Phật đạo là đạo giác ngộ !!! Tất cả các biện pháp tu tập không xuất phát từ sự thấu triệt chân lí, đều là bệnh. Bốn bệnh của người tu hành: Bệnh nhậm, bệnh tác, bệnh chỉ, bệnh diệt

Các bạn !!!
Trong tuần, mình nhận được các câu hỏi của Phat Ngoc, Minh Quân và Lê Ngọc Tới !!! Ba vị này, nêu ba câu hỏi như sau:

1) Con đọc trong kinh thấy nói về bốn bệnh của người tu hành là nhậm tác chỉ diệt. Thầy có thể giảng cho con hiểu rõ ý nghĩa của bốn bệnh đó. 14/10/2019 20:15:27 Phat Ngọc

2) Con xin phép được nêu thêm một thắc mắc về thực trạng hiện nay đó là …Có nghiên cứu mới thấy Phật học mênh mông như biển cả mà các sư mỗi người thuyết mỗi cách. Thầy PT thì hùng biện, thầy GH thì tâm linh, thầy TĐ lanh lợi, thầy PH thì hiền hòa …mỗi thầy hay mỗi kiểu nhưng kg biết đi bằng ... của thầy nào! Thầy này bảo có vong nhập, thầy kia bảo có vong nhưng kg có nhập hi hi …con chỉ cần biết để được giác ngộ cần tu tập những gì: lý thuyết là gì và thực hành là gì …Thầy khai thị giùm con và gom tất cả thành một chiếc tàu lớn để dễ đi và dễ hiểu. Vô cùng tri ân thầy. 12/10/2019 7:21:34 Minh Quân

3) Lúc chính niệm (ngay thực tại thân thọ tâm pháp) thì đang ăn, nhưng sự ăn còn có tư tưởng xen vào. 1. Có khi không về được, có khi về được,có khi làm phức tạp hay sai …vv
2.trong khi ăn nhưng vẫn có tư tưởng xen vào, làm cho cái ăn không nguyên vẹn.
3.”rất ít “” nó như một luồng điện ‘Cái rẹc “” trống trơn .
Tôi không hiểu sự việc như thế náo kính mong sự chia sẻ và chỉ dạy cửa ngài LÝ TỨ
CÁM ƠN NHIỀU ! 11/10/2019 13:23:08 Lê ngọc Tới

Bạn Phat Ngoc, Minh Quân, Lê Ngọc Tới thân mến !!! Mình xin tuần tự trả lời câu hỏi của từng bạn như sau:

1) Bạn Phat Ngọc đặt câu hỏi: Con đọc trong kinh thấy nói về bốn bệnh của người tu hành là nhậm tác chỉ diệt. Thầy có thể giảng cho con hiểu rõ ý nghĩa của bốn bệnh đó. 14/10/2019 20:15:27 Phat Ngọc

Phat Ngoc thân mến !!!
Bốn bệnh mà bạn nêu trong câu hỏi, là bốn thứ bệnh mà người tu hành thường hay mắc phải…Nếu tu hành trong Phật đạo, mà mắc một trong bốn thứ bệnh này, sẽ không thể giác ngộ !!!

Hoặc có một số người, tâm thức “đang bệnh” mà lầm tưởng đó là “cảnh giới giác ngộ”. Sự lầm tưởng này, dẫn đến hệ quả là, tự thân đang chung sống với “tà kiến” mà không tự biết !!!

Bốn bệnh đó là:
– Bệnh nhậm (mặc kệ): Đây là loại bệnh phổ biến trong người tu hành…Người mắc bệnh này, do chấp trước cảnh giới xuất thế, lầm tưởng mình đã giác ngộ… Từ đó đâm ra mặc kệ mọi thứ, cứ ngỡ như thế là “tuỳ thuận pháp tánh”, nhưng kì thực họ đang kẹt trong thế gian giới !!!

Kinh Viên Giác, Phật dạy người mắc bệnh mặc kệ như sau: “Nhậm bệnh (bệnh mặc kệ): Nếu có người nói rằng nay ta chẳng dứt sanh tử, chẳng cầu Niết Bàn, đối với sanh tử Niết Bàn chẳng có một niệm khởi hay diệt, mặc kệ (nhậm) tất cả, đều tùy pháp tánh. Mặc kệ như thế mà muốn cầu Viên Giác, nhưng tánh của Viên Giác chẳng do mặc kệ mà có, nên gọi là bệnh”.

– Bệnh tác (làm ra): Đây là bệnh của những người “lập các hạnh tu”…Người mắc bệnh này, thường bày ra các thứ hạnh, mong rằng khi thực hiện các hạnh sẽ đưa đến giác ngộ !!!

Kinh Viên Giác, Phật dạy người mắc bệnh làm ra như sau: “Tác bệnh (làm ra): Nếu có người nói rằng nơi bản tâm ta làm ra đủ thứ hạnh để cầu Viên Giác, nhưng tánh của Viên Giác chẳng do làm ra mà được, nên gọi là bệnh”.

– Bệnh chỉ (dừng niệm): Đây là bệnh của những người “dùng các biện pháp” để “dừng niệm”, mà nhầm tưởng đó là cảnh giới “vô niệm” của người giác ngộ. Bệnh này nếu mắc phải, sẽ không thể phát sinh trí tuệ !!!

Kinh Viên Giác, Phật dạy những người mắc bệnh dừng niệm như sau: “Chỉ bệnh (bệnh dừng niệm): Nếu có người nói rằng, nay tự tâm ta dừng hẳn các niệm để tất cả tánh đều tịch nhiên bình đẳng, muốn nhờ dừng niệm để cầu Viên Giác, nhưng tánh Viên Giác chẳng do dừng niệm mà được, nên gọi là bệnh”.

– Bệnh diệt (dứt, diệt, huỷ diệt): Đây là bệnh của những người chủ trương tịch diệt giác tri để mọi thứ trở thành không, rồi nhầm tưởng cảnh giới rốt ráo không của người giác ngộ…Bệnh này mắc phải, trở thành kẻ u tối (tưởng không), chứ chẳng phải thực chứng “cảnh giới tự không” !!!

Kinh Viên Giác, Phật dạy những người mắc phải bệnh diệt như sau: “Diệt bệnh: Nếu có người nói rằng nay ta dứt hẳn tất cả phiền não, thân tâm rốt ráo rỗng không chẳng có gì cả, huống là cảnh giới hư vọng, căn trần tất cả diệt hẳn để cầu Viên Giác. Nhưng tánh Viên Giác ấy chẳng phải tướng diệt, nên gọi là bệnh”.

Tóm lại: Phật đạo là đạo giác ngộ !!! Tất cả các biện pháp tu tập không xuất phát từ sự thấu triệt chân lí, đều là bệnh của Viên Giác !!! Vì thế, kinh Viên Giác Phật dạy Phổ Giác Bồ Tát như sau: “Thiện nam tử! Chỗ rốt ráo giác ngộ của bậc Thiện Tri Thức không có bốn thứ bệnh” !!! Và Phật cũng khẳng định, mọi nổ lực tu hành nếu không bắt nguồn từ sự thấu triệt tánh tướng của vạn pháp đều chẳng phải chánh pháp: “Người đã lìa bốn bệnh thì bản tri trong sạch, theo quán chiếu này gọi là chánh quán, nếu theo quán chiếu khác gọi là tà quán” !!!

Phat Ngoc thân mến !!!
Thiết nghĩ, những lời dạy nêu trên của Phật chính là những cảnh báo, mà người tu tập trong Phật đạo nhất định phải lưu tâm…Nếu không để ý lời cảnh báo này, vô tình trong thiếu hiểu biết, tự mang bịnh vào người mà nhầm tưởng đó là cảnh giới giác ngộ, hoặc con đường đưa đến giác ngộ… Sự nhầm tưởng này, sẽ uổng phí một đời tu tập, thậm chí đưa đến hại mình, hại người !!! Chúc an vui, tinh tấn !!!

2) Bạn Minh Quân hỏi như sau: Con xin phép được nêu thêm một thắc mắc về thực trạng hiện nay đó là …Có nghiên cứu mới thấy Phật học mênh mông như biển cả mà các sư mỗi người thuyết mỗi cách. Thầy PT thì hùng biện, thầy GH thì tâm linh, thầy TĐ lanh lợi, thầy PH thì hiền hòa …mỗi thầy hay mỗi kiểu nhưng kg biết đi bằng...của thầy nào! Thầy này bảo có vong nhập, thầy kia bảo có vong nhưng kg có nhập hi hi … Con chỉ cần biết để được giác ngộ cần tu tập những gì: Lý thuyết là gì, và thực hành là gì …Thầy khai thị dùm con và gom tất cả thành một chiếc tàu lớn để dễ đi và dễ hiểu. Vô cùng tri ân thầy. 12/10/2019 7:21:34 Minh Quân

Minh Quân thân mến !!!
* Về việc giảng dạy của quý thầy như thế nào, mình không biết, vì bản thân chưa từng nghe các vị ấy nói chuyện… Và, mình không có thói quen hay nhu cầu tìm hiểu, cũng như đánh giá việc người khác dạy và học ra sao !!! Vì thế, kết luận của Minh Quân về những vị ấy, mình xin “không có ý kiến” !!!

* Về việc bạn hỏi: “Con chỉ cần biết để được giác ngộ cần tu tập những gì: Lý thuyết là gì và thực hành là gì… Thầy khai thị dùm con, và gom tất cả thành một chiếc tàu lớn để dễ đi và dễ hiểu”

Theo mình, một người tu tập trong Phật đạo, muốn giác ngộ…Phải hội đủ ba pháp, ba pháp này gồm cả lý thuyết và thực hành, đó là Văn, Tư, Tu !!!

– Văn (Tiếp nhận kiến thức): Muốn giác ngộ, việc đầu tiên, người tu hành phải được trang bị một số kiến thức nhất định về Phật đạo (tương ứng từng giai đoạn tu tập) !!! Với điều kiện, các kiến thức này phải chuẩn, nếu kiến thức không chuẩn, kiến thức sai, sẽ không thể trở thành ngọn đuốc dẫn đường !!!

– Tư (suy nghĩ, tư duy): Phần việc thứ hai, sau khi có được kiến thức chuẩn…Người này phải nổ lực tư duy, để thấu suốt ý nghĩa của các kiến thức ta vừa tiếp nhận !!! Vì rằng, nếu chỉ học thuộc mà không tư duy thấu đáo, sẽ không thể ứng dụng các kiến thức đã có một cách đúng đắn vào đời sống (thậm chí ứng dụng sai) !!!

– Tu (ứng dụng vào đời sống): Sau khi hiểu rõ ý nghĩa các pháp đã học ở trên…Người này ứng dụng triệt để nghĩa lí vào thực tiễn đời sống !!! Ứng dụng đến bao giờ nghĩa lí ta đã học và thực tế đời sống không còn là hai pháp…Có nghĩa, nghĩa lí chính là ta, ta chính là nghĩa lí…Chừng ấy, vị tu hành sẽ “ngộ” (trực nhận) ra cái được gọi “ẩn mật của giáo pháp” là như thế nào !!!

Để hỗ trợ cho việc giác ngộ, người này phải được Thiện Tri Thức điều chỉnh những hiểu biết sai lầm về Phật đạo và con đường tu tập bằng hai pháp tối quan trọng, đó là: Tồi tà hiển chánh môn và Đoạn mê khai giác môn !!! Hai pháp này, giống như người ta phải giặt sạch một tấm vải đang bị hoen ố, trước khi vẽ lên đó các hình ảnh thích hợp !!!

– Tồi tà hiển chánh môn: Phá bỏ các thứ tà kiến tích chứa trong tâm thức của một người chưa giác ngộ, khi tà kiến không còn, người ấy mới có thể tiếp nhận chánh pháp !!! Giống như ruộng hết cỏ dại, mới có thể gieo các hạt giống !!! Như chữa cho người mù hết mù, mới có thể dạy các màu sắc !!!

– Đoạn mê khai giác môn: Sau khi hết tà kiến, người này được Thiện Tri Thức tiếp tục chỉ ra cái gì là mê, cách đoạn trừ !!! Sau khi hết mê muội, mới có thể khai thị để người ấy giác ngộ !!! Giống như kẻ kia hết mù, nhưng không biết đường về nhà, bây giờ người ấy sẽ được học con đường nào về nhà an toàn, và con đường nào có nhiều hiểm nạn !!!

Trên đây chỉ là những nét khái quát về các pháp cần thiết, giúp một người giác ngộ trong Phật đạo !!! Ha ha ha ha !!! Chiếc tàu ban sơ, chỉ cần chở bấy nhiêu là đủ để vượt dòng sanh diệt !!! Chúc Minh Quân mau chóng “đáo bỉ ngạn” !!!

3) Bạn Lê Ngọc Tới hỏi: Lúc chính niệm (ngay thực tại thân thọ tâm pháp) thì đang ăn, nhưng sự ăn còn có tư tưởng xen vào.
1. Có khi không về được, có khi về được, có khi làm phức tạp hay sai …vv
2. Trong khi ăn nhưng vẫn có tư tưởng xen vào, làm cho cái ăn không nguyên vẹn.
3. “rất ít “” nó như một luồng điện ‘Cái rẹc “” trống trơn .
Tôi không hiểu sự việc như thế nào kính mong sự chia sẻ và chỉ dạy cửa ngài LÝ TỨ
CÁM ƠN NHIỀU ! 11/10/2019 13:23:08 Lê ngọc Tới

Bạn Lê Ngọc Tới thân mến !!!
Những điều bạn trình bày, rất khó hiểu…Vì bạn viết không cụ thể !!!

Tuy nhiên, theo “mình đoán mò” thì, hình như bạn muốn nói đến các thứ “tạp niệm” hiện lên, trong khi bạn “cố thực hành chánh niệm” !!! Nếu “đoán mò” của mình là đúng, xin có ý kiến như sau:

Để không bị tạp niệm làm nhiễu loạn tâm thức, bạn “phải nhất tâm”… Muốn nhất tâm (như ý), bạn phải tu tập thuần thục 12 pháp Tư Lương Vị (12 pháp Tư Lương Vị gồm Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần và Tứ Như Ý Túc)… Đây là hành trang tối thiểu giúp một người tu tập có được “nhất tâm như pháp” để sau đó “an trú trong chánh niệm” !!!

Ngoài việc tu tập như trên, bản thân phải xây dựng “đời sống tu hành” và “thái độ tu hành” như sau !!!

– Xây dựng đời sống tu hành bằng cách: Thực hành ít muốn biết đủ !!! Vì rằng, vọng tâm như thị trường !!! Thức mê như nhà máy sản xuất các vọng niệm !!! Hai thứ này hoạt động theo “nguyên lí cung cầu” !!! Tâm ít muốn biết đủ giống như thị trường không có nhu cầu, tất nhiên nhà máy thức sẽ tự phá sản, từ đó hết vọng niệm !!!

– Xây dựng thái độ tu hành, và bằng lòng với hiện tại:
* Xây dựng thái độ tu hành bằng cách, quay trở lại tâm này, không nhìn ngó bên ngoài, không chạy theo thế gian, không phê phán tốt xấu, đúng sai…v..v…của người (bất cộng phàm phu pháp) !!!

* Bằng lòng với hiện tại, sẽ tránh được hai cực đoan, đó là: 1) Không tham vọng… 2) Không thất vọng…Khi hai cực đoan này không có mặt trong tâm thức, tạp niệm sẽ tự dừng !!!

Không biết “đoán mò” của mình có đúng với những gì bạn muốn hỏi hay không ??? Nếu chưa đúng, bạn có thể “đặt lại câu hỏi một cách rõ ràng, cụ thể”… Chúng ta sẽ tiếp tục trao đổi vào những tuần sau !!! Chúc Lê Ngọc Tới thành công trong tu học !!!

BQT cũng vừa nhận được hai câu hỏi của: Nga Nga và Quỳnh Nga, hai câu hỏi như sau:
1) Tại sao lại có nhiều tông phái trong phật giáo vậy ạ ? Và làm sao để biết căn cơ mình phù hợp với pháp môn nào. 17/10/2019 4:41:19 Nga nga.

2) Xin cho em hỏi : em thường nghe người thế gian bảo : tu tâm là được rồi , vậy phải hiểu ntn là tu tâm ạ. 17/10/2019 23:28:57 Quỳnh nga.

Hai bạn Nga Nga và Quỳnh Nga thân mến !!! Kì tới, chúng ta sẽ trao đổi hai đề tài của hai bạn đã hỏi !!!

Trong tuần, BQT cũng nhận được các câu trả lời TRÒ CHƠI TRÍ TUỆ – 04/2019 của Đặng Văn Tuấn (Hà Nội), Thuỳ 391 (TP HCM), Lý Liêm (An Giang), Lý Ca Ca (Cần Thơ), Lý Nhạn Ảnh (Quảng Nam) của Lý Thiện Huệ (An Giang) và của Lý Ngộ Tuấn (An Giang) !!!

BQT rất mong, nhận thêm nhiều câu hỏi lí thú, và những câu trả lời TRÒ CHƠI TRÍ TUỆ tuyệt vời từ các bạn !!!
Chúc mọi người an vui, tinh tấn !!!
LÝ TỨ

Hai từ Giác Ngộ trong Phật đạo, nhằm chỉ cho cảnh giới của một người tu hành đã trực nhận (giác) và thấy rõ (ngộ) những điều cần trực nhận và phải thấy rõ theo yêu cầu của giáo pháp !!!

Các bạn !!!
Tuần này, chúng ta trao đổi câu hỏi của bạn Minh Quân !!! Câu hỏi như sau:

“Cốt lõi của đạo Phật là Giác Ngộ, vậy giác ngộ để được gì cho hiện tại và tương lai?! Xin cảm ơn Thầy nhiều”. Minh Quân 27/09/2019 7:04:35

Minh Quân thân mến !!!
Để có thể giải đáp thoả đáng câu hỏi của bạn…Đầu tiên, chúng ta tìm xem hai chữ Giác Ngộ trong Phật đạo nhằm chỉ cho điều gì !!! Khi chúng ta hiểu rõ hai chữ này, việc Giác Ngộ sẽ được gì cho hiện tại và tương lai không khó giải quyết !!!

* Giác ngộ là thuật ngữ Phật Giáo, được dịch từ chữ Bodhi của Phạn văn là Bồ Đề, để chỉ sự thức tỉnh, chợt nhận ra một điều gì đó mà từ trước mình chưa nhận ra.
Thuật ngữ này (nguyên thủy) không hàm ý nói đến sự kế thừa của ý thức hoặc kinh nghiệm đời sống, mà nhằm chỉ sự bùng vỡ hoàn toàn của tri thức. Một khi tri thức vượt ra khỏi giới hạn chính mình, phá nát sự bao bọc che khuất chủ quan của ý thức và mọi thói quen nghe nhìn thẩm định của các giác quan được chỉ định bởi thức nghiệp. Khi không còn những thứ này bủa vây, người ta mới thật sự biết đến nó.
Vì thế, Giác ngộ hay Bohdi hoàn toàn mang ý nghĩa tự thân cảm nhận hay còn gọi là tự chứng. Sở dĩ nói tự thân cảm nhận, vì đây là một thứ cảm nhận đặc biệt mang nặng dấu ấn của trí tuệ hơn là sự nhận biết chủ quan của nghiệp thức phân biệt thông qua các căn. (Trích Phật Giáo Và Giác Ngộ – Lý Tứ – Anh Lạc Luận I)
* Theo Tự Điển Phật Học Hán Việt của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, Phân viện nghiên cứu Phật học (Nhà Xuất Bản Khoa Học Xã Hội) thì Giác 覺 bodhi (thuật ngữ): Tiếng Phạn là Bồ Đề, cách dịch cũ là Đạo, và cách dịch mới là Giác. Giác có hai nghĩa là Giác sát (xem xét hiểu biết) và Giác ngộ.

* Theo Đại Thừa nghĩa chương, quyển 2 thì giác cũng có hai nghĩa: 1) Giác sát gọi là giác; 2) Giác ngộ gọi là giác, như người ngủ thức dậy. Giác sát là nhận ra các chướng phiền não.

* Theo Từ Điển Phật Học của Ban biên dịch Đạo Uyển (Nhà Xuất Bản Tôn Giáo) thì danh từ Giác ngộ (覺 悟; S, P: Bodhi) được dịch nghĩa từ chữ Bodhi (Bồ-đề, tỉnh thức) của Phạn ngữ; chỉ trạng thái tỉnh thức.

* Còn theo Tiểu Từ Điển Phật Học thông dụng của Thiện Nhựt Huỳnh Hữu Hồng thì, Giác cũng có hai nghĩa: 1) Nghĩa thông-thường, giác là hiểu-biết. 2) Nghĩa chuyên-môn trong Phật-học, giác là giác-ngộ, sự hiểu-biết chơn-chánh, thấu-đáo về lẽ sống chết và bản-thể chơn-thật của muôn pháp. Chữ giác dùng để dịch chữ Phạn Bodhi, Bồ-đề. Giác-ngộ (giác = biết; ngộ = hiểu rõ) = tình-trạng hiểu-biết thật rõ-ràng, chính-xác, đúng với Chơn-lý.

* Theo Tác giả Thiều Chữu thì, chữ Giác và chữ Ngộ được định nghĩa như sau: Giác 覺: Hiểu biết, hiểu những điều không biết đến gọi là giác. Đạo Phật 佛 cốt nhất phải giác ngộ chân tính tỏ rõ hết mọi lẽ, cho nên Phật được gọi là Giác vương (覺王). Người học Phật được chứng tới quả Phật gọi là chánh giác 正覺. Ngộ 悟 là tỏ ngộ, biết. Trong lòng hiểu thấu gọi là ngộ, đọc sách hiểu được ý hay, gọi là ngộ tính 悟 性. Mở, bảo cho người biết tỉnh lại không mê muội nữa. (hết trích)

Tóm lại: Giác ngộ xét về mặt văn tự, thì đây là một cặp từ gồm hai từ. Đó là: Từ Giác (覺) có nghĩa hiểu biết, hiểu được những điều mà từ trước tới nay không biết gọi là giác; và từ Ngộ (悟) có nghĩa rõ biết như thật, như nhận ra một vật thể rõ ràng trước mắt.

Như vậy, ta có thể hiểu, hai từ Giác Ngộ trong Phật đạo, nhằm chỉ cho cảnh giới của một người tu hành đã trực nhận (giác) và thấy rõ (ngộ) những điều cần trực nhận và phải thấy rõ theo yêu cầu của giáo pháp !!!

Giáo pháp có bốn yêu cầu, bắt buộc người tu hành phải trực nhận và phải thấy rõ, đó là:

1) Nhận ra bản chất (giác) và thấy rõ (ngộ) thiệt tướng của THÂN (thân niệm xứ): Nhận ra bản chất và thấy rõ thiệt tướng của thân, người tu hành sẽ không còn bị thân trói buộc, thành tựu Sắc Giải Thoát, chấm dứt vĩnh viễn khổ, phiền não…v..v…khi thân chuyển biến theo quy luật sanh, lão, bịnh, tử…

2) Nhận ra bản chất (giác) và thấy rõ (ngộ) thiệt tướng của các CẢM THỌ (thọ niệm xứ): Nhận ra bản chất và thấy rõ thiệt tướng của các cảm thọ, người tu hành sẽ không còn bị các cảm thọ làm mê mờ, thành tựu Thọ Giải Thoát, chấm dứt vĩnh viễn khổ, phiền não, si mê…v..v…khi thân tâm bị tác động bởi những tác động không mong muốn…

3) Nhận ra bản chất (giác) và thấy rõ (ngộ) thiệt tướng của TÂM (tâm niệm xứ): Nhận ra bản chất và thấy rõ thiệt tướng của tâm, người tu hành sẽ không còn sinh các thứ tâm hư vọng, chấm dứt vĩnh viễn kiết sử (tham, sân si…). Lậu hoặc (dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu) không còn sanh khởi, hết u mê…Từ đó, thấy rõ bổn tâm, nhận ra bổn tánh (minh tâm, kiến tánh)… Thành tựu hai đức tính cao quý của Niết Bàn (mà một người chưa giác ngộ không thể có), đó là an lạc và thanh tịnh…

4) Nhận ra bản chất (giác) và thấy rõ (ngộ) thiệt tướng của vạn PHÁP (pháp niệm xứ): Nhận ra bản chất và thấy rõ thiệt tướng của vạn pháp, người tu hành sẽ không còn bị các pháp (quan niệm, khái niệm, nhận thức…) làm mê mờ… Chấm dứt vĩnh viễn vòng luẩn quẩn của thế gian đối đãi (nhị nguyên) như: Đúng, sai; phải, quấy; thiện, ác; hơn, thua; được, mất…v..v…Từ đó, không còn bị trói buộc bởi chúng sinh giới và khí thế gian (thân tài thế giới)…Nhờ thế, trí tuệ chơn thiệt phát sinh, biết cách giúp mình và người (tự độ, độ tha) ra khỏi ngu, mê, lầm (giác ngộ, giải thoát, trí tuệ)…Thành tựu hai đức tính cao quý còn lại của Niết Bàn (mà một người chưa giác ngộ không thể có) đó là thường và ngã !!!

Nói chung, một người có giác và có ngộ, hiện tại và tương lai vĩnh viễn hết “ngu, mê, lầm” (theo quan điểm Phật giáo)…Thành tựu bốn mục tiêu của giáo pháp đề ra đó là: Hết khổ (ra khỏi tám món khổ nhân sinh). Dứt tập (không còn phiền não, kiết sử, lậu hoặc). Chứng diệt (an vui vĩnh hằng). Tu đạo (thành tựu chơn thiệt trí) !!!

Minh Quân thân mến !!!
Hy vọng những giải đáp trên, có thể giúp bạn hiểu ra Giác Ngộ là gì, và nó giúp được gì cho chúng ta trong hiện tại cũng như tương lai !!! Chúc bạn an vui !!!

 Trong tuần, BQT chưa nhận thêm câu hỏi nào từ bạn đọc !!! Rất mong, nhận được nhiều câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
LÝ TỨ

Hai từ Giác Ngộ trong Phật đạo, nhằm chỉ cho cảnh giới của một người tu hành đã trực nhận (giác) và thấy rõ (ngộ) những điều cần trực nhận và phải thấy rõ theo yêu cầu của giáo pháp !!!

Các bạn !!!
Tuần này, chúng ta trao đổi câu hỏi của bạn Minh Quân !!! Câu hỏi như sau:

“Cốt lõi của đạo Phật là Giác Ngộ, vậy giác ngộ để được gì cho hiện tại và tương lai?! Xin cảm ơn Thầy nhiều”. Minh Quân 27/09/2019 7:04:35

Minh Quân thân mến !!!
Để có thể giải đáp thoả đáng câu hỏi của bạn…Đầu tiên, chúng ta tìm xem hai chữ Giác Ngộ trong Phật đạo nhằm chỉ cho điều gì !!! Khi chúng ta hiểu rõ hai chữ này, việc Giác Ngộ sẽ được gì cho hiện tại và tương lai không khó giải quyết !!!

* Giác ngộ là thuật ngữ Phật Giáo, được dịch từ chữ Bodhi của Phạn văn là Bồ Đề, để chỉ sự thức tỉnh, chợt nhận ra một điều gì đó mà từ trước mình chưa nhận ra.
Thuật ngữ này (nguyên thủy) không hàm ý nói đến sự kế thừa của ý thức hoặc kinh nghiệm đời sống, mà nhằm chỉ sự bùng vỡ hoàn toàn của tri thức. Một khi tri thức vượt ra khỏi giới hạn chính mình, phá nát sự bao bọc che khuất chủ quan của ý thức và mọi thói quen nghe nhìn thẩm định của các giác quan được chỉ định bởi thức nghiệp. Khi không còn những thứ này bủa vây, người ta mới thật sự biết đến nó.
Vì thế, Giác ngộ hay Bohdi hoàn toàn mang ý nghĩa tự thân cảm nhận hay còn gọi là tự chứng. Sở dĩ nói tự thân cảm nhận, vì đây là một thứ cảm nhận đặc biệt mang nặng dấu ấn của trí tuệ hơn là sự nhận biết chủ quan của nghiệp thức phân biệt thông qua các căn. (Trích Phật Giáo Và Giác Ngộ – Lý Tứ – Anh Lạc Luận I)
* Theo Tự Điển Phật Học Hán Việt của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, Phân viện nghiên cứu Phật học (Nhà Xuất Bản Khoa Học Xã Hội) thì Giác 覺 bodhi (thuật ngữ): Tiếng Phạn là Bồ Đề, cách dịch cũ là Đạo, và cách dịch mới là Giác. Giác có hai nghĩa là Giác sát (xem xét hiểu biết) và Giác ngộ.

* Theo Đại Thừa nghĩa chương, quyển 2 thì giác cũng có hai nghĩa: 1) Giác sát gọi là giác; 2) Giác ngộ gọi là giác, như người ngủ thức dậy. Giác sát là nhận ra các chướng phiền não.

* Theo Từ Điển Phật Học của Ban biên dịch Đạo Uyển (Nhà Xuất Bản Tôn Giáo) thì danh từ Giác ngộ (覺 悟; S, P: Bodhi) được dịch nghĩa từ chữ Bodhi (Bồ-đề, tỉnh thức) của Phạn ngữ; chỉ trạng thái tỉnh thức.

* Còn theo Tiểu Từ Điển Phật Học thông dụng của Thiện Nhựt Huỳnh Hữu Hồng thì, Giác cũng có hai nghĩa: 1) Nghĩa thông-thường, giác là hiểu-biết. 2) Nghĩa chuyên-môn trong Phật-học, giác là giác-ngộ, sự hiểu-biết chơn-chánh, thấu-đáo về lẽ sống chết và bản-thể chơn-thật của muôn pháp. Chữ giác dùng để dịch chữ Phạn Bodhi, Bồ-đề. Giác-ngộ (giác = biết; ngộ = hiểu rõ) = tình-trạng hiểu-biết thật rõ-ràng, chính-xác, đúng với Chơn-lý.

* Theo Tác giả Thiều Chữu thì, chữ Giác và chữ Ngộ được định nghĩa như sau: Giác 覺: Hiểu biết, hiểu những điều không biết đến gọi là giác. Đạo Phật 佛 cốt nhất phải giác ngộ chân tính tỏ rõ hết mọi lẽ, cho nên Phật được gọi là Giác vương (覺王). Người học Phật được chứng tới quả Phật gọi là chánh giác 正覺. Ngộ 悟 là tỏ ngộ, biết. Trong lòng hiểu thấu gọi là ngộ, đọc sách hiểu được ý hay, gọi là ngộ tính 悟 性. Mở, bảo cho người biết tỉnh lại không mê muội nữa. (hết trích)

Tóm lại: Giác ngộ xét về mặt văn tự, thì đây là một cặp từ gồm hai từ. Đó là: Từ Giác (覺) có nghĩa hiểu biết, hiểu được những điều mà từ trước tới nay không biết gọi là giác; và từ Ngộ (悟) có nghĩa rõ biết như thật, như nhận ra một vật thể rõ ràng trước mắt.

Như vậy, ta có thể hiểu, hai từ Giác Ngộ trong Phật đạo, nhằm chỉ cho cảnh giới của một người tu hành đã trực nhận (giác) và thấy rõ (ngộ) những điều cần trực nhận và phải thấy rõ theo yêu cầu của giáo pháp !!!

Giáo pháp có bốn yêu cầu, bắt buộc người tu hành phải trực nhận và phải thấy rõ, đó là:

1) Nhận ra bản chất (giác) và thấy rõ (ngộ) thiệt tướng của THÂN (thân niệm xứ): Nhận ra bản chất và thấy rõ thiệt tướng của thân, người tu hành sẽ không còn bị thân trói buộc, thành tựu Sắc Giải Thoát, chấm dứt vĩnh viễn khổ, phiền não…v..v…khi thân chuyển biến theo quy luật sanh, lão, bịnh, tử…

2) Nhận ra bản chất (giác) và thấy rõ (ngộ) thiệt tướng của các CẢM THỌ (thọ niệm xứ): Nhận ra bản chất và thấy rõ thiệt tướng của các cảm thọ, người tu hành sẽ không còn bị các cảm thọ làm mê mờ, thành tựu Thọ Giải Thoát, chấm dứt vĩnh viễn khổ, phiền não, si mê…v..v…khi thân tâm bị tác động bởi những tác động không mong muốn…

3) Nhận ra bản chất (giác) và thấy rõ (ngộ) thiệt tướng của TÂM (tâm niệm xứ): Nhận ra bản chất và thấy rõ thiệt tướng của tâm, người tu hành sẽ không còn sinh các thứ tâm hư vọng, chấm dứt vĩnh viễn kiết sử (tham, sân si…). Lậu hoặc (dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu) không còn sanh khởi, hết u mê…Từ đó, thấy rõ bổn tâm, nhận ra bổn tánh (minh tâm, kiến tánh)… Thành tựu hai đức tính cao quý của Niết Bàn (mà một người chưa giác ngộ không thể có), đó là an lạc và thanh tịnh…

4) Nhận ra bản chất (giác) và thấy rõ (ngộ) thiệt tướng của vạn PHÁP (pháp niệm xứ): Nhận ra bản chất và thấy rõ thiệt tướng của vạn pháp, người tu hành sẽ không còn bị các pháp (quan niệm, khái niệm, nhận thức…) làm mê mờ… Chấm dứt vĩnh viễn vòng luẩn quẩn của thế gian đối đãi (nhị nguyên) như: Đúng, sai; phải, quấy; thiện, ác; hơn, thua; được, mất…v..v…Từ đó, không còn bị trói buộc bởi chúng sinh giới và khí thế gian (thân tài thế giới)…Nhờ thế, trí tuệ chơn thiệt phát sinh, biết cách giúp mình và người (tự độ, độ tha) ra khỏi ngu, mê, lầm (giác ngộ, giải thoát, trí tuệ)…Thành tựu hai đức tính cao quý còn lại của Niết Bàn (mà một người chưa giác ngộ không thể có) đó là thường và ngã !!!

Nói chung, một người có giác và có ngộ, hiện tại và tương lai vĩnh viễn hết “ngu, mê, lầm” (theo quan điểm Phật giáo)…Thành tựu bốn mục tiêu của giáo pháp đề ra đó là: Hết khổ (ra khỏi tám món khổ nhân sinh). Dứt tập (không còn phiền não, kiết sử, lậu hoặc). Chứng diệt (an vui vĩnh hằng). Tu đạo (thành tựu chơn thiệt trí) !!!

Minh Quân thân mến !!!
Hy vọng những giải đáp trên, có thể giúp bạn hiểu ra Giác Ngộ là gì, và nó giúp được gì cho chúng ta trong hiện tại cũng như tương lai !!! Chúc bạn an vui !!!

 Trong tuần, BQT chưa nhận thêm câu hỏi nào từ bạn đọc !!! Rất mong, nhận được nhiều câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!!
LÝ TỨ

Vấn đề ở đây, không phải chuyện cầu người khác giúp đỡ là tốt hay xấu, là nên hay không nên mà, điều chúng ta cần bàn là, cầu tha lực có được toại nguyện hay không ??? 

Vô Đối Môn 
Tác giả: Lý Tứ 
Nhà xuất bản Dân Trí
Phần 15: Người trí ở đời học mười biết một trong Phật đạo là tại sao? Minh tâm, kiến tánh có lợi ích gì? Nương Phật thần lực là gì? (Trang 192 - 205)
Giọng đọc: Nhã Quỳnh - phát thanh viên Đài tiếng nói nhân dân TP Hồ Chí Minh

Vô Đối Môn 
Tác giả: Lý Tứ 
Nhà xuất bản Dân Trí
Phần 14: Đời sống như pháp, ý sanh thân; Lục thông, tam minh là gì?; Bản tâm, bản tánh, kiến tánh, bản giác là gì? (Trang 181 - 191)
Giọng đọc: Nhã Quỳnh - phát thanh viên Đài tiếng nói nhân dân TP Hồ Chí Minh

Vô Đối Môn 
Tác giả: Lý Tứ 
Nhà xuất bản Dân Trí
Phần 13: Ý nghĩa của "Hữu vi, vô vi, hữu dư và vô dư là gì?; Bản giác, tánh giác, đẳng giác, diệu giác là gì?; Kiến tánh, bổn tâm, bổn tánh là gì?; Biện thông thế trí; Biện tài vô ngại là gì? (Trang 167 - 180)
Giọng đọc: Nhã Quỳnh - phát thanh viên Đài tiếng nói nhân dân TP Hồ Chí Minh

Xin chào Quý Đọc Giả,

Website Lý Tứ vừa có bài đăng mới, vui lòng nhấn vào liên kết bên dưới để theo dõi.

https://lygia.net.vn/tac-pham-ly-tu/chuyen-buom-va-tam

Trân trọng,

Trong Phật Đạo, giác ngộ là cực kỳ quan trọng, chưa qua ải này, thì chưa thể gọi là người biết tu tập.

Các bạn!!!

Trong Phật Đạo, giác ngộ là cực kỳ quan trọng, chưa qua ải này, thì chưa thể gọi là người biết tu tập. Nếu có cố học, cố đọc, cũng chỉ quanh quẩn trong vòng kiến giải, làm lớn cái ngã bởi không thấu suốt lời kinh, lại bị văn tự trói buộc, nếu người đó say mê giảng nói, sẽ làm hỏng tâm người!!!

Vì thế, Ngũ Tổ mới tha thiết căn dặn bằng câu nói: “bất thức bổn tâm, học pháp vô ích”. Và mình, cũng đưa ra ba cột mốc để các bạn tuần tự chiếm lĩnh, đó là: “Giác Ngộ, Giải Thoát và Trí Tuệ”.

Người tu hành chưa giác ngộ, chưa thể đặt một chân vào Phật Đạo, người chưa giác ngộ chẳng thể lãnh hội những ẩn mật trong lời kinh. Và, cũng chỉ có những vị đã giác ngộ, mới có thể biết giá trị to lớn của nó trong đời sống tu hành.

HĐ chúng ta tuy đông, nhưng số lượng người giác ngộ cho đến hôm nay, thật sự chỉ hơn mười đầu ngón tay một chút. Mình đã cố gắng dùng nhiều phương tiện, dùng nhiều dẫn dụ để HĐ chúng ta lần lượt vượt qua được ải này, nhưng kết quả còn rất hạn chế. Tất nhiên, giỏi như Ngũ Tổ, có hơn một ngàn môn đồ, cũng chỉ có một Huệ Năng giác ngộ. Và Phật sử cũng cho thấy, người thật sự giác ngộ trong mọi thời rất hiếm, ngoại trừ thời Phật.

Mình chiêm nghiệm trong thời gian qua, việc tu tập của HĐ chúng ta giống như ví dụ của Đức Phật đã nói trong kinh: “Khi ném ra một cục xương, con sư tử sẽ tức thì vồ ngay đối tượng ném nó. Còn chó mèo, thì chỉ biết chạy theo cục xương, vừa chạy vừa la...”.

Thực tế người tu hành cũng vậy, khi một sự việc xảy ra, những ai biết vồ lấy tự tâm này để cắn xé cho mất cái hư vọng, người này cơ may giác ngộ sẽ đến.

Còn những ai chạy theo sự việc, vừa chạy vừa la, thì...thì...thì...nhất định trước sau, sớm muộn gì cũng bỏ tu hành. Câu chuyện kinh còn đó, và thực tế trong HĐ cũng đã minh chứng điều này!!!

Hôm nay, niềm vui có thêm một HĐ thật sự giác ngộ, mình rất mong mọi người hãy làm con sư tử, vồ lấy hư vọng tâm để giết chết nó, chứ đừng chạy theo cục xương, để rồi: “chân chạy miệng la...!!!”

(27-03-2016)

Có thấy được bổn tâm, bây giờ mọi kiến thức có được mới trở thành diệu dụng, mới là Pháp Bảo.

Các bạn!

Phong trào đọc Đại Bát Nhã đã được nhiều HĐ đón nhận và tinh tấn trì tụng qua gần nửa tháng nay. Nhờ tinh tấn trì tụng, nên thời gian gần đây có nhiều HĐ thấy rõ vấn đề. Họ thấu suốt nghĩa vô sở hữu, vô sở đắc, từ đó ngộ ra bản tâm.

Hiện tại, mọi người tiếp tục trì tụng và theo đánh giá của mình qua những cuộc thăm dò, sắp có thêm những bông hoa giác ngộ chuẩn bị khoe sắc. Chỉ còn thời gian ngắn nữa thôi!

Giác ngộ bổn tâm, dừng hẳn tâm ý là yếu tố sống còn trong Phật Đạo, vì thế Phật Đạo gọi là Đạo Giác Ngộ. Chưa thấy được bản tâm, chưa thật sự dừng tâm pháp, thì chưa thể đặt một chân vào Đạo. Vì thế Ngũ Tổ mới nói “bất thức bổn tâm, học pháp vô ích”. Có nghĩa rằng, một khi tâm ý chưa dừng, chưa thấy được bổn tâm, mọi kiến thức có được đều chỉ là kiến giải, đều chỉ là bóng dáng của ngã, được ảnh chiếu qua nhiều hình thức khác nhau, thứ đạo này chẳng khác gì đời. Cho nên, trong giai đoạn này, chúng ta nhất quyết tịch diệt cho được ngã, tâm, pháp để trực nhận ra cái gì là bổn tâm. Có thấy được bổn tâm, bây giờ mọi kiến thức có được mới trở thành diệu dụng, mới là Pháp Bảo.

Mình xin kể lại một đoạn đối thoại qua ĐT của mình và một HĐ hồi khuya nay, nhờ HĐ này đọc Đại Bát Nhã và chiêm nghiệm điều mình nói mấy hôm nay, nên có được chuyện vui này:

- Thầy đã ngủ hay còn thức???

- Mình chuẩn bị đi ngủ, có gì không???

Con xin kể Thầy nghe câu chuyện xảy ra hồi chiều, đến bây giờ sau mấy tiếng đồng hồ kiểm chứng bản thân, con mới dám gọi cho Thầy!

- Chuyện gì?

- Khi chiều, con xách thùng đồ nghề để sửa cái máy bị hỏng, trong thùng đồ có một số bù lon, trong đó có một con bù lon bị hư, nhưng vì tiếc, con cất nó vào thùng. Cứ, mỗ̃i lần thọc tay vào tìm bù lon, con lại bắt gặp con bù lon hư, nhiều lần như thế, con bực mình suy nghĩ: “tại sao lại tiếc con bù lon hư, để tâm ý mình bị quấy rầy”, con ném con bù lon thật xa, sau đó mỗ̃i lần thò tay vào thùng, con không bị bứt rứt.

• Con suy nghĩ, việc đời, việc đạo, việc thế gian giống như con bù lon hư, chỉ làm bận lòng, gây ra nhiều phiền não, tại sao ta không quăng bỏ như con bù lon kia. Nghĩ như thế, con quăng bỏ tất cả chuyện đời chuyện đạo ra khỏi tâm ý. Con dứt khoát quăng bỏ nó, không ngờ từ chiều đến giờ tâm con bất động, rất thảnh thơi, tâm ý lặng mất, tịch diệt hoàn toàn.

• Sau một thời gian theo dõi, con biết rằng mình đã hoàn toàn dứt hẳn tâm ý. Mọi thứ lăng xăng lộn xộn của tâm ý không còn. Một thứ an vui khó tả hiện lên trong tâm!!! Con xin trình Thầy cái thấy của con hiện nay, con mừng quá...!

- Xin chúc mừng “Pháp Bù Lon”...Cứ như thế!!! Cứ như thế! Tắt máy...

(21-03-2016)