cuốn để giới thiệu trước cho người mới tìm hiểu và có hứng thú về Phật đạo thì ông sẽ chọn cuốn nào?

Lý Tứ:
Như đã trình bày ở câu hỏi số 2. Cuốn Tâm Pháp và cuốn Vô Đối Môn (đồng xuất bản năm 2019), là hai cuốn sách giúp người đọc dễ tiếp cận Phật pháp, tìm thấy hứng thú khi đọc sách Phật giáo! Người thích truyện cổ trang, ưa tâm tình thì tìm đọc Tâm Pháp. Người có nhiều thắc mắc, trăn trở trong cuộc sống lẫn đạo pháp thì tìm đọc Vô Đối Môn!

Khách
5) Hệ thống giáo dục luôn có những thước đo đánh giá về trình độ, năng lực người đọc. Vậy theo ông, tiêu chí đánh giá một người nào đó có thành tựu trong Phật đạo hay chưa? Và thành tựu ở mức độ nào? Là như thế nào?

Lý Tứ:
Để đánh giá trình độ, năng lực của người học, Phật đạo có nhiều công cụ đo lường cũng như thang điểm đánh giá. Những tiêu chí đánh giá này đều dựa vào bốn cấp học của Phật đạo là tứ đế.

* Người hoàn thành cấp khổ đế, phải giảm thiểu đến mức thấp nhất hoặc tịch diệt hẳn tám món khổ nhân sinh như đã trình bày ở câu hỏi số một!

* Người hoàn thành cấp học tập đế, phải giảm thiểu đến mức thấp nhất hoặc tịch diệt hẳn bốn món phiền não trụ địa, đồng thời muội lược mười kiết sử cũng như thành tựu đạo quả vô lậu (không mê mờ)!

* Người hoàn thành cấp học diệt đế, nhất định phải thành tựu đạo quả giải thoát bất động, thấy bổn tâm và bổn tánh, ta quen gọi là “minh tâm kiến tánh”!

* Người hoàn thành cấp học đạo đế, phải thấu suốt tất cả các Tam muội môn và Giải thoát môn của Phật đạo, ta quen gọi là thành tựu Nhất thiết trí. Do thành tựu những điều đã nêu, người này khi tuyên thuyết về Phật pháp mới không còn mắc sai lầm!

Khách:
6) Ông có lời nhắn gì với độc giả khi đọc tác phẩm của mình?

Lý Tứ:
Sách Phật giáo dù viết ở dưới bất kì hình thức nào, cũng mang trong nó nội dung của sách giáo khoa. Vì thế, khi đọc sách Phật giáo, ngoài việc tăng trưởng kiến thức, phải biết dùng kiến thức đó để ứng dụng nhuần nhuyễn vào đời sống sau khi tư duy thấu đáo. Chỉ khi nào kiến thức được ứng dụng nhuần nhuyễn vào đời sống thì, kiến thức đã học mới có cơ may biến thành trí tuệ!

Phật đạo là đạo trí tuệ, vì thế kiến thức Phật học không dừng lại ở giá trị của một món trang sức, mà nó chính là hành trang giúp ta thể nhập văn hoá vô lậu, một thứ văn hoá mà người sở hữu nó không còn khổ, phiền não, kiết sử, mê mờ…!

Khách:
7) Trong tương lai, ông có dự tính xuất bản thêm đầu sách nào nữa không?

Lý Tứ:
Nếu điều kiện cho phép, tôi sẽ cho xuất bản các cuốn Chuyện Bên Lề, Chuyện Trên Mây và Anh Lạc Luận 2!

Trân trọng cảm ơn !!!